II GSK 470/14

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2015-04-29

Skład orzekający: Joanna Sieńczyło-Chlabicz, Wojciech Kręcisz, Joanna Zabłocka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy administracji publicznej prawidłowo ustaliły fakt sprzedaży alkoholu osobie nieletniej, co stanowi podstawę do cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych, czy też zaniechanie przeprowadzenia niezbędnych dowodów, w tym przesłuchania nieletniej, narusza przepisy postępowania administracyjnego?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że Wojewódzki Sąd Administracyjny zasadnie uchylił decyzje cofające zezwolenia na sprzedaż alkoholu. Sąd I instancji prawidłowo stwierdził naruszenie przepisów postępowania przez organy administracji, które nie przeprowadziły wystarczającego postępowania dowodowego, w tym nie przesłuchały osoby nieletniej, co uniemożliwiło jednoznaczne ustalenie faktu sprzedaży alkoholu nieletniemu.
Stan faktyczny
Funkcjonariusze Straży Miejskiej ujawnili sprzedaż alkoholu osobie nieletniej w sklepie należącym do skarżących. Burmistrz cofnął zezwolenia na sprzedaż alkoholu, a decyzje te utrzymało w mocy Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił te decyzje, wskazując na brak wystarczających dowodów i konieczność przesłuchania nieletniej. Prokurator złożył skargę kasacyjną, kwestionując rozstrzygnięcie WSA.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Sieńczyło-Chlabicz (spr.) Sędzia NSA Wojciech Kręcisz Sędzia del. WSA Joanna Zabłocka Protokolant Kacper Tybuszewski po rozpoznaniu w dniu 29 kwietnia 2015 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Prokuratora Prokuratury Apelacyjnej w G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 21 listopada 2013 r. sygn. akt III SA/Gd 635/13 w sprawie ze skargi [...] oraz [...] na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych oddala skargę kasacyjną Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 21 listopada 2013 r., sygn. akt III SA/Gd 635/13 po rozpoznaniu sprawy ze skarg [...] na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] maja 2013 r. o numerach [...] w przedmiocie cofnięcia zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych - uchylił zaskarżone decyzje oraz poprzedzające je decyzje Burmistrza Miasta Ł. z dnia [...] marca 2013 r., nr [...] (pkt 1); zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku na rzecz [...] solidarnie kwotę 1500 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania (pkt 2), oraz stwierdził, że zaskarżone decyzje nie podlegają wykonaniu (pkt 3). Sąd I instancji za podstawę rozstrzygnięcia przyjął następujące ustalenia. I W dniu [...] lipca 2012 r. funkcjonariusze Straży Miejskiej w Ł. ujawnili fakt sprzedaży alkoholu osobie nieletniej w należącym do [...] (dalej: strony, skarżących) sklepie przy ul. [...]. W związku z tym zostały wszczęte z urzędu postępowania administracyjne w przedmiocie cofnięcia zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych. W toku postępowania administracyjnego przesłuchany w charakterze świadka [...] , sprzedawca w sklepie wielobranżowym przy ul. [...] zeznał, że w dniu [...] lipca 2012 r. funkcjonariusze Straży Miejskiej przyszli do sklepu z kobietą, która w jego ocenie wyglądała na około 19 - 20 lat. Kobieta wskazała go jako sprzedawcę, u którego zakupiła trzy piwa oraz papierosy. Okazano mu paragon i powiedziano, że sprzedał alkohol osobie nieletniej. Rozmowę z funkcjonariuszami kontynuowała [...], która wspólnie ze stronami prowadzi sklep i w godzinach rannych jest odpowiedzialna za ich stoisko. Również w jej ocenie dziewczyna, która zakupiła piwo i papierosy wyglądała na 19-20 lat. Burmistrz Miasta [...] decyzjami z dnia [...] września 2012 r. cofnął stronom zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych o nr [...]. Orzekając na skutek odwołania stron Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Słupsku (dalej: SKO) decyzjami z [...] października 2012 r., uchyliło ww. decyzje w całości i przekazało sprawy do ponownego rozpatrzenia w celu uzupełnienia materiału dowodowego poprzez m. in. przesłuchanie nieletniej, której sprzedano alkohol. Następnie Burmistrz Miasta [...] decyzjami z [...] marca 2013 r. - działając na podstawie art. 18 ust. 10 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz. U. z 2012 r., poz. 1356 dalej: ustawa o wychowaniu w trzeźwości) w zw. z art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.; dalej k.p.a.) - wydał trzy decyzje, tj.: - nr [...] - cofającą stronom zezwolenie nr [...] na sprzedaż napojów alkoholowych o zawartości do 4,5% alkoholu oraz piwa przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży, wydane w dniu [...] grudnia 2010 r. przez Burmistrza Miasta [...]; - nr [...] - cofającą stronom zezwolenie nr [...] na sprzedaż napojów alkoholowych o zawartości powyżej 4,5% alkoholu do 18 % alkoholu (z wyjątkiem piwa) przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży, wydane w dniu [...] - nr [...] - cofającą stronom zezwolenie nr [...] na sprzedaż napojów alkoholowych o zawartości powyżej 18 % alkoholu przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży, wydane w dniu [...] grudnia 2010 r. przez Burmistrza Miasta [...] W uzasadnieniu organ I instancji podniósł, że z notatki służbowej funkcjonariusza Komisariatu Policji w [...] wynika, iż w dniu [...] lipca 2012 r. przeprowadził on rozmowę z nieletnią [...]. Ta oświadczyła, że w ciągu 2 dni dwukrotnie udało jej się zakupić alkohol w sklepie wielobranżowym i żaden ze sprzedawców nie poprosił jej o okazanie dokumentu tożsamości. Organ I instancji wskazał, że zgodnie z art. 18 ust. 10 pkt 1 lit. a ustawy o wychowaniu w trzeźwości zezwolenie cofa się w przypadku nieprzestrzegania określonych w ustawie zasad sprzedaży napojów alkoholowych, w szczególności zakazu sprzedaży i podawania napojów alkoholowych osobom nieletnim, nietrzeźwym, na kredyt lub pod zastaw. Sam fakt sprzedaży nieletniemu obliguje do cofnięcia zezwolenia przez uprawniony organ. W związku z powyższym, organ zobowiązany był do cofnięcia wymienionych wyżej zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych. Orzekając na skutek odwołania stron Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. decyzjami z dnia [...] maja 2013 r. (nr [...]) - działając na podstawie art. 127 § 2 w zw. z art. 17 ust. 1, art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 18 ust. 10 pkt 1 lit. a ustawy o wychowaniu w trzeźwości - utrzymało w mocy decyzje organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy podniósł, że w dniu [...] lipca 2012 r. stwierdzono sprzedaż w sklepie osobie nieletniej trzech puszek piwa. Fakt ten stanowi dostateczną podstawę do przyjęcia, że naruszono zasady sprzedaży określone w ustawie o wychowaniu w trzeźwości. Tym samym wystąpiła podstawa cofnięcia zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych z art. 18 ust. 10 pkt 1 lit. a cyt. ustawy. Organ II instancji wskazał, że Sąd Rejonowy w L. postanowieniem z dnia [...] października 2012 r. utrzymał w mocy postanowienie Prokuratury Rejonowej w L. w przedmiocie odmowy wszczęcia dochodzenia w sprawie sprzedaży [...]napojów alkoholowych w sklepie stron. W postanowieniu tym Sąd stwierdził, że doszło do faktu sprzedaży napojów alkoholowych osobie nieletniej, ale przyjął brak winy umyślnej, która warunkuje odpowiedzialność karną sprzedawcy. Organ podkreślił, że dla ustalenia odpowiedzialności administracyjnej przedsiębiorcy nie ma znaczenia wina sprzedawcy ani świadomość dokonywania sprzedaży osobie nieletniej. Decyduje o tym sam fakt sprzedaży nieletnim napojów alkoholowych, co jest bezsporne. Skargi na powyższe decyzje złożyli [...] Na rozprawie w dniu [...] listopada 2013 r. udział w postępowaniach zgłosił Prokurator Prokuratury Okręgowej w Gdańsku delegowany do Prokuratury Apelacyjnej w Gdańsku wnosząc o oddalenie skarg. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na mocy art. 111 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. dalej: p.p.s.a.) zarządził połączenie do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy o sygnaturach akt:: III SA/Gd 635, III SA/Gd 643/13 oraz III SA/Gd 644/13. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 21 listopada 2013 r., sygn. akt III SA/Gd 635/13 uchylił zaskarżone decyzje z dnia [...] maja 2013 r. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że przyczyną cofnięcia zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych było naruszenie art. 15 ust. 1 pkt 2 ustawy o wychowaniu w trzeźwości. Przepis ten zabrania sprzedaży i podawania napojów alkoholowych osobom do lat 18. Sąd I instancji wskazał, że stosownie do art. 18 ust. 10 pkt 1 lit. a) cyt. ustawy, organ zezwalający cofa zezwolenie, w przypadku nieprzestrzegania określonych w ustawie zasad sprzedaży napojów alkoholowych, a w szczególności sprzedaży i podawania napojów alkoholowych osobom nieletnim, nietrzeźwym, na kredyt lub pod zastaw. Dlatego istotnym dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy było dokonanie przez organy ustalenia, czy doszło do naruszenia zasady objętej dyspozycją art. 15 ust. 1 pkt 2 ustawy o wychowaniu w trzeźwości. Przy czym ustalenie to, powinno być jednoznaczne i zostać oparte w nie budzącym wątpliwości materiale dowodowym sprawy. W ocenie Sądu I instancji nie można uznać, aby organy dokonały takiego ustalenia. Sąd I instancji zwrócił uwagę na decyzje SKO w S. z [...] października 2012 r. na mocy których organ odwoławczy uchylił decyzje organu I instancji cofające zezwolenia i przekazał sprawy do ponownego rozpatrzenia. Trafnie zauważył, że podstawą rozstrzygnięcia organu I instancji było przyjęcie, że sprzedaż osobie nieletniej napojów alkoholowych miało miejsce i nie budzi wątpliwości, a zatem miało miejsce naruszenie zasad sprzedaży napojów alkoholowych określonych w ustawie. Jednakże zebrany w sprawie materiał dowodowy nie pozwala na tak jednoznaczne stwierdzenie. Bowiem w toku postępowania przesłuchano jedynie dwie osoby obecne w sklepie w czasie, gdy miała miejsce sprzedaż oraz posłużono się notatką funkcjonariusza Straży Miejskiej. Pominięto zaś przesłuchanie samej osoby nieletniej, która miała nabyć 3 puszki piwa. Ponownie rozpoznając sprawę organ zezwalający I instancji winien zatem uzupełnić postępowanie w powyższym zakresie, a także rozważyć efekty postępowania karnego, jeżeli zostanie zakończone. Jednakże – jak podkreślił Sąd I instancji – organ I instancji przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ takiego ustalenia, wbrew otrzymanym wytycznym, nie poczynił. Przede wszystkim nie można uznać, aby takie ustalenie mogło wynikać i mieć oparcie jedynie w załączonych do akt administracyjnych materiałach z postępowania w sprawie [...], w którym nastąpiła prawomocna odmowa wszczęcia dochodzenia. Nie przeprowadzono w postępowaniu karnym bowiem postępowania dowodowego, ani nie dokonywano ustaleń. Postępowanie to miało jedynie charakter sprawdzający. W piśmie z dnia [...] grudnia 2012 r. Prokuratura Rejonowa w L. informowała organ o braku protokołu przesłuchania [...] oraz o nieprzeprowadzeniu w tym postępowaniu czynności procesowych. Zebrany w tym postępowaniu materiał nie mógł więc stanowić wystarczającej podstawy do dokonania jednoznacznych ustaleń zwłaszcza, że de facto sprowadzał się on do dwóch notatek urzędowych i pokwitowania. Materiał ten powinien zostać uzupełniony przez organ, a istniejące wątpliwości usunięte. Chociażby dotyczące rozbieżności pomiędzy treścią notatki urzędowej z dnia [...] lipca 2013 r. (która wskazuje na zakup w dniu [...] lipca 2012 r. trzech piw Lech) a treścią pokwitowania z dnia [...] lipca 2012 r. , które dotyczy dwóch piw L. i jednego piwa S.. Przy czym, nie można przyjąć, aby notatka urzędowa mogła zastąpić dowód z przesłuchania świadka, którego zeznania mają podstawowe znaczenie dla sprawy. Sąd I instancji podkreślił, że zaniechanie przeprowadzenia postępowania dowodowego powoduje, że zaskarżone decyzje oraz poprzedzające je decyzje zostały wydane z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy. W konsekwencji organy dopuściły się również naruszenia art. 107 § 1 i 3 k.p.a. Co bowiem istotne w rozpoznawanej sprawie nie mamy do czynienia z wiążącymi ustaleniami prawomocnego wyroku karnego, lecz postanowieniem w przedmiocie odmowy wszczęcia dochodzenia. W konkluzji, Sąd I instancji podkreślił, że nie można uznać, aby organ w pełni zrealizował otrzymane wytyczne przy ponownym rozpoznaniu sprawy. W konsekwencji, w sprawie nadal brak jest jednoznacznego ustalenia co do naruszenia zasad sprzedaży alkoholu opartego na nie nasuwających wątpliwości dowodach. Prawidłowe rozstrzygnięcie sprawy wymaga niewątpliwie od organów przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego, które pozwoli na jednoznaczne i niebudzące wątpliwości ustalenie faktu sprzedaży alkoholu osobie nieletniej. Tylko bowiem takie ustalenie może stanowić podstawę do cofnięcia zezwoleń. II Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył Prokuratur Prokuratury Apelacyjnej w Gdańsku wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i oddalenie skargi [...] Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono: I. Naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1) art. 3 § 1 i 2 pkt 1 p.p.s.a. poprzez błędną kontrolę niniejszej sprawy oraz błędne zastosowanie środków określonych w ustawie i uznanie skargi za zasadną w sytuacji, gdy winna być oddalona na podstawie art. 151 p.p.s.a.; 2) art. 141 § 4 p.p.s.a. przez uwzględnienie skargi z pominięciem dokonania wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego i bez jego właściwej oceny; 3) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. poprzez uchylenie zaskarżonych decyzji w związku z błędnym przyjęciem, iż organy Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. i Burmistrz Miasta Ł. wydając zaskarżone decyzje naruszyły przepisy postępowania, tj. art. 7, 77 § 1, 80 k.p.a. oraz. art. 107 § 3 k.p.a. Argumentację na poparcie zarzutów skarżący kasacyjnie przedstawił w uzasadnieniu skargi kasacyjnej. III Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a, rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania, która zachodzi w przypadkach przewidzianych w § 2 tego artykułu. W niniejszej sprawie nie występują jednak żadne z wad wymienionych we wspomnianym przepisie, które powodowałyby nieważność postępowania prowadzonego przez Sąd I instancji. Skarga kasacyjna w niniejszej sprawie została oparta na obu podstawach kasacyjnych określonych w art. 174 pkt 1 i pkt 2 p.p.s.a. W związku z takim sformułowaniem podstaw kasacyjnych rozpatrzenia w pierwszej kolejności wymagają zawarte w skardze kasacyjnej zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, ponieważ zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego mogą być oceniane przez Naczelny Sąd Administracyjny wówczas, gdy stan faktyczny sprawy stanowiący podstawę wydanego wyroku został ustalony bez naruszenia przepisów postępowania. Niezasadny jest wskazany w punkcie 2 petitum skargi kasacyjnej zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 141 § 4 p.p.s.a. przez uwzględnienie skargi z pominięciem dokonania wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego i bez jego właściwej oceny. Skarżący kasacyjnie zarzucając naruszenie 141 § 4 p.p.s.a. w istocie kwestionuje merytoryczne rozstrzygnięcie Sądu l instancji, bowiem naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. upatruje w tym, że Sąd I instancji uwzględnił skargę skarżących zamiast ją oddalić. To, że skarżąca kasacyjnie nie podziela stanowiska Sądu, czy też jej ocena, iż uzasadnienie wyroku jest dla niej nieprzekonywujące, nie stanowi skutecznej przesłanki uwzględnienia tego zarzutu. Przypomnieć należy, że ustawodawca w art. 141 § 4 p.p.s.a. określił niezbędne elementy uzasadnienia, tj.: zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną w dwóch przypadkach: po pierwsze, jeżeli uzasadnienie orzeczenia wojewódzkiego sadu administracyjnego nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia (por. uchwała NSA z 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09, ONSAiWSA 2010, nr 3, poz. 39), po drugie, gdy uzasadnienie zaskarżonego wyroku zostało sporządzone w sposób uniemożliwiający przeprowadzenie jego kontroli przez Naczelny Sąd Administracyjny. W rozpoznawanej sprawie nie występuje żaden z wymienionych przypadków. Uzasadnienie wyroku zawiera stanowisko co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę rozstrzygnięcia i wszystkie elementy wymienione w art. 141 § 4 p.p.s.a. Wbrew twierdzeniom skarżącego kasacyjnie całkowicie nieuzasadniony jest zarzut naruszenia art. 3 § 1 i 2 pkt 1 p.p.s.a. Odnosząc się do tak sformułowanego zarzutu należy zauważyć, że przepisy art. 3 § 1 i 2 pkt 1 p.p.s.a. zawierają normy o charakterze ustrojowym, a nie procesowym, bowiem stanowią, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie oraz że kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Do przesłanek warunkujących naruszenie tych przepisów mogłoby dojść wówczas, gdyby sąd administracyjny odmówił rozpoznania skargi mimo wniesienia jej z zachowaniem przepisów prawa, nie przeprowadził kontroli zaskarżonego aktu administracyjnego lub dokonał tej kontroli według kryteriów innych niż zgodność z prawem lub zastosował środek nieprzewidziany w ustawie, który to zarzut podniesiony został w skardze kasacyjnej. Żadna z tych sytuacji nie miała miejsca w rozpoznawanej sprawie. Ponadto skarżący kasacyjnie w istocie podważa prawidłowość merytorycznego rozstrzygnięcia Sądu I instancji, co za pomocą tego zarzutu nie może być uznane za zasadne Odnosząc się do zarzutów naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 § 1, 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a., zawartych w punkcie 3 petitum skargi kasacyjnej, należy stwierdzić, że są one nietrafne. Autor skargi kasacyjnej podważa zasadność uchylenia przez Sąd I instancji zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. oraz poprzedzającej ją decyzji Burmistrza Miasta Ł. w związku z błędnym przyjęciem, iż organy wydając zaskarżone decyzje naruszyły ww. przepisy postępowania. Istota sporu zatem sprowadza się do oceny, czy organy ustaliły jednoznacznie, że miał miejsce fakt sprzedaży alkoholu osobie nieletniej w oparciu o niebudzący wątpliwości materiał dowodowy, a zatem, czy doszło do naruszenia zasady objętej dyspozycją art. 15 ust. 1 pkt 2 ustawy o wychowaniu w trzeźwości. W ocenie Sądu I instancji nie można uznać, aby organy dokonały takiego ustalenia, natomiast według skarżącego kasacyjnie nie można było zarzucić organom naruszenia w tym zakresie przepisów postępowania. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego orzekającego w rozpoznawanej sprawie Sąd I instancji zasadnie uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 § 1, 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a. Sąd I instancji słusznie stwierdził, że w rozpoznawanej sprawie organy naruszyły przepisy postępowania, gdyż przy ponownym rozpoznaniu sprawy nie wykonały wskazań zawartych w decyzjach Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] października 2012 r., na mocy których organ odwoławczy uchylił decyzje organu I instancji i przekazał sprawy do ponownego rozpoznania. Co istotne w decyzjach uchylających wskazano, że ze względu na brak orzeczenia karnego stwierdzającego fakt sprzedaży napojów osobie nieletniej, organ I instancji winien we własnym zakresie dokonać niezbędnych ustaleń, w szczególności zaś przesłuchać samą osobę nieletnią. Jak podkreślił Sąd I instancji przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ - wbrew otrzymanym wytycznym - nie przeprowadził przesłuchania nieletniej [...] Tym samym doszło do naruszenia art. 138 § 2 zd. drugie k.p.a. Na mocy bowiem tego przepisu organ I instancji jest związany prawnie wskazanymi przez organ odwoławczy okolicznościami, jakie należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Jak słusznie stwierdził Sąd I instancji ustaleń co do faktu sprzedaży alkoholu nieletniej powinien dokonać organ we własnym zakresie ze względu na brak orzeczenia karnego stwierdzającego dokonanie takiej sprzedaży. Ustalenie takie nie mogło mieć bowiem oparcia w załączonych do akt administracyjnych materiałach z postępowania, w którym nastąpiła prawomocna odmowa wszczęcia dochodzenia w drodze postanowienia utrzymanego w mocy przez Sąd Rejonowy w L. z [...] października 2012 r. W toku tego postępowania nie przeprowadzono bowiem postępowania dowodowego, ani nie dokonywano ustaleń, gdyż postępowanie to miało jedynie charakter sprawdzający. Natomiast w piśmie z dnia [...] grudnia 2012 r. Prokuratura Rejonowa w L. poinformowała organ o braku protokołu przesłuchania [...] oraz o nieprzeprowadzeniu w tym postępowaniu czynności procesowych. Ponadto, sami skarżący w rozpoznawanej sprawie, tj. [...] podnosili - zarówno w odwołaniu od decyzji organu I instancji, jak i w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku - niewyjaśnienie przez organy istotnych dla sprawy okoliczności, w tym brak przesłuchania nieletniej na okoliczność zakupu alkoholu w prowadzonym przez nich sklepie. Jak zasadnie zaznaczył Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, słuchany w postępowaniu administracyjnym świadek [...] zeznał, że nie widział nieletniej wcześniej, a więc zaprzeczył, iż sprzedał jej alkohol. Podobnie, z zeznań słuchanej [...] nie wynika, aby była świadkiem sprzedaży. Zatem - jak podkreślił Sąd I instancji – zebrany w postępowaniu materiał w postaci dwóch notatek urzędowych i pokwitowania nie stanowił podstawy do dokonania jednoznacznych ustaleń, tym bardziej wobec rozbieżności pomiędzy treścią notatki urzędowej z [...] lipca 2013 r. i treści pokwitowania co do zakupionego przez nieletnią alkoholu i papierosów. Dokładne ustalenie przez organy, czy miała miejsce sprzedaż alkoholu osobie nieletniej jest tym bardziej istotne, gdyż jak przyjmuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych - każda, nawet jednorazowa, sprzedaż napoju alkoholowego osobie nieletniej w miejscu prowadzenia działalności gospodarczej, stanowi podstawę do cofnięcia przez uprawniony organ zezwolenia na obrót napojami alkoholowymi (por. wyrok NSA z 1 września 2011 r., II GSK 843/10). W myśl art. 18 ust. 10 pkt 1 lit. a ustawy o wychowaniu w trzeźwości organ zezwalający zobligowany został do cofnięcia udzielonego zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych w przypadku nieprzestrzegania określonych w ustawie zasad sprzedaży tych napojów, a w szczególności sprzedaży i podawania napojów alkoholowych osobom nieletnim. Chodzi tu o każdy taki przypadek nawet jednostkowy. Użycie w powyższym przepisie liczby mnogiej ogranicza się wyłącznie do podkreślenia, że jest wiele zasad sprzedaży napojów alkoholowych. Nie oznacza to jednak, że musi istnieć wiele przypadków nieprzestrzegania zasad sprzedaży tych napojów, aby wystąpiła przesłanka konieczna do podjęcia obligatoryjnej decyzji o cofnięciu zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych. W tym stanie rzeczy, skoro żaden z zarzutów nie może być uznany za usprawiedliwiony, wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku nie mógł zostać uwzględniony. Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny uznał zarzuty skargi za nieusprawiedliwione i oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło