II SA/Gl 659/13
WyrokWSA w Gliwicach2013-08-21
Skład orzekający: Bonifacy Bronkowski, Iwona Bogucka, Maria Taniewska-Banacka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przepust pod drogą powiatową łączący dwa rowy melioracyjne, wyposażony w zastawkę, może być zakwalifikowany jako urządzenie służące do przesyłania płynów w rozumieniu art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, co uzasadnia ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że organy administracji nie poczyniły wystarczających ustaleń faktycznych i nie rozważyły kwestii zakwalifikowania projektowanego przepustu jako ciągu drenażowego w rozumieniu art. 6 pkt 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Sąd wskazał, że choć przepust może być uznany za inwestycję celu publicznego służącą regulacji przepływów i ochronie przed powodziami (art. 6 pkt 4), to organy pominęły możliwość jego zakwalifikowania do urządzeń służących przesyłaniu płynów (art. 6 pkt 2). Brak tych ustaleń stanowił naruszenie przepisów postępowania (art. 7, 77 § 1, 80, 107 § 3 KPA).Stan faktyczny
Gmina C. wniosła o ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości prywatnej w celu budowy przepustu pod drogą powiatową, łączącego dwa rowy melioracyjne. Starosta odmówił uwzględnienia wniosku, uznając, że przepust nie jest inwestycją celu publicznego w rozumieniu art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Wojewoda utrzymał decyzję Starosty w mocy, argumentując, że przepust nie służy do 'przesyłania' płynów w rozumieniu tego przepisu. Gmina C. zaskarżyła decyzję Wojewody do WSA w Gliwicach, podtrzymując swoje stanowisko.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty i zasądził od Wojewody na rzecz Gminy C. zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Iwona Bogucka, Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka, Protokolant st. sekretarz sądowy Magdalena Dąbek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 sierpnia 2013 r. sprawy ze skargi Gminy C. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] nr [...] z dnia [...] r., 2. zasądza od Wojewody [...] na rzecz Gminy C. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
We wniosku do Starosty [...] z dnia [...]r. Wójt Gminy C. wniósł o ograniczenie na podstawie art. 124 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r., Nr 102, poz. 651 ze zm., zwanej dalej ustawą lub ustawą o gospodarce nieruchomościami) sposobu korzystania z nieruchomości położonej w obrębie Z. Gmina S. oznaczonej jako działka nr 1, stanowiącej własność S. K., poprzez udzielenie zezwolenia na wykonanie przepustu pod drogą powiatową nr 1 S.-L.-J., łączącego dwa rowy melioracyjne.
Po wszczęciu i przeprowadzeniu w tej sprawie postępowania Starosta [...] decyzją z dnia [...]r. nr [...]odmówił uwzględnienia powyższego wniosku. W uzasadnieniu decyzji stwierdził, że planowana inwestycja zalicza się do celów publicznych określonych w art. 6 pkt 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami, natomiast przepis art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami dopuszcza ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości wyłącznie w odniesieniu do inwestycji celu publicznego określonych w art. 6 pkt 2 tej ustawy.
W odwołaniu od tej decyzji Gmina C., zarzuciła, że została ona wydana z:
1) naruszeniem przepisów prawa materialnego, a to art. 124 § 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez jego błędną wykładnię przez uznanie, iż przepust pod drogą powiatową łączący dwa rowy melioracyjne nie jest inwestycją wymienioną w treści art. 124 § 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami;
2) naruszeniem przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 1 Kpa poprzez błędne ustalenie, że planowana inwestycja nie stanowi budowy przewodów i urządzeń służących do przesyłania płynów i bezzasadne pominięcie, iż przepust pod drogą powiatową łączący rowy melioracyjne, z uwagi na możliwość regulacji przepływu zamontowaną na nim zastawką wrzecionową odpowiada pojęciu "przewodów i urządzeń do przesyłania płynów" zawartemu w treści art. 124 § 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami.
W związku z tymi zarzutami odwołująca wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji i uwzględnienie wniosku, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji.
Wojewoda [...] odwołania tego nie uwzględnił i zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. nr [...] wydaną na podstawie art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz art. 104 § 1 i art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał decyzję Starosty [...] w mocy. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia stwierdził, że zgodnie z art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, starosta wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej może ograniczyć, w drodze decyzji, sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Zgodnie z wszczynającym postępowanie w sprawie wnioskiem Wójta Gminy C. celem wywłaszczenia miała być budowa przepustu łączącego dwa rowy melioracyjne, umożliwiającego odprowadzenie nadmiaru wód z rowu melioracyjnego nr 2 położonego na terenie gminy C. do rowu melioracyjnego nr 3 położonego na terenie gminy S.. Przepust miał być wybudowany również na części nieruchomości oznaczonej jako pgr 1, stanowiącej własność S. K., który w trakcie rokowań poprzedzających złożenie wniosku odmówił udostępnienia nieruchomości na ten cel podnosząc w toku postępowania przed organem I instancji, że przepust wodny nie należy do kategorii urządzeń wymienionych w art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Zdaniem S. K., art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami dotyczy jedynie celów publicznych określonych w art. 6 pkt 2 ustawy, a planowany przepust mieści się jedynie w kategorii określonej w art. 6 pkt 4 ustawy. Strona podniosła także, iż jej działka pgr 1 nie jest przeznaczona w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego na realizację inwestycji celu publicznego, a na zabudowę mieszkaniową jednorodzinną i zagrodową oraz utrzymanie tej zabudowy. Bez znaczenia jest przy tym przewidziane w planie dopuszczalne przeznaczenie dot. budowy obiektów i urządzeń infrastruktury technicznej, gdyż ma ono jedynie charakter pomocniczy i służebny w stosunku do przeznaczenia podstawowego. Ponadto urządzenia melioracji wodnej w postaci przepustu nie sposób traktować jako "urządzenia infrastruktury technicznej", o którym mowa w planie, gdyż nie mieszczą się w kategorii określonej w art. 143 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, zgodnie z którym przez budowę urządzeń infrastruktury technicznej rozumie się budowę drogi oraz wybudowanie pod ziemią, na ziemi albo nad ziemią przewodów lub urządzeń wodociągowych, kanalizacyjnych, ciepłowniczych, elektrycznych, gazowych i telekomunikacyjnych.
W dalszej części uzasadnienia Wojewoda [...] relacjonując przebieg postępowania stwierdził, że zdaniem Gminy C., planowana inwestycja służy ochronie przed powodzią oraz poprawi gospodarkę wodną na obszarze zlewni rowu melioracyjnego [...]. Spływ nie będzie swobodny, lecz regulowany poprzez zainstalowaną u wylotu zastawkę, a zatem przepust należy traktować, jako formę urządzenia lub przewodu służącego do przesyłania płynów, a woda bez wątpienia jest płynem. Nieruchomość oznaczona jako pgr 1 w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego przeznaczona jest także pod budowę urządzeń infrastruktury technicznej (przeznaczenie dopuszczalne), a budowa przepustu wodnego do takich urządzeń się zalicza, gdyż geodezyjnie jest traktowana, jako "uzbrojenie terenu" zgodnie z treścią art. 2 pkt 11 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne. Ponadto zgodnie z treścią planu na nieruchomości dopuszcza się odprowadzanie wód deszczowych kanałami deszczowymi lub powierzchniowo do istniejących rowów. Inwestycja, zdaniem Gminy, nie będzie też po jej zbudowaniu uciążliwa dla właściciela nieruchomości.
Stwierdził też organ odwoławczy, że w toku postępowania zainteresowanie jego przebiegiem wyraziło wiele podmiotów mających interes faktyczny w sprawie budowy przepustu. W szczególności, M. B. w piśmie do Wojewody [...](data wpływu [...]r. wskazał, iż brak odpowiedniego odpływu wód doprowadza do zalewania jego gospodarstwa. Taka sytuacja miała miejsce w 2010 r. podczas gdy rów nr 3 pozostawał pusty. Natomiast w piśmie z dnia [...]r. sprzeciw wobec budowy przepustu zgłosili właściciele nieruchomości leżących w zlewni rowu nr 3 wskazując, iż rów ten nie jest przygotowany na przyjęcie wody z rowu nr 2, co w razie realizacji inwestycji doprowadzi z kolei do zalewania ich gospodarstw.
Analizując zgromadzony w sprawie materiał dowodowy Wojewoda [...] stwierdził, że przesądzające znaczenie ma dokonanie oceny, czy budowa przepustu łączącego rowy melioracyjne nr 2 i nr 3 w gminie C. i S. stanowi realizację celu publicznego, czy jest zgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego i czy stanowi zakładanie lub przeprowadzenie na nieruchomości urządzenia służącego do przesyłania płynów. Zdaniem Wojewody [...] w oparciu o dokumentację projektową znajdującą się w aktach sprawy oraz wyjaśnienie Wójta Gminy C. należy przyjąć, iż inwestycja polegająca na budowie spornego przepustu jest realizacją celu publicznego określonego w art. 6 pkt 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami, a w szczególności polega na budowie urządzenia wodnego służącego regulacji przepływów i ochronie przed powodzią. Celem budowy przepustu jest bowiem odprowadzenie nadmiaru wody z rowu nr 2 do rowu nr 3 w wypadku spływu zbyt dużej ilości wody do rowu nr 2, która to sytuacja może skutkować zalaniem gospodarstw znajdujących się w zlewni rowu nr 2. Wojewoda podzielił także stanowisko organu I instancji, iż planowana inwestycja jest zgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Nieruchomość będąca przedmiotem wniosku, oznaczona jako pgr 1, zgodnie z obowiązującym planem zagospodarowania przestrzennego sołectwa Z., zatwierdzonym uchwałą Rady Miejskiej w S. nr [...] r usytuowana jest w jednostce strukturalnej 20M o przeznaczeniu podstawowym – zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna i zagrodowa. Przeznaczeniem dopuszczalnym dla tego terenu jest natomiast budowa urządzeń infrastruktury technicznej, które to pojęcie zdaniem organu odwoławczego obejmuje również urządzenia służące do odprowadzania wody z nieruchomości. Jako nietrafne należy przy tym uznać twierdzenia, iż treść pojęcia "urządzenia infrastruktury technicznej" zawarte w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego są tożsame z tym pojęciem w rozumieniu art. 143 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, w którym definicja tam przyjęta odnosi się jedynie do działu 3 i rozdziału 7 ustawy o gospodarce nieruchomościami dot. udziału w kosztach budowy urządzeń infrastruktury technicznej i określa ściśle, co do których urządzeń infrastruktury istnieje obowiązek partycypacji w kosztach ich budowy. Pojęcie "urządzeń infrastruktury technicznej" zawarte w postanowieniach miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego odnosi się zaś zdaniem Wojewody do wszystkich urządzeń technicznych o charakterze infrastrukturalnym, które służą lub umożliwiają normalne korzystanie z nieruchomości zgodnie z ich przeznaczeniem. Nie jest również konieczne, by nieruchomość była przeznaczona (jako przeznaczenie podstawowe) na cele publiczne; przepis art. 124 ust. 1 ustawy stawia warunek "zgodności z planem", który jest spełniony w sytuacji, gdy budowa urządzeń infrastruktury technicznej jest określona jako dopuszczalne przeznaczenie nieruchomości.
Nie jest jednak możliwe w ocenie organu odwoławczego zakwalifikowanie projektowanej inwestycji – budowy przepustu łączącego rowy melioracyjne nr 2i nr 3 jako zakładania lub przeprowadzenia na nieruchomości urządzenia służącego do przesyłania płynów. "Przesłać" oznacza "posłać, wysłać coś dokądś" (L. Drabik, E. Sobol: Słownik języka polskiego, tom II, Warszawa 2007). Zakłada to istnienie nadawcy i odbiorcy tej rzeczy. Zdaniem Wojewody [...], pojęcie "przesyłania" użyte w treści art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami odnosi się wyłącznie do celów publicznych określonych w art. 6 pkt 2 i 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, tj. do przesyłania przez przedsiębiorstwa energetyczne energii w postaci pary, płynu, gazu lub energii elektrycznej określonym odbiorcom, bądź też do przesyłania przez przedsiębiorców wodociągowych wody tymże odbiorcom i odbieraniu od nich ścieków. Natomiast urządzenia i budowle określone w art. 6 pkt 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie służą do przesyłania wody, lecz m. in. do regulowania gospodarki wodami naturalnymi, w tym do odprowadzania wód deszczowych i pośniegowych z nieruchomości przy pomocy rowów melioracyjnych. Wyposażenie takich urządzeń w zawory nie zmienia w żaden sposób ich funkcji, którą nie jest przesyłanie wody, lecz jej odprowadzanie i regulowanie. Funkcje projektowanej inwestycji, polegającej na budowie przepustu łączącego rowy melioracyjne nr 2 i nr 3 nie mieszczą się zatem, zdaniem Wojewody [...], w pojęciu "przesyłania" zawartym w treści art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Z uwagi na fakt, iż art. 124 ustawy dotyczy kwestii ograniczenia konstytucyjnie chronionego prawa własności, jego postanowienia winny być interpretowane zdaniem organu odwoławczego w sposób ścisły. W tym względzie powołał się on na wyrok NSA z dnia 22 lipca 2008 r. (I OSK 1165/07).
W konkluzji Wojewoda [...] stwierdził, że wniosek Wójta Gminy C. nie spełniał przesłanek koniecznych do jego uwzględnienia, gdyż nie dotyczył założenia i przeprowadzenia na nieruchomości oznaczonej jako pgr 1 ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej lub urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, ani innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń.
W skardze do sądu administracyjnego na powyższą decyzję Wojewody [...]Gmina C. wniosła o jej uchylenie wraz z poprzedzającą ją decyzją Starosty [...] oraz o zasądzenie kosztów postępowania zarzucając, że decyzje te zostały wydane zarówno z naruszeniem przepisów postępowania (art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 kpa) jak i z naruszeniem art. 124 ust. 1 w zw. z art. 6 pkt 2 i 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami. W uzasadnieniu skargi powtórzono co do zasady argumentację przedstawioną wcześniej w odwołaniu. Podkreślono, że organy orzekające nie odniosły się do faktu, że na objętym zamierzeniem inwestycyjnym przepuście ma być zamontowana zgodnie z projektem technicznym zastawka wrzecionowa dająca możliwość regulowania w zależności od potrzeb przepływów wody pomiędzy drogami łączącymi przepust rowami melioracyjnymi, co zdaniem skarżącej przesądza o tym, iż przepust ten odpowiada pojęciu "przewody i urządzenia do przesyłania płynów", o którym mowa w art. 124 ust. 1 ustawy. Wobec niedostatecznego wyjaśnienia, rozważenia i omówienia sprawy organy orzekające błędnie uznały, że projektowany przepust stanowi inwestycję celu publicznego wymienioną w art. 6 pkt 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami w sytuacji, gdy celem planowanej inwestycji jest połączenie rowów melioracyjnych nr 2 i nr 3 dla rozwiązania problemu okresowo występującego nadmiaru wody w rowie nr 2.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie uznając jej zarzuty za bezpodstawne akcentując, że pojęcie "przesyłania" użyte w art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami odnosi się wyłącznie do celów publicznych określonych w jej art. 6 pkt 2 i 3.
Na rozprawie sądowej w dniu 21 sierpnia 2013 r. pełnomocnik uczestnika postępowania S. K. wniósł o oddalenie skargi przychylając się do stanowiska wyrażonego w zaskarżonej decyzji. Jednocześnie powołał się na argumentację zawartą w pismach uczestnika złożonych w postępowaniu administracyjnym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Decyzje organów obu instancji ostać się nie mogą aczkolwiek z innych względów niż podniesione w skardze, które Sąd nie będąc związany jej zarzutami wziął pod uwagę z urzędu na podstawie art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej ustawą p.p.s.a.).
W odniesieniu do zarzutów skargi Sąd nie znalazł dostatecznych podstaw do zakwestionowania zawartego w zaskarżonej decyzji stanowiska, że objętego postępowaniem zamierzenia inwestycyjnego w postaci przepustu pod drogą powiatową łączącego oba rowy melioracyjne nie można zaliczyć do przewodów i urządzeń służących do przesyłania płynów (w rozpatrywanej sprawie – wody) w rozumieniu art. 6 pkt 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, jakkolwiek w świetle treści tego przepisu brak jest zdaniem Sądu dostatecznych podstaw do przyjęcia w ślad za stanowiskiem Wojewody [...], że norma ta w tej części odnosi się jedynie do przesyłania przez przedsiębiorstwa energetyczne energii (w różnej jej postaci). Wykładnia językowa i logiczna tego przepisu przemawia jednak za przyjęciem, że funkcja przesyłania (pomijając akcentowane w zaskarżonej decyzji istnienie nadawcy i odbiorcy rzeczy, którym to pojęciom można przecież nadać w różnych stanach faktycznych różną treść – niewykluczającą jej zastosowania w rozpatrywanym przypadku) powinna mieć charakter zbliżony do ciągłej a nie być realizowana tylko przejściowo, czy też w awaryjnych przypadkach. Z taką zaś sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie, gdy zważy się, że sporny przepust ma być wykorzystywany jedynie w przypadku nadmiernego poziomu wód w rowie melioracyjnym nr 2. O takim charakterze wykorzystywania tego przepustu przesądza m. in. akcentowana przez skarżącą Gminę okoliczność zainstalowania na przepuście zastawki wrzecionowej pozwalającej na regulowanie przepływów dla poszczególnych napełnień.
Zdaniem Sądu biorąc pod uwagę bezsporny w sprawie cel spornego zamierzenia inwestycyjnego można go niewątpliwie zaliczyć do budowy obiektów i urządzeń służących regulacji przepływów i ochrony przed powodzią w rozumieniu art. 6 pkt 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Taka kwalifikacja nie wyklucza jednak zdaniem Sądu możliwości jednoczesnego zakwalifikowania przedmiotowego przepustu do jednego z obiektów lub urządzeń, o jakich mowa w art. 6 pkt 2 ustawy. W tym zakresie organy orzekające odniosły się jedynie do przewodów i urządzeń do przesyłania płynów. Pominęły natomiast całkowicie kwestię zaliczenia przepustu do ciągów drenażowych w rozumieniu art. 6 pkt 2 i art. 124 ust. 1 ustawy. W tym względzie z mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy naruszeniem art. 7, art. 77 § 1. art. 80 i art. 107 § 3 kpa organy orzekające nie poczyniły żadnych ustaleń oraz nie odniosły się do tej kwestii w uzasadnieniach swoich decyzji, co wyklucza akceptację orzeczeń organów obu instancji i skutkuje ich uchyleniem na podstawie art. 145 §1 pkt 1c w zw. z art. 134 ustawy p.p.s.a. Jakkolwiek brak jest legalnej definicji ciągów drenażowych w rozumieniu powyższego przepisu ustawy o gospodarce nieruchomościami, to zdaniem Sądu ich funkcja jest zbliżona do urządzeń drenowania w rozumieniu art. 78 ust. 1 pkt 1a ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne (Dz. U. z 2012 r., poz. 145 ze zm. zwanej dalej Prawem wodnym), których funkcją jest polepszenie zdolności produkcyjnej gleby przez zakładanie systemów drenarskich ułatwiających odpływ wody (tak Mirosław Kałużny w Prawo wodne Komentarz, Lexis Nexis W-wa 2012 r., s. 285). W tym kontekście w rozpatrywanej sprawie organy orzekające powinny rozważyć, że sporny przepust ma połączyć dwa rowy melioracyjne, które również są zaliczane do urządzeń melioracji wodnych (art. 73 ust. 1 pkt 1 Prawa wodnego) w rozumieniu art. 70 ust. 1 tej ustawy. Zgodnie zaś z tym przepisem melioracje wodne polegają na regulacji stosunków wodnych w celu polepszenia zdolności produkcyjnej gleby, ułatwienia jej uprawy oraz na ochronie użytków rolnych przed powodziami. Zdaniem Sądu z przepisów tych wynika bardzo zbliżona funkcja urządzeń w postaci ciągów drenażowych, drenowania i rowów melioracyjnych. Wszystkie te urządzenia mają na celu polepszenie zdolności produkcyjnej gleby przez regulację występujących na danym terenie stosunków wodnych. Regulacje w tym zakresie mogą też i najczęściej wpływają na ochronę użytków rolnych przed powodzią. W konsekwencji dokonując analizy, co do możliwości zakwalifikowania spornego przepustu do ciągów drenażowych w rozumieniu art. 6 pkt 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami wezmą pod uwagę organy orzekające m. in. funkcję tego urządzenia i wpływ jego zastosowania zarówno na polepszenie stosunków wodnych na przyległym terenie i na polepszenie zdolności produkcyjnych gleby jak i na ochronę użytków rolnych przed powodziami. Swoje stanowisko w tym względzie uzasadnią w sposób pozwalający na jego kontrolę. Zdaniem Sądu brak jest dostatecznych podstaw prawnych aby w każdym przypadku zakwalifikowanie danego urządzenia do urządzeń służących do regulacji przepływów i ochronie przed powodzią w rozumieniu art. 6 pkt 4 ustawy wykluczało zakwalifikowanie tego urządzenia do ciągów drenażowych w rozumieniu pkt 2 tego przepisu, a to biorąc pod uwagę główną funkcję tych urządzeń. Jakkolwiek należy podzielić stanowisko organów orzekających i uczestnika postępowania, że uprawnień do ograniczeń prawa własności wynikających z art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie powinno się interpretować rozszerzająco, to z drugiej strony nieprecyzyjność unormowań zawartych w tej normie prawnej nie może być wykorzystywana do ograniczenia w nadmierny sposób realizacji inwestycji stanowiących niewątpliwie cele publiczne, zwłaszcza w sytuacji gdy treść tych ograniczeń wpływała w niewielki i w racjonalny sposób na ograniczenie prawa własności. W przypadku gdyby zostało ustalone, że objęte postępowaniem zamierzenie inwestycyjne można zaliczyć do ciągów drenażowych w rozumieniu art. 6 pkt 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, to zdaniem Sądu nie byłoby przeszkód do uwzględnienia wniosku Gminy C. na podstawie art. 124 ust. 1 tej ustawy.
W tym względzie odnosząc się do stanowiska uczestnika postępowania Sąd nie podziela tego stanowiska, gdy chodzi o ocenę zgodności planowanej inwestycji z obowiązującym planem zagospodarowania przestrzennego sołectwa Z. w gminie S.. Prawidłowo w tym względzie przyjęły organy orzekające, że planowany przepust należy zaliczyć do dopuszczonych tym planem dla jednostki strukturalnej – 20M obiektów i urządzeń infrastruktury technicznej. Niewątpliwie z uwagi na funkcję planowanego urządzenia jest ona związana z przeznaczeniem podstawowym tego terenu, tj. z zabudową jednorodzinną i zagrodową, a to w sytuacji, gdy ma ono za zadanie ograniczyć możliwość zalewania przeznaczonego pod budownictwo terenu i poprawę występujących tam stosunków wodnych. Z przyczyn wskazanych w zaskarżonej decyzji podziela Sąd stanowisko organu odwoławczego, że brak jest podstaw do przyjęcia, iż przez urządzenia infrastruktury technicznej w rozumieniu omawianego planu należy rozumieć jedynie urządzenia, o jakich mowa w art. 143 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Zdaniem Sądu nieuprawnione jest również w tym względzie powoływanie się na treść art. 2 pkt 13 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2012 r., poz. 647 ze zm.), która zawiera definicję "uzbrojenia terenu" a nie urządzeń infrastruktury technicznej. Brak też zdaniem Sądu jednoznacznych i wiążących podstaw do przyjęcia, że ograniczenie korzystania z nieruchomości zgodne z planem miejscowym w rozumieniu art. 124 ust. 1 ustawy może dotyczyć tylko inwestycji celów publicznych wymienionych z nazwy w planie miejscowym. Należy, bowiem zważyć, że zgodnie z treścią art. 15 ust. 3 pkt 4a wyznaczenie takich terenów w planie jest fakultatywne. W konsekwencji, nie jest zdaniem Sądu wykluczone przyjęcie takiej zgodności w oparciu o ogólny zapis planu zagospodarowania, jak to uczyniły organy obu instancji, zwłaszcza w odniesieniu do niewielkich inwestycji w niewielkim lokalnym zasięgu. W przeciwnym wypadku w planach miejscowych musiałyby być wymienione wszelkie inwestycje związane z infrastrukturą techniczną, a to najczęściej nie byłoby w pełni możliwe i w konsekwencji blokowałoby ich realizację.
Wobec niedostatecznego wyjaśnienia i rozważenia sprawy nie można też odeprzeć zarzutu skarżącej wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Z powyższych względów decyzje organów obu instancji podlegały uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1a i c oraz art. 135 ustawy p.p.s.a.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy wyjaśnią ją i rozważą pod kątem zakwalifikowania planowanego przepustu do ciągów drenażowych w rozumieniu art. 124 ust.1 i art. 6 pkt 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Sąd nie orzekł w przedmiocie wykonalności zaskarżonej decyzji stojąc na stanowisku, że z uwagi na jej odmowny charakter nie podlega ona wykonaniu w rozumieniu art. 152 ustawy p.p.s.a. W przedmiocie kosztów postępowania sądowego orzeczono stosownie do jego wyniku na podstawie art. 200, art. 205, art. 209 i art. 211 tej ustawy.
mw
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło