I SA/Gd 257/11
WyrokWSA w Gdańsku2011-05-18
Skład orzekający: Małgorzata Gorzeń, Elżbieta Rischka, Małgorzata Tomaszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmowa umorzenia odsetek za zwłokę w podatku dochodowym od osób prawnych, uzasadniona brakiem wystąpienia przesłanek ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego, jest zgodna z prawem?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy podatkowe prawidłowo oceniły, iż sytuacja finansowa spółki nie uzasadnia umorzenia odsetek za zwłokę, ponieważ nie wykazała ona istnienia ważnego interesu podatnika ani interesu publicznego. Pomimo trudności z terminowym regulowaniem zobowiązań, spółka osiągała zyski, a jej sytuacja finansowa nie wskazywała na wysokie ryzyko utraty płynności czy upadłości. Ponadto, spółka sama oświadczyła, że nie znajduje się w trudnej sytuacji ekonomicznej według kryteriów UE, co podważa jej argumentację o wyjątkowo trudnej sytuacji finansowej.Stan faktyczny
Spółka z o.o. złożyła wniosek o umorzenie odsetek za zwłokę w podatku dochodowym od osób prawnych za 2005 r., argumentując to trudną sytuacją finansową, która zagraża płynności firmy, możliwościom uczestnictwa w przetargach i potencjalnej upadłości. Organy podatkowe odmówiły umorzenia, uznając, że spółka nie wykazała istnienia ważnego interesu podatnika ani interesu publicznego, pomimo że spełniała warunki pomocy de minimis. Po uchyleniu pierwszej decyzji przez WSA, organy ponownie odmówiły umorzenia, co zostało zaskarżone do WSA w Gdańsku.Rozstrzygnięcie
Oddalenie skargi.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Elżbieta Rischka, Sędzia NSA Małgorzata Tomaszewska, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Beata Jarecka, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 18 maja 2011 r. sprawy ze skargi ,,A" Sp. z o.o. z siedzibą w G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 26 stycznia 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia odsetek za zwłokę w podatku dochodowym od osób prawnych za 2005 r. oddala skargę .
Wnioskiem z dnia 10 września 2007r. A Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością (zwana dalej Spółką) zwróciła się do Naczelnika Urzędu Skarbowego o umorzenie odsetek za zwłokę w kwocie 28.104,00 zł, naliczonych od części zaległości w wysokości 172.898,00 zł wynikającej z decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...], określającej w/w Spółce zobowiązanie w podatku dochodowym od osób prawnych za 2005r. Wniosek swój argumentowała przede wszystkim na trudną sytuacją finansową wskazując, iż konieczność zapłaty przedmiotowych odsetek zachwieje płynnością przedsiębiorstwa i wyeliminuje Spółkę ze startu w przetargach, jak również na prawdopodobne wystąpienie straty księgowej za 2007r., brak zdolności kredytowej, ryzyko wypadnięcia z rynku, upadłość przedsiębiorstwa i utratę pracy przez ponad 400 pracowników.
Pismem z dnia 24 września 2007 r. Spółka poinformowała, że ubiega się o udzielenie przedmiotowej ulgi w ramach pomocy de minimis. Oświadczyła też, że nie jest przedsiębiorcą znajdującym się w trudnej sytuacji ekonomicznej według kryteriów określonych w przepisach prawa Unii Europejskiej oraz wskazała, że w ramach pomocy de minimis udzielono jej pomocy publicznej łącznie w kwocie 330.029,79 zł.
Decyzją z dnia [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego odmówił stronie umorzenia odsetek w zakresie wskazanym we wniosku. Dyrektor Izby Skarbowej decyzją z dnia [...] utrzymał powyższą decyzję w mocy. Decyzja organu odwoławczego została następnie uchylona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 17 czerwca 2008 r., sygn. akt I SA/Gd 263/08.
Dyrektor Izby Skarbowej - po ponownym rozpatrzeniu sprawy w toku postępowania odwoławczego i uwzględnieniu ww. prawomocnego wyroku - decyzją z dnia [...] uchylił w całości decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ.
Po ponownym przeprowadzeniu postępowania podatkowego Naczelnik Urzędu Skarbowego decyzją z dnia [...] odmówił stronie umorzenia odsetek za zwłokę w kwocie 28.104,00 zł, naliczonych od części zaległości w wysokości 172.898,00 zł wynikającej z decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] określającej w/w Spółce zobowiązanie w podatku dochodowym od osób prawnych za 2005r. Organ pierwszej instancji rozpatrzył wniosek w trybie art. 67b § 1 pkt 2 w związku z art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej i po analizie zebranego w trakcie postępowania materiału dowodowego nie znalazł wystarczających przesłanek do zastosowania wnioskowanej ulgi w spłacie.
Dyrektor Izby Skarbowej, zaskarżoną decyzją, utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ przywołał treść art. 67a § 1 pkt 3 i art. 67b § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 8, poz. 60 z 2005r. z późn. zm.), a także wskazał, że szczegółowe zasady pomocy de minimis reguluje rozporządzenie Komisji (WE) nr 1998/2006 z dnia 15 grudnia 2006r. w sprawie stosowania art. 87 i 88 Traktatu do pomocy de minimis (Dz. Urz. UE L 379 z dnia 28 grudnia 2006r.). Zgodnie z postanowieniami Komisji zawartymi w ww. rozporządzeniu pomoc tego typu jest możliwa wówczas, gdy wysokość już otrzymanej przez podatnika pomocy nie przekracza 200.000 EUR (w sektorze transportu drogowego 100.000 EUR) w ciągu danego roku budżetowego oraz dwóch poprzedzających go lat budżetowych. Rozporządzenie nr 1998/2006, oprócz określenia dopuszczalnego pułapu pomocy de minimis, podaje również przypadki, w których pomoc w tej formule nie ma zastosowania (art. 1 ust. 1). Wyłączenie to obejmuje m.in. podmioty gospodarcze znajdujące się w trudnej sytuacji w rozumieniu wytycznych wspólnotowych. Organ stwierdził, że Spółka spełnia warunki ubiegania się o umorzenie przedmiotowych odsetek za zwłokę w ramach pomocy de minimis.
Rozpatrując z kolei wniosek w świetle spełnienia przez Spółkę przesłanek z art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej organ odwoławczy przedstawił stan prawny i stwierdził, że przyznanie ulgi w spłacie należności podatkowych na rzecz Skarbu Państwa nie jest obligatoryjne i w każdym przypadku opiera się na uznaniu administracyjnym, co oznacza, że organy podatkowe na podstawie analizy całości zebranego materiału dowodowego oceniają czy w konkretnym przypadku można zastosować tę ulgę. Uznanie administracyjne nie oznacza swobody decyzji dla organu administracji, lecz jest ograniczone kierunkowymi dyrektywami wyboru, jakimi są użyte zwroty "ważny interes podatnika" oraz "interes publiczny".
Pojęcie "ważny interes podatnika" jest pojęciem nieostrym, toteż jego treść powinna być badana w świetle okoliczności konkretnej sprawy. O jego istnieniu nie decyduje subiektywne przeświadczenie wnioskodawcy. W tym zakresie ocena ważnego interesu podatnika wymaga ustalenia sytuacji finansowej podatnika oraz skutków ekonomicznych, jakie wystąpią dla niego na skutek realizacji zobowiązania.
Natomiast przez "interes publiczny" rozumieć należy dyrektywę postępowania, nakazującą mieć na uwadze respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, równość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów. Przez interes publiczny należy także rozumieć respektowanie przez podatnika przepisów prawa podatkowego poprzez terminowe regulowanie należności na rzecz Budżetu Państwa.
Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej, analiza materiału dowodowego wskazuje, iż sytuacja finansowa Spółki nie uzasadnia przyznania wnioskowanej ulgi. Organ dokonał analizy wyników finansowych Spółki za lata 2007-2010, zbadał wskaźniki bieżącej płynności finansowej, szybkiej płynności, wypłacalności gotówkowej, stopień zaangażowania obcych środków w finansowaniu działalności przedsiębiorstwa. Stwierdził, że w strukturze funduszy obcych znaczący był udział zadłużenia długoterminowego (55% ogółu zobowiązań), co korzystnie wpłynęło na bieżącą wypłacalność przedsiębiorstwa. W 2010r. wskaźnik ogólnego zadłużenia wzrósł do 66,31%, z tego zadłużenie długoterminowe wyniosło 50,7%.
Organ podkreślił zmienny charakter wskaźników obrazujących płynność finansową podmiotu i wskazał, że mimo to Spółka we wszystkich w/w okresach osiągnęła zysk z działalności gospodarczej. Sukcesywny wzrost zysku z działalności gospodarczej w kolejnych latach świadczy o poprawie sytuacji finansowej przedsiębiorcy, co daje potwierdzenie w wyniku finansowym na koniec każdego okresu. Na podstawie przedstawionej powyżej analizy organ uznał, że w Spółce obecnie występują trudności z terminowym regulowaniem zobowiązań, jednak nie ponosi ona wysokiego ryzyka utraty płynności jak i zagrożenia kontynuacji działalności. Odnosząc się przy tym do argumentów Strony zawartych we wniosku, iż zapłata przedmiotowych odsetek prawdopodobnie będzie skutkowała wykazaniem straty księgowej za 2007r. zauważył, iż Spółka uregulowała przedmiotowe odsetki a mimo to wynik finansowy za 2007r. był dodatni - wyniósł 106.044,30zł.
Odnosząc się do argumentów Spółki dotyczących niewypłacalności, braku możliwości uczestniczenia w przetargach i ryzyka utraty płynności, jak i zagrożenia kontynuacji działalności i tym samym zagrożonych miejsc pracy organ zauważył, że zwracając się o udzielenie ulgi w postaci umorzenia należności podatkowych Spółka oświadczyła, że nie jest przedsiębiorcą znajdującym się w trudnej sytuacji ekonomicznej według kryteriów określonych w przepisach prawa Unii Europejskiej. Zatem argumenty Spółki wskazujące, że bez udzielenia wnioskowanej ulgi nie będzie możliwe dalsze prowadzenie działalności - pozostają w sprzeczności zarówno ze złożonym przez Spółkę oświadczeniem, jak też z dokonanymi powyżej ustaleniami jej sytuacji finansowej.
Końcowo organ zauważył, że wystąpienie zaległości podatkowej za 2005r., a w konsekwencji odsetek za zwłokę jest skutkiem wykazania przez Spółkę w przychodach roku 2004r. zamiast roku 2005 otrzymanej na podstawie faktury VAT zaliczki w kwocie 1.000.000,00 zł. Oznacza to, że naliczenie przedmiotowych odsetek i konieczność ich uiszczenia, jest jedynie konsekwencją nieprawidłowego rozliczenia przez Spółkę podatku dochodowego od osób prawnych za 2005r. Bezsprzeczne jest zatem, że problemy z uregulowaniem odsetek mają związek z działaniami leżącymi wyłącznie po stronie strony.
Reasumując Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, iż w sprawie nie wystąpiły przesłanki przemawiające za udzieleniem Spółce pomocy przewidzianej w art. 67a § 1 pkt 3 i art. 67b § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej w postaci udzielenia wnioskowanej ulgi.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji wraz z decyzją ja poprzedzającą, podnosząc zarzuty naruszenia art. 67a § 1 pkt 3 i art. 67b § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, w związku z art. 121 § 1 tej ustawy.
Zdaniem strony udzielenie wnioskowanej ulgi uzasadnione jest ważnym interesem podatnika, a także interesem publicznym, tj. umacnianiem poczucia sprawiedliwości w nakładaniu obowiązków podatkowych i zaufania obywateli do organów państwa. Zasadniczym argumentem Spółki, przemawiającym w jej ocenie za umorzeniem zaległości podatkowej, jest brak środków finansowych na zapłatę zaległości podatkowej ze względu na ich przeznaczanie na inwestycje. Okoliczność tę należy tłumaczyć przede wszystkim zamiarem uniknięcia potencjalnych zobowiązań wobec Skarbu Państwa oraz utrzymaniem zdolności do udziału w postępowaniach o udzielenie zamówienia publicznego. Ocena nie uwzględniająca argumentacji strony, że odmowa umorzenia zaległości podatkowej powodując konieczność uregulowania zobowiązania doprowadzi do wstrzymania inwestycji, nieruchomości i maszyn, zaś ewentualna pomoc w spłacie umożliwi odbudowe firmy, narusza prawo materialne, poprzez niewłaściwe skorzystanie z przewidzianego w art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej uznania administracyjnego. Organ podatkowy przyznał, że dane finansowe wskazują na pogorszenie się wskaźników płynności a co za tym idzie zdolności płatniczej. Przyznał też, że u podatnika występują obecnie trudności z terminowym regulowaniem zobowiązań. Spółka wskazała, że spłata bieżących zobowiązań polega przede wszystkim na wypłacie wynagrodzeń oraz wywiązywaniu się z zobowiązań wobec podwykonawców. Obciążenie podatnika obowiązkiem uiszczenia odsetek w sytuacji, gdy nieznacznie poprawiła się jego kondycja finansowa, może doprowadzić do powrotu do wcześniejszej sytuacji finansowej a nawet do niewypłacalności w zakresie wymagalnych zobowiązań, co zdecyduje o konieczności zakończenia działalności gospodarczej.
Spółka ponadto podkreśliła, że uiściła należny podatek, jednak wcześniej, niż był on wymagalny. Jej zdaniem pobranie odsetek "za przedpłatę", i mnożenie konsekwencji działania skarżącej, które de facto nie wyrządziło szkody Skarbowi Państwa, jest sprzeczne z poczuciem społecznej sprawiedliwości i wywołuje obniżenie zaufania do czynności organów podatkowych.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja wbrew wywodom skargi odpowiada prawu. Organy podatkowe w zakresie niezbędnym dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy zebrały materiał dowodowy, który wnikliwie oceniły w kontekście prawidłowo przywołanego stanu prawnego, zaś wyciągniętym wnioskom nie sposób zarzucić dowolności.
Podstawą materialnoprawną zaskarżonej decyzji jest przepis art. 67b § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 8, poz. 60 z 2005r. z późn. zm), zwanej dalej O.p., w myśl którego organ podatkowy na wniosek podatnika prowadzącego działalność gospodarczą może udzielać ulg w spłacie zobowiązań podatkowych, określonych w art. 67a, które stanowią pomoc de minimis - w zakresie i na zasadach określonych w bezpośrednio obowiązujących aktach prawa wspólnotowego dotyczących pomocy w ramach zasady de minimis.
Jak wynika z ustaleń poczynionych przez organy, skarżąca spełnia warunki do ubiegania się o umorzenie przedmiotowych odsetek za zwłokę w ramach pomocy de minimis, wynikające z rozporządzenia Komisji (WE) nr 1998/2006 z dnia 15 grudnia 2006r. w sprawie stosowania art. 87 i 88 Traktatu do pomocy de minimis (Dz. Urz. UE L 379 z dnia 28 grudnia 2006r.), tj. wysokość dotychczas otrzymanej przez Spółkę pomocy nie przekracza dopuszczalnego limitu, a Spółka nie znajduje się w trudnej sytuacji w rozumieniu wytycznych wspólnotowych. Powyższa konstatacja pozwalała na przystąpienie do analizy przesłanek wynikających z art. 67a Ordynacji podatkowej.
Art. 67 a § 1 pkt 3 i § 2 O.p. daje organowi podatkowemu na wniosek podatnika możliwość umorzenia zaległości podatkowej i odsetek za zwłokę w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym. Przesłanki umorzenia zostały zatem sformułowane poprzez odwołanie się do klauzul generalnych, odsyłających do ocen pozaprawnych, umożliwiających odwołanie się do wartości wspólnych dla całego społeczeństwa (klauzula interesu publicznego) oraz uwzględnienie w każdym przypadku indywidualnej sytuacji konkretnego podatnika, ubiegającego się o umorzenie zaległości podatkowej (klauzula ważnego interesu podatnika).
Z powyższego przepisu wynika, że decyzje wydane na jego podstawie mają charakter uznaniowy. Oznacza to, że organ podatkowy może, ale nie musi wydać decyzji pozytywnej, czyli zastosowanie ustanowionej w nim ulgi podatkowej jest prawem, a nie obowiązkiem organów podatkowych.
Właściwa ocena występowania bądź braku przesłanek zastosowania ulgi podatkowej w konkretnej sprawie może być dokonana tylko po wszechstronnym i wnikliwym rozważeniu całokształtu materiału dowodowego (art. 191 O.p.), a poprzedzać ją powinno wyczerpujące zebranie materiału dowodowego (art. 187 O.p.) oraz dokładne wyjaśnienie i rozważenie wszystkich okoliczności faktycznych (art. 121 O.p.). Zdaniem składu orzekającego, organy podatkowe prowadząc postępowanie dowodowe w niniejszej sprawie nie dopuściły się naruszenia powyższych przepisów procesowych. Zaskarżona decyzja została wydana po rozpatrzeniu przez organ odwoławczy wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy.
Analizując, czy zachodzą w sprawie przesłanki udzielenia wnioskowanej ulgi, organy podatkowe prawidłowo uznały, że okoliczności wskazane przez skarżącą są niewystarczające do przyznania wnioskowanej ulgi podatkowej, albowiem nie świadczą o istnieniu ważnego interesu podatnika bądź interesu społecznego.
Jak wynika z akt sprawy swój wniosek strona motywowała trudna sytuacją finansową wskazując, że konieczność zapłaty przedmiotowych odsetek zachwieje płynnością przedsiębiorstwa i wyeliminuje Spółkę ze startu w przetargach, wskazywała też na prawdopodobieństwo wystąpienia straty, brak zdolności kredytowej, ryzyko wypadnięcia z rynku, upadłość przedsiębiorstwa i utratę pracy przez ponad 400 pracowników.
W ocenie Sądu skarżąca nie wykazała, aby jej sytuacja materialna była aż tak trudna. Organ podatkowy dokonał bardzo wnikliwej analizy wyników finansowych Spółki, w tym wskaźników bieżącej płynności finansowej, szybkiej płynności, wypłacalności gotówkowej, a także struktury funduszy obcych i wskaźnika ogólnego zadłużenia. Z analizy tej wynika, że w latach 2007-2009 wyniki finansowe Spółki sukcesywnie rosły, z wyjątkiem 2010 r. We wszystkich tych okresach Spółka osiągnęła zysk z działalności gospodarczej: 603.441,61 zł na dzień 31.12.2007 r., 1.293.965,75 zł na dzień 31.12.2008 r., 2.380.260,83 zł na dzień 31.12.2009 r., oraz 1.019.201,88 zł na dzień 31.07.2010 r. Świadczy to o poprawie sytuacji finansowej Spółki, co daje potwierdzenie w wyniku finansowym na koniec każdego okresu rozliczeniowego. Wprawdzie obecnie w Spółce występują trudności z terminowym regulowaniem zobowiązań, jednak brak jest podstaw do przyjęcia, że ponosi ona szczególne, znaczne ryzyko utraty płynności oraz ewentualnej upadłości. Istotne jest także i to, że Spółka w 2007 r. uregulowała przedmiotowe odsetki, a mimo to powyższe skutki nie nastąpiły. Ponadto, jak słusznie zauważył Dyrektor Izby Skarbowej, Spółka oświadczyła, że nie jest przedsiębiorcą znajdującym się w trudnej sytuacji ekonomicznej według kryteriów określonych w przepisach prawa Unii Europejskiej, także więc i z tego względu jej argumentacja dotycząca wyjątkowo trudnej sytuacji finansowej budzi uzasadnione wątpliwości.
Być może z punktu widzenia strony jej ważny interes wymaga umorzenia zaległości podatkowej, gdyż jej zaspokojenie wiązałoby się z ograniczeniem wydatków na inne preferowane przez nią cele, takie jak wskazane przez nią inwestycje, jednakże, jak wskazano wyżej, istotne jest nie subiektywne przekonanie strony, ale zobiektywizowane kryteria, zgodne z powszechnie obowiązującą hierarchią wartości. Skoro Spółka prowadzi działalność gospodarczą znacznych rozmiarów, z której osiąga zysk, to brak jest podstaw do przyjęcia, że w sprawie istnieje ważny interes strony bądź interes publiczny, rozumiany jako konieczność zapobieżenia utracie miejsc pracy przez 400 osób zatrudnionych przez skarżącą, przemawiający za udzieleniem ulgi w spłacie zobowiązań publicznoprawnych.
Należy też podkreślić, że o ile wierzyciel cywilnoprawny ma pełną swobodę dysponowania przysługująca mu wierzytelnością, o tyle wierzyciel podatkowy takiej swobody nie ma. Istotne są, z punktu widzenia zasady równości i powszechności opodatkowania, kryteria prawne rezygnacji z wierzytelności podatkowej przez jej umorzenie. Skoro w rozpatrywanej sprawie nie zaistniały przesłanki umorzenia zaległości podatkowej wynikające z art. 67a Ordynacji podatkowej, organ podatkowy zasadnie odmówił stronie umorzenia zaległości podatkowej.
Wbrew przy tym zarzutom skarżącej organ podatkowy nie przeciwstawił interesu publicznego interesowi strony. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że organ poddał ocenie obie te przesłanki i stwierdził brak istnienia którejkolwiek z nich. Nie było też potrzeby rozważania "czy odmowa umorzenia zaległości podatkowych, w świetle niskich dochodów skarżącego, nie spowoduje wzrostu wydatków budżetowych na skutek konieczności udzielenia jej pomocy ze środków pomocy społecznej", bowiem jak już wyżej zaznaczono, analiza sytuacji finansowej Spółki doprowadziła do wniosku, że nie jest ona tak zła, jak to utrzymuje strona skarżąca.
Odnosząc się natomiast do genezy powstania zaległości podatkowej, a także tego, czy interes państwa doznał czy nie doznał uszczerbku, należy podkreślić, że nie są to okoliczności, które są brane pod uwagę przy ocenie istnienia przesłanek ważnego interesu podatnika bądź interesu publicznego. W postępowaniu w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowej organ podatkowy w pierwszej kolejności ustala, czy zachodzi jedna z przesłanek, uzasadniających umorzenie zaległości podatkowej. Brak wystąpienia którejkolwiek z przesłanek pozytywnych uzasadnia odmowę umorzenia zaległości podatkowej. Stwierdzenie, iż choć jedna z nich zachodzi, również daje organowi prawo wyboru konsekwencji prawnych. Nawet więc w przypadku zajścia jednej z przesłanek, od których mowa w art. 67a § 1 O.p., organ podatkowy może, w ramach przysługującego mu uznania administracyjnego, odmówić uwzględnienia wniosku. Uznanie takie nie może jednak być dowolne, winno być w sposób logiczny i przekonywujący uzasadnione. Na tym dopiero etapie organ może uwzględnić ewentualne okoliczności (w tym przyczynienie się podatnika do powstania zaległości podatkowej), które w jego ocenie, mimo spełnienia ustawowych przesłanek, przesądzają o odmowie umorzenia zaległości podatkowej (rozważyć, czy respektowanie jednej z powszechnie akceptowanych wartości nie jest możliwe z uwagi na naruszenie innej z nich w sposób, który nie może być zaakceptowany, por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 2007 r., sygn. akt II FSK 1104/06, opubl. w Lex pod nr 437851), bądź też przeciwnie, wziąć pod uwagę, że interes Skarbu Państwa nie doznał uszczerbku i skorzystać z przysługującego mu prawa przyznania wnioskowanej ulgi. W konsekwencji, jeżeli nawet zaistnieją przypadki uzasadnione ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym organ podatkowy może, ale nie musi umorzyć należnych kwot (por. S. Presnarowicz [w:] C. Kosikowski et. al., Ordynacja podatkowa. Komentarz, Warszawa 2006, s. 255; Z. Janowicz, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 1995, s. 270 i 271).
Jak wyżej podkreślono, jeżeli organ podatkowy na podstawie oceny materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie dojdzie do wniosku, że w sprawie nie zaistniała ani przesłanka ważnego interesu podatnika, ani przesłanka interesu publicznego, to wówczas w ogóle nie będzie wchodziło w grę zastosowanie przez organ administracyjny uznania administracyjnego. Oznacza to, że w takim przypadku organ nie będzie dysponował wyborem, tylko decyzja będzie miała charakter związany (por. B. Dauter: Ordynacja podatkowa. Komentarz, Wyd. 5, Lexis Nexis, str. 355). Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie, dlatego też argumenty skarżącej dotyczące genezy powstania zaległości i braku uszczerbku w interesie Skarbu Państwa, nie mogły zostać uwzględnione. Nie można przy tym utożsamiać, jak czyni to skarżąca, braku uszczerbku w "interesie publicznym" wyrażającego się we wcześniejszym uiszczeniu podatku, z interesem publicznym w udzieleniu ulgi w spłacie odsetek od zaległości podatkowych.
Sąd rozpoznając niniejszą sprawę, będąc związany dyspozycją art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) nie stwierdził naruszeń prawa materialnego bądź procesowego, które powodowałoby konieczność wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego.
Mając na względzie wszystkie przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 P.p.s.a., oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło