I FSK 355/14
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2015-04-10
Skład orzekający: Maria Dożynkiewicz, Barbara Wasilewska, Hieronim Sęk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pracownik organu podatkowego, który brał udział w wydaniu decyzji ostatecznej, podlega wyłączeniu z mocy prawa (art. 130 § 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej) od udziału w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności tej decyzji, a jeśli tak, czy niezastosowanie tego przepisu stanowi rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że pracownik organu podatkowego, który brał udział w wydaniu decyzji ostatecznej, podlega wyłączeniu z mocy prawa (art. 130 § 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej) od udziału w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności tej decyzji. Jednakże, niezastosowanie tego przepisu nie zawsze stanowi rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, zwłaszcza gdy interpretacja przepisu budzi wątpliwości i nie jest oczywista.Stan faktyczny
Spółka M.M. Spółka z o.o. wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącej zabezpieczenia zobowiązań podatkowych, zarzucając rażące naruszenie prawa z powodu utrzymania w mocy decyzji doręczonej osobie nieuprawnionej. Dyrektor Izby Skarbowej odmówił stwierdzenia nieważności, uznając, że decyzja została skutecznie doręczona. Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził nieważność decyzji Dyrektora Izby Skarbowej, opierając się na naruszeniu art. 130 § 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej, gdyż tę samą decyzję podpisała osoba, która brała udział w wydaniu decyzji w postępowaniu zwykłym. Dyrektor Izby Skarbowej wniósł skargę kasacyjną.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Białymstoku. Zasądził od M.M. Spółka z o.o. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej kwotę 280 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Dożynkiewicz, Sędzia NSA Barbara Wasilewska, Sędzia WSA (del.) Hieronim Sęk (sprawozdawca), Protokolant Krzysztof Zaleski, po rozpoznaniu w dniu 10 kwietnia 2015 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Skarbowej w B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 6 listopada 2013 r., sygn. akt I SA/Bk 354/13 w sprawie ze skargi M.M. Spółka z o. o. w B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia 15 maja 2013 r., nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji o zabezpieczeniu 1) uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Białymstoku, 2) zasądza od M.M. Spółka z o. o. w B. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w B. kwotę 280 (słownie: dwieście osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
1. Przedmiot skargi kasacyjnej
1.1. Skarga kasacyjna została wniesiona przez Dyrektora Izby Skarbowej w B. (dalej: Dyrektor IS) od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 6 listopada 2013 r., sygn. akt I SA/Bk 354/13. Wyrokiem tym, wydanym w sprawie ze skargi M. Sp. z o.o. w B. (dalej: Spółka), stwierdzono nieważność decyzji Dyrektora IS z dnia 15 maja 2013 r. oraz utrzymanej nią w mocy decyzji z dnia 5 marca 2013 r., którą odmówiono stwierdzenia nieważności decyzji tego organu z dnia 28 sierpnia 2012 r. w przedmiocie zabezpieczenia określonych w przybliżeniu kwot zobowiązań w podatku od towarów i usług za miesiące od listopada 2010 r. do czerwca 2011 r. oraz od października 2011 r. do stycznia 2012 r. wraz z przybliżonymi kwotami odsetek.
2. Przedstawiony przez Sąd pierwszej instancji stan sprawy
2.1. Sąd wskazał, że w tzw. postępowaniu zwykłym: - decyzją z dnia 17 maja 2012 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w B. orzekł o powyższym zabezpieczeniu; - decyzja ta została doręczona pełnomocnikowi Spółki w miejscu odbioru korespondencji innym niż wskazane w pełnomocnictwie; - na wniosek Spółki Dyrektor IS przywrócił termin do wniesienia odwołania, a następnie wydał decyzję z dnia 28 sierpnia 2012 r. utrzymującą w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
2.2. Z kolei w tzw. postępowaniu nadzwyczajnym: - Spółka pismem z dnia 28 stycznia 2013 r. wniosła o stwierdzenie nieważności ww. decyzji ostatecznej o zabezpieczeniu, powołując się na rażące naruszenie prawa z powodu utrzymania nią w mocy decyzji doręczonej osobie nieuprawnionej, czyli niewprowadzonej do obrotu prawnego; - Dyrektor IS decyzją z dnia 5 marca 2013 r. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji z dnia 28 sierpnia 2012 r., a kolejną decyzją z dnia 15 maja 2013 r. utrzymał ją w mocy; - w ocenie tego organu decyzja o zabezpieczeniu została skutecznie doręczona zważywszy, że Spółka złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, którego treść świadczyła o zapoznaniu się z decyzją, termin został przywrócony a odwołanie merytorycznie rozpatrzone; - Dyrektor IS stwierdził również, że w sprawie nie znalazł zastosowania art. 130 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749, z późn. zm.; dalej: O.p.), albowiem dotyczy on wyłączenia pracownika w takiej sytuacji, gdy ten sam pracownik rozpatrywałby sprawę w pierwszej i drugiej instancji w danym postępowaniu, a nie w postępowaniu o stwierdzenie nieważności i postępowaniu zwykłym.
3. Skarga do Sądu pierwszej instancji i odpowiedź na skargę
3.1. W skardze na decyzję z dnia 15 maja 2013 r. Spółka wniosła o uchylenie obu decyzji wydanych w trybie nieważności. Zarzuciła naruszenie: - art. 130 § 1 pkt 6 O.p. przez niezastosowanie i utrzymanie w mocy decyzji z dnia 5 marca 2013 r. o odmowie stwierdzenie nieważności decyzji z dnia 28 sierpnia 2012 r. mimo, że w ich wydaniu uczestniczył ten sam pracownik, podlegający wyłączeniu z mocy prawa w drugiej ze spraw; - art. 247 § 1 pkt 3 O.p. przez niezastosowanie na skutek przyjęcia, że wydanie w trybie zwykłym decyzji z dnia 28 sierpnia 2012 r., utrzymującej w mocy nieprawidłowo doręczoną Spółce decyzję z dnia 17 maja 2012 r., nie narusza rażąco prawa, podczas gdy w takim przypadku złożone odwołanie było niedopuszczalne.
3.2. W odpowiedzi na skargę Dyrektor IS wniósł o jej oddalenie.
4. Uzasadnienie rozstrzygnięcia Sądu pierwszej instancji
4.1. Sąd, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, z późn. zm.; dalej: P.p.s.a.), stwierdził nieważność obu decyzji wydanych w postępowaniu nadzwyczajnym (w sprawie stwierdzenia nieważności). Wskazał na rażące naruszenie art. 130 § 1 pkt 6 O.p.
4.2. W motywach takiej oceny i rozstrzygnięcia Sąd przyjął, że: - decyzję z dnia 5 marca 2013 r. o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia 28 sierpnia 2012 r., podpisał ten sam upoważniony pracownik, tj. B. K. (wicedyrektor Izby Skarbowej w B.), który podpisał decyzję ostateczną objętą tym nadzwyczajnym trybem postępowania; - wskazany pracownik podlegał natomiast wyłączeniu przewidzianemu w art. 130 § 1 pkt 6 O.p. z uwagi na "bliskości wobec sprawy"; - powołany przepis nie ogranicza bowiem wyłączenia tylko do pracownika biorącego udział w wydawaniu decyzji w niższej instancji, co pośrednio ma potwierdzenie w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 lutego 2013 r., sygn. akt I GPS 2/12 (ONSAiWSA 2013/4/59, OSP 2013/11/107), dotyczącej wyłączenia pracownika organu monokratycznego z postępowania odwoławczego; - nie można zaakceptować sytuacji, w której osoba biorąca udział w wydaniu decyzji w trybie zwykłym bierze taki sam udział w postępowaniu nadzwyczajnym, którego celem jest ocena prawidłowości tej decyzji; - zachodzi wówczas uzasadniona obawa, że pracownik zaangażowany w pierwotne załatwienie sprawy, nie będzie obiektywny przy ocenie wniosku o stwierdzenie nieważności uprzednio wydanej decyzji; - wskazówkę dla takiego rozumienia ww. przepisu stanowią również motywy zawarte w wyroku Trybunału Konstytucyjnego o sygn. akt SK 6/07 (OTK-A 2008/8/137), dotyczącym wyłączenia sędziego z procesu kontroli legalności decyzji wydanej po wznowieniu postępowania administracyjnego, jeśli wcześniej kontrolował decyzję co do której wznowione zostało takie postępowanie; - względy prawdy obiektywnej (art. 122 O.p.) oraz potrzeba zapewnienia obiektywizmu i bezstronności w rozpatrzeniu sprawy, nakazują zatem wyłączyć pracownika organu podatkowego od udziału w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej, gdy wcześniej brał udział w wydaniu takiej decyzji.
5. Skarga kasacyjna i odpowiedź na tę skargę
5.1. W skardze kasacyjnej wniesionej od całości wyroku Dyrektor IS zarzucił Sądowi pierwszej instancji naruszenie przepisów postępowania, tj.:
1) art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. w związku z art. 247 § 1 pkt 3 i art. 130 § 1 pkt 6 O.p. przez stwierdzenie nieważności decyzji Dyrektora IS, które oparto na nieprawidłowej ocenie, iż art. 130 § 1 pkt 6 O.p. ma zastosowanie do pracownika, działającego z upoważnienia organu jednoosobowego, jeżeli brał udział w wydaniu decyzji w postępowaniu zwykłym i następnie w postępowaniu nadzwyczajnym;
2) art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. w związku z art. 247 § 1 pkt 3 O.p. przez niezasadną ocenę, że Dyrektor IS rażąco naruszył prawo orzekając w obu instancjach o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia 28 sierpnia 2012 r., w sytuacji, gdy nie zaszły przyczyny określone w art. 247 § 1 pkt 3 w związku z art. 130 § 1 pkt 6 O.p.
5.2. Na podstawie tych zarzutów Dyrektor IS wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
5.3. Odpowiedzi na skargę kasacyjną Spółka nie złożyła. W piśmie procesowym z dnia 9 kwietnia 2015 r. wniosła o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania.
6. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
6.1. Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, chyba że zachodzą przesłanki nieważności postępowania sądowego, wymienione w § 2 tego artykułu. Takich jednak przesłanek w niniejszej sprawie nie ujawniono. Podobnie nie ujawniono podstaw do odrzucenia skargi ani umorzenia postępowania przed sądem pierwszej instancji, które obligowałyby Naczelny Sąd Administracyjny do wydania postanowienia przewidzianego w art. 189 P.p.s.a.
Skarga kasacyjna Dyrektora IS zbadana natomiast według reguły związania zarzutami w niej zawartymi okazała się zasadna, aczkolwiek nie w całości można było podzielić postawione w niej zarzuty i związane z nimi motywy.
6.2. Należało wziąć pod uwagę, że w skardze kasacyjnej wprost wskazano, iż nie są kwestionowane okoliczności faktyczne rozpoznanej sprawy, które przyjął Sąd pierwszej instancji za podstawę wyrokowania. W zakresie istotnym dla tej sprawy odnosiły się one do elementu decyzji wskazanego w art. 210 § 1 pkt 8 O.p., zgodnie z którym decyzja zawiera podpis osoby upoważnionej, z podaniem jej imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego. Przypomnieć więc należało, że wedle tych ustaleń (aprobowanych w skardze kasacyjnej) wydaną w drugiej instancji w trybie zwykłym przez Dyrektora IS decyzję ostateczną z dnia 28 sierpnia 2012 r. w przedmiocie zabezpieczenia podpisała B. K., wicedyrektor Izby Skarbowej w B. i zarazem pracownik działający z upoważnienia dyrektora tej Izby jako organu podatkowego. Ta sama osoba, działając w tym samym charakterze, podpisała również w postępowaniu nadzwyczajnym decyzję Dyrektora IS z dnia 5 marca 2013 r., wydaną w pierwszej instancji w tym właśnie postępowaniu, którą odmówiono stwierdzenia nieważności decyzji z dnia 28 sierpnia 2012 r.
Przywołany stan faktyczny oznaczał dla Sądu pierwszej instancji wydanie decyzji z dnia 5 marca 2013 r. z naruszeniem art. 130 § 1 pkt 6 O.p. i to w sposób rażący. Z kolei według stanowiska Dyrektora IS, zawartego w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, przepis ten w ogóle nie obejmuje przypadku tu opisanego. Mianowicie odnosi się on tylko do danego postępowania w ramach realizowanej w nim kontroli instancyjnej. Nie ustanawia natomiast wymogu wyłączenia pracownika od udziału w odrębnym postępowaniu (nadzwyczajnym) prowadzonym poza kontrolą instancyjną, czyli najpierw biorącego udział w wydaniu decyzji w trybie zwykłym, a następnie biorącego udział w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności takiej decyzji.
6.3. Biorąc powyższe pod uwagę, ocenę tego, w jakim zakresie zarzuty skargi kasacyjnej były usprawiedliwione, należało zacząć od rozważenia tego, czy w pierwszoinstancyjnym postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej znajduje zastosowanie art. 130 § 1 pkt 6 O.p. postrzegany nie instancyjnie, lecz w relacji tego postępowania z postępowaniem w sprawie zakończonej decyzją ostateczną, której nieważność ma być przedmiotem oceny.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, racja co do konieczności zastosowania powołanego wyżej przepisu w opisanych okolicznościach także do postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji, leżała po stronie Sądu pierwszej instancji.
Trafnie bowiem Sąd ten przyjął, że w tej sprawie Dyrektor IS powinien był - w postępowaniu wszczętym na wniosek Spółki o stwierdzenie nieważności decyzji o zabezpieczeniu z powodu rażącego naruszenia prawa - respektować wymogi wynikające z art. 130 § 1 pkt 6 O.p.
Zgodnie z tym przepisem, w zakresie właściwym dla wyrokowania, pracownik izby skarbowej podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawach dotyczących zobowiązań podatkowych oraz innych spraw normowanych przepisami prawa podatkowego, w których brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji.
W kontekście wszczętego na wniosek Spółki postępowania nadzwyczajnego Sąd pierwszej instancji prawidłowo uznał, że w pojęciu brania "udziału w wydaniu zaskarżonej decyzji", jako jednej z przesłanek do zastosowania instytucji wyłączenia pracownika, mieści się m.in. podpisanie projektu decyzji przez pracownika imiennie upoważnionego przez osobę sprawującą funkcję organu. Słusznie przy tym Sąd ten przyjął, że przypadek taki miał miejsce w niniejszej sprawie, a więc że owo branie udziału w wydaniu zaskarżonej decyzji może odnosić się również do decyzji ostatecznej weryfikowanej w trybie nieważności. Natomiast Dyrektor IS w skardze kasacyjnej nie przedstawił tego rodzaju argumentacji, która jednoznacznie i w sposób oczywisty przekonywałaby do stanowiska przeciwnego.
6.4. Naczelny Sąd Administracyjny podzielił przywołane w zaskarżonym wyroku zasadnicze powody, które przemawiały za koniecznością stosowania art. 130 § 1 pkt 6 O.p. w szerszym zakresie niż rozumianym wyłącznie jako wymóg skierowany do kontroli instancyjnej w ramach danego postępowania (zwykłego lub nadzwyczajnego). Powtarzanie tych motywów, ujętych syntetycznie już wyżej (zob. pkt 4.2. niniejszego uzasadnienia) z uwagi na zwięzłość wywodu nie było zatem niezbędne. Oczywiście z zastrzeżeniem, że nawiązanie w pisemnych motywach zaskarżonego wyroku do uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie o sygn. akt I GPS 2/12 oraz wyroku Trybunału Konstytucyjnego w sprawie o sygn. akt SK 6/07, należało postrzegać nie jako element prawnie przesądzający na zasadzie bezpośredniego związania ocenami prawnymi wyrażonymi w tych orzeczeniach. Orzeczenia te należało bowiem traktować przede wszystkim jako przybliżające istotę i cel, jakim służy instytucja wyłączenia danej osoby z określonej sfery działania. Przedmioty spraw zwieńczonych tymi orzeczeniami zasadniczo różniły się od sprawy rozpoznanej w niniejszym postępowaniu: pierwsza, objęta uchwałą sądu administracyjnego, odnosiła się wprost do postępowania odwoławczego; druga, objęta wyrokiem trybunalskim, do wyłączenia sędziego, czyli podmiotu o szczególnej pozycji ustrojowej mającego gwarantować pełną bezstronność; ta ostatnia zaś obejmowała wzruszenie decyzji w administracyjnym postępowaniu nadzwyczajnym. Niemniej jednak, poza wskazaną zasadniczą ich odmiennością, przywołany wyrok Trybunału Konstytucyjnego nawiązywał wyraźnie i celnie wskazywał na szereg zależności, jakie występują między postępowaniem nadzwyczajnym prowadzonym w trybie wznowienia postępowania administracyjnego, a zwykłym postępowaniem administracyjnym w kontekście kontroli sądowej decyzji wydanych w każdym z tych postępowań (zob. pkt 3.2. wyroku z dnia 14 października 2008 r., sygn. akt SK 6/07).
6.5. W tej konwencji odnotowania wymagało, że istotnie w ujęciu czysto procesowym sprawa załatwiana w postępowaniu zwykłym nie jest tożsama ze sprawą załatwianą w postępowaniu nadzwyczajnym obejmującym stwierdzenie nieważności. Ich przedmiot, a w ślad za tym zakres orzekania przez organ podatkowy jest inny. W postępowaniu zwykłym rozstrzygano o zabezpieczeniu przybliżonych kwot zobowiązań podatkowych wraz z odsetkami, natomiast w tym drugim o tym, czy decyzja w tym przedmiocie obarczona jest wadą nieważności. Przy takim ujęciu problemu nie ulega wątpliwości, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności różni się od postępowania zwykłego.
Natomiast nie można zapominać o tym, że w ramach postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności bada się między innymi to, czy w danej decyzji z postępowania zwykłego tkwią określone wady. Uwzględniając taki zaś punkt widzenia, w sposób w pełni uprawniony można przyjąć, że postępowanie nadzwyczajne dotyka bezpośrednio tego, co przyjęto w decyzji wydanej w trybie zwykłym, czy też tego, co towarzyszyło jej wydaniu. Oznacza to, że w ramach postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności ocenia się szeroko rozumiane elementy tkwiące w decyzji trybu zwykłego.
W związku z zakresem tej właśnie oceny, uznać należy, że nie powinna jej dokonywać ta sama osoba, która wydała decyzję w trybie zwykłym. Osoba taka nie powinna bowiem brać udziału w kontrolowaniu prawidłowości decyzji, uprzednio przez nią podpisanej, i to pod kątem ewentualnie oceny ciężkich wad, czy też naruszeń mającej w niej tkwić. Osoba taka potencjalnie miałaby bowiem stwierdzać, że niejako dopuściła się tych ciężkich naruszeń, co z istoty swojej wywołuje uzasadnione wątpliwości co do jej bezstronności i właściwego standardu obiektywizmu.
Powyższe uwagi zachowują swoją aktualność także w odniesieniu do relacji postępowania zwykłego i wznowieniowego. Wznowienie postępowania może przecież doprowadzić do uchylenia decyzji z trybu zwykłego i merytorycznego ponownego załatwienia sprawy. Daleko idący związek ww. dwóch kategorii spraw jest dostrzegany w orzecznictwie sądów administracyjnych. Dopuszcza ono bowiem, gdy chodzi o granice danej sprawy (głębokość orzekania), aby w postępowaniu sądowym kontrolującym decyzję wydaną we wznowionym postępowaniu sąd mógł orzec o decyzji wydanej w trybie zwykłym.
W kontekście całokształtu przedstawionych powyżej racji nie można było podzielić odmiennego stanowiska, mającego swoje odzwierciedlenie w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 października 2014 r., sygn. akt II FSK 622/13, które to orzeczenie przywołał na rozprawie przed Sądem drugiej instancji pełnomocnik Dyrektora IS.
6.6. Niemniej jednak zawarta wyżej ocena nie była równoznaczna z tym, że w rozpoznanej sprawie istniały podstawy do przyjęcia, iż art. 130 § 1 pkt 6 O.p. został naruszony w taki sposób, który należało uznać za rażący w rozumieniu art. 247 § 1 pkt 3 O.p.
Zapatrywanie wyrażone w zaskarżonym wyroku na tle art. 130 § 1 pkt 6 O.p., że "treść wspomnianego przepisu nie budzi wątpliwości", a więc, że innymi słowy jest oczywista, wcale na takie miano nie zasługiwała. Wprawdzie istnieje szereg ważkich racji, które zostały wyżej przedstawione i zdaniem składu orzekającego w niniejszej sprawie, są na tyle istotne, że powinny prowadzić do wniosku o konieczności stosowania art. 130 § 1 pkt 6 O.p. w sprawach, takich jak tu rozpoznana. Jednakże zdecydowanie zbyt daleko idący był wniosek Sądu pierwszej instancji, że kwestia ta jest na tyle jednoznaczna i od razu "rzucająca się w oczy", że niezastosowanie wskazanego tu przepisu świadczyło o rażącym naruszeniu prawa. Takiej diagnozy Naczelny Sąd Administracyjny podzielić zdecydowanie nie mógł i to właśnie zadecydowało o wyniku postępowania kasacyjnego.
Formułując powyższą ocenę należało zwrócić uwagę, że żaden z sądów przy wystąpieniu naruszenia art. 130 § 1 pkt 6 O.p. nie stwierdzał wystąpienia kwalifikowanej wady nieważności, lecz jedynie uchylał objęte kontrolą sądową decyzje jako obarczone wadą dającą podstawę do wznowienia postępowania.
Godziło się zauważyć i to, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku, które nawiązuje do orzecznictwa i czyni zabiegi interpretacyjne przez szukanie analogii i wyciąganie wniosków z pewnych podobieństw do innych przypadków w istocie potwierdza, że oczywistość przedstawionego powyżej naruszenia, na którą się powoływano w zaskarżonym wyroku, nie istniała. To zaś przeczy, że doszło do rażącego naruszenia prawa, jak założył to Sąd pierwszej instancji.
6.7. Naczelny Sąd Administracyjny w razie uwzględnienia skargi kasacyjnej uchyla zaskarżone orzeczenie w całości lub w części i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania sądowi, który wydał orzeczenie, o czym stanowi art. 185 § 1 ab initio P.p.s.a. Na tej podstawie orzeczono zatem jak w punkcie pierwszym sentencji.
6.8. W zakresie orzeczenia w przedmiocie kosztów z punktu drugiego sentencji, Naczelny Sąd Administracyjny wziął pod uwagę, że: - wyrok Sądu pierwszej instancji uwzględnił skargę przy braku wartości przedmiotu zaskarżenia; - skargę kasacyjną od tego wyroku złożył Dyrektor IS, wnosząc o orzeczenie o kosztach postępowania kasacyjnego; - skarga kasacyjna został opłacona wpisem w wysokości 100 zł; - skargę kasacyjną sporządził radca prawny, który prowadził sprawę przed Sądem pierwszej instancji, a na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym uczestniczył inny radca prawny; - niniejszym wyrokiem uchylono zaskarżony wyrok, uwzględniając wniesiony środek zaskarżenia.
Wobec takiego stanu faktycznego wskazać należało, że zgodnie z art. 203 pkt 2, art. 205 § 2 w związku z art. 207 § 1 i art. 209 P.p.s.a. w razie uwzględnienia skargi kasacyjnej stronie, która ją wniosła od wyroku sądu pierwszej instancji uwzględniającego skargę, należy się od skarżącego zwrot poniesionych przez nią niezbędnych kosztów postępowania kasacyjnego; stronie reprezentowanej przez radcę prawnego zalicza się do tych kosztów w szczególności jego wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach; wniosek strony o zwrot kosztów sąd rozstrzyga w orzeczeniu uwzględniającym skargę kasacyjną. Według natomiast § 14 ust. 2 pkt 2 lit. a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2013 r. poz. 490) stawki minimalne wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w drugiej instancji za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej oraz udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym - 75% stawki minimalnej określonej w pkt 1, a jeżeli w drugiej instancji nie prowadził sprawy ten sam radca prawny - 100% tej stawki, w obu przypadkach nie mniej niż 120 zł. Stawka minimalna dla niniejszej sprawy wynosiła 240 zł, o czym stanowił § 14 ust 2 pkt 1 lit. c ww. rozporządzenia. Uwzględniając powyższe orzeczono zatem o kosztach postępowania kasacyjnego, zasądzając kwotę 280 zł, na którą złożyło się wynagrodzenie pełnomocnika (240 zł x 75% = 180 zł) oraz opłata sądowa w postaci wpisu od skargi kasacyjnej, którą uiścił Dyrektor IS (100 zł).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło