II OSK 2877/13

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2015-06-26

Skład orzekający: Andrzej Jurkiewicz, Małgorzata Stahl, Małgorzata Miron

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy nakaz rozbiórki budynku mieszkalnego, w sytuacji gdy część obiektu została wybudowana legalnie, a część samowolnie rozbudowana, powinien obejmować cały budynek, czy tylko jego samowolnie dobudowaną część?
Ratio decidendi
Nakaz rozbiórki, wydany na podstawie art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego, powinien dotyczyć wyłącznie tej części budynku, która została wzniesiona samowolnie. W sytuacji, gdy część obiektu została wybudowana legalnie, a następnie samowolnie rozbudowana, organy nadzoru budowlanego muszą precyzyjnie ustalić zakres samowoli i orzec rozbiórkę tylko tej części, która została dobudowana bez wymaganego pozwolenia, uwzględniając przy tym kwestie technicznej wykonalności takiej rozbiórki i bezpieczeństwa pozostałej części obiektu.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nakazu rozbiórki budynku mieszkalnego, który został częściowo wybudowany legalnie w 1961 r., a następnie w 2011 r. samowolnie rozbudowany i obmurowany bez wymaganego pozwolenia na budowę. Inwestor nie przedłożył wymaganych dokumentów do legalizacji samowoli. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę inwestora, uznając decyzję o nakazie rozbiórki całego budynku za prawidłową. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA, uznając, że nakaz rozbiórki powinien dotyczyć tylko samowolnie dobudowanej części, a nie całego budynku, w tym legalnie wzniesionej jego części.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz /spr./ Sędziowie sędzia NSA Małgorzata Stahl sędzia NSA Małgorzata Miron Protokolant starszy asystent sędziego Justyna Żurawska po rozpoznaniu w dniu 26 czerwca 2015 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej C. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 sierpnia 2013 r. sygn. akt VIII SA/Wa 337/13 w sprawie ze skargi C. P. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Warszawie z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki budynku mieszkalnego 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania, 2. zasądza od Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Warszawie na rzecz C. P. kwotę 550 (pięćset pięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Wyrokiem z dnia 21 sierpnia 2013 r. sygn. akt VIII SA/Wa 337/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę C.P. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki budynku mieszkalnego. Wyrok ten został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy: Decyzją z dnia [...] grudnia 2012 r. znak [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B., działając na podstawie art. 48 ust. 4 i ust. 1, art. 81 ust. 1 pkt 2 i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tj. Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.) oraz art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze. zm.), zwanej dalej "K.p.a.", po ponownym rozpatrzeniu sprawy, nakazał C.P. rozbiórkę budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce nr ewidencyjny [...], [...], gmina [...]. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że inwestor buduje budynek mieszkalny bez wymaganego pozwolenia na budowę. W wyniku oględzin przeprowadzonych w dniu 5 kwietnia 2011 r. stwierdzono, że na ww. działce istnieje budynek mieszkalny drewniany, obmurowany pustakiem gazobetonowym o grubości 24 cm. Po obmurowaniu budynek ma wymiary 11,10 m x 7,5 m. Od strony podwórka wysunięte jest zadaszenie na długość 3,70 m, budynek ma wysokość 7,1 m. Ściana od strony nieruchomości [...] (działka nr [...]) nie posiada otworów okiennych ani drzwiowych. Stwierdzono również, że krawędź dachu od strony podwórka przylega do budynku od strony nieruchomości [...]. Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2011 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wstrzymał roboty budowlane prowadzone przy przedmiotowej budowie oraz nałożył na inwestora obowiązek dostarczenia dokumentów określonych w art. 48 ust. 3 ustawy Prawo budowlane w terminie do dnia 31 października 2011 r. Obowiązku tego skarżący nie wykonał. Mając na uwadze powyższe Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał rozbiórkę spornego obiektu. Na skutek odwołania wniesionego przez inwestora powyższa decyzja organu pierwszej instancji została utrzymana w mocy decyzją Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2013 r. Po przedstawieniu dotychczasowego przebiegu postępowania w sprawie organ odwoławczy stwierdził zasadność decyzji organu pierwszej instancji. Wskazał, że przedmiotem postępowania jest budynek mieszkalny zlokalizowany na działce nr [...], przy czym inwestor samowolnie wykonał prace polegające na obudowie budynku drewnianego pustakami gazobetonowymi, rozbudowie budynku i pokryciu go dachem o konstrukcji drewnianej, z pokryciem z papy ułożonej na deskowaniu pełnym. Wewnątrz obiektu powstały nowe ściany, wykonane również z bloczków gazobetonowych. Ostatecznie powstał nowy, stanowiący konstrukcyjną całość, budynek. Właściwym, według organu odwoławczego, było zatem prowadzenie postępowania naprawczego w trybie art. 48 ustawy Prawo budowlane. Zgodnie z tym przepisem organ pierwszej instancji postanowieniem z dnia [...] czerwca 2011 r. nałożył na inwestora obowiązek przedłożenia dokumentów umożliwiających przeprowadzenie procedury legalizacyjnej w terminie do dnia 31 października 2011 r. Ww. obowiązek nie został przez inwestora wykonany. Wobec stwierdzenia, że inwestor nie przedłożył dokumentów, o których mowa w art. 48 ust. 3 ustawy Prawo budowlane Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego prawidłowo nakazał rozbiórkę sporego budynku. Ponadto organ podkreślił, iż przedmiotem niniejszego postępowania jest cały budynek usytuowany na działce nr [...], stąd też nałożony obowiązek rozbiórki dotyczy obiektu jako całości, a nie tylko części. W skardze wniesionej do sądu administracyjnego na powołane rozstrzygnięcie C.P. wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji. Zdaniem skarżącego, skoro dokonał on obmurowania drewnianego budynku mieszkalnego tylko częściowo go rozbudowując, to tym samym nakaz rozbiórki winien dotyczyć tylko tej części. Zauważył, iż orzekające w sprawie organy nie wykazały, że pozostawienie starego budynku stanowiłoby ryzyko dla osób użytkujących ten budynek. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że wniesiona skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, albowiem rozstrzygnięcia organów nadzoru budowlanego są prawidłowe, a argumenty skargi niezasadne. W pierwszej kolejności Sąd wyjaśnił, że w przypadku ustalenia, iż roboty budowlane zostały podjęte bez wymaganego pozwolenia na budowę organy nadzoru, procedując w trybie art. 48 ustawy Prawo budowlane, winny najpierw przeprowadzić czynności mające na celu doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem, a wydanie nakazu rozbiórki jest ostatecznością. W niniejszej sprawie za bezsporną Sąd uznał okoliczność, że skarżący rozpoczął budowę spornego budynku mieszkalnego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Niezaprzeczalny jest także fakt, iż inwestor nie wykonał nałożonego nań postanowieniem organu pierwszej instancji z dnia [...] czerwca 2011 r., na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 ustawy Prawo budowlane, obowiązku złożenia wymaganych dokumentów. Orzeczony nakaz rozbiórki jest konsekwencją niespełnienia przez skarżącego ww. powinności. Prawidłowe zatem, w ocenie Sądu, było działanie organów polegające na wydaniu, na podstawie art. 48 ust. 4 i 1 ustawy Prawo budowlane, decyzji nakazującej rozbiórkę spornego budynku będącego w budowie. Odnosząc się do argumentów skargi Sąd stwierdził, iż organy nadzoru budowlanego prawidłowo sklasyfikowały rodzaj wykonanych przez skarżącego robót jako budowę budynku mieszkalnego, wspierając się przy tym ustaleniami wynikającymi z protokołów kontroli (z 3 września 2012 r.) i oględzin (z 5 kwietnia 2011 r.). Jest to zgodne z definicją ustawową "budowy", zawartą w art. 3 pkt 6 ustawy Prawo budowlane. Dalej Sąd zacytował definicję "remontu" z art. 3 pkt 8 powyższej ustawy, a następnie za niezasadne uznał argumenty skargi, iż wykonywane przez inwestora prace obejmowały remont starego budynku mieszkalnego. Ponadto Sąd uznał, że twierdzenia skargi, jakoby przeprowadzone roboty budowlane stanowiły jedynie remont starego budynku poprzez obmurowanie ścian, wyremontowanie więźby dachowej oraz wylanie wylewki betonowej pod domem, nie znajdują oparcia w zebranym w sprawie materiale dowodowym. Stąd też nie mogły stanowić uzasadnienia dla zawartego w skardze żądania uchylenia wydanych w sprawie decyzji. Za nietrafiony Sąd uznał także zarzut skargi dotyczący naruszenia przepisu art. 48 ustawy Prawo budowlane poprzez nakazanie rozbiórki budynku mieszkalnego w całości, albowiem wobec ustalenia, iż dokonana przez skarżącego samowola budowlana obejmowała w istocie budowę nowego budynku mieszkalnego, organy nadzoru budowlanego miały obowiązek orzec o nakazie rozbiórki całej samowolnej inwestycji. Nadto Sąd dodał, że ustalony w sprawie stan faktyczny znajduje odzwierciedlenie w zebranym materiale dowodowym, który został przez organy nadzoru budowlanego oceniony zgodnie z regułami określonymi w art. 77 i art. 80 K.p.a. i prawidłowo zastosowany do normy prawa materialnego. Analizując przedmiotową sprawę Sąd nie dopatrzył się innych naruszeń przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania, które miałyby wpływ na wynik sprawy. Sąd dodał także, że pozostałe wywody skarżącego wywiedzione w skardze odnoszące się do jego sytuacji rodzinnej i osobistej nie mają wpływu na niniejsze rozstrzygnięcie. Mając zatem na uwadze powyższe, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.", Sąd oddalił wniesioną skargę. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku Sądu pierwsze instancji wywiódł skarżący kwestionując przedmiotowe orzeczenie w całości. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono: 1/ naruszenie przepisów prawa materialnego polegające na: a/ uznaniu, iż w sprawie ma zastosowanie przepis art. 48 ustawy Prawo budowlane, mimo iż zastosowanie tego przepisu w przypadku skarżącego jest wyłączone mocą art. 103 ust. 2 tej ustawy, a w konsekwencji tego naruszenia utrzymanie w mocy decyzji nakazującej rozbiórkę całego budynku, którego budowa została ukończona w 1961 r., w oparciu o przepis, który z racji wejścia w życie w 1997 r., do skarżącego nie powinien mieć zastosowania, b/ niezastosowaniu art. 36a ustawy Prawo budowlane, mimo iż w przypadku wprowadzenia mało istotnych zmian prawo budowlane dopuszcza możliwość odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę i nie wymaga uzyskania odrębnego pozwolenia na budowę; 2/ naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik postępowania, tj.: a/ art. 7 i 8 K.p.a. poprzez niedochowanie zasad wyrażonych w powyższych przepisach przez organy orzekające w przedmiotowej sprawie, a następnie utrzymanie w mocy przez Sąd decyzji administracyjnych, które ewidentnie zostały wydane z naruszaniem prawa, co skutkuje utrwaleniem utraty zaufania obywateli do organów administracji publicznej oraz obniżeniem świadomości i kultury prawnej obywateli, b/ art. 77 i art. 80 K.p.a. poprzez nierozważenie i niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy oraz działanie sprzeczne z wyrażoną w tych przepisach zasadą praworządności i poszanowania słusznego interesu obywateli wyrażające się niezbadaniem przez organ administracji publicznej szeregu istotnych dla sprawy okoliczności, mimo że to na organie orzekającym ciąży obowiązek wszechstronnego zbadania sprawy, tj. zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego oraz dokonania na podstawie całokształtu materiału dowodowego obiektywnej oceny, czy dana okoliczność została udowodniona; nierzetelne ustalenie przez organ, a następnie przez Sąd, stanu faktycznego sprawia, że nie pokrywa się on z rzeczywistym stanem rzeczy, co skutkuje nieprawidłowym pod względem formalno-prawnym i merytorycznym orzeczeniem, b/ art. 3 § 1 P.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie polegające na utrzymaniu w obrocie prawnym wadliwych decyzji administracyjnych, tj. decyzji administracyjnych wydanych z naruszeniem prawa. Mając na uwadze powyższe skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych. W uzasadnieniu skarżący zawarł argumenty na poparcie przytoczonych wyżej podstaw kasacyjnych. Na rozprawie w dniu 26 czerwca 2015 r. uczestnicy postępowania – R. M. i K. M. (następcy prawni P.M.) wnieśli o oddalenie wniesionej skargi kasacyjnej jako niezasadnej i zasądzenie na ich rzecz zwrotu kosztów postępowania wg norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Rozpoznając wniesioną w tej sprawie skargę kasacyjną w granicach zakreślonych w art. 183 § 1 P.p.s.a. i nie stwierdzając przy tym wystąpienia przesłanek nieważności postępowania wymienionych w § 2 tego przepisu, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że wniesiona skarga kasacyjna zasługiwała na uwzględnienie, albowiem posiadała w części usprawiedliwione zarzuty. Przede wszystkim podstawowe znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy ma kwestia prawidłowości zastosowania przepisu art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, w odniesieniu do całego budynku skarżącego znajdującego się w miejscowości [...], gmina [...], w tym legalnie wybudowanego drewnianego obiektu w 1961 r., a który to został samowolnie rozbudowany w 2011 r. poprzez obmurowanie go pustakami i dokonanie zmiany zadaszenia. W ocenie Sądu pierwszej instancji zarzut skarżącego, iż skoro częściowo samowolnie rozbudował swój dom, to nakaz rozbiórki winien dotyczyć tylko tej części, nie został podzielony, albowiem uznano, że skoro dokonana przez inwestora samowola budowlana "obejmowała w istocie budowę nowego budynku mieszkalnego, to organy nadzoru budowlanego miały obowiązek orzec o nakazie całej samowolnej inwestycji" - koniec cytatu. Stanowisko to zostało zakwestionowane w skardze kasacyjnej i w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego należy w tym zakresie podzielić pogląd strony skarżącej, że zaskarżona decyzja narusza przepis art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane wadliwie określając obowiązek przymusowej rozbiórki w odniesieniu do całego budynku – w tym również i tego (drewnianego), który wzniesiono legalnie. Nie wyjaśniając zatem zakresu w jakim należy w tej sprawie orzec przymusową rozbiórkę naruszono również przepisy postępowania powołane w skardze kasacyjnej, a to art. 7, 77 § 1, 80 K.p.a. A to oznacza, że wadliwie przeprowadzono kontrolę legalności zaskarżonej decyzji, dokonując tego z naruszeniem art. 3 § 1 P.p.s.a. W rozpoznawanej sprawie nie jest sporne, iż na terenie nieruchomości skarżącego [...], gmina [...], zlokalizowany był drewniany dom, wybudowany jak wskazują akta sprawy w 1961 r. Z protokołu oględzin dokonanych dnia 5 kwietnia 2011 r. wynika, że skarżący obmurował drewniany dom pustakami, wykonał nowy dach, w części wysunął zadaszenie i pokrył dach papą. Komin na budynku nie był zmieniany, podobnie jak przyłącze do prądu. Dokumentacja zdjęciowa znajdująca się w aktach administracyjnych wskazuje na zachowanie niemal w całości drewnianego budynku (wraz ze stolarką okienną) w nowym wykonanym z pustaków domu. Niewątpliwie wykonywane prace zostały prawidłowo sklasyfikowane jako budowa budynku mieszkalnego, a to wymagało przed ich rozpoczęciem uzyskania pozwolenia na budowę o jakim stanowi art. 28 ust. 1 ustawy Prawo budowlane. Skoro inwestor nie legitymował się takim pozwoleniem, to tym samym trafnie wszczęto procedurę legalizacyjną w oparciu o aktualnie obowiązującą ustawę Prawo budowlane w celu doprowadzenia tak rozpoczętej inwestycji do stanu zgodnego z prawem. W tym celu wydano postanowienie z dnia [...] czerwca 2011 r., na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 ustawy Prawo budowlane, wstrzymujące roboty budowlane i zobowiązujące inwestora do dostarczenia wskazanych tam materiałów. W wyznaczonym terminie, co również nie jest kwestionowane, skarżący nie przedstawił organowi nadzoru budowlanego wymaganych materiałów. Zauważyć w tym miejscu należy, iż legalizacja samowoli budowlanej nie jest obowiązkiem inwestora, lecz uprawnieniem, z którego skarżący nie skorzystał. Konsekwencją niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w art. 48 ust. 3 omawianej ustawy, było wydanie decyzji na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane. Jednakże, co już wyżej zaznaczono, podstawowe znaczenie w szczególności w takich okolicznościach sprawy jak ta, ma prawidłowe orzeczenie o zakresie obowiązku przymusowej rozbiórki. Rozstrzygnięcie to musi być na tyle precyzyjne, by w przypadku wdrożenia postępowania egzekucyjnego w celu jego realizacji nie było jakichkolwiek wątpliwości, co jest przedmiotem rozbiórki. W tej sprawie nakazano C.P. rozbiórkę budynku mieszkalnego zlokalizowanego na nieruchomości [...] gmina [...] – działka nr ewidencyjny [...] – a więc całego obiektu zrealizowanego w ramach samowoli budowlanej w 2011 r., jak i znajdującego się w jego wnętrzu i połączonego z nim budynku drewnianego wybudowanego zgodnie z prawem, mającego własny komin i zasilanie elektryczne. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wskazuje, iż ten budynek drewniany nie został zdemontowany czy też wyburzony, by przyjąć, że istnieje wyłącznie tylko ten nowy obiekt wykonany w ramach samowoli budowlanej. Dlatego też tak istotne jest by prawidłowo sformułować nakaz rozbiórki. Przepis art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane stanowi jedynie podstawę prawną rozbiórki tej części budynku, która została samowolnie dobudowana do obiektu wzniesionego legalnie. W tej sprawie nie budzi wątpliwości, iż budynek drewniany nie powinien być objęty tymi postanowieniami. Generalnie nie ma przeszkód by nakazać rozbiórkę części obiektu w sytuacji, gdy ta część obiektu jest na tyle samodzielna jak i niezależna od pozostałej części obiektu wybudowanego zgodnie z prawem, że może być rozebrana bez istotnej ingerencji w pozostałą część obiektu budowlanego. Zatem w niniejszym postepowaniu istotna jest kwestia, o której wyżej wspominano, a to związana z wykonalnością decyzji o nakazie rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części, która nie wynika wprost z przepisów prawa, a najczęściej ma miejsce gdy dochodzi, tak jak w niniejszej sprawie, do rozbudowy bądź przebudowy obiektu budowlanego. Nie budzi wątpliwości Naczelnego Sądu Administracyjnego, iż problem wykonalności decyzji o nakazie rozbiórki obiektu budowlanego należy postrzegać przed wydaniem decyzji o nakazie rozbiórki w aspekcie skutków jakie może ona wywołać, niezależnie od tego, że jest uzasadniona pod względem prawnym. Natomiast Sąd pierwszej instancji z dużym uproszczeniem uznał, podzielając wadliwe stanowisko organów nadzoru budowlanego, że samowola budowlana popełniona przez skarżącego obejmowała "w istocie budowę nowego budynku mieszkalnego", co niewątpliwie nie odzwierciedla sytuacji faktycznej ustalonej w niniejszej sprawie. Nie można tracić z pola widzenia tej okoliczność, iż w środku obudowanego obiektu zrealizowanego samowolnie, znajduje się legalnie wzniesiony dom drewniany skarżącego. Tak więc, w okolicznościach niniejszej sprawy, wobec niewykonania obowiązków nałożonych na stronę w oparciu o przepis art. 48 ust. 2 i 3 ustawy Prawo budowlane należało nakazać rozbiórkę części obiektu budowlanego dobudowanego samowolnie w 2011 r., co powinno być precyzyjnie ustalone i wykazane w decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy. Ale mając na uwadze zagadnienie, już wyżej sygnalizowane, wykonalności decyzji o nakazie rozbiórki, to niewątpliwie powstaje problem wykonalności takiej decyzji pod względem technicznym, gdyż decyzja o nakazie rozbiórki może dotyczyć tylko tej części obiektu budowlanego, która została wykonana bez wymaganego pozwolenia na budowę. Istotne jest także to, że wykonanie takiej decyzji nie może zagrażać bezpieczeństwu pozostałej części obiektu wykonanego zgodnie z prawem. Nie budzi wątpliwości składu orzekającego w tej sprawie, iż organy nadzoru budowlanego nakazujące rozbiórkę powinny więc zwracać uwagę, czy wzajemne powiazanie konstrukcyjne poszczególnych części obiektu budowlanego, tej zabudowanej legalnie i tej stanowiącej samowolę budowlaną, pozwoli na bezpieczne prowadzenie rozbiórki części objętej nakazem bez uszkodzenia i zagrożenia zniszczenia pozostałej części obiektu – podobnie w wyroku NSA z dnia 12 grudnia 1996 r. sygn. akt II SA/Wr 236/96, publikowanym w OSP 1997, nr 11, poz. 202, z glosą S. Jędrzejewskiego. Takich ustaleń o jakich wyżej mowa nie poczyniono w tej sprawie, zaś decyzja o nakazie rozbiórki, mając na uwadze sposób jej sformułowania w samej sentencji wskazuje również, iż przedmiotem nakazu na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane była w tej sprawie i ta część budynku, która wzniesiona została legalnie, a to niewątpliwie prowadzi do wniosku, że zaskarżona decyzja nie odpowiadała prawu. Wad tych jednak nie ujawnił Sąd pierwszej instancji, stąd też opisane wyżej zarzuty skargi kasacyjnej spowodowały konieczność uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Natomiast pozostałe zarzuty skargi kasacyjnej nie zasługiwały na uwzględnienie, w szczególności całkowicie chybiony jest zarzut niezastosowania w sprawie art. 36a ustawy Prawo budowlane. Przepis ten dotyczy istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę, a więc podstawą jest działanie w oparciu o wcześniej uzyskaną decyzję o pozwoleniu na budowę, której jednak skarżący rozbudowując swój dom drewniany nie posiadał. Przepis ten w niniejszej sprawie nie ma zastosowania, stąd też czynienie zarzutu jego niezastosowania pozostaje całkowicie chybione. Poza tym nie jest usprawiedliwiony zarzut skargi kasacyjnej, że w tej sprawie przepis art. 103 ust. 2 ustawy Prawo budowlane wyłącza stosowanie art. 48 tej ustawy. Z brzmienia art. 103 ust. 2 wynika, że do obiektów budowlanych, których budowa została ukończona przed dniem 1 stycznia 1995 r. nie stosuje się art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r., jednakże niniejsze postępowanie dotyczy samowoli budowlanej popełnionej w 2011 r., a nie odnosi się do legalnie wybudowanego w 1961 r. drewnianego budynku mieszkalnego. Tym samym, wobec tej samowoli z jaką mamy do czynienia w tym postępowaniu, przepis art. 48 ustawy Prawo budowlane ma zastosowanie. Dotychczasowe rozważania pozwalają na przyjęcie stanowiska, iż wniesiona w tej sprawie skarga kasacyjna zasługiwała na uwzględnienie, albowiem Sąd pierwszej instancji nie przeprowadził prawidłowej kontroli legalności zaskarżonej decyzji. Przy ponowny rozpoznawaniu tejże sprawy przez Sąd pierwszej instancji rozważania przedstawione w motywach niniejszego uzasadnienia winny być wzięte pod uwagę. Z tych powodów, na podstawie art. 185 § 1 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji. Rozstrzygnięcie o kosztach zapadło na podstawie art. 203 pkt 1 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło