III SA/Gd 487/13

WyrokWSA w Gdańsku2013-08-29

Skład orzekający: Anna Orłowska, Felicja Kajut, Bartłomiej Adamczak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy celne, ustalając wysokość cła antydumpingowego, powinny zastosować stawkę wynikającą z rozporządzenia obowiązującego w dacie dokonania zgłoszenia celnego, czy też nowszą stawkę wynikającą z rozporządzenia zmieniającego, które weszło w życie przed datą wydania decyzji przez organy celne?
Ratio decidendi
Organy celne naruszyły przepisy prawa materialnego, nie stosując stawki cła antydumpingowego wynikającej z rozporządzenia wykonawczego Rady (UE) nr 924/2012, które obniżyło tę stawkę i weszło w życie przed datą wydania decyzji przez organy. Należy stosować prawo obowiązujące w dacie orzekania, a nie prawo, które zostało uznane za niezgodne z Porozumieniem Antydumpingowym WTO.
Stan faktyczny
Spółka importowała z Malezji wkręty do drewna i podkładki stalowe, dokonując zgłoszeń celnych w marcu 2011 r. z zastosowaniem preferencyjnej stawki celnej. Naczelnik Urzędu Celnego decyzjami z grudnia 2012 r. określił należne cło antydumpingowe (85%) i podatek VAT. Dyrektor Izby Celnej decyzjami z kwietnia 2013 r. utrzymał te decyzje w mocy. Spółka zaskarżyła decyzje, zarzucając naruszenie przepisów dotyczących cła antydumpingowego, w szczególności niezastosowanie obniżonej stawki wynikającej z późniejszego rozporządzenia wykonawczego Rady (UE) nr 924/2012. Spółka wniosła również o zawieszenie postępowania do czasu rozstrzygnięcia pytań prejudycjalnych przez TSUE.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił zaskarżone decyzje Dyrektora Izby Celnej oraz poprzedzające je decyzje Naczelnika Urzędu Celnego, orzekł, że zaskarżone decyzje nie mogą być wykonane, i zasądził zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Orłowska, Sędziowie WSA Felicja Kajut (spr.), WSA Bartłomiej Adamczak, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Agnieszka Januszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 sierpnia 2013 r. sprawy ze skarg "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością Producenta Śrub w C. na decyzje Dyrektora Izby Celnej z dnia 5 kwietnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie cła antydumpingowego oraz podatku od towarów i usług 1) uchyla zaskarżone decyzje oraz poprzedzające je decyzje Naczelnika Urzędu Celnego z dnia 28 grudnia 2012 r. nr [...] 2) orzeka, że zaskarżone decyzje nie mogą być wykonane, 3) zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością Producenta Śrub w C. 11.158 (jedenaście tysięcy sto pięćdziesiąt osiem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. "A." Sp. z o.o. Producent Śrub z siedzibą w Ch. (zwana dalej: "spółką", "skarżącą") złożyła następujące zgłoszenia celne: 1. w dniu 3 marca 2011 r. zgłoszenie celne dotyczące "wkrętów do drewna typu konfirmat", importowanych z Malezji, objętych uproszczoną procedurą dopuszczenia do obrotu. Towar zgłoszono i zwolniono na podstawie powiadomienia dokonanego w dniu 25 lutego 2011 r. W zgłoszeniu celnym wskazano kod Taric 7318 12 90 91 a kwota długu celnego została określona z zastosowaniem preferencyjnej stawki celnej na podstawie świadectwa pochodzenia FORM A. Zgłoszenie zostało zaewidencjonowane pod nr [...]; 2. w dniu 14 marca 2011 r. zgłoszenie celne dotyczące "podkładek stalowych", importowanych z Malezji, objętych uproszczoną procedurą dopuszczenia do obrotu. Towar zgłoszono i zwolniono na podstawie powiadomienia dokonanego w dniu 4 marca 2011 r. W zgłoszeniu celnym wskazano kod Taric 7318 22 00 95, a kwota długu celnego została określona z zastosowaniem preferencyjnej stawki celnej na podstawie świadectwa pochodzenia FORM A. Zgłoszenie zostało zaewidencjonowane pod nr [...]. Postanowieniami z dnia 2 lutego 2012 r. Naczelnik Urzędu Celnego wszczął z urzędu postępowania w sprawie kontroli ww. zgłoszeń celnych oraz postępowania w sprawie określenia prawidłowej wysokości podatku VAT. Decyzjami z dnia 28 grudnia 2012 r. Naczelnik Urzędu Celnego dla: I. zgłoszenia nr [...] z dnia 3 marca 2011 r.: 1. określił dla towarów objętych tym zgłoszeniem stawkę rozszerzonego ostatecznego cła antydumpingowego (A30) - w wysokości 85% - z dodatkowym kodem Taric - B999; 2. określił niezaksięgowaną kwotę ostatecznego cła antydumpingowego (A30), podlegającą retrospektywnemu zaksięgowaniu w wysokości 73.547 zł; 3. określił podatek od towarów i usług z tytułu importu towarów objętych procedurą dopuszczenia do obrotu zgodnie z ww. zgłoszeniem celnym w wysokości 36.817 zł; II. zgłoszenia [...] z dnia 14 marca 2011 r.: 1. określił dla towarów objętych tym zgłoszeniem stawkę rozszerzonego ostatecznego cła antydumpingowego (A30) - w wysokości 85% - z dodatkowym kodem Taric - B999; 2. określił niezaksięgowaną kwotę ostatecznego cła antydumpingowego (A30), podlegającą retrospektywnemu zaksięgowaniu w wysokości 60.214 zł; 3. określił podatek od towarów i usług z tytułu importu towarów objętych procedurą dopuszczenia do obrotu zgodnie z ww. zgłoszeniem celnym w wysokości 30.142 zł; W podstawie prawnej decyzji Naczelnik Urzędu Celnego wskazał art. 207 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (tekst jednolity: Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) – dalej: "o.p.", art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. - Prawo celne (Dz. U. Nr 68, poz. 622 ze zm.), art. 20 ust. 3 lit. g), art. 67, art. 78 ust. 1 i ust. 3, art. 214 ust. 1, art. 220 ust. 1 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WE L 302 z 1992 r. ze zm.) – dalej: "WKC", rozporządzenie Komisji (WE) nr 861/2010 z dnia 5 października 2010 r. zmieniające załącznik I do rozporządzenia Rady (EWG) nr 2658/87 w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie Wspólnej Taryfy Celnej (Dz. Urz. UE L Nr 287), rozporządzenie Rady (WE) nr 91/2009 z dnia 26 stycznia 2009 r. nakładające ostateczne cło antydumpingowe na przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej (Dz. Urz. UE L 29 z dnia 31.01.2009 r.), art. 1 rozporządzenia wykonawczego Rady (UE) nr 723/2011 z dnia 18 lipca 2011 r. rozszerzającego ostateczne cło antydumpingowe nałożone rozporządzeniem (WE) nr 91/2009 na przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej na przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali wysyłanych z Malezji, zgłoszonych lub niezgłoszonych jako pochodzące z Malezji (Dz. Urz. UE L 2011.194.6 z dnia 26.07.2011 r.) oraz art. 5 ust. 1 pkt 3, art. 19 ust. 7, art. 29 ust. 13, ust. 16, art. 33 ust. 2 art. 34 ust. 4 i art. 41 ust. 1 w związku z art. 146 a ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (tekst jednolity: Dz. U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054 ze zm.). W uzasadnieniach ww. decyzji organ celny wskazał, że w dniach objęcia towarów procedurą celną dopuszczenia do obrotu obowiązywało rozporządzenie Komisji (UE) nr 966/2010 z dnia 27 października 2010 r. wszczynające dochodzenie dotyczące możliwego obchodzenia środków antydumpingowych nałożonych na mocy rozporządzenia Rady (WE) nr 91/2009 na przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej w drodze przywozu niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali wysyłanych z Malezji, zgłoszonych lub niezgłoszonych jako pochodzące z Malezji, i poddające ten przywóz rejestracji (Dz. Urz. UE L 2010.282.29 z dnia 28.10.2010 r.) - dalej: "rozporządzenie Komisji (UE) nr 966/2010". Na mocy art. 2 tego rozporządzenia wysłane z Malezji towary objęte zadeklarowanymi w zgłoszeniu celnym przez stronę kodami zostały poddane rejestracji. W dniu 27 lipca 2011 r. weszło w życie rozporządzenie wykonawcze Rady (UE) nr 723/2011 z dnia 18 lipca 2011 r. rozszerzające ostateczne cło antydumpingowe nałożone rozporządzeniem (WE) nr 91/2009 na przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej na przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali wysyłanych z Malezji, zgłoszonych lub niezgłoszonych jako pochodzące z Malezji - dalej: "rozporządzenie wykonawcze Rady (UE) nr 723/2011". Zgodnie z art. 1 ust. 1 tego rozporządzenia ostateczne cło antydumpingowe mające zastosowanie do wszystkich pozostałych przedsiębiorstw nałożone art. 1 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 91/2009 na przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali, innych niż ze stali nierdzewnej, tj. wkrętów do drewna (z wyłączeniem wkrętów do podkładów), wkrętów samogwintujących, pozostałych wkrętów i śrub z główką (nawet z nakrętkami lub podkładkami, ale z wyłączeniem wkrętów toczonych ze sztab, prętów, profili lub drutu, o pełnym przekroju, o grubości trzpienia nieprzekraczającej 6 mm oraz z wyłączeniem wkrętów i śrub do mocowania kolejowych, torowych materiałów konstrukcyjnych) oraz podkładek, pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej, zostało rozszerzone na przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali, innych niż ze stali nierdzewnej, tj. wkrętów do drewna (z wyłączeniem wkrętów do podkładów), wkrętów samogwintujących, pozostałych wkrętów i śrub z główką (nawet z nakrętkami lub podkładkami, ale z wyłączeniem wkrętów toczonych ze sztab, prętów, profili lub drutu, o pełnym przekroju, o grubości trzpienia nieprzekraczającej 6 mm oraz z wyłączeniem wkrętów i śrub do mocowania kolejowych, torowych materiałów konstrukcyjnych) oraz podkładek, wysyłanych z Malezji, zgłoszonych lub niezgłoszonych jako pochodzące z Malezji, obecnie objętych kodami CN ex 7318 12 90, ex 7318 14 91, ex 7318 14 99, ex 7318 15 59, ex 7318 15 69, ex 7318 15 81, ex 7318 15 89, ex 7318 15 90, ex 7318 21 00 i ex 7318 22 00 (kody Taric 7318 12 90 11, 7318 12 90 91, 7318 14 91 11, 7318 14 91 91, 7318 14 99 11, 7318 14 99 91, 7318 15 59 11, 7318 15 59 61, 7318 15 59 81, 7318 15 69 11, 7318 15 69 61, 7318 15 69 81, 7318 15 81 11, 7318 15 81 61, 7318 15 81 81, 7318 15 89 11, 7318 15 89 61, 7318 15 89 81, 7318 15 90 21, 7318, 15 90 71, 7318 15 90 91, 7318 21 00 31, 7318 21 00 95, 7318 22 00 31 i 7318 22 00 95), z wyjątkiem produktów produkowanych przez wymienione z nazwy przedsiębiorstwa. Organ podkreślił również, że eksporterzy towarów nie zostali wymienieni w rozporządzeniu wykonawczym Rady (UE) nr 723/2011 jako przedsiębiorstwa, których wyroby korzystają w imporcie ze zwolnienia z cła antydumpingowego. Dla towarów należało przyjąć zatem dodatkowy kod Taric B999, przypisany pozostałym przedsiębiorstwom i zastosować stawkę rozszerzonego ostatecznego cła antydumpingowego w wysokości 85%. W konsekwencji, podlegająca retrospektywnemu zaksięgowaniu kwota ostatecznego cła antydumpingowego miała wpływ na wysokość należnego z tytułu importu ww. towarów podatku VAT, który został określony przez organ celny. W odniesieniu do stanowiska spółki organ celny wskazał, że rozstrzygnięcia zapadły w oparciu o obowiązujące rozporządzenie Komisji (UE) nr 966/2010 oraz rozporządzenie wykonawcze Rady (UE) nr 723/2011 i nie ma podstaw do zwieszenia postępowań. Jednocześnie zaznaczył, że rozporządzenie wykonawcze Rady (UE) nr 924/2012 z dnia 4 października 2012 r. zmieniające rozporządzenie (WE) nr 91/2009 nakładające ostateczne cło antydumpingowe na przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej (Dz. Urz. UE L 2012.275.1 z dnia 10.10.2012 r.) – dalej "rozporządzenie wykonawcze Rady (UE) nr 924/2012", zmniejszające stawkę cała antydumpingowego, nie zawiera szczegółowych postanowień, dotyczących jego stosowania wobec przywozów dokonywanych przed 11 października 2012 r. Zatem należało stosować rozporządzenie Komisji (UE) nr 966/2010 w poprzednim brzemieniu. Spółka odwołała się od tych decyzji podnosząc, że nastąpiło naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 67, art. 78 ust. 1 i ust. 3, art. 214 ust. 1 WKC, art. 1 ust. 1 i 3 rozporządzenia wykonawczego Rady (UE) Nr 723/2011, art. 1 rozporządzenia Wykonawczego Rady (UE) nr 924/2012 oraz naruszenie art. 7 Konstytucji RP oraz przepisów proceduralnych, tj. art. 120, art. 121, art. 122, art. 123 § 1, art. 124, art. 180, art. 187 §1, art. 191, art. 201 § 1 pkt 2 i § 2, art. 210 § 1 pkt 2 i § 4, art. 247 § 1 pkt 2 o.p. Po rozpatrzeniu ww. odwołań Dyrektor Izby Celnej decyzjami z dnia 5 kwietnia 2013 r. wydanymi w oparciu o art. 233 § 1 pkt 1 o.p. w związku z art. 73 ust. 1 ustawy - Prawo celne - utrzymał w mocy decyzje organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy stwierdził w uzasadnieniach, że w chwili dokonania zgłoszeń celnych obowiązywało rozporządzenie Komisji (UE) nr 966/2010 i zgłoszenia podlegały rejestracji, natomiast na mocy rozporządzenia wykonawczego Rady (UE) nr 723/2011 zastosowano do przedmiotowych towarów cło antydumpingowe w wysokości 85 %. Jego zdaniem postępowanie organu pierwszej instancji było zgodne z prawem, a wejście w życie rozporządzenia wykonawczego Rady (UE) nr 723/2011 zobligowało organ celny do objęcia ostatecznym cłem antydumpingowym przywozu przedmiotowego towaru i ustalenia prawidłowej kwoty należności wynikającej z długu celnego. W ocenie organu odwoławczego niezasadne były zarzuty naruszenia art. 67, art. 78 ust. 1 i ust. 3, art. 214 ust. 1 WKC oraz art. 1 i art. 3 rozporządzenia wykonawczego Rady (UE) nr 723/2011. Podobnie organ nie stwierdził naruszeń przepisów ustawy - Ordynacja podatkowa, które mogłyby prowadzić do uchylenia decyzji Naczelnika Urzędu Celnego. Dyrektor Izby Celnej uwzględnił fakt, że w dniu 11 października 2012 r. weszło w życie rozporządzenie wykonawcze Rady (UE) nr 924/2012, które obniżało stawkę cła antydumpingowego dla towarów importowanych od pozostałych przedsiębiorstw do 74,1% (dodatkowy kod Taric A999). Wobec towarów objętych niniejszymi postępowaniami - z uwagi na brak regulacji pozwalających na stosowanie tego rozporządzenia do towarów przywiezionych przed 11 października 2012 r. - zastosowanie miało jednak rozporządzenie Rady (WE) Nr 91/2009 w pierwotnym brzmieniu i rozporządzenie wykonawcze Rady (UE) nr 723/2011. W odniesieniu od wniosków spółki o zawieszenie postępowań, do czasu udzielenie przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej odpowiedzi na pytanie prawne w sprawach zadanych przez sądy zagraniczne organ odwoławczy wskazał, że sam fakt zaskarżenia aktu prawnego nie stanowi podstawy do zawieszenia postępowań (wcześniej organ wydał postanowienia, mocą których odmówił zawieszenia postępowań). Spółka zaskarżyła decyzje organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku domagając się stwierdzenia ich nieważności jak również stwierdzenia nieważności poprzedzających je decyzji organu pierwszej instancji. Zaskarżonym decyzjom spółka zarzuciła naruszenie: 1) art. 1 rozporządzenia wykonawczego Rady (UE) nr 924/2012 w zw. z art. 1 rozporządzenia wykonawczego Rady (UE) nr 723/2011 poprzez ich niezastosowanie; 2) art. 7 Konstytucji RP oraz art. 120, art. 247 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej poprzez wydanie decyzji bez podstawy prawnej; 3) art. 120 i art. 233 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji pomimo wydania jej bez podstawy prawnej. Ponadto skarżąca wniosła o zawieszenie postępowań sądowoadministracyjnych do czasu rozpoznania pytań prejudycjalnych skierowanych do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, m.in. przez bułgarski sąd administracyjny wnioskiem z dnia 27 grudnia 2011 r. w sprawie P. przeciwko N. [...] (sprawa C-667/11), w których zawarto wnioski o stwierdzenie nieważności rozporządzenia Rady (WE) nr 91/2009 nakładające ostateczne cło antydumpingowe na przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej. Skarżąca podniosła, że organy winny były uwzględnić zmiany stanu prawnego, tj. powinny obniżyć wysokość cła antydumpingowego, wynikającą z art. 1 rozporządzenia wykonawczego Rady (UE) nr 924/2012. Organy bezzasadnie nie uwzględniły wyników postępowania arbitrażowego przed WTO, na skutek którego doszło do zmiany rozporządzenia Rady (WE) nr 91/2009, nakładającego ostateczne cło antydumpingowe na przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej. Skoro organy stosowały przepisy rozporządzenia wykonawczego Rady (UE) nr 723/2011, to miał jednocześnie obowiązek stosować w zakresie ustalenia właściwej stawki cła antydumpingowego przepisy rozporządzenia (WE) nr 91/2009 w brzmieniu nadanym rozporządzeniem wykonawczym Rady (UE) nr 924/2012. Wskazuje na to treści art. 1 rozporządzenia wykonawczego Rady (UE) nr 723/2011. W rozporządzeniu wykonawczym Rady (UE) nr 924/2012 jako ostateczne cło antydumpingowe mające zastosowanie do wszystkich pozostałych przedsiębiorstw wskazano cło w wysokości 74,1%, a nie 85%. Wskazała przy tym na uchwałę 5 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 października 1997 r. sygn. akt FPK 11/97 (pub. ONSA 1998/1/10), gdzie uznano, że od chwili wejścia w życie nowych norm prawnych należy je stasować do wszystkich stosunków prawnych, zdarzeń czy stanów rzeczy danego rodzaju, które powstały wcześniej, ale trwają w czasie dokonywania zmiany prawa (zasada bezpośredniego działania nowego prawa). Pogląd taki został wyrażony również w wielu orzeczeniach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku. W związku z powyższym również decyzje w części odnoszącej się do określenia wysokości podatku VAT od importu są nieprawidłowe. Zgodnie z art. 29 ust. 13 ustawy o podatku od towarów i usług podstawą opodatkowania w imporcie jest wartość celna powiększona o należne cło. W niniejszej sprawie do podstawy opodatkowania doliczone zostało cło antydumpingowe w nieprawidłowej wysokości, co uzasadnia stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji i uchylenie decyzji ją poprzedzającej również w tym zakresie. W ocenie skarżącej kluczowe kwestie dla niniejszych spraw będą rozstrzygane przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w związku z ww. pytaniami prawnymi. Należy zatem przyjąć, że rozstrzygnięcie spraw uzależnione jest od wyniku innego toczącego się postępowania, co uzasadnia zawieszenie postępowań do czasu udzielenia odpowiedzi przez Trybunał Sprawiedliwości. W odpowiedziach na skargi Dyrektor Izby Celnej wniósł o ich oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Stwierdził również, że brak jest podstaw do zawieszenia prowadzonych postępowań. Na rozprawie w dniu 29 sierpnia 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na mocy art. 111 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowił połączyć do wspólnego rozstrzygnięcia sprawy o sygn. akt III SA/Gd 487/13, III SA/Gd 488/13. Jednocześnie Sąd oddalił wnioski skarżącej o zawieszenie postępowań. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej jako p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w niniejszej sprawie są decyzje dotyczące określenia cła antydumpingowego oraz podatku od towarów i usług. Tym samym zgodnie z art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. - Prawo celne (Dz. U. Nr 68, poz. 622 ze zm.) postępowanie w sprawie prowadzone było w oparciu o stosowane odpowiednio przepisy art. 12 oraz działu IV ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm., dalej jako o.p.), z uwzględnieniem zmian wynikających z przepisów prawa celnego Okoliczności faktyczne sprawy były bezsporne między stronami i obejmowały przede wszystkim dokonanie zgłoszeń celnych w procedurze dopuszczenia do obrotu określonej ilości wkrętów śrub importowanych z Malezji. Należy w tym miejscu przywołać przepisy art. 201 ust. 1a rozporządzenia Rady (EWG) numer 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny, (Dz. Urz. WE L. 302 z 19.10.1992 r. ze zm.) zwanego dalej WKC, według którego dług celny w przywozie powstaje w wyniku dopuszczenia do swobodnego obrotu towaru podlegającego należnościom przywozowym. Art. 201 ust. 2 stanowi zaś, że dług celny powstaje w chwili przyjęcia zgłoszenia celnego. Co do zasady, datą decydującą o tym jakie przepisy prawa celnego należy stosować przy określaniu długu celnego w typowej sytuacji, gdy towar zostaje dopuszczony do obrotu jest data przyjęcia zgłoszenia celnego (por. Wspólnotowy Kodeks Celny. Komentarz pod red. W. Morawskiego. Warszawa 2007 str. 841). Specyficzny i wyjątkowy charakter ma natomiast postępowanie w sprawie dotyczącej cła antydumpingowego, gdy zgłoszenie celne zostało (tak jak w sprawie niniejszej) dokonane przed datą wejścia w życie rozporządzenia nakładającego ostateczne cło antydumpingowe. W istotnych dla sprawy datach, tj. 3 i 14 marca 2011 r. kształt instrumentów unijnej polityki antydumpingowej określało rozporządzenie Rady (WE) nr 1225/2009 w sprawie ochrony przed przywozem produktów po cenach dumpingowych z krajów nie będących członkami Wspólnoty Europejskiej (Dz. U. UE. L 2009.343.51 ze zmianami). Punkt 25 Preambuły rozporządzenia stanowił, że niezbędne jest zapewnienie, że przywóz będący przedmiotem postępowania może być zarejestrowany, tak aby można było zastosować w stosunku do niego później odpowiednie środki. Art. 14 ust. 5 rozporządzenia stanowił zaś, że Komisja, po konsultacji z Komitetem Doradczym, może polecić organom celnym podjęcie odpowiednich kroków w celu zarejestrowania przywożonych towarów, tak aby środki mogły zostać zastosowane w odniesieniu do przywozu od daty rejestracji. Przywożone towary mogą zostać poddane rejestracji na wniosek przemysłu wspólnotowego, który zawiera dostateczne dowody uzasadniające takie działanie. Rejestracja zostaje wprowadzona rozporządzeniem, które określa cel tego działania oraz, gdy jest to właściwe, szacunkową kwotę opłat, które mogłyby być zapłacone w przyszłości. Okres obowiązkowej rejestracji nie może być dłuższy niż dziewięć miesięcy. Z przepisów rozporządzenia nr 1225/2009 wynika zatem jednoznacznie, że rejestracja sprowadzanych towarów prowadzona jest w celu nałożenia na nie w przyszłości ceł antydumpingowych, o ile dochodzenie potwierdzi stosowanie takich praktyk handlowych. Zatem przedsiębiorca wprowadzając na rynek wspólnotowy towar objęty trwającym dochodzeniem antydumpingowym powinien zdawać sobie sprawę, że z rejestracją takiego towaru łączy się możliwość zastosowania w przyszłości podwyższonego cła. Towar będący przedmiotem zgłoszeń celnych strony skarżącej należał do produktów, co do których rozporządzenie Komisji (UE) nr 966/2010 z dnia 27 października 2010 r. wszczynające dochodzenie dotyczące możliwego obchodzenia środków antydumpingowych nałożonych na mocy rozporządzenia Rady (WE) nr 91/2009 na przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej w drodze przywozu niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali wysyłanych z Malezji, zgłoszonych lub niezgłoszonych jako pochodzące z Malezji, i poddające ten przywóz rejestracji, przewidywało obowiązek rejestracji. Punkt 18 powyższego rozporządzenia stanowił bowiem, że zgodnie z art. 14 ust. 5 rozporządzenia podstawowego przywóz produktu objętego dochodzeniem powinien zostać poddany rejestracji w celu dopilnowania, aby, jeśli w wyniku dochodzenia zostanie stwierdzone obchodzenie środków, cło antydumpingowe mogło być pobrane w odpowiedniej wysokości z mocą wsteczną od dnia rejestracji przywozu wysyłanego z Malezji. Rozporządzenie to weszło w życie z dniem 29 października 2010 r., a zatem obowiązywało w dacie dokonania zgłoszenia celnego przez stronę skarżącą. Towary objęte tymi zgłoszeniami podlegały zatem rejestracji. Rozporządzenie Wykonawcze Rady (UE) nr 723/2011 z dnia 18 lipca 2011 r. rozszerzające ostateczne cło antydumpingowe nałożone rozporządzeniem (WE) nr 91/2009 na przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej na przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali wysyłanych z Malezji, zgłoszonych lub niezgłoszonych jako pochodzące z Malezji (Dz. Urz. UE L 2011.194.6) nakazało w art. 1 ust. 3 pobieranie cła rozszerzonego od przywozu elementów złącznych z żeliwa lub stali wysyłanych z Malezji, zgłoszonych lub niezgłoszonych jako pochodzące z Malezji, zarejestrowanych zgodnie z przepisami rozporządzenia nr 966/2010 oraz art. 13 ust. 3 i art. 14 ust. 5 rozporządzenia (WE) nr 1225/2009. Rozporządzenie nr 723/2011 stanowi w art. 4, że wchodzi w życie następnego dnia po jego opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym UE i skoro opublikowane zostało w Dzienniku Urzędowym z dnia 26 lipca 2011 r., to weszło w życie z dniem 27 lipca 2011 r. Zgodnie z art. 1 rozporządzenia nr 723/2011, ustalając wysokość cła antydumpingowego organy celne odwołać się musiały do przepisów rozporządzenia nr 91/2009 określających wysokość stawek ostatecznego cła antydumpingowego mającego zastosowanie do "wszystkich pozostałych przedsiębiorstw". Wysokość stawki celnej zgodnie z przepisami tego rozporządzenia wynosiła zatem 85%. Dnia 28 lipca 2011 r. organ rozstrzygania sporów Światowej Organizacji Handlu przyjął szereg zaleceń i ustaleń dotyczących przepisów rozporządzenia Rady (WE) nr 91/2009 na przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej, z których wynika, że naruszają one Porozumienie Antydumpingowe (ADA). Porozumienie to stanowi obecnie integralny element wspólnotowego porządku prawnego (zob. U. Stępkowska w: "Prawo Światowej Organizacji Handlu a Unia Europejska", red. Artur Nowak – Far, Wyd. C.H. Beck Warszawa 2008, str. 70.). W konsekwencji Komisja Europejska wszczęła przegląd stosowanych środków antydumpingowych i w jego wyniku wydane zostało rozporządzenie wykonawcze Rady (UE) nr 924/2012 z dnia 4 października 2012 r. zmieniające rozporządzenie (WE) nr 91/2009 nakładające ostateczne cło antydumpingowe na przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej (Dz.U.UE.L.2012.275.1). Rozporządzenie to weszło w życie 11 października 2012r. Na mocy art. 1 ww. rozporządzenia stawka ostatecznego cła antydumpingowego, mająca zastosowanie do ceny netto na granicy Unii, przed ocleniem, dla produktów wytwarzanych przez "wszystkie pozostałe przedsiębiorstwa" została obniżona do wysokości 74,1%. Z powyższego wynika, że w dacie wydania decyzji przez organy obu instancji obowiązywała już nowa, obniżona stawka cła antydumpingowego. Z pkt 9 Preambuły rozporządzenia wynika, że jego celem jest doprowadzenie do zgodności miedzy rozporządzeniem (WE) nr 91/2009 a zaleceniami i orzeczeniami Organu Rozstrzygania Sporów. Zwrócić także należy uwagę na to, że skoro celem stosowania ceł antydumpingowych jest ochrona rynku wspólnotowego i gospodarek Państw Członkowskich, to cło to winno zostać określone w wysokości jedynie eliminującej szkodę dla przemysłu Wspólnoty (zob. op.cit. str. 53). Skoro więc Rada uznała, że cło antydumpingowe winno wynosić 74,1% zamiast 85%, zmieniając rozporządzenie Rady (WE) nr 91/2009, to należy przyjąć, że taka właśnie wartość cła antydumpingowego (74,1%) stanowiła gwarancję zabezpieczenia rynku wspólnotowego przy imporcie wskazanych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 91/2009 towarów. Organy administracji, ustalając wysokość cła antydumpingowego w niniejszej sprawie nie mogą odwołać się do treści art. 201 ust. 2 WKC tj. daty zgłoszenia celnego. W dacie dokonywania zgłoszeń celnych rozporządzenie nr 723/2011 jeszcze nie obowiązywało. Towar sprowadzony przez stronę skarżącą był objęty jedynie rejestracją na podstawie rozporządzenia Komisji (UE) nr 966/2010 z dnia 27 października 2010 r. Art. 2 zd. 2 rozporządzenia nr 924/2012 z dnia 4 października 2012 r. stanowi, że, po jego wejściu w życie, wiąże ono w całości i jest bezpośrednio stosowane we wszystkich państwach członkowskich. Przyjęte na podstawie tego rozporządzenia zmiany dotychczas stosowanych środków antydumpingowych stają się zatem skuteczne od daty ich wejścia w życie. W doktrynie wskazuje się, że nie stanowią one wprawdzie podstawy do zwrotu opłat celnych pobranych przed tą datą (chyba że ustalono inaczej), jednak nie wyklucza to wniesienia skargi o odszkodowanie na podstawie art. 340 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej – wersja skonsolidowana ( zob. op.cit. str. 66.). Rozporządzenie Rady (WE) nr 1515/2001 w sprawie środków, które wspólnota może podjąć po przyjęciu przez organ ds. rozstrzygania sporów WTO sprawozdania dotyczącego zagadnień antydumpingowych i antysubsydyjnych (Dz.Urz. UE. L Nr 201 str. 10) stanowi w art. 3, że wszelkie środki przyjęte na podstawie tego rozporządzenia stają się skuteczne od daty ich wejścia w życie i nie stanowią podstawy do zwrotu opłat celnych pobranych przed tą datą, chyba że ustalono inaczej. Przepis ten odnosić się może jedynie do sytuacji, gdy postępowanie zmierzające do określenia cła antydumpingowego zostało zakończone ostateczną decyzją w okresie obowiązywania przepisów zakwestionowanych przez organ ds. rozstrzygania sporów WTO w jego sprawozdaniu. Przepis ten w żadnej mierze nie uzasadnia odstąpienia przez organy celne od zasady bezpośredniego stosowania przepisów prawa materialnego obowiązujących w dacie orzekania – w sytuacji gdy z samej istoty sprawy (związanej z retroaktywnym skutkiem przepisów nakładających cło antydumpingowe na towary objęte wcześniejszą rejestracją) wynika brak możliwości stosowania przepisów obowiązujących w dacie dokonania zgłoszeń celnych. Zastosowanie przez organy celne stawki celnej wynikającej z pierwotnej wersji rozporządzenia nr 91/2009 stanowiło akt stosowania prawa, które nie obowiązywało w żadnej z istotnych dla ustalenia stanu prawnego dat - ani w dacie dokonania zgłoszeń celnych, ani w dacie orzekania przez te organy. Należy nadto podkreślić, że zasada zgodnej interpretacji prawa wspólnotowego z Porozumieniem Antydumpingowym stoi na przeszkodzie stosowaniu aktów wtórnego prawa wspólnotowego, w takim zakresie w jakim naruszają one normy zawarte w tym Porozumieniu. Niezgodność rozporządzenia nr 91/2009 w istotnym dla sprawy zakresie z Porozumieniem Antydumpingowym została uznana przez Komisję Europejską, co doprowadziło do wydania rozporządzenia zmieniającego nr 924/2012. Również i z tego powodu nie można zaakceptować powołania się przez organy celne na stan prawny uznany przez właściwy organ wspólnoty za wadliwy w odniesieniu do zobowiązań Wspólnoty wynikających z umowy międzynarodowej, której jest ona stroną. Nie stosując zatem przy ustalaniu wysokości cła antydumpingowego przepisów rozporządzenia nr 924/2012 z dnia 4 października 2012 r. organy celne obu instancji naruszyły przepisy prawa materialnego w sposób mający istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Złożoność i poziom skomplikowania stanu prawnego, na tle którego powstała niniejsza sprawa przemawia, zdaniem sądu, za oceną, że naruszeń prawa, do których doszło w niniejszej sprawie nie można ocenić jako rażącego – uzasadniającego stwierdzenie nieważności zaskarżonych decyzji na podstawie art. 145 §1 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 247 § 1 pkt 3 o.p. Sąd nie uznał za konieczne zawieszenia postępowania sądowego w rozpatrywanych sprawach, nie zachodziła bowiem przesłanka obligatoryjnego zawieszenia postępowania określona w art. 124 § 1 pkt 5 p.p.s.a., gdyż sąd w niniejszej sprawie nie przedstawił pytania prawnego Trybunałowi Konstytucyjnemu bądź Trybunałowi Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Sąd nie dostrzegł także podstaw do zawieszenia postępowania na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Należy ponadto wskazać, że w sprawie C – 667/11 ( o której była mowa we wnioskach o zawieszenie postępowania) Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej wydał w dniu 6 czerwca 2013r. wyrok ( dotychczas niepublikowany w Zbiorze, dostępny na stronie www.curia.europa.eu). W jego uzasadnieniu Trybunał stwierdził, że: "Art. 14 ust. 5 rozporządzenia Rady (WE) nr 1225/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. w sprawie ochrony przed przywozem produktów po cenach dumpingowych z krajów niebędących członkami Wspólnoty Europejskiej, do którego odsyła art. 2 rozporządzenia Komisji (UE) nr 966/2010 z dnia 27 października 2010 r. wszczynającego dochodzenie dotyczące możliwego obchodzenia środków antydumpingowych nałożonych na mocy rozporządzenia Rady (WE) nr 91/2009 na przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej w drodze przywozu niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali wysyłanych z Malezji, zgłoszonych lub niezgłoszonych jako pochodzące z Malezji, i poddającego ten przywóz rejestracji powinien być interpretowany w ten sposób, że warunki rejestracji tego rodzaju co sporne w postępowaniu głównym są zgodne z owym przepisem i są w związku z tym wystarczające do celów poboru z mocą wsteczną cła antydumpingowego w zastosowaniu art. 1 rozporządzenia wykonawczego Rady (UE) nr 723/2011 z dnia 18 lipca 2011 r. rozszerzającego ostateczne cło antydumpingowe nałożone rozporządzeniem (WE) nr 91/2009 na przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej na przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali wysyłanych z Malezji, zgłoszonych lub niezgłoszonych jako pochodzące z Malezji, po przeprowadzeniu dochodzenia stwierdzającego zaistnienie obejścia ostatecznych ceł antydumpingowych nałożonych przez rozporządzenie Rady (WE) nr 91/2009 z dnia 26 stycznia 2009 r. nakładające ostateczne cło antydumpingowe na przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej." Zgodnie z art. 1 ust. 2 rozporządzenia nr 91/2009 stawka rozszerzonego cła antydumpingowego pobieranego z mocą wsteczną od przywozów dokonanych przed wejściem w życie rozporządzenia wykonawczego nr 723/2011 wynosi 85% dla "wszystkich innych przedsiębiorstw". Treść powyższego wyroku nie ma jednak znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Należy bowiem zwrócić uwagę na to, że stan prawny w jakim sąd bułgarski zwrócił się do Trybunału z pytaniem prejudycjalnym w sprawie C – 667/11 nie obejmował rozporządzenia zmieniającego nr 924/2012. Trybunał, będąc związanym granicami pytania prawnego, nie mógł zatem uwzględnić w swym wyroku tej zmiany stanu prawnego, mającej fundamentalne znaczenie w niniejszej sprawie. Natomiast w takiej części, w jakiej wyrok powyższy dotyczy wykładni art. 14 ust. 5 rozporządzenia Rady (WE) nr 1225/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. w sprawie ochrony przed przywozem produktów po cenach dumpingowych z krajów niebędących członkami Wspólnoty Europejskiej – potwierdza on jedynie prawidłowość praktyki także i polskich organów celnych w zakresie rejestracji towarów, pozwalającej na zastosowanie ceł antydumpingowych z mocą wsteczną. Mając powyższe okoliczności na uwadze, Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit a) p.p.s.a. w związku z art. 135 p.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku. Jednocześnie na mocy art. 152 p.p.s.a. Sąd stwierdził, że zaskarżone decyzje nie mogą być wykonane. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 oraz 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. a) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r., poz. 490). Przy ponownym rozpatrzeniu spraw organ administracji winien uwzględnić dokonaną powyżej ocenę prawną.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło