I SA/Bd 436/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Zdzisław Pietrasik Sędziowie: Sędzia WSA Ewa Kruppik-Świetlicka (spr.) Sędzia WSA Izabela Najda-Ossowska Protokolant referent stażysta Justyna Guzman po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 03 września 2013 r. sprawy ze skargi P.-H.-U.-P. "M." Sp. j. K.G.Z. M., I.M. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia o udzielonej pomocy de minimis 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. określa, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane w całości, 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. na rzecz skarżącego kwotę 357 zł ( trzysta pięćdziesiąt siedem ) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Postanowieniem z dnia [...] r. Prezydent Miasta B. odmówił spółce wydania zaświadczenia o udzielonej pomocy de minimis w kwocie [...] zł, co stanowi równowartość [...] Euro. Organ pierwszej instancji stwierdził niedopuszczalność wydania zaświadczenia z uwagi na uchybienie przez stronę terminu do złożenia wniosku, o którym mowa w § 9 ust. 2 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 19 grudnia 2007 r. w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 245, poz. 1810). Organ wskazał, że termin określony ww. rozporządzeniu jest terminem prawa materialnego, nie podlega przywróceniu, a czynność dokonana z jego uchybieniem powoduje wygaśniecie uprawnienia. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżąca wniosła o jego uchylenie w całości oraz wydanie zaświadczenia zgodnie z wnioskiem. Ponadto spółka wniosła o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o wydanie zaświadczenia o pomocy de minimis wskazując że przekroczenie terminu nastąpiło z przyczyn niezależnych od strony, spowodowane było zdarzeniami nagłymi takimi jak choroba i urlop pracowników odpowiedzialnych za sporządzenie wniosku. Nadto skarżąca podniosła, że wniosek w tym samym terminie złożyła w Urzędzie Skarbowym w B. i otrzymała zaświadczenie. Rozpatrując złożone zażalenie, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. postanowieniem z dnia [...] r. utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu organ wskazał, że w dniu [...] r. strona złożyła w siedzibie organu pierwszej instancji wniosek o wystawienie zaświadczenia o pomocy de minimis z ZFRON. Środki z funduszu zostały wydatkowane w dniu 27 grudnia 2012 r. Przytaczając treść § 9 ust. 1 i 2 wskazanego rozporządzenia, organ podał, że warunkiem uzyskania pomocy de minimis jest uzyskanie zaświadczenia od organu, jednakże na przedsiębiorcę został nałożony obowiązek warunkujący uzyskanie tego zaświadczenia w postaci przedłożenia organowi w terminie 30 dni informacji o dokonaniu wydatku. Te dwie przesłanki muszą być spełnione łącznie aby ukształtowało się po stronie przedsiębiorcy prawo do stwierdzenia, że udzielona pomoc ma być uznana za pomoc de minimis. Brak spełnienia jednej z przesłanek określonych w § 9 ust. 1 i 2 rozporządzenia skutkuje wygaśnięciem prawa do uznania pomocy jako pomoc de minimis, a nie uchybieniem w sferze prawa procesowego. Zatem złożenie wniosku o wydanie zaświadczenia z uchybieniem terminu z § 9 ust. 2 rozporządzenia powoduje wygaśnięcie prawa do uzyskania zaświadczenia, że poniesiony wydatek spełnia kryterium pomocy de minimis. Termin wskazany § 9 ust 2 rozporządzenia jest terminem prawa materialnego, co oznacza, że po jego upływie uprawnienie do uzyskania zaświadczenia wygasa. W związku z powyższym organ wskazał, że termin do przedstawienia informacji o dokonaniu wydatku ze środków mijał w dniu 26 stycznia 2013 r. Ponieważ wniosek o wydanie zaświadczenia wraz z informacją o której mowa w § 9 ust. 2 rozporządzenia został złożony dnia 31 stycznia 2013 r., zatem przedmiotowa informacja została złożona po upływie terminu 30 dni od dnia dokonania wydatku. Organ zatem zasadnie odmówił wydania zaświadczenia. Odnosząc się do podniesionej przez spółkę okoliczności wydania zaświadczenia przez Urząd Skarbowy, organ stwierdził, że nie może mieć ona wpływu na rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie. W zakresie złożonego przez stronę wniosku o przywrócenie terminu do przestawienia informacji o wydatkowaniu środków z funduszu, Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że organ pierwszej instancji winien rozpoznać wniosek zgodnie z właściwością. W skardze spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia zarzucając mu naruszenie przepisów ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2008 r., nr 14, poz. 92 ze zm.) oraz rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 19 grudnia 2007 r. w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych. W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że złożenie wniosku o wydanie zaświadczenia o pomocy de minimis zostało opóźnione z winy pracownika, do którego obowiązków należało m.in. zebranie właściwej dokumentacji i terminowe złożenie wniosku. W związku z trudną sytuacją rodzinną pracownik w tym okresie nie był w stanie świadczyć pracy i przebywał na urlopie. W ocenie spółki, tego rodzaju uchybienie nie powinno być powodem wydania negatywnego rozstrzygnięcia w zakresie wydania zaświadczenia. Skarżąca podniosła, że we wskazanym rozporządzeniu przewidziano termin trzydziestodniowy na złożenie informacji o dokonaniu wydatku ze środków ZFRON, ale nie przewidziano skutku materialnego w przypadku uchybienia tego terminu. Z tego względu termin do złożenia wniosku o wydanie zaświadczenia należy traktować jako termin instrukcyjny, a nie materialny czy proceduralny. Tym samym, zdaniem spółki, organ nie ma podstawy do odmowy wydania zaświadczenia o pomocy de minimis z powodu uchybienia ww. terminu. Na poparcie podniesionej argumentacji strona przywołała wyrok WSA w Warszawie z dnia 02 marca 2009 r., sygn. akt V SA/Wa 3144/08. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Pismem z dnia 27 sierpnia 2013 r. złożonym w dniu rozprawy strona, reprezentowana przez pełnomocnika dokonała modyfikacji skargi, podnosząc zarzuty natury procesowej, co do niewyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje; Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2012 r, poz. 269, z późn. zm.). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.) - zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 145 p.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. W ramach kontroli legalności Sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Przedmiotem rozważań Sądu jest zasadność odmowy wydania zaświadczenia o udzielonej pomocy de minimis. W sprawie ma zastosowanie przede wszystkim ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2008 r., nr 14, poz. 92 ze zm.) oraz rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 19 grudnia 2007 r. w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych. Strona, aby uzyskać przedmiotowe zaświadczenie o udzielonej pomocy de minimis zobowiązana była do złożenia wniosku o wystawienie zaświadczenia o pomocy de minimis z ZFRON i jednocześnie w ciągu 30 dni od daty wydatkowania środków winna złożyć informację o wydatkowaniu tych środków na cel określony ustawą (§ 9 ust. 1 i 2 wskazanego rozporządzenia). Aby uzyskać żądane zaświadczenie należy spełnić obie przesłanki w zakreślonym terminie. Istotnie Sąd zwraca uwagę na fakt, że termin wynikający z § 9 ust. 2 cyt. rozporządzenia jest terminem materialnym, co oznacza, że nie może ulec wydłużeniu. Strona podnosi, że termin wydatkowania środków był inny niż to ustalił organ, w rezultacie czego odmówiono skarżącej wydania żądanego zaświadczenia , uznając, iż minął 30 dniowy termin na złożenie przedmiotowej informacji. Jak podnosi strona, nie dopuszczono ją do składania wyjaśnień mimo, że wydane postanowienie decydowało w sposób nie budzący wątpliwości o jej prawach. W opinii Sądu doszło do naruszenia zasad procedury, zawartych w ustawie z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa( Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm. )- dalej w skrócie Op. Sąd działając z urzędu stwierdza, że naruszono w ten sposób przepis art. 200 w zw. z art. 219 Op. oraz art. 122, 120, 187 § 1 tejże ustawy, gdyż postępowanie mimo, że zakończone postanowieniem dotyczyło sfery praw i obowiązków strony. Rozpatrując przedmiotową sprawę Sąd doszedł do przekonania, że w sprawie istnieją niejasności, co do stanu faktycznego sprawy. Zatem skoro strona zgłasza przede wszystkim zarzuty procesowe to Sąd zobowiązany jest przed rozpoczęciem rozważań merytorycznych do rozważenia naruszeń prawa procesowego, gdyż tylko prawidłowo i rzetelnie ustalony stan faktyczny może być podstawą do rozstrzygnięć merytorycznych. Porównaj wyrok NSA z 19 lutego 2008 r.,sygn. akt II FSK 1787/06, niepubl.)..NSA w zacytowanym wyroku wskazał, że : " Dopiero po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez sąd w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy albo, że nie został skutecznie podważony, można przejść do skontrolowania procesu subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany w sprawie przepis prawa materialnego." Należy wskazać, że ustalenia faktyczne decyzji lub postanowienia tylko wtedy nie wykraczają poza ramy swobodnej oceny dowodów, gdy poczynione zostały na podstawie wszechstronnej analizy wszystkich niezbędnych dowodów, jakie przeprowadzono w sprawie. Natomiast art. 187 § 1 tej samej ustawy obliguje organ podatkowy do zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego. Tego zabrakło w rozpoznawanej sprawie. To oznacza, że Sąd na tym etapie nie przesądza sprawy, czy odmowa wydania zaświadczenia o udzielonej pomocy de minimis była zasadna. Zatem organ przy ponownym rozpoznaniu sprawy zobowiązany będzie do wyjaśnienia w sposób nie budzący wątpliwości, kiedy nastąpiło wydatkowanie środków a w konsekwencji do rozstrzygnięcia, czy istotnie strona uchybiła 30 dniowemu terminowi na złożenie informacji o wydatkowaniu środków, o którym mowa w § 9 ust. 2 cyt. rozporządzenia. Mając powyższe na względzie Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. ) skargę uwzględnił. O wykonalności postanowienia rozstrzygnięto w oparciu o art. 152, o kosztach na podstawie art. 200 cyt. ustawy E. Kruppik – Świetlicka Z. Pietrasik I. Najda – Ossowska