I SA/Sz 141/13

WyrokWSA w Szczecinie2013-08-28

Skład orzekający: Alicja Polańska, Joanna Wojciechowska, Elżbieta Woźniak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy nieruchomość będąca współwłasnością kilku podmiotów, z których tylko jeden jest przedsiębiorcą, powinna być opodatkowana podwyższoną stawką podatku od nieruchomości jako związana z prowadzeniem działalności gospodarczej, mimo że nieruchomość ta nie jest i nie może być wykorzystywana do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że nawet jeśli tylko jeden ze współwłaścicieli nieruchomości jest przedsiębiorcą, cała nieruchomość powinna być opodatkowana podwyższoną stawką podatku od nieruchomości jako związana z prowadzeniem działalności gospodarczej, na zasadzie solidarnego obowiązku podatkowego. Sąd podkreślił, że względy techniczne uniemożliwiające wykorzystanie nieruchomości do prowadzenia działalności gospodarczej muszą mieć charakter trwały i obiektywny, a nie wynikać z woli podatnika czy konieczności przeprowadzenia remontu.
Stan faktyczny
Skarżący, będący współwłaścicielami nieruchomości, zostali zobowiązani do zapłaty podatku od nieruchomości według stawki dla działalności gospodarczej. Kwestionowali to, twierdząc, że nieruchomość nie była i nie mogła być wykorzystywana do działalności gospodarczej ze względów technicznych, a także że wycofali ją ze środków trwałych spółki. Organy podatkowe uznały, że fakt posiadania nieruchomości przez przedsiębiorców (nawet jeśli tylko jednego ze współwłaścicieli) przesądza o jej związku z działalnością gospodarczą, a wskazane przez skarżących względy techniczne nie spełniają kryteriów trwałej niemożności wykorzystania nieruchomości.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alicja Polańska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Joanna Wojciechowska,, Sędzia WSA Elżbieta Woźniak, Protokolant Michał Iwanowski, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 28 sierpnia 2013 r. sprawy ze skargi W. B., M. Ch., K. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości na 2012 r. oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze zaskarżoną decyzją z dnia 31 grudnia 2012 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję Burmistrza z dnia 27 sierpnia 2012 r. nr [...] ([...]) ustalającą W. B., K. S., M. C. wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości na 2012 r. za nieruchomości położone na terenie Gminy [...] w kwocie [...] zł płatne w ratach. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że Burmistrza dokonał wymiaru podatku na podstawie danych z ewidencji gruntów i budynków od następujących przedmiotów opodatkowania: grunty - działalność gospodarcza za 12 miesięcy o powierzchni [...] m2, budynek - działalność gospodarcza za 12 miesięcy o powierzchni [...] m2, budynek - działalność gospodarcza za 12 miesięcy o powierzchni [...] m2. Na podstawie posiadanych dokumentów organ ustalił, że podatnicy byli wieczystymi użytkownikami nieruchomości o nr działki ewidencyjnej [...] o powierzchni [...] m2 położonej w obrębie miejscowości [...]. Nieruchomość tę nabyli jako wspólnicy "[...]" s.c. (akt notarialny Nr [...] z dnia [...]r.). Działka sklasyfikowana została jako "[...]" i była zabudowana budynkiem innym niż mieszkalny o powierzchni użytkowej wynoszącej [...]m2 (kondygnacja powyżej 2,20 m) i [...] m2 (kondygnacja do 2,20 m). Dalej, wskazano w uzasadnieniu decyzji, że ze zgromadzonych dokumentów wynika, iż podatnicy byli przedsiębiorcami (wydruk z CEIDG), prowadzili działalność inną niż rolnicza, a zatem - zgodnie z przepisem art. 1 a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2010 r. Nr 95, poz. 613 ze zm.; dalej: "u.p.o.l.") - spełniali przesłankę posiadania gruntu i budynku przez przedsiębiorcę, co skutkowało opodatkowaniem nieruchomości stawkami podatkowymi w podwyższonej wysokości. Organ podkreślił, że dla ustalenia prawidłowej stawki podatku nie ma znaczenia okoliczność, czy nieruchomość przynosi dochody. Na poparcie swojego stanowiska organ powołał wyrok NSA z dnia 17 marca 2009 r., sygn. akt II FSK 1786/07. Organ, powołując także brzmienie przepisu art. 3 ust. 4 u.p.o.l., wskazał, że solidarny charakter zobowiązania wyklucza możliwość rozdzielenia go na poszczególnych podatników i zastosowania różnych stawek podatku, że podatnicy nabyli nieruchomość w ramach prowadzonej działalności gospodarczej oraz, że do akt sprawy podatnicy dołączyli opinię techniczną odnoszącą się do stanu na rok 2007, a postępowanie dotyczy roku 2012, zatem nie dostarczono opinii technicznej na rok dotyczący rozpoznawanej sprawy. Organ wskazał również, że brak energii elektrycznej ze względu na cykliczne zalewanie wodą budynku przez rzekę [...] nie może być przesłanką do stwierdzenia, że prowadzenie działalności gospodarczej na tej nieruchomości nie było możliwe ze względów technicznych. Ponadto, z pisma E. SA. wynika, że nie została podpisana umowa na dostawę energii do nieruchomości. Organ zauważył również, że względy techniczne, o których mowa jest w art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., odnoszą się przede wszystkim do złego, nieodpowiadającego prowadzonej działalności gospodarczej stanu technicznego danego przedmiotu opodatkowania, nie dotyczą natomiast okoliczności lub zdarzenia faktycznego i prawnego prowadzącego do niewykorzystywania nieruchomości, a będącego skutkiem świadomego, zamierzonego działania przedsiębiorcy, który - ze względów innych niż techniczne - nie prowadzi na nieruchomości działalności gospodarczej. Nadto, organ wskazał, że stawki podatku od nieruchomości dla gruntów, budynków i budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej określone zostały, odpowiednio, w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a, pkt 2 lit b i pkt 3 u.p.o.l. Podatnicy nie zgodzili się z rozstrzygnięciem organu i wnieśli odwołanie, w którym zarzucili rażące naruszenie: 1) przepisów prawa materialnego, a w szczególności: – art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. polegające na błędnym uznaniu, że budynek związany był z prowadzeniem działalności gospodarczej oraz, że nie spełniał warunków do ograniczenia obowiązku podatkowego ze względu na niewykorzystanie i niemożliwość wykorzystania budynku do działalności gospodarczej ze względów technicznych; – art. 4 ust. 1 pkt 5 u.p.o.l. poprzez nieuwzględnienie wartości rynkowej nieruchomości jako podstawy opodatkowania; 2) przepisów prawa procesowego: – art. 122, art. 180 § 1 i art. 187 Ordynacji podatkowej poprzez nieprzeprowadzenie przez organ dowodu z ekspertyzy technicznej na okoliczność wartości nieruchomości; – art. 6 k.p.a. - zasady praworządności, nakazującej organom administracji publicznej działanie na podstawie przepisów prawa - poprzez wydanie decyzji z naruszeniem przepisów regulujących sposób naliczania podatku od nieruchomości; – art. 7 k.p.a. - wyrażającego zasadę prawdy obiektywnej - poprzez jej niezastosowanie w sprawie; – art. 77 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i obciążenie strony obowiązkiem przedstawienia koniecznych dowodów. Odwołujący się podatnicy wnieśli o uchylenie decyzji w całości i wydanie decyzji ustalającej podatek od nieruchomości w prawidłowej wysokości, ewentualnie o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu odwołania odwołujący podnieśli, że nie można zgodzić się z tym, że skoro podatnicy są osobami prowadzącymi działalność gospodarczą, to nieruchomość należało potraktować jako związaną z działalnością gospodarczą, bowiem z art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. wynika, że będące w posiadaniu przedsiębiorcy budynki, które nie były i nie mogą być wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych, nie spełniały definicji budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Z tych względów, nie mogą mieć do nich zastosowania przepisy ustawy dotyczące opodatkowania budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Tego rodzaju budynki podlegają opodatkowaniu właściwemu dla budynków pozostałych. Na poparcie swojego stanowiska odwołujący powołali wyroki: Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 lipca 2009 r., sygn. akt FSK 460/08 i z dnia 17 marca 2009 r., sygn. akt II FSK 1786/07 oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 10 stycznia 2012 r., sygn. akt 1 SA/Gd 932/11. Według odwołujących się podatników, nieruchomość położona w obrębie miejscowości [...] wprawdzie została zakupiona w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, ale w grudniu 2011 r. nieruchomość ta została wycofana ze środków trwałych spółki. Na podstawie uchwały z dnia 30 maja 2012 r., podatnicy podjęli uchwałę o rozwiązaniu "[...]" s.c., zatem nieruchomość nie była już związana z prowadzeniem przez skarżących działalności gospodarczej i nie wchodziła w skład przedsiębiorstwa. O zaistniałej sytuacji podatnicy powiadomili organ I instancji jeszcze przed wydaniem przez ten organ decyzji w sprawie ustalenia wysokości podatku od nieruchomości. Ponadto, nieruchomość ta była całkowicie nieprzydatna technologicznie, a z uwagi na zły stan techniczny nie przedstawiała żadnej wartości ekonomicznej. Z tego względu została wycofana jako środek trwały przedsiębiorstwa. Wobec tego nie było podstaw, aby nieruchomość traktować jako związaną z działalnością gospodarczą. Podatnicy zarzucili także, że organ za podstawę ustalenia podatku przyjął wyłącznie dane z ewidencji gruntów i budynków, choć winien przyjąć wartość rynkową nieruchomości, a przede wszystkim aktualny stan techniczny nieruchomości. Organ nie przeprowadził żadnego dowodu, na podstawie którego można by było ustalić stan nieruchomości, jak i jej wartość, co umożliwiłoby ustalenie stawki podatku od nieruchomości w prawidłowej wysokości. Końcowo, podatnicy zarzucili naruszenie przez organ zasad postępowania określonych zarówno w przepisach Ordynacji podatkowej jak i w Kodeksie postępowania administracyjnego. W wyniku rozpoznania odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze zaskarżoną decyzją z dnia 31 grudnia 2012 r. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji Kolegium wskazało, że z umowy sprzedaży wynika, iż podatnicy stali się wieczystymi użytkownikami działki gruntu nr [...] położonej w [...] oraz właścicielami posadowionych na niej budynków (elewatora zbożowego w 100 % sprawnego technicznie o powierzchni użytkowej [...] m2 oraz budynku administracyjno-socjalno-usługowego, składu opału i portierni o łącznej powierzchni użytkowej [...] m2). W informacjach w sprawie podatku od nieruchomości na rok 2012 z dnia 30 kwietnia 2012 r. złożonych przez podatników wykazano jako przedmiot opodatkowania poza gruntem pozostałym o powierzchni [...] m2, budynki pozostałe o powierzchni [...] m2, w tym [...] m2 kondygnacji o wysokości do 2,20 m. Po wszczęciu z urzędu postępowania podatkowego, w poczet materiału dowodowego dołączono oprócz aktu notarialnego oraz informacji podatkowej, internetowe wydruki z dnia 28 marca 2012 r. z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej dotyczące podatników, wydruk danych z dnia 27 marca 2012 r. z ewidencji gruntów i budynków, w którym wskazano, że działka nr [...] o powierzchni [...] ha miała symbol "[...]" oraz była zabudowana [...] budynkami o funkcji "inne niemieszkalne". Do akt załączono także pisma podatników z dnia 31 maja 2012 r. i z dnia 11 lipca 2012 r. oraz ekspertyzę techniczno-budowlaną stanu technicznego elewatora zbożowego wykonaną w 2007 roku przez rzeczoznawcę mykologiczno-budowlanego M. M. i przez niego zaktualizowaną na rok 2012. Dalej, Kolegium powołując się na brzmienie przepisów art. 2 ust. 1 i art. 3 ust. 1 u.p.o.l. oraz art. 3 ust. 4 u.p.o.l., wskazało, że podatnicy są podatnikami podatku od nieruchomości w związku z posiadaniem gruntu stanowiącego działkę numer [...] oraz posadowionych na niej budynków. Kolegium, przytaczając także brzmienie przepisów art. 4 ust. 1 i art. 5 ust. 1 lit. b i art. 1 a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., wyjaśniło, że organ podatkowy ustala w drodze decyzji podatek od nieruchomości, uwzględniając powierzchnię gruntu i powierzchnię użytkową budynku, przy zastosowaniu właściwej stawki podatkowej oraz, że o uznaniu nieruchomości za związaną z prowadzeniem działalności gospodarczej przesądza sam fakt jej posiadania przez przedsiębiorcę, z wyjątkiem budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami (także gruntów pod jeziorami i zajętych na zbiorniki wodne retencyjne lub elektrowni wodnych), a także nieruchomości, które nie są i nie mogą być wykorzystywane do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych. Ustawowa definicja nieruchomości związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej opiera się na samym kryterium podmiotowym, to jest na posiadaniu jej przez przedsiębiorcę. Wyklucza to konieczność badania, czy nieruchomość ta jest przez przedsiębiorcę wykorzystywana, w szczególności czy jest ujęta w ewidencji środków trwałych. Nie ma znaczenia okoliczność, czy przedsiębiorca zaliczył nieruchomości do składników przedsiębiorstwa, o którym stanowi Kodeks cywilny w art. 551. W ocenie organu odwoławczego, zarówno grunt jak i posadowione na nim budynki znajdowały się w posiadaniu przedsiębiorców, ponieważ byli nimi podatnicy będący ich właścicielami, jako osoby wpisane do ewidencji działalności gospodarczej. Okoliczność rozwiązania spółki cywilnej pozostała na to bez wpływu, ponieważ spółka była tylko sposobem prowadzenia tej działalności, a jej rozwiązanie nie spowodowało, że podatnicy przestali być przedsiębiorcami. Według Kolegium, z akt sprawy wynika, że wpisani do ewidencji jako przedsiębiorcy obecnie są dwaj spośród trzech właścicieli - M. C. i K. S. Współwłasność skutkuje tym, że jeśli chociażby jeden ze współwłaścicieli był przedsiębiorcą bądź prowadził działalność gospodarczą, to uznać należy, że nieruchomość znajdowała się w posiadaniu przedsiębiorcy. Odnosząc się do twierdzenia podatników, że nieruchomość ze względów technicznych nie mogła być wykorzystana do prowadzenia działalności gospodarczej, w związku z czym wykazali ją w informacji w rubrykach: "nieruchomości pozostałe", a nie w rubrykach: "nieruchomości związane z prowadzeniem działalności gospodarczej", Kolegium wyjaśniło, że z załączonej ekspertyzy, ani z żadnego innego dowodu w sprawie nie wynika, aby posiadany przez podatników grunt miał takie cechy, które powodowały, że nie był on, jak też nie mógł być wykorzystany do prowadzenia działalności gospodarczej. Kolegium odniosło się również do przedłożonej ekspertyzy, wyjaśniając, że wprawdzie przepisy Ordynacji podatkowej przewidują dowód w postaci opinii biegłego powołanego przez organ procesowy, jednakże przyjmuje się, że okoliczność istnienia względów technicznych powinna być wykazana przez podatnika. W związku z tym, uwzględnić należało przedstawione przez podatników na tę okoliczność dowody, w tym pozaprocesową ekspertyzę, tj. dotyczącą jednego spośród kilku budynków posiadanych przez podatników - elewatora zbożowego. W ocenie Kolegium, nie mogła mieć ona odniesienia do pozostałych budynków, co do których brak było podstaw uznania ich za takie, których względy techniczne nie pozwoliły na prowadzenie w nich działalności gospodarczej. Ponadto, została ona zlecona w związku z zamierzeniem zleceniodawcy adaptacji obiektu (elewatora zbożowego) na hotel. Biegły, uwzględniając wymagania stawiane obiektom hotelowym, ocenił stan elewatora zbożowego. Tymczasem, uwzględniając brzmienie przepisu art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., należy zbadać istnienie takich względów technicznych, które uniemożliwiają wykorzystanie nieruchomości do prowadzenia każdego rodzaju działalności gospodarczej, a biegły wskazał na możliwość dokonania takich prac, które umożliwią przekształcenie elewatora w hotel, chociaż będzie to trudne i kosztowne. W ocenie Kolegium, konieczność dokonania remontu, w tym remontu generalnego, nie jest traktowana jako okoliczność przesądzająca o braku możliwości wykorzystania nieruchomości do prowadzenia działalności gospodarczej. Wskazane w opinii pęknięcia i zawilgocenia murów nie uniemożliwiły wykorzystywania elewatora zbożowego zgodnie z jego przeznaczeniem, bądź w innym gospodarczym celu niezwiązanym z usługami hotelowymi, co pozwoliło na zastosowanie do gruntów i wszystkich budynków posiadanych przez podatników stawki podatkowej dla nieruchomości związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Kolegium wskazało również, że zarzuty podniesione przez podatników nie zasługują na uwzględnienie, a część z nich została oparta na przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego, które nie miały w sprawie zastosowania. W skardze na powyższą decyzję, skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i poprzedzającej ją decyzji Burmistrza oraz ustalenie podatku od nieruchomości za 2012 rok w prawidłowej wysokości. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie przepisów: – art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., poprzez błędną jego wykładnię i uznanie, że nieruchomość jest związana z prowadzeniem przez skarżących działalności gospodarczej i nie zachodzą podstawy do zastosowania stawki podatku właściwej dla budynków pozostałych, którą stosuje się w razie niemożności wykorzystania nieruchomości do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych i, w związku z tym, błędne zastosowanie stawki podatku od nieruchomości w wysokości przewidzianej dla budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej; – art. 187 § 1 w zw. z art. 122 i w zw. z art. 120 Ordynacji podatkowej poprzez zaniechanie zebrania materiału dowodowego oraz błędne przyjęcie, że to na podatniku ciąży obowiązek wykazania, że dany przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być ze względów technicznych wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej; * art. 197 § 1 w zw. z art. 191 Ordynacji podatkowej z uwagi na "niepowołanie opinii biegłego" w celu ustalenia, czy istnieje trwała niemożność powadzenia działalności gospodarczej na nieruchomości ze względu na warunki techniczne budynku, w sytuacji, gdy obowiązek taki nakłada na organ podatkowy ustawa, a w konsekwencji - uznanie, na podstawie niepełnego materiału dowodowego, że nieruchomość nie jest trwale niezdatna do prowadzenia działalności gospodarczej; * art. 229 w zw. z art. 181 Ordynacji podatkowej poprzez rażące błędy w ustaleniu stanu faktycznego sprawy oraz zaniechanie przez organ przeprowadzenia postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie celem usunięcia wątpliwości dotyczących stanu technicznego nieruchomości; * art. 6 k.p.a. - zasady praworządności, nakazującej organom administracji publicznej działanie na podstawie przepisów prawa, poprzez wydanie decyzji z naruszeniem przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz Ordynacji podatkowej; * art. 7 w zw. z 77 k.p.a. - zasady prawdy obiektywnej, poprzez niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego w sprawie; * art. 8 k.p.a. polegające na naruszeniu zasady pogłębiania zaufania obywateli do państwa poprzez wydanie decyzji sprzecznej ze stanem faktycznym oraz rażącym naruszeniem przepisów prawa; * art. 80 k.p.a. poprzez przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów przy czynieniu ustaleń faktycznych i dokonanie ustaleń sprzecznych z dowodami przedłożonymi w sprawie. W uzasadnieniu skargi skarżący ponowili argumentację przedstawioną w odwołaniu. W odpowiedzi na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniosło oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Stosownie do przepisu art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."), sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, a także ustalenie, że decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 lit. a-c tej ustawy). Istota sporu w sprawie sprowadza się do oceny, czy prawidłowo organy podatkowe uznały, że będący przedsiębiorcami podatnicy zobowiązani byli do opłacania podatku od nieruchomości za posiadane na terenie gminy [...] grunty oraz budynki według stawek, jak dla gruntów i budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej oraz, czy budynki nie były i nie mogły być wykorzystywane do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych. Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z przepisami art. 2 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2010 r. Nr 95, poz. 613 ze zm.), zwanej dalej: "u.p.o.l.", opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają nieruchomości lub obiekty budowlane, tj. grunty, budynki lub ich części. Zgodnie natomiast z art. 1a ust. 1 pkt 1 u.o.p.l., budynek oznacza obiekt budowlany w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach. Zauważyć należy, że w art. 1a ust. 1 pkt 3 u.o.p.l. przewidziano, iż przez grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej należy rozumieć grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z wyjątkiem budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami, a także gruntów, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b, chyba że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych. W art. 1a ust. 1 pkt 4 ustawodawca wskazał, że działalność gospodarcza, to działalność, o której mowa jest w przepisach prawa działalności gospodarczej, tj. w art. 2 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2010 r. Nr 220, poz. 1447 ze zm.), który stanowi, że działalnością gospodarczą jest zarobkowa działalność wytwórcza, budowlana, handlowa, usługowa oraz poszukiwanie, rozpoznawanie i wydobywanie kopalin ze złóż, a także działalność zawodowa, wykonywana w sposób zorganizowany i ciągły. Na podstawie przepisów art. 3 ust. 1 pkt 1 i pkt 3 u.o.p.l., podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, będące właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych, a także będące użytkownikami wieczystymi gruntów. W art. 3 ust. 4 u.o.p.l. ustawodawca wskazał, że jeżeli nieruchomość lub obiekt budowlany stanowi współwłasność lub znajduje się w posiadaniu dwóch lub więcej podmiotów, to stanowi odrębny przedmiot opodatkowania, a obowiązek podatkowy od nieruchomości lub obiektu budowlanego ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach lub posiadaczach. Podstawę opodatkowania, stosownie do przepisów art. 4 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 u.p.o.l., stanowi: dla gruntów - powierzchnia, dla budynków lub ich części - powierzchnia użytkowa. Ustawodawca w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a i pkt 2 b u.p.o.l. postanowił, że rada gminy, w drodze uchwały, określa wysokość stawek podatku od nieruchomości, z tym że stawki nie mogą przekroczyć rocznie od gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, bez względu na sposób zakwalifikowania w ewidencji gruntów i budynków - [...] zł od 1 m2 powierzchni, a od budynków lub ich części związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej oraz od budynków mieszkalnych lub ich części zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej - [...] zł od 1 m2 powierzchni użytkowej. Z przytoczonej regulacji prawnej wynika, że grunty i budynki podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. W art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. ustawodawca wprowadził definicję gruntów i budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, podlegających opodatkowaniu najwyższymi stawkami podatku od nieruchomości. Zgodnie z tą definicją, wszystkie budynki, budowle i grunty będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z dwoma wyjątkami, są związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, chyba że przedmiot opodatkowania nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych. Te wyjątki, to budynki mieszkalne i zajęte pod nie grunty oraz grunty pod jeziorami i zajęte na zbiorniki wodne retencyjne lub elektrowni wodnych. Z przytoczonej definicji wynika, że sam fakt posiadania przez przedsiębiorcę skutkuje tym, że budynek, grunt są związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Zatem, obiekty niewykorzystywane w danym momencie lub, w których prowadzona jest innego rodzaju działalność niż gospodarcza (np. socjalna), należy uznać za związane z działalnością gospodarczą. W definicji tej nie wprowadzono warunku wykorzystywania tego rodzaju nieruchomości na cele związane z działalnością gospodarczą, wystarczy sama okoliczność ich posiadania przez przedsiębiorcę. W art. 3 ust. 4 u.p.o.l. ustawodawca zastrzegł jednakże, że w przypadku gdy grunt lub budynek stanowi współwłasność kilku podmiotów, to stanowi on odrębny przedmiot opodatkowania, a obowiązek podatkowy ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach. Wyjaśnić zatem należy, że istotą solidarnego obowiązku podatkowego jest to, że wszyscy współwłaściciele są zobowiązani do płacenia podatku od nieruchomości wspólnej, ale zapłacenie całego podatku przez jednego z nich lub kilku z nich powoduje wygaśnięcie zobowiązania podatkowego w stosunku do wszystkich. Organ podatkowy wymierza zatem podatek osobom fizycznym w kwocie ogólnej w jednej decyzji, gdyż nie jest upoważniony do dzielenia zobowiązania między współwłaścicieli. W orzecznictwie sądowym ugruntowany jest pogląd, zgodnie z którym do czasu zniesienia współwłasności, której może żądać każdy ze współwłaścicieli na podstawie art. 210 Kodeksu cywilnego, nie jest dopuszczalne odstąpienie od wyrażonej w art. 3 ust. 4 u.o.p.l. zasady solidarnego obciążenia obowiązkiem podatkowym w podatku od nieruchomości współwłaścicieli władających nieruchomością. Decydujące znaczenie dla przyjęcia opisanych reguł opodatkowania współwłaścicieli należy przypisać istocie prawa współwłasności, która wyraża się w tym, że własność tej samej rzeczy przysługuje niepodzielnie kilku osobom (art. 195 Kodeksu cywilnego), a każdy ze współwłaścicieli jest uprawniony do współposiadania rzeczy wspólnej oraz do korzystania w takim zakresie, jaki daje się pogodzić ze współposiadaniem i korzystaniem z rzeczy przez pozostałych współwłaścicieli - art. 206 Kodeksu cywilnego (por. wyrok NSA z dnia 26 czerwca 2007 r., sygn. akt II FSK 1748/06, LEX nr 307625). Wobec tego, żadnemu ze współwłaścicieli nie przysługuje prawo do określonej części tej rzeczy, lecz każdy z nich posiada daną rzecz w całości oraz korzysta z całej rzeczy. W związku z tym, jeżeli tylko jeden ze współwłaścicieli nieruchomości prowadzi na niej działalność gospodarczą, przyjmuje się, że cała nieruchomość ma związek z tą działalnością. Zatem, status przedsiębiorcy, choćby w odniesieniu tylko do jednego ze współwłaścicieli, uzasadnia obciążenie podwyższoną stawką podatkową (na zasadach zobowiązania solidarnego) wszystkich współwłaścicieli. Osobę podatnika podatku od nieruchomości organ ustala na podstawie informacji o nieruchomości składanych przez osoby fizyczne. Przy opodatkowaniu gruntów i budynków wymiar podatku odbywa się na podstawie danych wynikających z ewidencji gruntów i budynków. Odnosząc powyższe rozważania do okoliczności rozpoznawanej sprawy, wskazać należy, że organ dokonał prawidłowych ustaleń, stwierdzając na podstawie danych wykazanych w informacji w sprawie podatku od nieruchomości, w ewidencji gruntów, a także aktu notarialnego, że podatnicy byli wieczystymi użytkownikami nieruchomości oznaczonej nr działki ewidencyjnej [...] o powierzchni [...]m2, położonej w obrębie miejscowości [...], sklasyfikowanej jako "[...]". Działka była zabudowana budynkami innym niż mieszkalne o powierzchni użytkowej [...]m2 (kondygnacji o wysokości powyżej 2,20 m) i [...] m2 (kondygnacji o wysokości od 1,4 do 2,20 m), tj. elewatorem zbożowym, budynkiem administracyjno-socjalno-usługowym, składem opału i portiernią. Starosta decyzją z dnia 3 września 2012 r. przekształcił prawo wieczystego użytkowania w prawo własności. Podstawą ustalenia podatku w podwyższonej stawce, jak dla gruntów i budynków związanych z działalnością gospodarczą, było przyjęcie przez organ, że nieruchomość ta była w posiadaniu osób fizycznych, będących przedsiębiorcami. Powyższych ustaleń organ dokonał na podstawie wydruku z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej CEDG. Tak, prawidłowo ustalony w sprawie stan faktyczny, skład orzekający przyjmuje za podstawę orzeczenia. Argumentacja skarżących, odwołujących się do orzecznictwa sądów administracyjnych, w tym do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 marca 2009 r., sygn. akt II FSK 1786/07, jest nietrafiona, bowiem w tym wyroku sąd uchylił wyrok sądu I instancji, który uznał, że zastosowanie zasady związku ekonomicznego między podmiotem, a przedmiotem posiadania pozwala w przypadku nabycia przez osobę fizyczną będącą jednocześnie przedsiębiorcą (np. działki rekreacyjnej), na zastosowanie podstawowej stawki podatku, a nie podwyższonej jak dla przedsiębiorców. W wyroku natomiast z dnia 22 lipca 2009 r., sygn. akt FSK 460/08 NSA przedmiotem rozważań sądu była kwestia wysokości stawki podatku od nieruchomości, którą powinny być opodatkowane garaże i lokale użytkowe niezajęte na prowadzenie działalności gospodarczej w okresie od zakończenia budowy do ich sprzedaży, to jest, czy powinny być opodatkowane według stawki właściwej dla budynków mieszkalnych, czy też według stawki właściwej dla części budynków mieszkalnych związanych z działalnością gospodarczą. A zatem, sprawa ta dotyczyła innego przedmiotu opodatkowania, tj. garaży i lokali użytkowych w budynkach mieszkalnych, a nie gruntów i budynków. Nadto, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 10 stycznia 2012 r., sygn. akt I SA/Gd 932/11 jest wyrokiem nieprawomocnym, zaś skład orzekający w sprawie nie podziela argumentacji w nim przywołanej. Odnosząc się także do zarzutów skargi co do naruszenia przepisów procedury podatkowej, określonych w art. 120, art. 122 i art. 187 Ordynacji podatkowej, wskazać należy, że wynika z nich obowiązek organów podatkowych do działania zgodnie z przepisami prawa poprzez wszechstronne i zupełne zgromadzenie materiału dowodowego i takiej jego oceny, która pozwoli w sposób najbardziej zgodny z rzeczywistością ustalić stan faktyczny oraz stan prawny sprawy. Przyjęte w Ordynacji podatkowej standardy postępowania podatkowego gwarantują dopuszczenie wszelkich dowodów, które służą rzetelnemu ustaleniu stanu faktycznego, przy czynnym udziale podatnika. W ocenie sądu, organy podatkowe sprostały stawianym im wymaganiom w zakresie prawidłowego przeprowadzenia postępowania dowodowego. Zarówno ustalenia faktyczne poczynione w sprawie przez organy podatkowe jak i ich ocena pod względem zgodności z prawem podatkowym zostały przeprowadzone prawidłowo, w sposób niebudzący wątpliwości. W szczególności, nie jest uprawniony zarzut naruszenia przez organy podatkowe art. 187 Ordynacji podatkowej, gdyż gromadząc w toku postępowania dowody, organy w poczet materiału dowodowego włączyły – zgodnie z żądaniem strony – ekspertyzę biegłego. Nadto, wbrew twierdzeniom skarżących, organy odniosły się do treści tejże ekspertyzy w decyzji. Jak słusznie zauważyły organy podatkowe, ekspertyza dotyczy tylko jednego budynku (spośród kilku posiadanych przez skarżących), tj. elewatora zbożowego. Nie można więc zawartych w niej twierdzeń i wniosków odnosić do pozostałych budynków. Ponadto, biegły oceniając stan techniczny elewatora, uczynił to uwzględniając wymagania stawiane obiektom hotelowym w celu ustalenia zakresu prac koniecznych do dostosowania elewatora na potrzeby planowanej przez skarżących działalności hotelowej. Trafnie więc organy podkreśliły, że - na podstawie przepisu art. 1a ust. 1 pkt 3 u.o.p.l. - należało zbadać istnienie takich względów technicznych, które uniemożliwiają wykorzystanie nieruchomości do prowadzenia każdego rodzaju działalności gospodarczej, a nie tylko hotelowej. Konieczność przeprowadzenia remontu, nie może być traktowana jako brak możliwości wykorzystania nieruchomości do prowadzenia działalności gospodarczej. Wbrew zarzutom skargi, jakoby budynki nie mogły być wykorzystywane w działalności gospodarczej, brak jest w sprawie przyczyn technicznych, które uniemożliwiają wykorzystywanie budynków w działalności gospodarczej. Nadto, względy techniczne muszą mieć charakter trwały. Użyte w przepisie art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. wyrażenie: "nie jest i nie może być wykorzystywana do prowadzenia działalności ze względów technicznych" oznacza obiektywne przeszkody sprawiające, że przedmioty opodatkowania nie są i trwale nie mogą być wykorzystywane w działalności gospodarczej. Wskazany charakter przeszkody sprawia, że nie może być ona determinowana wolą (działaniem lub zaniechaniem) podatnika, Względy techniczne stanowią o tym, że pod względem technicznym dany przedmiot nie nadaje się do użytku nie tylko w prowadzonym przedsiębiorstwie, ale do żadnej innej działalności gospodarczej, gdyż nie spełnia określonych wymogów technicznych niezbędnych do jego wykorzystania w celach gospodarczych. Według składu orzekającego w sprawie, nie zachodziła konieczność powoływania biegłego z zakresu budownictwa, bowiem na podstawie zebranego materiału dowodowego w sposób niebudzący wątpliwości można było stwierdzić, że budynki były budynkami w rozumieniu ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, gdyż były trwale związane z gruntem, miały ściany oraz posiadały fundamenty i dach. Nadto, żadne względy techniczne nie stały na przeszkodzie do ich wykorzystywania w działalności gospodarczej, w tym hotelowej po remoncie i adaptacji. Na uwzględnienie nie zasługuje również zarzut naruszenia art. 220 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym, organ odwoławczy jest zobowiązany w pierwszej kolejności do ponownego rozparzenia sprawy, a następnie do odniesienia się do zarzutów zawartych w odwołaniu. Istotą odwołania jest bowiem prawo do dwukrotnego rozpoznania sprawy. Organ odwoławczy w rozpoznawanej sprawie nie ograniczył się jedynie do kontroli decyzji organu I instancji i odniesienia się do zarzutów podniesionych w odwołaniu, bowiem po ponownym rozpoznaniu sprawy, wydał merytoryczne rozstrzygnięcie i należycie je uzasadnił. Zarzut naruszenia przepisu art. 229 Ordynacji podatkowej z uwagi na nieprzeprowadzenie postępowania uzupełniającego, jest nieuprawniony gdyż - jak to wyżej wskazano - organ podatkowy w sposób wyczerpujący zebrał dowody w sprawie. Bezpodstawne są również zarzuty naruszenia przez organy przepisów art. 6, art. 7, art. 8, art. 77, art. 80 k.p.a, bowiem nie miały one zastosowania w rozpoznawanej sprawie, a zarazem ich odpowiedniki zamieszczone w Ordynacji podatkowej także nie zostały naruszone, co wyżej przedstawiono. Uznając zatem, że zaskarżona decyzja ostateczna nie narusza przepisów prawa materialnego ani też nie uchybia przepisom postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, orzec należało o oddaleniu skargi jako nieuzasadnionej na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło