V SA/Wa 947/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Piotr Piszczek, Sędzia WSA - Joanna Zabłocka, Sędzia WSA - Michał Sowiński (spr.), Protokolant spec. - Justyna Macewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 września 2013 r. sprawy ze skargi F. Sp. z o.o. w S. na postanowienie Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia ... stycznia 2013 r. nr ... w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie przyznania środków z tytułu pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR z dnia ... grudnia 2012 r. 2. zasądza na rzecz F. Sp. z o.o. w S. od Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa kwotę ... zł (... złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją Marszałka Województwa [...] z ... września 2010 r. F. Sp. z o.o. w S. (zwana dalej: skarżącą) została wpisana do rejestru grup producentów rolnych prowadzonego przez Marszałka Województwa [...]. Wnioskiem z ... września 2012 r. (data stempla pocztowego) skarżąca wystąpiła do [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S. o przyznanie płatności w ramach działania "Grupy producentów rolnych" objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 – 2013 r. Pismem z ... października 2012 r. organ administracji, działając na podstawie art. 64 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071, z późn. zm.); dalej: "k.p.a." wezwał skarżącą do usunięcia braków formalnych wniosku – w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Z uwagi na niepełne uzupełnienie braków wskazanych w wezwaniu Dyrektor [...] Oddziału ARiMR w S. postanowieniem z... grudnia 2012 r. nr ... odmówił skarżącej wszczęcia postępowania w sprawie przyznania wnioskowanych płatności w ramach działania "Grupy producentów rolnych". W uzasadnieniu postanowienia wyjaśniono, iż wezwanie do usunięcia braków formalnych wniosku zostało wysłane na adres skarżącej podany we wniosku o wpis do ewidencji producentów i zostało skutecznie doręczone skarżącej w dniu ... października 2012 r. W dniu ... października 2012 r. na skrzynkę pocztową [...] Oddziału ARiMR w S. wpłynął w formie elektronicznej wniosek o płatność, którego braki nie zostały w pełni uzupełnione w oparciu o powyższe wezwanie m.in. poprzez nadesłanie zaświadczenia marszałka województwa o wpisie grupy do rejestru wydanego nie wcześniej niż 3 miesiące przed dniem złożenia wniosku o płatność oraz załącznika nr 3 – Wykaz faktur VAT i rachunków, uporządkowanych w ujęciu chronologicznym potwierdzających netto grupy ze sprzedaży produktów lub grupy produktów wytworzonych w gospodarstwach jej członków – co w ocenie organu spowodowało brak możliwości dalszego procesowania wniosku. Kolejne braki formalne wniosku uzupełnione zostały w dniu ... października 2013 r. (data nadania pocztowego) tj. po upływie siedmiodniowego terminu do jego uzupełniania jednak powołując się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyrok NSA z 22 lutego 2012 r., II GSK 3/11) organ wyjaśnił, iż w przypadku uzupełnienia przez stronę braków pisma z uchybieniem siedmiodniowego terminu, o jakim mowa w art. 64 § 2 k.p.a. pismo to powinno zostać rozpatrzone merytorycznie, z tym zastrzeżeniem, że termin jego wniesienia powinien być liczony od daty wniesienia pisma uzupełniającego braki. Stąd też Dyrektor [...] Oddziłu ARiMR dzień ... października 2012 r. przyjął jako termin złożenia kompletnego wniosku o płatność w ramach działania "Grupy producentów rolnych". Dalej organ wyjaśnił, iż zgodnie z § 6 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 20 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 – 2013 (Dz. U. Nr 81, poz. 550, z późn. zm.) pomoc wypłacana w formie rocznych płatności obejmuje okresy 12 miesięcy prowadzenia działalności przez grupę, liczone od dnia wydania decyzji o wpisie grupy do rejestru. Zgodnie natomiast z § 6 ust. 2 rozporządzenia wniosek o płatność składa się do oddziału regionalnego Agencji właściwego ze względu na siedzibę grupy w terminie 30 dni od dnia upływu okresu, o którym mowa w ust. 1, który dla Grupy upłynął w dniu 3 listopada 2012 r. Mając na uwadze, iż określony w rozporządzeniu termin do złożenia wniosku o przyznanie płatności jest terminem prawa materialnego, skutkujący wygaśnięciem praw lub obowiązków o charakterze materialnym, organ administracji przyjął, iż skarżąca składając kompletny wniosek o przyznanie płatności w dniu ... października 2012 r. złożyła go po terminie określonym w § 6 ust. 2 rozporządzenia, co z kolei w oparciu o art. 61a k.p.a. skutkowało odmową wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o płatność. Postanowieniem z ... stycznia 2013 r. Nr ... Prezes ARiMR utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora [...] Oddziału ARiMR z ... grudnia 2012 r. W jego uzasadnieniu wyjaśnił, iż dokonanie wpisu skarżącej do rejestru grup producentów rolnych nastąpiło na mocy decyzji Marszałka Województwa [...] w dniu ... września 2010 r., zaś złożenie poprawnego i kompletnego wniosku o płatność nastąpiło ... października 2012 r. tj. po upływie terminu określonego w § 6 ust. 2 rozporządzenia będącego warunkiem realizacji istniejącego uprawnienia grup producentów rolnych. W stosunku do wskazanego w § 6 ust. 2 rozporządzenia terminu materialnego organ odwoławczy wyjaśnił nadto, iż do terminu tego nie mają zastosowania zasady liczenia terminu określone w Kodeksie postępowania cywilnego o czym dodatkowo świadczy fakt, iż w przypadku gdy prawodawca uznałby, iż termin ten należałoby liczyć zgodnie ze sposobem wskazanym w art. 57 § 3 k.p.a. to w takim wypadku nie różnicowałby wysokości pomocy w kolejnych latach, co dodatkowo mogłoby prowadzić do sytuacji, iż te same koszty ze wspólnego dla dwóch cyklów pomocy dnia, będą mogły być refundowane w różnych wysokościach. W konsekwencji Prezes ARiMR mając na uwadze złożenie przez skarżącą wniosku o przyznanie płatności po upływie terminu na jego złożenie, przewidzianego w rozporządzeniu stwierdził, iż skarżąca utraciła uprawnienie do ubiegania się o płatność za drugi rok działalności. W skardze na powyższe postanowienie z ... stycznia 2013 r. skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie przepisu: - § 6 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 20 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 – 2013 polegające na błędnym przyjęciu przez organ administracji, że termin 30 dniowy wyrażony w tym przepisie jest terminem materialnoprawnym, gdy w rzeczywistości jest to termin instrukcyjny, którego naruszenie nie może skutkować odmową przyznania pomocy; - § 6 ust. 2 rozporządzenia polegające na błędnym przyjęciu, że przepis ten określa kryteria uprawniające do uzyskania wsparcia dla grup producentów rolnych, gdy w rzeczywistości art. 35 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r., w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) wprowadzający kryteria wsparcia grup producentów rolnych nie uzależnia prawa do przyznania wsparcia dla grup producentów rolnych od terminu złożenia wniosku o przyznanie płatności; - § 6 ust. 2 rozporządzenia polegające na błędnym przyjęciu, że przepis ten określa kryteria uprawniające do uzyskania wsparcia dla grup producentów rolnych, gdy w rzeczywistości, kryteria uprawniające do uzyskania prawa do przyznania wsparcia dla grup producentów rolnych wprowadzone są w § 3 ww. rozporządzenia i nie wprowadzają warunku wystąpienia z wnioskiem w terminie 30 – dniowym. Rozwijając przedstawione w skardze zarzuty skarżący dodatkowo wyjaśnił, iż określony rozporządzeniem 30 dniowy termin do złożenia wniosku o płatność nie jest terminem prawa materialnego bowiem w sprawach o zbliżonym charakterze, a dotyczącym wsparcia gospodarstw niskotowarowych również jest określony termin składania oświadczeń woli o zrealizowaniu przedsięwzięć uprawniających do uzyskania płatności w kolejnych latach realizacji programu (§ 8 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich). Przytaczając szereg orzeczeń sądów administracyjnych skarżąca stwierdziła, iż w orzecznictwie tym jednolicie przyjmuje się, że siedmiodniowy termin do złożenia oświadczenia o zrealizowaniu przedsięwzięć zadeklarowanych we wniosku nie jest terminem prawa materialnego. W odpowiedzi na skargę pełnomocnik organu wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z treścią art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Uzupełnieniem tego zapisu jest treść art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.); dalej: "p.p.s.a.", w którym wskazano, iż sądy administracyjne stosują środki określone w ustawie. Powyższe regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa i toczącego się przed nim postępowania. Jest nią – bez wątpienia – sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną polegającą na zbadaniu, czy organ administracji publicznej nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi jego uchylenie. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w powyższym zakresie, Sąd dopatrzył się naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sprawa, która zawisła przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym dotyczy prawidłowego zastosowania przepisu art. 61a § 1 k.p.a. przez organ rozpatrujący wniosek strony o płatność w ramach działania "Grupy producentów rolnych" objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 – 2013. Zgodnie z powołanym przepisem gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Należy wyjaśnić, iż szczegółowe warunki i tryb przyznawania pomocy, o którą wnioskowała Spółka reguluje rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 20 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2007, Nr 81, poz. 550, zwane dalej rozporządzeniem). Zgodnie z § 6 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 20 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 – 2013 pomoc wypłacana w formie rocznych płatności obejmuje okresy 12 miesięcy prowadzenia działalności przez grupę, liczone od dnia wydania decyzji o wpisie grupy do rejestru. Zgodnie natomiast z § 6 ust. 2 rozporządzenia wniosek o płatność składa się do oddziału regionalnego Agencji właściwego ze względu na siedzibę grupy w terminie 30 dni od dnia upływu okresu, o którym mowa w ust. 1. Organ prawidłowo wezwał Spółkę do usunięcia braków formalnych wniosku o płatność w trybie art. 64 § 2 k.p.a. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR wymienił w wezwaniu dostrzeżone braki formalne i w sposób dostatecznie jasny pouczył stronę o sposobie i terminie ich uzupełnienia. Zasadnie wywiódł ponadto w uzasadnieniu postanowienia z 6 grudnia 2012 r., iż treść omawianego przepisu nakazująca pozostawienie podania bez rozpoznania odnosi się jedynie do sytuacji, w której strona w ogóle nie uzupełni braku formalnego uniemożliwiającego nadanie podaniu właściwego biegu, nie zaś sytuacji, gdy brak zostaje uzupełniony jednak z naruszeniem wskazanego terminu, skoro takiego rygoru ww. przepis nie przewiduje (podobnie WSA w Gliwicach w wyroku z dnia 26 sierpnia 2009 r., Sygn. akt II SAB/Gd 51/08). W ocenie Sądu, z uwagi na procesowy charakter terminu do złożenia wniosku o płatność (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 listopada 2012 r., sygn. akt II GSK 1728/11; orzeczenia.nsa.gov.pl) uzasadnione było zatem podjęcie przez organ czynności zmierzających do załatwienia sprawy. Skoro organ był bowiem w posiadaniu podania, które nadawało się do załatwienia wskutek wtórnego uzupełnienia jego braków, to powinno ono zostać rozpatrzone merytorycznie. Przenosząc powyższe rozważania na grunt sprawy stwierdzić należy, że organ powinien, pomimo spóźnionego uzupełnienia braków, rozpatrzyć wniosek Spółki i wydać w tym przedmiocie decyzję, traktując datę ... października 2012 r. jako datę wpływu przedmiotowego wniosku. Z powyższych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 135 oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a.