I FSK 500/14

PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2014-06-11

Skład orzekający: Sędzia NSA: Sylwester Marciniak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wpłata wpisu sądowego dokonana za pośrednictwem banku spółdzielczego w ostatnim dniu terminu, ale zaksięgowana na rachunku sądu po jego upływie, jest skuteczna i czy jej odrzucenie przez sąd pierwszej instancji jest zasadne?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że wpłata wpisu sądowego dokonana za pośrednictwem banku spółdzielczego w ostatnim dniu terminu, potwierdzona stemplem banku z tą datą, jest skuteczna, nawet jeśli zaksięgowanie na rachunku sądu nastąpiło później. Odwołując się do ugruntowanego orzecznictwa, NSA stwierdził, że posłużenie się pośrednikiem (bankiem) następuje na ryzyko strony, ale samo zlecenie przekazu pieniężnego w terminie jest równoznaczne z wpłatą. W związku z tym, odrzucenie skargi przez sąd pierwszej instancji z powodu uchybienia terminowi było przedwczesne.
Stan faktyczny
Skarżąca spółka została wezwana do uzupełnienia braków formalnych skargi, w tym do uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 200 zł w terminie siedmiu dni. Pełnomocnik spółki złożył wymagane dokumenty, jednak wpis został uiszczony po terminie, co skutkowało odrzuceniem skargi przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu. Spółka wniosła skargę kasacyjną, zarzucając błędne ustalenie stanu faktycznego i naruszenie przepisów proceduralnych, twierdząc, że wpłata została dokonana w terminie.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie w części odrzucającej skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Sylwester Marciniak po rozpoznaniu w dniu 11 czerwca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej P. sp. z o.o. w G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 2 września 2013 r., sygn. akt: I SA/Op 550/13 w przedmiocie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi P. sp. z o.o. w G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w O. z dnia 9 maja 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej dotyczącej podatku od towarów i usług za wrzesień 2004 r. postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie w części odrzucającej skargę. 1.1. Postanowieniem z dnia 2 września 2013 r., sygn. akt I SA/Op 550/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu (dalej: sąd pierwszej instancji) w pkt 1. odrzucił skargę P. sp. z o.o. w G. (dalej: skarżąca) na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w O. (organ odwoławczy) z dnia 9 maja 2013 r. w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej dotyczącej podatku od towarów i usług za wrzesień 2004 r.; w pkt 2. zwrócił z kasy sadu pierwszej instancji na rzecz skarżącej kwotę 200 (dwieście złotych), uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skargi. 1.2. W uzasadnieniu powyższego postanowienia wskazano, że zarządzeniem przewodniczącego wydziału z dnia 19 lipca 2013 r. pełnomocnik skarżącej został wezwany do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez złożenie do akt pełnomocnictwa procesowego do działania w imieniu skarżącej przed wojewódzkim sądem administracyjnym oraz złożenia odpisu z KRS dotyczącego skarżącej i do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 200 zł, zgodnie z treścią § 2 ust. 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.; dalej: rozporządzenie). Do dokonania tych czynności wyznaczono siedmiodniowy termin, informując, że jego niedochowanie będzie skutkowało odrzuceniem skargi. Odpis zarządzenia wzywającego do uiszczenia wpisu oraz wezwanie do usunięcia braków skargi doręczono pełnomocnikowi na adres wskazany w skardze w dniu 26 lipca 2013 r., co wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru pism. Zatem termin do uiszczenia wpisu od skargi oraz uzupełnienia braków formalnych upływał w dniu 2 sierpnia 2013 r. W odpowiedzi na powyższe wezwania, reprezentujący skarżącą pełnomocnik przedłożył odpis pełnomocnictwa procesowego do działania w imieniu skarżącej wraz z dowodem uiszczenia opłaty skarbowej od pełnomocnictwa oraz aktualny odpis z KRS spółki. W powyższym terminie nie uzupełniono jednakże wpisu od skargi. Z akt sprawy wynika, że skarżąca uiściła wymagany wpis dopiero w dniu 5 sierpnia 2013 r. 1.3. Wobec powyższego sąd pierwszej instancji uznał, że skarga podlega odrzuceniu. Wskazał, że skarżąca została wezwana do uiszczenia wpisu od skargi, jednak wpisu tego nie uiściła w wyznaczonym, tygodniowym terminie, który upłynął z dniem 2 sierpnia 2013 r. Podkreślił, że wezwanie sądu zawierało szczegółowe pouczenie co do terminu wypełnienia obowiązku nałożonego na stronę oraz co do skutków jego niedochowania. Mimo to skarżąca w sposób oczywisty uiściła wpis po terminie. W związku z tym, że skarga nie została prawidłowo opłacona, sąd pierwszej instancji na podstawie art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012, poz. 270; dalej: p.p.s.a.), odrzucił skargę. Rozstrzygnięcie w przedmiocie zwrotu wpisu sąd wydał w oparciu o art. 232 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. 2.1. Skarżąca, reprezentowana przez doradcę podatkowego, zaskarżyła skargą kasacyjną powyższe postanowienie w części dotyczącej odrzucenia skargi skarżącej (pkt 1). Wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w części odrzucającej skargę i o przekazanie do ponownego rozpoznania. Na podstawie art. 193 w zw. z art. 106 § 3 p.p.s.a. wniosła również o przeprowadzenie dowodu z dokumentu w postaci potwierdzenia uiszczenia wpisu od skargi do sądu pierwszej instancji, na okoliczność zapłaty wpisu przez skarżącą w wyznaczonym przez ten sąd terminie. 2.2. Sądowi pierwszej instancji zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik postępowania, to jest: - art. 141 § 4 w zw. z art. 166 p.p.s.a. poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego i przyjęcie, że uiszczenie wpisu zostało dokonane w dniu 5 sierpnia 2013 r., a nie jak wynika z okoliczności sprawy, w dniu 2 sierpnia 2013 r. - art. 141 § 4 w zw. z art. 166 p.p.s.a. poprzez braki w uzasadnieniu postanowienia sądu pierwszej instancji skutkującym brakiem jednoznacznego i precyzyjnego wykazania na podstawie jakich faktów lub dowodów oraz na podstawie jakich przepisów prawa sąd pierwszej instancji odrzucił skargę. - art. 220 § 1 i 3 w zw. z art. 219 § 2 p.p.s.a. poprzez błędne zastosowanie skutkujące odrzuceniem skargi na decyzję organu odwoławczego i przyjęcie, że skarżąca nie uiściła wpisu od skargi, w wyznaczonym przez sąd pierwszej instancji terminie. - art. 219 § 2 p.p.s.a. poprzez brak zastosowania i przyjęcie, że uiszczenie wpisu sądowego nie nastąpiło na rachunek bankowy sądu pierwszej instancji w wyznaczonym przez ten sąd terminie. 2.3. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżąca wskazała, że w jej ocenie uzasadnienie sądu pierwszej instancji nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia. Sąd pierwszej instancji nie przedstawił bowiem, na podstawie jakich faktów lub dokumentów przyjął, że w przedmiotowej sprawie wniesiona przez skarżącą skarga zasługuje na odrzucenie. Uzasadnienie zaskarżonego postanowienia nie określa konkretnie i precyzyjne, jakie "akta sprawy" i na jakiej podstawie prawnej, przesądzają o konieczności odrzucenia przez ten sąd pierwszej instancji wniesionej przez skarżącą skargi. Nadto skarżąca wskazała, iż w dniu 2 sierpnia 2013 r., tj. ostatnim dniu terminu wyznaczonego do uiszczenia wpisu od skargi, dokonała opłaty wpisu sądowego od skargi. Zapłata dokonana została za pośrednictwem Banku Spółdzielczego w G., co potwierdza pieczęć tego banku widniejąca na poleceniu przelewu (w prawym dolnym rogu). Stempel potwierdzający dokonanie wpłaty, wskazuje jako datę uiszczenia opłaty dzień 2 sierpnia 2013 r.; potwierdza również przyjęcie zlecenia przez bank. Dlatego błędnym było przyjęcie, że skarżąca uiściła wymagany wpis dopiero w dniu 5 sierpnia 2013 r. Doszło zatem do naruszenia art. 219 § 2 p.p.s.a., a w konsekwencji do odrzucenia skargi na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 3. Skarga kasacyjna skarżącej jest zasadna. 4. Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania, która w tej sprawie nie miała jednak miejsca. Przedmiotem rozstrzygnięcia niniejszej sprawy jest odrzucenie przez sąd pierwszej instancji skargi z uwagi na uchybienie terminu uiszczenia wpisu, w sytuacji kiedy skarżąca twierdzi, że w ustawowym terminie 7 dni od doręczenia wezwania do uiszczenia wpisu, dokonała wpłaty wpisu na rachunek sądu za pośrednictwem banku spółdzielczego. 5. W myśl art. 220 § 1 p.p.s.a. sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. Z zastrzeżeniem wypadków wymienionych w § 2 i § 3 przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. Przepis § 3 stanowi, że skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania podlegają odrzuceniu, jeżeli pomimo wezwania nie zostanie uiszczony należny wpis. Zgodnie z art. 219 § 1 p.p.s.a. opłatę sądową należy uiścić przy wniesieniu do sądu pisma podlegającego opłacie, z kolei art. 219 § 2 p.p.s.a. stanowi, że opłatę sądową uiszcza się gotówką do kasy właściwego sądu administracyjnego lub na rachunek bankowy właściwego sądu. Natomiast stosownie do § 5 ust. 1 rozporządzenia, przy uiszczaniu wpisu - zarówno gotówką do kasy właściwego sądu administracyjnego, jak i na rachunek bankowy tego sądu - należy wskazać tytuł wpłaty, rodzaj pisma, od którego wpis jest uiszczany, oraz sygnaturę akt sądowych. 6. Wobec powyższego za przedwczesne należy uznać stwierdzenie sądu pierwszej instancji, że skarżąca w sposób oczywisty uiściła wpis po terminie. Podstawa do kwestionowania stanowiska sądu pierwszej instancji, wynika z przedstawionego w załączniku do skargi kasacyjnej dowodu, w postaci potwierdzenia dokonania wpłaty w kwocie 200 zł na konto Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu tytułem "zapłaty do sprawy sygn. akt I SA/Op 550/13", na którym widnieje stempel "BS w G." z datą 2 sierpnia 2013 r. (k. 75 akt sprawy). Jako, że wezwanie do uiszczenia wpisu zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącej dnia 26 lipca 2013 r. (k. 43 akt sprawy), to zlecenie przekazu pieniężnego w tej sprawie przez C. w G. (pośrednik) w Banku Spółdzielczym dnia 2 sierpnia 2013 r. nastąpiło z zachowaniem wyznaczonego 7 dniowego terminu. Posłużenie się pośrednikiem, którym jest agencja finansowa następuje na ryzyko i odpowiedzialności strony zobowiązanej do dokonania wpłaty na rachunek sądu i to stronę obciążają ewentualne uchybienia pośrednika w bezzwłocznym przekazaniu powierzonych mu środków finansowych (por. postanowienie NSA w z 8 grudnia 2011 r., II FSK 2603/11). Z ugruntowanego orzecznictwa sądowego wynika ponadto, że wpłacenie przekazem pieniężnym opłaty sądowej w urzędzie pocztowym lub w banku na konto właściwego sądu jest równoznaczne pod względem czasowym z bezpośrednią wpłatą gotówkową do kasy tego sądu lub do banku prowadzącego rachunek bankowy sądu (por. postanowienie NSA z dnia 12 lutego 2009 r., II FZ 566/08). Z przedstawionego przez skarżącego dowodu wynikałoby zatem, że w przedmiotowej sprawie pośrednik dokonał wpłaty wpisu z zachowaniem terminu. Biorąc pod uwagę powyższe oraz okoliczność, że w wyciągu bankowym (k. 58 akt sprawy) widnieje, jako dzień wpłaty, data 5 sierpnia 2013 r., natomiast zlecenie przekazu pieniężnego w banku spółdzielczym zostało dokonane 2 sierpnia 2013 r., rozbieżność ta powinna być wyjaśniona przez sąd pierwszej instancji przy ponownym rozpoznaniu sprawy. W tych też względów, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, na uwzględnienie zasługuje zarzut naruszenia art. 220 § 1 i 3 w zw. z art. 219 § 2 p.p.s.a. poprzez błędne zastosowanie skutkujące odrzuceniem skargi i przyjęcie, że skarżąca nie uiściła wpisu od skargi, w wyznaczonym przez sąd pierwszej instancji terminie. 7. W odniesieniu natomiast do zarzutów skargi kasacyjnej kwestionujących sposób sporządzenia przez sąd pierwszej instancji uzasadnienia, to w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego uchybienie to, nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy. Należy bowiem zwrócić uwagę na fakt, iż w aktach sprawy znajduje się bowiem dowód, z którego sąd pierwszej instancji wywiódł ustalenie o uiszczeniu wpisu od skargi po terminie (wyciąg bankowy – k. 58). 8. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło