I SAB/Wa 304/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska po rozpoznaniu w dniu 20 sierpnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi P. W. na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie wniosku o odszkodowanie za nieruchomość warszawską 1. zobowiązuje Prezydenta [...] do wydania rozstrzygnięcia w sprawie wniosku z dnia [...] grudnia 2011 r. o odszkodowanie za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...] i [...] (obecnie przy ul. [...]), ozn. jako "[...]" [...], dz. nr [...] – w terminie dwóch miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem; 2. stwierdza, że bezczynność Prezydenta [...] w prowadzeniu postępowania miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz skarżącego P. W. kwotę [...] (słownie: [...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. P. W., reprezentowany przez adw. J. S., wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o odszkodowanie za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] i [...] (obecnie przy ul. [...]), ozn. jako "[...] hip. [...]" [...], dz. nr [...]. Jak wynika z akt administracyjnych, P. W. wraz z innymi spadkobiercami dawnych właścicieli nieruchomości, wnioskiem z [...] grudnia 2011 r. wystąpił do Prezydenta W. o przyznanie, w trybie art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm.), odszkodowania za w/w nieruchomość [...], objętą działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz.U. nr 50, poz. 279). Wobec braku rozstrzygnięcia w sprawie, pełnomocnik wnioskodawców pismem z [...] listopada 2012 r. wystąpił do Wojewody [...] z zażaleniem na bezczynność Prezydenta W. Uznając zażalenie za uzasadnione organ wojewódzki postanowieniem z [...] lutego 2013 r., nr [...] wyznaczył Prezydentowi dodatkowy termin załatwienia sprawy do [...] kwietnia 2013 r. W związku z niedotrzymaniem również tego terminu, P. W., reprezentowany przez adw. J.S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta W. Skarżący wystąpił ponadto z wnioskiem o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie zaznaczając, że przewidywany termin wydania decyzji to [...] września 2013 r., o czym pełnomocnik stron postępowania został powiadomiony pismem z [...] czerwca 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skargę należało uznać za uzasadnioną, co skutkowało wydaniem przez Sąd wyroku zobowiązującego organ do wydania rozstrzygnięcia w określonym terminie. Zgodnie z treścią art. 119 pkt 2 w zw. z art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; powoływana dalej jako "p.p.s.a.") sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, jeżeli jedna ze stron złoży taki wniosek, a żadna z pozostałych stron w terminie 14 dni od dnia zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy – taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie. Przechodząc do oceny zasadności skargi podkreślić należy, że realizacja zasady ogólnej szybkości i racjonalnego postępowania jest zagwarantowana przepisami określającymi terminy załatwienia sprawy. Z ogólnych zasad postępowania administracyjnego wynika, że organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy, zgodnie z art. 12 § 1 Kpa, a także zobowiązane są podejmować wszelkie kroki niezbędne do jej wyjaśnienia i załatwienia w myśl art. 7 i art. 77 § 1 Kpa. W rozpoznawanej sprawie oznacza to obowiązek podjęcia nie jakichkolwiek działań, lecz działań celowych, zmierzających do rozpatrzenia wniosku o odszkodowanie z [...] grudnia 2011 r. Przy czym z przepisu art. 35 § 1 i 2 Kpa wynika obowiązek załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki, nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Nadto w świetle art. 36 § 1 i 2 Kpa wymagane jest, aby o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w ustawowym terminie organ podał stronom przyczyny zwłoki i wskazał nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu. Sąd prezentuje pogląd, że organ pozostaje w bezczynności nie tylko wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie nie podjął żadnych czynności w sprawie, ale również wtedy, gdy je podjął, lecz mimo ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem decyzji lub innego aktu administracyjnego. Dla stwierdzenia stanu bezczynności organu nie ma przy tym znaczenia fakt, z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy ta została spowodowana zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu w jego podjęciu. Instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu ochronę strony poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Badając zasadność takiej skargi Sąd czyni to według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania orzeczenia sądowego. W rozpoznawanej sprawie Prezydent W. nie wywiązał się z ustawowych obowiązków wynikających z powołanych wyżej przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Zauważyć należy, że z analizy dokumentów znajdujących się aktach administracyjnych sprawy wynika, iż od dnia wystąpienia z wnioskiem o przyznanie odszkodowania, organ podjął (tylko raz) czynności zmierzające do rozpoznania wniosku – pismami z [...] maja 2012 r. wystąpił do Urzędu W. Biura Geodezji i Katastru Delegatury w Dzielnicy [...] oraz Archiwum Państwowego W. o udzielenie niezbędnych informacji oraz przesłanie dokumentacji. Działania te jednak nie doprowadziły do zakończenia sprawy. W świetle powyższych okoliczności stwierdzić zatem należy, że skarga na bezczynność Prezydenta W. jest uzasadniona. Oczywiste jest, że wskazany organ administracji publicznej nie wywiązał się z ustawowych obowiązków wynikających z powołanych wyżej przepisów Kpa. Zgodnie z art. 149 § 1 p.p.s.a., Sąd uznając skargę na bezczynność organu za zasadną, zobowiązuje ten organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności. W okolicznościach niniejszej sprawy za wystarczający dla załatwienia wniosku z [...] grudnia 2011 r. Sąd uznał termin dwóch miesięcy. Jednocześnie, uwzględniając skargę na bezczynność, Sąd stwierdza, czy miała ona miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W rozpoznawanej sprawie Sąd przyjął, że bezczynność organu nosi cechy rażącego naruszenia prawa. Za rażące naruszenie przepisów art. 35 Kpa można uznać ich oczywiste niezastosowanie lub zastosowanie nieprawidłowe, jak również długotrwałość prowadzenia postępowania, czy brak jakiejkolwiek aktywności organu (vide: wyrok WSA w Poznaniu z 18.08.2011 r., sygn. akt II SAB/Po 60/10, wyrok WSA w Gdańsku z 11.08.2011 r., sygn. akt II SAB/Gd 30/11 – dostępne w CBOSA). W niniejszej sprawie wniosek o odszkodowanie jest rozpoznawany przez Prezydenta W. z pominięciem ustawowych terminów załatwienia sprawy, również tych wyznaczanych przez Wojewodę [...]. W ciągu dwóch lat Prezydent tylko raz wystąpił o dokumentację niezbędną dla rozstrzygnięcia sprawy i to po upływie 6 miesięcy od złożenia wniosku o odszkodowanie. Nawet w następstwie postanowienia Wojewody [...] z [...] lutego 2013 r. organ nie podjął żadnych działań ukierunkowanych na merytoryczne zakończenie sprawy. Tym samym, w okresie ocenianym na potrzeby zastosowania art. 149 § 1 zd. 2 p.p.s.a., można zarzucić organowi brak aktywności i długotrwałe prowadzenie postępowania, a tym samym rażące naruszenie podstawowych zasad postępowania wynikających z art. 7, art. 8, art. 9, art. 12, jak również art. 35 oraz art. 36 Kpa. W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 119 pkt 2 i 120 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. O zwrocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.