VII SA/Wa 1367/13
WyrokWSA w Warszawie2013-09-04
Skład orzekający: Mirosława Kowalska, Mirosława Pindelska, Elżbieta Zielińska-Śpiewak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o pozwoleniu na budowę, która dopuszcza usytuowanie budynku w ostrej granicy działki sąsiedniej z wejściem do lokalu usługowego w odległości 1,5 m od tej granicy, stanowi rażące naruszenie prawa, uzasadniające stwierdzenie nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.?Ratio decidendi
Sąd uznał, że usytuowanie budynku w ostrej granicy działki sąsiedniej z wejściem do lokalu usługowego w odległości 1,5 m od tej granicy stanowi rażące naruszenie przepisów § 12 ust. 1 pkt 1, ust. 3 i ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Rażące naruszenie prawa zachodzi, gdy treść decyzji pozostaje w oczywistej sprzeczności z prawem, a charakter naruszenia powoduje, że decyzja nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. W związku z tym, uchylono zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewody.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę budynku biurowo-handlowo-usługowego z garażem podziemnym. Wojewoda stwierdził nieważność tej decyzji, uznając, że budynek został usytuowany z naruszeniem przepisów techniczno-budowlanych dotyczących odległości od granicy działki sąsiedniej. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił decyzję Wojewody i odmówił stwierdzenia nieważności, uznając, że naruszenie nie miało charakteru rażącego. Wojewódzki Sąd Administracyjny początkowo oddalił skargę, ale po rozpoznaniu skargi kasacyjnej przez Naczelny Sąd Administracyjny, który uchylił wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, WSA uchylił decyzję GINB oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewody.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewody, stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, zasądził od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Kowalska, , Sędzia WSA Mirosława Pindelska (spr.), Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak, Protokolant ref. Hubert Dobrowolski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 września 2013 r. sprawy ze skargi I. M. H., J. K. i K. K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2011 r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2011 r. o nr [...]; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz I. M. H., J. K. i K. K. solidarnie kwotę 460 zł (czterysta sześćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r., Nr 36/11 - działając na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 oraz art. 157 § 2 w zw. z art. 158 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm. – zwanej dalej k.p.a.), po rozpatrzeniu wniosku I. M. H. oraz K. K., o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] lipca 2008 r., Nr [...], zmieniającej decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] października 2007 r.,
Nr [...], którą zatwierdzono projekt budowlany i udzielono T. Sp. z o.o. z siedzibą w W. pozwolenia na budowę budynku biurowo-handlowo-usługowego z garażem podziemnym, parkingiem zewnętrznym oraz infrastrukturą techniczną na terenie działek o nr ew. [...],[...],[...], cz. [...] i cz. [...] z obrębu [...], przy ul. W./Al. N.,
w Dzielnicy M. w W. stwierdził nieważność decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] lipca 2008 r., Nr [...].
W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, iż decyzja Prezydenta [...] z dnia [...] lipca 2008 r., zmieniająca decyzję Prezydenta [...]
z dnia [...] października 2007 r., została wydana z rażącym naruszeniem przepisu
§ 12 ust. 1 pkt 1, ust. 3 oraz ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 75, poz. 690 z późn. zm. – zwanego dalej rozporządzeniem) w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania kontrolowanej decyzji.
Organ wskazał, że budynek biurowo-handlowo-usługowy z garażem podziemnym zlokalizowano w ostrej granicy niezabudowanej nieruchomości sąsiedniej stanowiącej działkę o nr ew. [...] z obrębu [...]. Następnie wskazał, iż w odległości około 1,5 m od granicy działki budowlanej zaprojektowano wejście do lokalu usługowego (lokal biurowy, filia Banku). W rezultacie organ stwierdził, iż usytuowanie budynku biurowo-handlowo-usługowego jest niezgodne z § 12 ust. 1 pkt 1, ust. 3 oraz ust. 4 pkt 2 rozporządzenia.
Stosownie do treści § 12 ust. 1 pkt 1 ww. rozporządzenia, jeżeli z przepisów § 13, 60, 271 i 273 rozporządzenia lub przepisów odrębnych nie wynikają inne wymagania, budynki na działce budowlanej sytuuje się od granicy z sąsiednią działką budowlaną w odległości nie mniejszej niż 4 m, w przypadku budynku zwróconego ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi w stronę tej granicy. Natomiast, sytuowanie budynku bezpośrednio przy granicy z sąsiednią działką budowlaną jest możliwe, jeżeli wynika to z ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo nie jest możliwe zachowanie odległości, o której mowa w § 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia, ze względu na rozmiary działki (§ 12 ust. 3 rozporządzenia). Ponadto, zgodnie z § 12 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, dopuszcza się sytuowanie ściany budynku bez otworów okiennych lub drzwiowych bezpośrednio przy granicy sąsiedniej działki, jeżeli istnieje bezpośrednio przy niej budynek ze ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych albo wydano decyzję o pozwoleniu na budowę tak usytuowanego budynku, chyba że przepisy odrębne stanowią inaczej.
Wojewoda [...] uznał, że inwestor nie spełnił wymogów koniecznych do zlokalizowania projektowanego budynku w tzw. ostrej granicy nieruchomości stanowiącej działkę o nr ew. [...] z obrębu [...], bowiem na działce o nr ew. [...] nie znajduje się żadna zabudowa ani nie wydano decyzji o pozwoleniu na budowę. Taki stan rzeczy nie pozwala na zastosowanie przepisu § 12 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia. Podobnie organ I instancji uznał w odniesieniu do możliwości skorzystania z rozwiązania przewidzianego w § 12 ust. 3 rozporządzenia i wskazał, że ustawodawca przepis ten odnosi do budynku zwróconego ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę granicy z sąsiednią działką budowlaną i tylko taki budynek może być usytuowany bezpośrednio przy granicy, o ile wynika to z ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo nie jest możliwe zachowanie odległości, o której mowa w § 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia, ze względu na rozmiary działki. Natomiast projekt budowlany zamienny wyraźnie wskazuje, że budynek biurowo-handlowo-usługowy jest zwrócony ścianą ze znajdującym się i w nim otworem drzwiowym prowadzącym do lokalu usługowego (lokal biurowy, filia Banku) w stronę granicy z działką o nr ew. [...]. Powyższe oznacza, że Prezydent [...] wbrew regulacji § 12 ust. 3 rozporządzenia
w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie dopuścił lokalizację inwestycji w ostrej granicy z działką o nr ew. [...].
Wojewoda [...] zauważył, iż analiza zgromadzonego materiału dowodowego wykazała, że nieruchomość gruntowa oznaczona jako działka o nr ew. [...] ma charakter działki budowlanej. Przepisy Prawa budowlanego nie określają minimalnej powierzchni, która decydowałaby o nadaniu takiego statusu danej działce ewidencyjnej.
W ocenie Wojewody [...] nieruchomość gruntowa o nr ew. [...] w dniu wydania kontrolowanej decyzji ze względu na swoją wielkość, cechy
i geometryczne, dostęp do drogi publicznej oraz wyposażenie w urządzenia infrastruktury technicznej stanowiła działkę budowlaną.
Organ I instancji zauważył również, że miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego rejonu Ksawerowa uchwalony przez Radę [...] w dniu [...] listopada 2010 r., uchwałą Nr [...] również nie pozbawił działki
o nr ew. [...] statusu działki budowlanej, a jedynie uczynił ją nieprzeznaczoną pod zabudowę.
Dlatego też w ocenie Wojewody [...], spełniona została wymieniona w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. przesłanka wydania decyzji bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa, stanowiąca podstawę do stwierdzenia nieważności ww. decyzji.
Odwołanie od powyższej decyzji wniosło T. Sp. z o.o. z siedzibą w W..
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] marca 2011 r., znak: [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a, po rozpatrzeniu ww. odwołania uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody [...]
z dnia [...] stycznia 2011 r. i odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] lipca 2008 r., Nr [...].
Zdaniem organu II instancji odwołanie T. Sp. z o.o. z siedzibą w W. zasługiwało na uwzględnienie, albowiem rozstrzygnięcie organu wojewódzkiego wydane zostało z naruszeniem art. 7-9 k.p.a., art. 11 k.p.a., art. 16, art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a., a także art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 35 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane w zw. z § 12 ust. 1 pkt 1, ust. 3 oraz ust. 4 pkt 2 rozporządzenia, które to naruszenia miały wpływ na podjęte rozstrzygnięcie.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego zauważył, że w myśl art. 35 ust. 4 ustawy Prawo budowlanego jeżeli zostaną spełnione wymagania określone w art. 32 ust. 4 oraz art. 35 ust. 1 tej ustawy właściwy organ jest zobligowany do wydania decyzji o pozwoleniu na budowę.
Zdaniem organu II instancji, z analizy akt sprawy wynika, że inwestor spełnił wymogi stawiane przez ustawę Prawo budowlane niezbędne dla uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, bowiem: złożył prawidłowo wypełnione oświadczenie pod rygorem odpowiedzialności karnej o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, zapewnił zgodność projektu budowlanego z przepisami, w tym techniczno - budowlanymi, projekt budowlany został sporządzony przez osoby posiadające odpowiednie uprawnienia budowlane. Z analizy akt sprawy wynika także, że decyzją z dnia [...] marca 2008 r., Nr [...], Prezydent [...] ustalił dla spornej inwestycji warunki zabudowy. Zdaniem organu odwoławczego spornemu zamierzeniu inwestycyjnemu nie można skutecznie zarzucić sprzeczności z decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego odnosząc się do kwestii zgodności planowanej inwestycji z przepisami techniczno – budowlanymi stwierdził, iż analiza akt sprawy wykazała, że inwestycja nie narusza § 13, § 57 oraz § 60 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. Fakt ten potwierdza analiza nasłonecznienia dołączona do pisma projektantów z dnia [...] maja 2007 r. Dodatkowo organ zwrócił uwagę, że § 13 ust. 1 lit b warunków technicznych reguluje odległości budynku od innych obiektów tylko wówczas, gdy jedna z nieruchomości jest już zabudowana. Skoro działka nr ew. [...], nie była w dniu wydania pozwolenia na budowę zabudowana (projekt zagospodarowania terenu), tym samym § 13 ust. 1 lit b nie mógł mieć zastosowania, a więc nie mógł zostać naruszony.
Zdaniem organu II instancji sporna inwestycja zgodna jest także
z § 271 rozporządzenia. Postanowieniem Prezydenta [...]
z dnia [...] lipca 2008 r., Nr [...], na podstawie upoważnienia Ministra Infrastruktury z dnia [...] czerwca 2008 r., znak: [...] udzielono zgody na odstępstwo od § 246 ust. 1 oraz § 253 ust. 4 warunków technicznych. Oceniając zgodę na odstępstwo Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał, iż mając na uwadze powierzchnię działki oraz budynku, przy zastosowaniu zamiennych rozwiązań technicznych, o których mowa w ww. postanowieniu, nie narusza ona wymagań określonych w warunkach technicznych oraz nie powoduje zagrożenia życia i zdrowia.
Organ II instancji stwierdził, iż również § 12 ust. 1 pkt 1, ust. 3 oraz ust. 4 pkt 2 rozporządzenia nie zostały naruszone w sposób rażący. Z treści § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia wynika, iż jego zastosowanie jest uzależnione od łącznego spełnienia dwóch warunków. Po pierwsze, działka sąsiednia musi być działką budowlaną, po drugie ściana projektowanego budynku musi posiadać otwory okienne lub drzwiowe w stronę działki sąsiedniej. W niniejszej sprawie zaistniała niewątpliwie druga z wymienionych przesłanek, bowiem w ścianie skierowanej
w kierunku działki nr ew. [...] zaprojektowany został otwór drzwiowy stanowiący wejście do biura banku (rzut parteru, rys. nr [...]). Jednak wskazana nieruchomość, dla której Sąd Rejonowy [...] w W. VII Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą nr [...], nie była działką budowlaną.
Następnie organ II instancji uzasadniał, iż z treści art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2005 r. Nr 240, poz. 2027 z późn. zm.) wynika, iż dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków stanowią podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych. Moc wiążącą zarówno dla obywateli, jak i dla organów państwowych mają zatem tylko dane dotyczące opisu gruntów (ich położenia, konkretnych granic, rodzajów użytków i ich jakości - klasy bonitacyjnej).
Ze zgromadzonych w sprawie materiałów wynika, iż działka nr ew. [...] oznaczona symbolem "Bz" (informacja z ewidencji gruntów z dnia [...] maja 2008 r.),
o powierzchni 124 m2, nie była działką budowlaną, gdyż stanowiła tereny rekreacyjno-wypoczynkowe. Następnie Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego zauważył, że art. 2 pkt 12 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym definiuje działkę budowlaną jako nieruchomość gruntową lub działkę gruntu, której wielkość, cechy geometryczne, dostęp do drogi publicznej oraz wyposażenie
w urządzenia infrastruktury technicznej spełniają wymogi realizacji obiektów budowlanych wynikające z odrębnych przepisów i aktów prawa miejscowego.
Mając na uwadze przeznaczenie działki nr ew. [...], tj. teren rekreacyjno-wypoczynkowy, jej powierzchnię – 124 m2, organ odwoławczy uznał, że nie spełniała ona wymogów realizacji obiektów budowlanych wynikających z odrębnych przepisów prawa, w tym przede wszystkim z § 12, § 19 ust. 2, § 23 ust. 1, § 271 warunków technicznych.
Zdaniem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego sporne zamierzenie inwestycyjne, przewidujące realizację 55 miejsc parkingowych nie narusza także postanowień § 19 ust. 2 pkt 2 warunków technicznych, bowiem jak wskazano wyżej działka nr ew. [...] nie miała charakteru działki budowlanej, a działki nr ew. [...] i [...] stanowią odpowiednio ul. Al. N. oraz ul. W..
Sporny budynek zakwalifikowany został do kategorii zagrożenia ludzi
ZL III, klasy odporności pożarowej "B" i spełnia warunki określone w § 272 ust. 3
w zw. z § 232 ust. 4 warunków technicznych, co potwierdza pkt 14.9 Opisu technicznego.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, mając na względzie powyższe uwagi, nie stwierdził także, aby decyzja zatwierdzająca projekt budowlany i udzielająca pozwolenia na budowę w sposób rażący naruszała wskazany we wniosku o stwierdzenie nieważności art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy Prawo budowlane.
Odnosząc się do wskazanego w piśmie z dnia 8 listopada 2010 r. zarzutu wydania decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] lipca 2008 r.,
Nr [...], z rażącym naruszeniem art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 ustawy Prawo budowlane, organ stwierdził, że brak udziału strony, bez własnej winy
w postępowaniu, stanowi przesłankę wznowienia postępowania, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Wyjaśnił także, że tryb wznowienia postępowania oraz stwierdzenia nieważności stanowią względem siebie tryby niekonkurencyjne. Pierwszy z nich służy eliminacji wad postępowania, drugi zaś wad materialnoprawnych rozstrzygnięć administracyjnych. Przy czym, nie jest dopuszczalne przyjęcie, że którakolwiek z podstaw wznowienia postępowania mogłaby zarazem stanowić jedną z przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji. Tym samym zarzut rażącego naruszenia art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 ustawy Prawo budowlane uznać należy za chybiony.
Organ II instancji stwierdził, iż gdyby przyjąć, iż działka nr ew. [...] była działką budowlaną należy mieć na uwadze, iż zgodnie z rysunkiem planu stanowiącym załącznik do uchwały Rady [...] wy z dnia [...] listopada 2010 r., Nr [...] w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego rejonu Ksawerowa, działka nr ew. [...] stanowi część reprezentacyjnych przestrzeni publicznych, nie przeznaczonych pod zabudowę. Tym samym brak negatywnych skutków społeczno-gospodarczych, których nie dałoby się zaakceptować z punktu widzenia praworządnego państwa, czego organ wojewódzki także nie przeanalizował, w postaci ograniczenia/wyłączenia prawa zabudowy działki nr ew. [...], nie pozwalało przyjąć, iż decyzja Prezydenta [...] z dnia [...] lipca 2008 r., Nr [...], wydana została z rażącym naruszeniem prawa.
Reasumując organ II instancji stwierdził, że decyzja Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2011 r., Nr [...], nie odpowiada prawu. Stąd też należało ją uchylić w całości i odmówić stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] lipca 2008 r.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2011 r., znak: [...] złożyli I. M. H., K. K., J. K. wnoszące o jej uchylenie.
Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie prawa materialnego i procesowego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie w sprawie:
- § 12 ust 1 pkt 1, ust. 3 oraz ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie;
- art. 5 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 ustawy Prawo budowlane poprzez nieuwzględnienie interesu osób trzecich w postępowaniu w sprawie wydania decyzji pozwolenie na budowę wynikające z pomięcia skarżących, jako stron postępowania w sprawie wydania pozwolenia na budowę;
- art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez uznanie, że zatwierdzenie projektu budowlanego oraz wydanie pozwolenia na budowę obiektu w ostrej granicy z nieruchomością sąsiednią nie stanowi rażącego naruszenia prawa;
- art. 7, 8, 11, 77 i 80 k.p.a. poprzez brak uzasadnienia, dokładnego wyjaśnienia zasadności przesłanek braku naruszenia art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy Prawo budowlane;
- 107 ust. 3 k.p.a. poprzez brak uzasadnienia i przyczyn, dla których organ odmówił mocy dowodowej opinii biegłego rzeczoznawcy budowlanego o specjalności architektonicznej.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji, wnosząc o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z dnia 24 października 2011 r. sygn. akt VII SA/Wa 1326/11, oddalił skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. W ocenie Sądu, zasadnie uznał Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, że kontrolowana w trybie stwierdzenia nieważności decyzja o pozwoleniu na budowę nie została wydana została z rażącym naruszeniem prawa.
Sąd podzielił pogląd organu odwoławczego, odnoszące się do kwestii zgodności planowanej inwestycji z przepisami techniczno - budowlanymi, iż inwestycja nie narusza § 13, § 57 oraz § 60 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Fakt ten potwierdza analiza nasłonecznienia dołączona do pisma projektantów z dnia [...] maja 2007 r. Przepis § 13 ust. 1 lit b warunków technicznych reguluje odległości budynku od innych obiektów tylko wówczas, gdy jedna z nieruchomości jest już zabudowana. Skoro działka nr ew. [...], nie była w dniu wydania pozwolenia na budowę zabudowana (projekt zagospodarowania terenu), tym samym § 13 ust. 1 lit b nie mógł mieć zastosowania, a więc nie mógł zostać naruszony.
Sporna inwestycja zgodna jest także z § 271 wymienionego rozporządzenia. Postanowieniem Prezydenta [...] z dnia [...] lipca 2008 r., Nr [...], na podstawie upoważnienia Ministra Infrastruktury z dnia [...] czerwca 2008 r., znak: [...] udzielono zgody na odstępstwo od § 246 ust. 1 oraz § 253 ust. 4 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych.
Sąd stwierdził, iż Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego prawidłowo uznał, iż z uwagi na powierzchnię działki oraz budynku, przy zastosowaniu zamiennych rozwiązań technicznych, o których mowa w ww. postanowieniu, nie naruszono wymagań określonych w warunkach technicznych oraz nie spowoduje to zagrożenia życia i zdrowia. Natomiast, po dokonaniu oceny zgodności spornej inwestycji z § 12 ust. 1 pkt 1, ust. 3 oraz ust. 4 pkt 2 rozporządzenia, organ II instancji stwierdził, iż również ten przepis nie został naruszony w sposób rażący. Z oceną tą również należy się zgodzić.
Sąd nie podzielił jedynie uzasadnienia tej oceny zaprezentowanego przez organ w zaskarżonej decyzji. Powołując się na treść § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie Sąd stwierdzi, iż wbrew twierdzeniom organu zaistniały niewątpliwie obie z wymienionych w tym przepisie przesłanki.
Jak wynika z informacji z ewidencji gruntów z dnia [...] maja 2008 r. działka nr ew. [...] będąca w użytkowaniu wieczystym skarżących została w ewidencji gruntów oznaczona symbolem "Bz" – czyli teren rekreacyjno wypoczynkowy. Symbol ten zgodnie z rozporządzeniem Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. Nr 38, poz. 454) Załącznik Nr 4 "Wymiana i udostępnianie baz danych ewidencyjnych" pkt 22 znajduje się w grupie użytków gruntowych – grunty zabudowane i zurbanizowane.
Zauważyć należy, iż przepisy prawa nie ustanawiają zakazu budowy ani na małych działkach, ani na terenach rekreacyjno – wypoczynkowych. Ponadto wymaga podkreślenia, iż inwestor dla którego wydano pozwolenie na budowę budynku biurowo – handlowo – usługowego dysponował działkami nr [...],[...],[...] i były to działki, posiadające w ewidencji gruntów również oznaczenie symbolem "Bz" (tak jak działka skarżących [...]) – czyli teren rekreacyjno – wypoczynkowy.
Następnie Sąd zauważył, iż z akt sprawy wynika, że sporny budynek biurowo - handlowo - usługowy posadowiony został częściowo w ostrej granicy z działką skarżących i w odległości 1,5 m od granicy zaprojektowano wejście do lokalu usługowego. Takie usytuowanie bezspornie narusza § 12 ust. 1 pkt 1 ust. 3 i ust. 4 pkt 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, jednak zdaniem Sądu naruszenie to nie ma charakteru rażącego naruszenia, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
Po pierwsze trzeba zauważyć, że pozwolenie na budowę (zmienione) jest zgodne z decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu (również zmienioną), która to decyzja wyznaczyła nieprzekraczalną linię zabudowy dla przedmiotowej inwestycji. Po drugie zauważyć należy, iż w dacie wydania pozwolenia na budowę, tj. w dniu [...] października 2007 r. i [...] lipca 2008 r. (decyzja zmieniająca) działka o nr [...] o powierzchni 124 m ² była własnością Miasta [...]. Organ architektoniczno - budowlany wydając pozwolenie na budowę potraktował więc tę działkę jako przestrzeń publiczną. Następnie Sąd uznał, iż chociaż odległości nie zostały zachowane, to nie zostały naruszone prawa ówczesnego właściciela – Miasta [...]. Oznacza to, iż brak jest negatywnych skutków społeczno-gospodarczych, których nie dałoby się zaakceptować z punktu widzenia praworządnego państwa. Dlatego też Sąd uznał, iż nie można mówić o rażącym naruszeniu ww. przepisu.
W uzasadnieniu wyroku stwierdzono, iż skarżącym oddano w użytkowanie wieczyste działkę o nr [...] o powierzchni 124 m ² dopiero po wydaniu pozwolenia na budowę, tj. w dniu [...] września 2008 r. Zdaniem Sądu późniejsze zmiany własnościowe nie mogą stanowić o rażącym naruszeniu prawa – w dniu wydania pozwolenia na budowę. Ponadto Sąd zauważył, iż dla terenu gdzie znajduje się działka o nr [...] powstał plan zagospodarowania przestrzennego i działka ta należy do terenu oznaczonego [...], a cały ten teren stanowi jedną działkę budowlaną.
Natomiast Sąd podzielił przekonanie organu II instancji, że sporne zamierzenie inwestycyjne, przewidujące realizację 55 miejsc parkingowych nie narusza postanowień § 19 ust. 2 pkt 2 warunków technicznych, bowiem jak wskazano wyżej działka nr ew. [...] została potraktowana jako przestrzeń publiczna.
Dodatkowo - jak trafnie podkreślił Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego - dokumentacja projektowa została uzgodniona przez rzeczoznawcę ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych, zgodnie z § 6 ust. 4 pkt 1 i 2 oraz § 6a ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 czerwca 2003 r. w sprawie uzgadniania projektu budowlanego pod względem ochrony przeciwpożarowej (Dz.U. Nr 121, poz. 1137 z późn. zm.) - rys. [...] (plan zagospodarowania terenu); [...] (rzut parteru).
Mając powyższe na względzie Sąd stwierdza, iż zostało co prawda naruszone prawo tj. § 12 ust. 1 pkt 1 ust. 3 i ust. 4 pkt 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych ale w stopniu nie rażącym.
Odnosząc się do zarzutu skargi dotyczącego wydania decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] lipca 2008 r., Nr [...], z rażącym naruszeniem art. 5 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 ustawy Prawo budowlane, Sąd wskazał, że brak udziału strony, bez własnej winy w postępowaniu, stanowi przesłankę wznowienia postępowania, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Tryb wznowienia postępowania oraz stwierdzenia nieważności decyzji stanowią względem siebie tryby niekonkurencyjne. Pierwszy z nich służy eliminacji wad postępowania, drugi zaś wad materialnoprawnych rozstrzygnięć administracyjnych. Przy czym, nie jest dopuszczalne przyjęcie, że którakolwiek z podstaw wznowienia postępowania mogłaby zarazem stanowić jedną z przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji. Tym samym zarzut rażącego naruszenia art. 5 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 ustawy Prawo budowlane uznać należało za chybiony.
Od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 października 2011 r. sygn. akt VII SA/Wa 1326/11 złożono skargę kasacyjną. Naczelny Sąd Administracyjny na mocy wyroku z dnia 17 maja 2013 r., sygn. akt II OSK 131/12, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.
W skardze kasacyjnej od wyroku WSA w Warszawie z dnia 24 października 2011 r. skarżący zarzucili naruszenie:
1. przepisów prawa materialnego tj. art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez jego błędną wykładnię polegająca na:
a) mylnym przyjęciu, że naruszenie § 12 ust. 1 pkt. 1, ust. 3 i ust. 4 pkt. 2 rozporządzenia nie ma charakteru rażącego, z uwagi na fakt, że pozwolenie na budowę (zmienione) jest zgodne z decyzją o warunkach zabudowy (zmienioną), która to decyzja wyznaczyła nieprzekraczalną linię zabudowy, w sytuacji gdy decyzja o warunkach zabudowy w odniesieniu do rozstrzygnięcia o szczegółowym usytuowaniu planowanego obiektu odsyła do postępowania w sprawie pozwolenia na budowę, gdzie organ orzekał będzie w oparciu o przepisy rozporządzenia;
b) mylnym przyjęciu, że naruszenie § 12 ust. 1 pkt. 1, ust. 3 i ust. 4 pkt. 2 rozporządzenia nie miało charakteru rażącego, podczas gdy o rażącym naruszeniu prawa można mówić wówczas, gdy proste zestawienie treści decyzji z treścią przepisu prowadzi do wniosku, że pozostają one ze sobą w jawnej sprzeczności, jak miało to miejsce w zaskarżonej do Sądu I instancji decyzji;
c) mylnym przyjęciu, że o rażącym charakterze naruszenia § 12 ust. 1 pkt. 1, ust. 3 i ust. 4 pkt. 2 rozporządzenia decyduje osoba właściciela działki sąsiadującej z działką objętą inwestycją, podczas gdy osoba właściciela działki nie może stanowić przesłanki wydania przez organ pozwolenia na budowę sprzecznego z jednoznacznie brzmiącym przepisem prawa;
d) pominięciu faktu, że w stosunku do działki nr [...] toczyło się od 1946 r. (tj. od dnia złożenia przez poprzedników prawnych Skarżących wniosku dekretowego) postępowanie o ustanowienie użytkowania wieczystego w trybie dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze [...] (Dz. U. Nr 50, poz. 279 - dalej dekret), a zatem [...] nie mogło przyjąć, że przedmiotowa działka stanowi przestrzeń publiczną, co tym bardziej wskazuje na rażące naruszenie § 12 ust. 1 pkt. 1, ust. 3 i ust. 4 pkt. 2 rozporządzenia.
2. naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy tj. art. 151 p.p.s.a. poprzez jego zastosowanie oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. przez jego niezastosowanie w zw. z art. 3 p.p.s.a. w zw. art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 - dalej p.u.s.a.) w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. polegające na oddaleniu skargi zamiast jej uwzględnieniu w sytuacji, gdy decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego narusza przepisy postępowania administracyjnego w stopniu, który miał wpływ na wynik sprawy, poprzez niezasadną odmowę stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] lipca 2008 r., zmieniająca decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] października 2007 r., którą zatwierdzono projekt budowlany i udzielono pozwolenia na budowę, w sytuacji, gdy decyzja ta w sposób rażący narusza § 12 ust. 1 pkt. 1, ust. 3 i ust. 4 pkt. 2 rozporządzenia, bowiem zezwala na wybudowanie budynku częściowo w ostrej granicy z działką
nr [...] i nadto w odległości 1,5 m od granicy zaprojektowano wejście do budynku,
a tym samym narusza prawa osób trzecich, które w trybie dekretu wystąpiły
z wnioskiem z dnia [...] stycznia 1949 r. o ustanowienie użytkowania wieczystego
a postępowanie w odniesieniu do działki nr [...] o pow. 124 m2 zakończone zostało dopiero decyzją Prezydenta [...] z dnia [...] sierpnia 2008 r.
Skarżący kasacyjnie wnieśli o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy WSA w Warszawa do ponownego rozpoznania.
W uzasadnieniu wyroku Naczelny Sąd Administracyjny zauważył, iż w niniejszej sprawie bezsporny jest, iż działka skarżących nr [...], która stanowi tereny rekreacyjno – wypoczynkowe, ma 124 m ² i ma charakter działki budowlanej oraz że sporny budynek biurowo – handlowo - usługowy posadowiony został częściowo w ostrej granicy z działką skarżących i w odległości 1,5 m od granicy zaprojektowano wejście do lokalu usługowego, przez co takie usytuowanie bezspornie narusza § 12 ust. 1 pkt 1 ust. 3 i ust. 4 pkt 2 rozporządzenia. Następnie Sąd zauważył, iż istota sporu w przedmiotowej sprawie sprowadza się do oceny, czy naruszenie § 12 ust. 1 pkt 1 ust. 3 i ust. 4 pkt 2 miało charakter rażący, co skutkowałoby stwierdzeniem nieważności decyzji Prezydenta [...].
Sąd, podzielając zarzuty skargi kasacyjnej, stwierdził, iż nie sposób zgodzić się z oceną wyrażoną przez Sąd I instancji, że naruszenie § 12 ust. 1 pkt 1 ust. 3 i ust. 4 pkt 2 rozporządzenia decyzją Prezydenta [...] z dnia [...] lipca
2008 r., zmieniającą decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] października 2007 r., nie miało charakteru rażącego naruszenia prawa, co stanowi przesłankę do stwierdzenia nieważności w/w decyzji. W dacie wydania pozwolenia na budowę działka o nr [...] o powierzchni 124 m ² była własnością Miasta [...] i stanowiła działkę budowlaną. Sąd nie zgodził się z oceną wyrażoną
w zaskarżonym wyroku, że organ architektoniczno – budowlany, traktując tę działkę jako przestrzeń publiczną, ocenił, iż nie zostały naruszone prawa Miasta [...] poprzez umiejscowienie ściany budynku w ostrej granicy działki nr [...]. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż fakt, iż przedmiotowa działka w dacie wydania decyzji miała charakter obszaru przestrzeni publicznej, nie może przesądzać o tym, że budowa na sąsiedniej działce budynku z naruszeniem przepisów § 12 ust. 1 pkt 1 ust. 3 i ust. 4 pkt 2 rozporządzenia, nie stanowi rażącego naruszenia prawa, gdyż nie zostały naruszone prawa właścicielskie Miasta [...], i że "brak negatywnych skutków społeczno-gospodarczych, których nie dałoby się zaakceptować z punktu widzenia praworządnego państwa", jak podaje się w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, jest poglądem błędnym, niczym nie uzasadnionym. Przyjęcie takiego poglądu przez Sąd kłóci się wręcz z wcześniej powołaną definicją ustawową "obszaru przestrzeni publicznej". Nie ma tez podstaw aby prawa właścicielskie gminy (Miasta [...]) były mniej chronione niż prawa innych podmiotów, naruszałoby to art. 165 ust. 1 Konstytucji RP. Zatem Sąd uznał, iż nie wystąpiły żadne podstawy, aby przyjąć, że w dacie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę i decyzji ją zmieniającej, działka nr [...] nie była działką budowlaną w rozumieniu art. 2 pkt 12 u.p.z.p.
Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, iż powoływanie się przez Sąd I instancji na zgodność decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] lipca 2008 r., zmieniającej decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] października 2007 r., z decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz innymi przepisami Prawa budowlanego i rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. nie zmienia oceny, że kwestionowana decyzja została wydana z rażącym naruszeniem przepisów § 12 w/w rozporządzenia Również wskazanie przez Sąd I instancji, że dla terenu gdzie znajduje się działka o nr [...] powstał plan zagospodarowania przestrzennego i działka ta należy do terenu oznaczonego [...], a cały ten teren stanowi jedną działkę budowlaną, należy uznać za błędne. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż przedmiotowy plan miejscowy został uchwalony w listopadzie 2010 r., natomiast rozstrzygający dla oceny, czy zachodzą przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji z powodu rażącego naruszenia prawa jest stan prawny z dnia wydania tej decyzji, a na taką ocenę nie może mieć wpływu ani późniejsza zmiana prawa, ani zmiana interpretacji tego prawa.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, ponownie rozpoznając sprawę, powinien zweryfikować swoją ocenę zaskarżonej decyzji, mając na uwadze
art. 190 p.p.s.a. oraz wyjaśnić, czy przesłanka do stwierdzenia nieważności decyzji dotyczy decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] lipca 2008 r., czy zmieniającej ją decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] października 2007 r., czy też obu decyzji.
Rozpoznając ponownie skargę I. M. H., K. K. i J. K. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie miał na uwadze zarówno uprawnienia sądów administracyjnych określone m. In. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r., poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.) sprowadzające się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego obowiązujących w dacie wydania zaskarżonego aktu, jak również treść art. 190 p.p.s.a. stanowiącego o związaniu wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 17 maja 2013r. sygn. II OSK 131/12.
Wady postępowania administracyjnego, skutkujące koniecznością uchylenia decyzji, stwierdzenia jej nieważności bądź wydania decyzji z naruszeniem prawa, przewidziane są w przepisie art. 145 § 1 p.p.s.a. Natomiast w wypadku nieuwzględnienia skargi Sąd w myśl art. 151 p.p.s.a. skargę oddala.
Wskazać również należy, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Przedmiotem kontroli Sądu administracyjnego w niniejszej sprawie pozostaje decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB) z dnia [...] marca 2011r. uchylająca zaskarżoną decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2011r. i odmawiająca stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] lipca 2008r. nr [...].
Skarga zasługuje na uwzględnienie wobec uchybienia przez organ przepisów prawa procesowego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, jak i przepisów prawa materialnego w stopniu wpływającym na wynik sprawy.
Wskazać należy, że postępowanie administracyjne zostało wszczęte na wniosek I. M.H. i K. K. z dnia [...] kwietnia 2010r. Skarżące wnioskowały o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] października 2007r., zmienionej decyzją własną Prezydenta z dnia [...] lipca 2008r. w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. Wnioskiem tym objęły obie decyzję organu architektoniczno – budowlanego, tę podstawową i tę zmieniającą. Co prawda w nagłówku wniosku została błędnie wskazana data decyzji zmieniającej ale prawidłowo był wskazany numer decyzji i przedmiot decyzji. Ponadto w uzasadnieniu wniosku została przywołana prawidłowa data tej decyzji. Zatem nie było wątpliwości jakiego zakresu dotyczy wniosek. Wniosek wszczynał w myśl art. 61 § 1 kpa postępowanie w sprawie. Głównym zarzutem skarżących była okoliczność, iż zatwierdzone tymi decyzjami projekty budowlane dopuszczają realizację inwestycji budowlanej w ostrej granicy z ich działkami ograniczając w ten sposób ich uprawnienia właścicielskie oraz naruszając przepisy prawa materialnego regulującego odległości dotyczące nowoprojektowanej zabudowy.
Z treści projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją podstawową Prezydenta [...] z dnia [...] października 2007r., jak i z treści projektu zamiennego zatwierdzonego decyzją zmieniającą z dnia [...] lipca 2008r. wynika, że usytuowanie budynku na działce inwestycyjnej inwestora było takie samo. Projekt zamienny dotyczył zmiany liczby kondygnacji budynku i miejsc parkingowych. Potwierdza to zapis w planie zagospodarowania terenu umieszczony w panie zamiennym.
Natomiast Przedmiotem rozstrzygnięcia zawartego zarówno w zaskarżonej decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, jak i decyzji ją poprzedzającej była decyzja zamienna Prezydenta [...] z dnia [...] lipca 2008r. Wniosek w pozostałym zakresie, czyli do decyzji podstawowej, nie został rozstrzygnięty. Niewątpliwie jest to naruszenie przepisu art. 61 § 1 kpa odnoszącego się do wszczęcia postępowania, naruszenie art. 7 kpa kreującego zasadę praworządności w prowadzonym postępowaniu, naruszenie art. 80 kpa nakazującego ocenę zebranego materiału dowodowego w jego całokształcie, a także art. 107 § 3 kpa obligującego organ do pełnego uzasadnienia decyzji. Naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy bowiem w przypadku stwierdzenia rażącego naruszenia prawa przez weryfikowaną decyzję, a tka faktycznie było w przedmiotowej sprawie, należy stwierdzić nieważność decyzji. Stwierdzenie nieważności decyzji rodzi skutek ex tunc, czyli od początku jej wydania. Stwierdzenie natomiast nieważności decyzji zmieniającej powoduje przywrócenie do życia pod względem prawnym decyzji podstawowej (zmienionej), która zawierała te same wady, co decyzja zmieniająca w zakresie usytuowania budynku względem działki skarżących o nr ew. [...] z obrębu [...].
Wskazać należy, że skarga złożona do Sądu zawiera wniosek końcowy dotyczący uchylenia zaskarżonej decyzji, ale na rozprawie w dniu [...] września 2013r. skarżący oświadczyli poprzez swojego pełnomocnika, że powinny być uchylone obie decyzje, tj. zaskarżona i decyzja ją poprzedzająca. Bezspornym jest, iż budynek biurowo – handlowo – usługowy z garażem podziemnym będący przedmiotem zatwierdzonego projektu budowlanego i pozwolenia na budowę został zlokalizowany w ostrej granicy niezabudowanej nieruchomości sąsiedniej, stanowiącej działkę skarżących o nr ew. [...] z obrębu [...]. W budynku tym zaprojektowano w odległości ok. 1,5 m. od granicy działki skarżących wejście do lokalu usługowego (lokal biurowy, filia banku). Działka skarżących mimo, że jest niezabudowana, ma powierzchnię 124 m2 to na datę decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] października 2007r., jak też decyzji zmieniającej z dnia [...] lipca 2008r. spełniała wymagania z art. 2 pkt 12 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym z dnia 27 marca 2003r. (Dz. U. nr. 80 poz. 717 ze zm) dotyczące działki budowlanej. Spełniała zawartą w tym przepisie definicję działki budowlanej jako nieruchomości gruntowej lub działki gruntu, której wielkość, cechy geometryczne, dostęp do drogi publicznej oraz wyposażenie w urządzenia infrastruktury technicznej spełniają wymogi realizacji obiektów budowlanych wynikające z odrębnych przepisów i aktów prawa miejscowego. Charakteru budowlanego tej działki nie zmienił fakt, iż w dacie weryfikowanej decyzji była ona we własności Miasta [...] oraz fakt że była użytkowana jako teren rekreacyjno – wypoczynkowy czy też traktowana jako przestrzeń publiczna. Potwierdził to również Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 17 maja 2013r. Wskazanie to jest wiążące w niniejszej sprawie w myśl art. 190 p.p.s.a.
Charakter tej działki oraz usytuowanie projektowanego budynku biurowo – handlowo – usługowego w odległości 1,5 m. od jej granicy z zaprojektowanym tam wejściem do lokalu usługowego bezspornie narusza § 12 ust. 1 pkt 1 ust. 3 i ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Stosownie do terści § 12 ust.1 pkt. 1 ww. rozporządzenia, jeżeli z przepisów § 13, 60, 271 i 273 rozporządzenia lub przepisów odrębnych nie wynikają inne wymagania, budynki na działce budowlanej sytuuje się od granicy z sąsiednią działką budowlaną w odległości nie mniejszej niż 4 m, w przypadku budynku zwróconego ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi w stronę tej granicy. Natomiast, sytuowanie budynku bezpośrednio przy granicy z sąsiednią działką budowlaną jest możliwe, jeżeli wynika to z ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo nie jest możliwe zachowanie odległości, o której mowa w § 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia, ze względu na rozmiary działki (§ 12 ust. 3 rozporządzenia). Ponadto, zgodnie z § 12 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, dopuszcza się sytuowanie ściany budynku bez otworów okiennych lub drzwiowych bezpośrednio przy granicy sąsiedniej działki, jeżeli istnieje bezpośrednio przy niej budynek ze ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych albo wydano decyzję o pozwoleniu na budowę tak usytuowanego budynku, chyba że przepisy odrębne stanowią inaczej. Inwestor nie spełnił wymogów koniecznych do zlokalizowania projektowanego budynku w tzw. ostrej granicy nieruchomości stanowiącej działkę o nr ew. [...] z obrębu [...], bowiem na działce o nr ew. [...] nie znajduje się żadna zabudowa ani nie wydano decyzji o pozwoleniu na budowę. Taki stan rzeczy nie pozwalał na zastosowanie przepisu § 12 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia. W odniesieniu do możliwości skorzystania z rozwiązania przewidzianego w § 12 ust. 3 rozporządzenia wskazać należy, że ustawodawca przepis ten odnosi do budynku zwróconego ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę granicy z sąsiednią działką budowlaną i tylko taki budynek może być usytuowany bezpośrednio przy granicy, o ile wynika to z ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo nie jest możliwe zachowanie odległości, o której mowa w § 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia, ze względu na rozmiary działki. Natomiast projekt budowlany zamienny wyraźnie wskazuje, że budynek biurowo-handlowo-usługowy jest zwrócony ścianą ze znajdującym się i w nim otworem drzwiowym prowadzącym do lokalu usługowego (lokalu biurowego, filii Banku) w stronę granicy z działką o nr ew. [...]. Powyższe oznacza, że Prezydent [...] wbrew regulacji § 12 ust. 3 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie dopuścił lokalizację inwestycji w ostrej granicy z działką o nr ew. [...]. Jest to naruszenie wymienionych przepisów w sposób jasny i nie budzący wątpliwości, a stopień naruszenia jest rażący.
Zgodzić się należy ze stwierdzeniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, że w orzecznictwie, jaki i piśmiennictwie przyjmuje się, iż o rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze ,czyli skutki, które wywołuje decyzja (por. wyrok SN z dnia 8 kwietnia 1994 r. III ARN 13/94, OSN 1994, nr 3, poz. 36; wyrok NSA z 18 lipca 1994 r. VSA 535/94, ONSA 1995, nr 2, poz. 91). Oczywistość naruszenia prawa polega na rzucającej się w oczy sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia, a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. Skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności. To skutki gospodarcze lub społeczne, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organ praworządnego państwa.
Rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. zachodzi wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że owa decyzja nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. Nie chodzi tu o błędy w wykładni prawa,ale o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny, (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 13 grudnia 1988 r" II SA 981/88, ONSA 1988/2/96; z dnia 21 października 1992 r., sygn. akt V SA 86/92, ONSA 1993, z. 1, poz. 23).
Z takim też naruszeniem prawa mamy do czynienia w sprawie zakończonej decyzją Prezydenta [...] z dnia [...] października 2007r., zmienionej decyzją z dnia [...] lipca 2008r. Wobec odmiennej oceny charakteru naruszenia wskazanych przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. organ odwoławczy naruszył również przepis prawa materialnego z art. 156 § 1 pkt 2 kpa będący podstawą jego orzekania.
Wobec powyższego Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" oraz art. 134 i 135 p.p.s.a.
Organ administracyjny rozpoznając sprawę ponownie weźmie pod uwagę powyższe wskazania.
O kosztach postępowania Sąd orzekł zgodnie z art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło