IV SA/Wa 807/13

WyrokWSA w Warszawie2013-08-22

Skład orzekający: Marta Laskowska-Pietrzak, Anna Szymańska, Wanda Zielińska-Baran

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo uchyliło decyzję o ustaleniu warunków zabudowy i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, wskazując na naruszenia przepisów postępowania, w tym dotyczące ustalenia stron postępowania oraz braku analizy urbanistycznej?
Ratio decidendi
Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze nieprawidłowo uchyliło decyzję organu pierwszej instancji w trybie art. 138 § 2 kpa. Sąd stwierdził, że Kolegium nie wykazało w sposób wystarczający naruszeń przepisów postępowania, w szczególności w zakresie ustalenia stron postępowania, opierając się na ogólnikowych stwierdzeniach i nie uwzględniając wcześniejszych orzeczeń sądów w tej kwestii. Ponadto, Sąd uznał za nietrafne niektóre zarzuty Kolegium dotyczące merytorycznej oceny warunków zabudowy, takie jak wysokość zabudowy czy wskaźnik powierzchni zabudowy, wskazując, że organ nie jest bezwzględnie związany wnioskiem inwestora, a analiza urbanistyczna może prowadzić do odmiennych ustaleń. W konsekwencji, Sąd uchylił decyzję Kolegium.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi N. Sp. z o.o. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., która uchyliła decyzję organu pierwszej instancji o ustaleniu warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie dwóch budynków mieszkalnych wielorodzinnych. Kolegium wskazało na naruszenia przepisów postępowania, w tym dotyczące ustalenia stron postępowania oraz braki w analizie urbanistycznej. Inwestor zarzucił Kolegium naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. i stwierdził, że decyzja ta nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Zasądził także zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak (spr.), Sędziowie sędzia WSA Anna Szymańska, sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran, Protokolant sekr. sąd. Julia Durka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 sierpnia 2013 r. sprawy ze skargi N. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz skarżącego N. Sp. z o.o. z siedzibą w W. kwotę 500 (pięćset ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. po rozpatrzeniu odwołań wniesionych przez Wspólnotę Mieszkaniową [...] w W., Wspólnotę Mieszkaniową [...] w W., M. D. oraz Wspólnotę Mieszkaniową [...] w W. na podstawie art. 138 § 2 kpa uchyliło decyzję Zarządu [...] W. z dnia [...] września 2011 r. o ustaleniu warunków i szczegółowych zasad zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie dwóch budynków mieszkalnych wielorodzinnych z garażem podziemnym i elementami zagospodarowania terenu na działce nr ew. [...] i części działki nr ew. [...] z obrębu [...] przy [...] na terenie [...] W. i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał na następujące ustalenia faktyczne i prawne. Wnioskiem z dnia 16 kwietnia 2008 r. [...] sp. z o.o. z siedzibą w W. wystąpiła o wydanie decyzji o warunkach zabudowy dla powyżej opisanej inwestycji. Decyzją Nr [...] z dnia [...] listopada 2008 r. Prezydent W. odmówił ustalenia warunków zabudowy dla opisanej we wniosku inwestycji. Decyzją [...] z dnia [...] kwietnia 2009 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. uchyliło w całości zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia. Rozpatrując ponownie sprawę Zarząd [...] W. decyzją Nr [...] z dnia [...] września 2011 r. ustalił warunki i szczegółowe zasady zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie dwóch budynków mieszkalnych wielorodzinnych z garażem podziemnym i elementami zagospodarowania terenu na działce nr ew. [...] i części działki nr ew.[...] z obrębu [...] przy ul. [...] na terenie [...] w W. Ustalono następujące parametry inwestycji: a) wskaźnik powierzchni zabudowy: 0,25; b) szerokość elewacji frontowej wzdłuż granicy A-B: do 56 m, wzdłuż granicy D-E: do 36 m; c) wysokość zabudowy liczona od poziomu terenu istniejącego do kalenicy: zgodnie z załącznikiem graficznym, tj.: dla budynku usytuowanego w północno-zachodniej części terenu inwestycji - do IV kondygnacji naziemnych do 15 m, dla budynku usytuowanego we wschodniej części terenu inwestycji - do III kondygnacji nadziemnych do 12 m; d) kształt i forma dachu - dachy dwuspadowe lub wielospadowe o kątach nachylenia połaci dachowych od 25 do 40 stopni; główne kalenice równoległe do granic A-B i D-E. Od powyższej decyzji odwołanie złożyli: Wspólnota Mieszkaniowa [...] w W., Wspólnota Mieszkaniowa [...] w W. oraz M. D. Do akt sprawy złożono również pismo Wspólnoty Mieszkaniowej [...], które z uwagi na jego treść potraktowane zostało przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. jako odwołanie od wydanej w niniejszej sprawie decyzji. Rozpatrując powyższe odwołania organ orzekający wskazał, że w pierwszej kolejności sprawdził zachowanie formalnych wymogów przy wydaniu zaskarżonej decyzji i uznał, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. podkreśliło, że zgodnie z treścią przepisu art. 61 § 4 kpa o wszczęciu postępowania na żądanie jednej ze stron należy zawiadomić wszystkie osoby będące stronami w sprawie. Postępowanie w sprawie ustalenia warunków zabudowy wszczyna się wyłącznie na wniosek inwestora. W postępowaniu tym stronami są właściciele i użytkownicy wieczyści działki, której to postępowanie dotyczy oraz działek sąsiednich (wyrok NSA z dnia 7 marca 2000 r., sygn. akt IV SA 364/99). Jednakże z akt sprawy nie wynika – zdaniem organu – aby organ prowadzący postępowanie w przedmiotowej sprawie dopełnił ustawowego obowiązku, naruszając w konsekwencji także przepisy art. 61§4i art.10 § 1 kpa. Organ drugiej instancji wskazał, że prawidłowość ustalenia kręgu stron postępowania budzi w niniejszej sprawie wątpliwości. Podkreślił, że na konieczność zweryfikowania prawidłowości postępowania pod kątem ustalenia kręgu stron postępowania zwróciło uwagę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. w decyzji z dnia [...] kwietnia 2009 r., a następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznający skargę od decyzji Kolegium i Naczelny Sąd Administracyjny, który rozpoznał skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Analiza akt sprawy prowadzi do wniosku – zdaniem organu – że po wydaniu powyższych orzeczeń organ pierwszej instancji nie podjął czynności mających na celu zweryfikowanie kręgu stron postępowania w sprawie. Zwrócił uwagę, że w aktach sprawy brak jest wypisów z ewidencji gruntów dla wszystkich działek, których właściciele lub użytkownicy wieczyści powinni być stroną w niniejszej sprawie. Konieczność zweryfikowania kręgu stron postępowania uzasadniona jest również upływem czasu od wszczęcia postępowania do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Odnosząc się do treści merytorycznej zaskarżonej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wskazało, że zgodnie z przepisem art. 52 ust. 1 w związku z art. 64 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym decyzję o warunkach zabudowy wydaje się na wniosek inwestora. Kolegium zwróciło uwagę, że porównanie treści wniosku o wydanie decyzji i treści decyzji prowadzi do wniosku, że zaskarżona decyzja została wydana niezgodnie z wnioskiem inwestora w zakresie parametru wysokości planowanej inwestycji. Z treści wniosku wynika, że inwestor określił liczbę kondygnacji naziemnych na V, a wysokość budynku na 14 m. W decyzji natomiast ustalono wysokość budynku usytuowanego w północno - zachodniej części terenu inwestycji - do IV kondygnacji naziemnych do 15 m, dla budynku usytuowanego we wschodniej części terenu inwestycji - do III kondygnacji nadziemnych do 12 m. Organ drugiej instancji wskazał, że z treści art. 54 pkt 3 w zw. z art. 61 ust. 1 pkt 1 powyższej ustawy, a także z § 9 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz.U. Nr 164 poz. 1588), wynika, że załącznikiem do decyzji o warunkach zabudowy jest mapa. Zgodnie z przepisem art. 52 ust. 2 powyższej ustawy mapa, o której mowa powyżej powinna mieć skalę 1:500 lub 1:1000. W niniejszym przypadku załącznik do zaskarżonej decyzji stanowi mapa w skali 1:2000, co jest nieprawidłowe w świetle przywołanych wyżej przepisów. Zgodnie z art. 61 ust. 1 powyższej ustawy, wydanie decyzji o warunkach zabudowy jest możliwe jedynie w przypadku łącznego spełnienia następujących warunków: 1. co najmniej jedna działka sąsiednia, dostępna z tej samej drogi publicznej, jest zabudowana w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu; 2. teren ma dostęp do drogi publicznej; 3. istniejące lub projektowane uzbrojenie terenu, z uwzględnieniem ust. 5, jest wystarczające dla zamierzenia budowlanego; 4. teren nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne albo jest objęty zgodą uzyskaną przy sporządzaniu miejscowych planów, które utraciły moc na podstawie art. 67 ustawy, o której mowa w art. 88 ust. 1; 5. decyzja jest zgodna z przepisami odrębnymi Sposób ustalania wymagań wymienionych w pkt. 1 określa powyższe rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. Zgodnie z przepisem § 9 ust. 1 warunki i wymagania dotyczące nowej zabudowy i zagospodarowania terenu ustala się w decyzji o warunkach zabudowy, zawierającej część tekstową i graficzną. Ust. 2 stanowi, że wyniki analizy, zawierające część tekstową i graficzną, stanowią załącznik do decyzji o warunkach zabudowy. Część graficzną decyzji o warunkach zabudowy oraz część graficzną analizy, o której mowa w § 3 ust. 1, sporządza się na kopiach mapy, o której mowa w art. 52 ust. 2 pkt 1 ustawy, w czytelnej technice graficznej zapewniającej możliwość wykonywania ich kopii (ust.3). Część graficzną analizy, o której mowa w § 3 ust. 1, sporządza się z uwzględnieniem nazewnictwa i oznaczeń graficznych stosowanych w decyzji o warunkach zabudowy (ust.4). Przepis § 3 powyższego rozporządzenia stanowi w ust. 1, że "w celu ustalenia wymagań nowej zabudowy i zagospodarowania terenu właściwy organ wyznacza wokół działki budowlanej, której dotyczy wniosek o ustalenie warunków zabudowy, obszar analizowany i przeprowadza na nim analizę funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu w zakresie warunków, o których mowa w art. 61 ust. 1-5 ustawy" oraz w ust. 2 "granice obszaru analizowanego wyznacza się na kopii mapy, o której mowa w art. 52 ust .2 pkt. 1 ustawy, w odległości nie niniejszej niż trzykrotna szerokości działki objętej wnioskiem o ustalenie warunków, nie mniejszej niż 50 metrów". W przedmiotowej sprawie w celu ustalenia wymagań dla planowanej nowej zabudowy i zagospodarowania terenu, z powodu braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, wyznaczono wokół przedmiotowej działki granice obszaru analizowanego i przeprowadzono w nim analizę funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu w zakresie warunków, o których mowa w art. 61 ust. 1 powyższej ustawy. Na mapie stanowiącej załącznik graficzny do zaskarżonej decyzji zaznaczono granice obszaru analizowanego, a także przypisano działkom znajdującym się w obszarze analizowanym parametry, o których mowa w przywołanym powyżej rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. doszło do wniosku, że analiza częściowo nie została sporządzona prawidłowo, mianowicie: 1/ z części tekstowej analizy nie wynika, na jakiej podstawie ustalono, że średni wskaźnik wielkości powierzchni nowej zabudowy w stosunku do powierzchni działki (§ 5 rozporządzenia), który wynosi 0,27, jeśli nie liczyć stwierdzenia, że dla poszczególnych działek położonych w granicach obszaru analizowanego wartość tego wskaźnika waha się w granicach 0,15-0,38; ust. 1 powołanego paragrafu wyraźnie stanowi, że wskaźnik wielkości powierzchni nowej zabudowy w stosunku do powierzchni działki albo terenu wyznacza się na podstawie średniego wskaźnika tej wielkości dla obszaru analizowanego, zaś ust. 2 powyższego paragrafu wskazuje, że dopuszcza się wyznaczenie innego wskaźnika wielkości powierzchni nowej zabudowy w stosunku do powierzchni działki albo terenu, jeżeli wynika to z analizy, o której mowa w § 3 ust. 1. Wątpliwości Kolegium budzi również kompletność danych zawartych w analizie w zakresie powyższego parametru, ponieważ nie przypisano tego parametru do każdej z działek w obszarze analizowanym; 2/ brak jest danych odnośnie wskaźnika szerokości elewacji frontowej dla działek w obszarze analizowanym; 3/ zgodnie z § 8 powyższego rozporządzenia, geometrię dachu (kąt nachylenia, wysokość głównej kalenicy i układ połaci dachowych, a także kierunek głównej kalenicy dachu w stosunku do frontu działki) ustala się odpowiednio do geometrii dachów występujących na obszarze analizowanym. Zdaniem organu odwoławczego, organ pierwszej instancji nie wskazał, jakie dachy mają budynki na działkach w obszarze analizowanym (i na jakich konkretnie działkach). W analizie wskazano jedynie ogólnie, że zgodnie z wizualizacją przedstawioną przez inwestora dla planowanych budynków przewidziane są dachy skośne, co jest zgodne z kształtem dachów znajdujących się w rejonie inwestycji. Ponadto Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., wskazało, że organ pierwszej instancji winien wezwać wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku i przedłożenia aktualnych warunków przyłączenia planowanej inwestycji do sieci. Za uchybienie organ odwoławczy uznał to, że wbrew obowiązkowi organ pierwszej instancji nie ustalił w decyzji wskaźnika powierzchni biologicznie czynnej dla działki, na której planowana jest inwestycja. Organ odwoławczy podkreślił, że zgodnie z przepisem art. 60 ust. 1 powyższej ustawy, decyzję o warunkach zabudowy wydaje się po uzgodnieniu z organami, o których mowa w art. 53 ust. 4 ustawy i uzyskaniu uzgodnień lub decyzji wymaganych przepisami odrębnymi. Art. 53 ust. 4 pkt 9 ustawy stanowi, że decyzję o warunkach zabudowy wydaje się po uzgodnieniu z właściwym zarządcą drogi w odniesieniu do obszarów przyległych do pasa drogowego. Jak wynika z akt niniejszej sprawy, teren planowanej inwestycji budowlanej przylega do pasa drogowego ul. [...] i od tej ulicy przebiegać ma obsługa komunikacyjna planowanej inwestycji. W aktach sprawy znajduje się pismo Wydziału Architektury i Budownictwa w [...] dotyczące pozytywnego zaopiniowania planowanej inwestycji w zakresie obsługi komunikacyjnej. W piśmie tym organ uzgadniający zawarł szereg uwag, które powinny zostać wpisane do decyzji. Z treści punktu 1.4 zaskarżonej decyzji wynika, że organ nie uwzględnił w decyzji wszystkich uwag organu uzgadniającego. Kolegium zwróciło również uwagę na okoliczność, że w aktach sprawy brak jest projektu decyzji, nie wiadomo jaki projekt decyzji polegał uzgodnieniu w toku postępowania. Należy podkreślić, że prawidłowe przeprowadzenie uzgodnień wymaga przesłania do organu uzgadniającego projektu decyzji, nie wniosku, a okoliczność ta musi wynikać z akt sprawy. Na marginesie Kolegium wskazało, że w decyzji o warunkach zabudowy mogą zostać zawarte tylko elementy, o których mowa w art 61 powyższej ustawy i przepisach wykonawczych do tej ustawy. W przypadku, gdy organ nakłada w decyzji na inwestora jakiś obowiązek zobowiązany jest do wskazania przepisu, z którego wynika nałożenie takiego obowiązku. W niniejszym przypadku organ w punkcie 1.1 zaskarżonej decyzji nałożył na inwestora m.in. obowiązek odtworzenia placu zabaw dla dzieci, a także zawarł wymogi dotyczące lokalizacji wjazdu do projektowanego garażu, a w tym zakresie nie wskazał podstawy prawnej do zawarcia w decyzji powyższych wymogów. Końcowo organ drugiej instancji wskazał, że zarzuty dotyczące procesu budowlanego, m.in. dotyczące niedogodności związanymi z budową nie są rozpoznawane w postępowaniu w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy. Na tym etapie postępowania nie rozpoznaje się również zarzutów dotyczących przepisów przeciwpożarowych - kontrola inwestycji pod kątem spełniania wymogów w tym zakresie odbywa się na dalszym etapie procesu inwestycyjnego. Nie jest również uzasadniony – zdaniem organu odwoławczego – zarzut sprzeczności planowanej inwestycji ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego W. Studium nie jest aktem prawa powszechnie obowiązującego i nie ma charakteru wiążącego. Organ powołał się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego, który w wyroku z dnia 31 marca 2008 r. II OSK 317/07 wskazał "Podstawę do podjęcia rozstrzygnięcia administracyjnego może stanowić jedynie akt prawa powszechnie obowiązującego i nie zmienia tego fakt związania gminy ustaleniami studium przy uchwalaniu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Do czasu, kiedy ustalenia studium nie znajdą się w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego nie wiążą powszechnie i nie mogą tworzyć materialnoprawnej podstawy do wydawania rozstrzygnięć administracyjnych". Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję złożył inwestor [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. Zaskarżonej decyzji skarżąca spółka zarzuciła: 1/ naruszenie prawa materialnego, tj. art. 52 ust. 1 w zw. z art. 64 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717); 2/ naruszenie prawa materialnego, tj. art. 52 ust. 2 powyższej ustawy; 3/ naruszenie prawa materialnego tj. § 5, § 6 i § 8 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalenia wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz.U. Nr 64, poz. 1588); 4/ naruszenie prawa materialnego tj. art. 60 ust. 1 w zw. z art. 543 ust. 4 pkt 9 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717); 5/ naruszenie prawa procesowego tj. art. 10 kpa; 6/ naruszenie prawa procesowego tj. art. 138 § 2 kpa. Skarżący inwestor spółka [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, zaś w uzasadnieniu skargi opisała stan sprawy, rozwijając szczegółowo przedstawione zarzuty i przywołując na ich potwierdzenie orzecznictwo sądów administracyjnych. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o oddalenie skargi oraz podtrzymało argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Ponadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Kierując się powyższymi kryteriami Sąd uznał, iż w przedmiotowej sprawie skarga jest zasadna. W niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest uchylenie przez organ drugiej instancji decyzji organu o ustaleniu warunków i szczegółowych zasad zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie dwóch budynków mieszkalnych wielorodzinnych z garażem podziemnym i elementami zagospodarowania terenu na działce nr ew. [...] i części działki nr ew. [...] z obrębu [...] przy ul. [...] na terenie [...] W. Zgodnie z art. 138 § 2 kpa organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji w trybie art. 138 § 2 kpa jest wyjątkiem od zasady merytorycznego rozpatrzenia sprawy przez organ odwoławczy i niedopuszczalna jest wykładnia rozszerzająca tego przepisu. Dopuszczalność wydania przez organ odwoławczy tego typu decyzji jest ograniczona wymogiem spełnienia określonych przesłanek. Sytuacja taka mogłaby zaistnieć, gdyby organ pierwszej instancji w ogóle nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego lub przeprowadził je z rażącym naruszeniem przepisów kpa. W takiej sytuacji organ odwoławczy, aby ocenić, czy stan faktyczny został prawidłowo ustalony, musiałby przeprowadzić postępowanie wyjaśniające albo w całości, albo w znacznej części, a do tego nie jest uprawniony, nie mieści się to w jego kompetencji. W pierwszej kolejności podkreślić należy, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. kwestionując prawidłowość ustalenia stron postępowania w niniejszej sprawie, wskazało jedynie w uzasadnieniu decyzji, że należy zweryfikować prawidłowość postępowania pod kątem ustalenia kręgu stron, powołując się przy tym na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie i wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego, które zostały wydane w niniejszej sprawie. Tymczasem wyrokiem z dnia 22 września 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Z. B. i A. O. w przedmiocie uznania skarżących za stronę postępowania w niniejszej sprawie, a Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 4 marca 2011 r. oddalił skargę kasacyjną wskazując w uzasadnieniu wyroku, iż członków Wspólnoty Mieszkaniowej w postępowaniu tym reprezentuje Wspólnota Mieszkaniowa. Tylko Wspólnota Mieszkaniowa powinna być zawiadamiana o toczącym się postępowaniu i tylko Wspólnocie Mieszkaniowej powinny być doręczane wydawane w toku postępowania rozstrzygnięcia organów administracji, a nie poszczególnym członkom tej Wspólnoty. Uchylając decyzję organu pierwszej instancji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. - wbrew ustawowemu obowiązkowi – wskazało ogólnikowo na konieczność ponownego ustalania kręgu stron postepowania, uzasadniając to upływem czasu. Wskazało, że brak jest wypisu z ewidencji gruntów dla wszystkich działek. Skoro organ przeprowadzał weryfikację w tym zakresie to winien wskazać, właściciele lub użytkownicy wieczyści których działek zostali pominięci w sprawie. Odnosząc się merytorycznego rozstrzygnięcia organu drugiej instancji to wskazać należy, że zasadne są wskazane w skardze zarzuty. Odnosząc do pkt 1 w części II uzasadnienia dotyczącego wydania decyzji niezgodnie z wnioskiem inwestora to podkreślić należy, że ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie przewiduje bezwzględnego związania organu ustalającego warunki zabudowy wnioskiem inwestora w zakresie gabarytów projektowanej inwestycji. Po przeprowadzeniu analizy, o której mowa w § 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w zw. z art. 61 ust. 1 pkt 1-5 ustawy, przy rozstrzyganiu o możliwości ustalenia warunków zabudowy dla planowanej inwestycji organ nie jest związany wskazanymi przez inwestora poszczególnymi parametrami technicznymi, opisującymi planowany obiekt budowlany. Mogą one być ustalone w decyzji o warunkach zabudowy w sposób nieco odmienny niż wskazany we wniosku inwestora. Inwestor, wskazując te parametry we wniosku nie jest w stanie przewidzieć wyników analizy, dlatego musiałby kilkakrotnie występować z wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy, dotyczącym tej samej inwestycji aż do momentu, w którym wniosek co do tych parametrów byłby całkowicie zgodny z warunkami zabudowy ustalonymi przez organ (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 kwietnia 2007 r., II OSK 602/06). Zarzut skarżącego co do nałożenia na organ pierwszej instancji obowiązku wyznaczenia powierzchni biologicznie czynnej jest trafny. Rozporządzenie Ministra infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie oznaczeń i nazewnictwa stosowanych w decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz w decyzji o warunkach zabudowy (Dz. U. z 2003 r. Nr 164, poz. 1589) w § 2 pkt 3 wymieniając treść decyzji ustalającej warunki zabudowy wskazuje na ustalenie powierzchni biologicznie czynnej, jednakże nie jest to wymóg dopuszczalności prawidłowego ustalenia warunków zabudowy i nie wynika z art. 61 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Za nietrafne sąd uznał również rozważania organu drugiej instancji co do niewłaściwego określenia wskaźnika wielkości powierzchni zabudowy w stosunku do powierzchni terenu przeznaczonego pod zabudowę. Wskaźnik wielkości powierzchni nowej zabudowy określa się w stosunku do powierzchni terenu inwestycji oznaczonej liniami rozgraniczającym. Określony decyzją wskaźnik zabudowy 0,25 odpowiada ustaleniom analizy wskazującej, iż średni wskaźnik wielkości powierzchni zabudowy na analizowanym obszarze wynosi właśnie 0,25, biorąc pod uwagę, że wskaźniki w analizowanym obszarze wahają się od 0,15 do 0,38. Zgodnie z § 6 powyższego rozporządzenia szerokość elewacji frontowej, znajdującej się od strony frontu działki, wyznacza się dla nowej zabudowy na podstawie średniej szerokości elewacji frontowych istniejącej zabudowy na działkach w obszarze analizowanym, z tolerancją do 20 % (§ 6 ust. 1). Dopuszcza się wyznaczenie innej szerokości elewacji frontowej, jeżeli wynika to z analizy, o której mowa w § 3 ust. 1 (§ 6 ust. 2). W analizie sporządzonej w niniejszej sprawie, a następnie w wydanej decyzji o warunkach zabudowy, ustalono, iż szerokość elewacji frontowej wzdłuż granicy A-B powinna wynosić 56 m., natomiast szerokość elewacji wzdłuż granicy D-E powinna wynosić 36 m. Z analizy i z treści uzasadnienia decyzji organu pierwszej instancji wynika, że średnia szerokości elewacji frontowych zabudowy bezpośrednio sąsiadującej z planowaną inwestycją wynosi 56 m. Na podstawie tak obliczonej podstawie organ prawidłowo ustalił przedmiotowy parametr. Stosownie do § 8 cytowanego rozporządzenia określić należy wysokość głównej kalenicy i układ połaci dachowych, a także kierunek głównej kalenicy dachu w stosunku do frontu działki odpowiednio do geometrii dachów występujących w obszarze analizowanym. Organ pierwszej instancji określił, że dla projektowanych budynków należy przyjąć dachy dwuspadkowe o kątach nachylenia połaci dachowych od 25º do 40º. Określono również, że dla budynku usytuowanego wzdłuż granicy A-B kierunek kalenicy równoległy będzie do tej granicy, a dla budynku usytuowanego wzdłuż granicy D-E kierunek kalenicy będzie równoległy do ulicy [...]. Ponadto podkreślić należy, że skoro z art. 60 ust. 1 w zw. z art. 53 ust. 4 pkt 9 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym wynika obowiązek uzgodnienia decyzji o warunkach zabudowy w odniesieniu do obszarów przyległych do pasa drogowego z właściwym zarządcą drogi, to może powstać sytuacja (i taka właśnie powstała w rozpoznawanej sprawie), że prezydent miasta jest właściwy zarówno do wydania decyzji o warunkach zabudowy, jak i do uzgodnienia tej decyzji. W takiej sytuacji, nie powstaje obowiązek uzgodnienia. W związku z powyższym nietrafne są rozważania organu drugiej instancji zawarte w pkt III zaskarżonej decyzji. W decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. nieprawidłowe są ustalenia i ocena prawna odnośnie spełnienia przesłanek wynikających z art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy oraz przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalenia wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. Ponownie rozpoznając sprawę organ winien dokonać oceny spełnienia przesłanek wydania decyzji ustalającej warunki zabudowy dla przedmiotowej inwestycji określonych w art. 61 ust. 1 ustawy, uwzględniając zawartą w wyroku ocenę prawną i wskazania co do dalszego postępowania.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło