I SA/Wa 591/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Lenart Sędziowie: Sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik Sędzia WSA Dariusz Chaciński (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 września 2013 r. sprawy ze skargi M. S. na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rzecz M. S. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi postanowieniem z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] stwierdził, że wniosek M. S. (złożony w jej imieniu przez S. S.) o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją tegoż Ministra z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] został złożony z uchybieniem terminu do jego wniesienia. W uzasadnieniu tego postanowienia Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wskazał, że po rozpoznaniu wniosków złożonych przez A. O., A. P. i G. W. oraz przez M. S., J. S. i S. S., decyzją z dnia [...] sierpnia 2012 r. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w P. z dnia [...] sierpnia 1964 r. oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w O. z dnia [...] czerwca 1964 r. orzekającej o przejęciu na własność Państwa jako opuszczonej przez spadkobierców E. L. nieruchomości rolnej o pow. [...] ha, położonej w R., zapisanej w księdze wieczystej [...]. W toku postępowania zakończonego decyzją z dnia [...]sierpnia 2012 r. M. S. działała samodzielnie. Jej pełnomocnik – S. S. – został umocowany do działania dopiero na podstawie pełnomocnictwa z dnia [...] września 2012 r. Decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] sierpnia 2012 r. została przesłana M. S. na wskazany adres zamieszkania przy [...] w S. i doręczna w dniu [...] sierpnia 2012 r. Decyzja zawierała pouczenie o możliwości i terminie jej zaskarżenia. Złożony przez S. S. – pełnomocnika M. S. – wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy wraz z udzielonym pełnomocnictwem z dnia [...] września 2012 r. został nadany pocztą w dniu [...] września 2012 r., a więc dwa dni po upływie czternastodniowego terminu do jego wniesienia, który upłynął w dniu [...] września 2012 r. Wniosek został zatem złożony z uchybieniem przewidzianego terminu. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lutego 2013 r. wniosła M. S., reprezentowana przez S. S. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie art. 40 § 2 K.p.a. poprzez pominięcie pełnomocnictwa z dnia [...] września 2006 r., w którym M. S. ustanowiła pełnomocnikiem S. S., a treść tego pełnomocnictwa jednoznacznie obejmuje przedmiot tej sprawy. Pełnomocnictwo to nigdy nie zostało unieważnione ani odwołane. W konsekwencji doprowadziło to do błędnego ustalenia, jakoby M. S. w toku postępowania zakończonego wydaniem decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] sierpnia 2012 r. działała samodzielnie, a S. S. został umocowany do reprezentowania M. S. dopiero na podstawie pełnomocnictwa z dnia [...] września 2012 r. W uzasadnieniu skargi wyjaśniono, że początkowo (w listopadzie 2006 r.) wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w P. z dnia [...] sierpnia 1964 r. oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w O. z dnia [...] czerwca 1964 r. został złożony do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. i w trakcie postępowania przed SKO przy piśmie z dnia [...] maja 2007 r. zostało dołączone pełnomocnictwo z dnia [...] września 2006 r. Powinno zatem znajdować się w aktach sprawy przekazanych ostatecznie według właściwości do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, gdyż przedmiot wniosku skierowanego początkowo do SKO nie uległ zmianie i wciąż jest to ta sama sprawa. Fakt, że S. S. jako pełnomocnik M. S. – z najdalej idącej ostrożności – ponownie złożył jej pełnomocnictwo przy piśmie z dnia [...] września 2012 r. nie może stanowić przesłanki do stwierdzenia przez MRiRW, iż pełnomocnictwa wcześniej nie było, w sytuacji, gdy w treści wniosku z dnia [...] września 2012 r. podano, iż "Załączam uaktualnione w zakresie danych adresowych i dokumentów tożsamości pełnomocnictwo udzielone mi przez M. S. z dnia [...] września 2012 r.", co jednoznacznie wskazuje na istniejące wcześniej pełnomocnictwo i jego kontynuację. Organ wydający postanowienie z dnia [...] lutego 2013 r. stwierdzające, że wniosek M. S. reprezentowanej przez S. S. o ponowne rozpatrzenie sprawy został złożony z uchybieniem terminu do jego wniesienia naruszył również zasadę zaufania, gdyż S. S. traktowany uprzednio jako pełnomocnik M. S. miał wszelkie podstawy do przyjęcia, że w okresie 14 dni od dnia doręczenia mu w dniu [...] września 2012 r. decyzji z dnia [...] sierpnia 2012 r. może złożyć środek odwoławczy. W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko i dodatkowo wyjaśniając, że jedynym pełnomocnictwem, jakie było znane organowi, było pełnomocnictwo z dnia [...] września 2012 r. Pełnomocnictwo z dnia [...] września 2006 r. "nie zostało wprowadzone" do akt sprawy toczącej się przed Ministrem Rolnictwa i Rozwoju Wsi, który – poza aktami [...] Urzędu Wojewódzkiego w P. – nie dysponował aktami SKO w P. W piśmie procesowym z dnia [...] sierpnia 2013 r. S. S., w imieniu M. S., wskazał między innymi, że informacja o pełnomocnictwie z dnia [...] września 2006 r. znajduje sie w wielu dokumentach, którymi dysponuje Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, a także, że decyzja z dnia [...] sierpnia 2012 r. nie została odebrana przez M. S. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. W ocenie sądu skarga zasługiwała na uwzględnienie. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi nie podjął bowiem dostatecznych starań w celu wyjaśnienia, czy S. S. przed wydaniem decyzji z dnia [...] sierpnia 2012 r. był pełnomocnikiem M. S., czym naruszył art. 77 § 1 K.p.a. Ma to zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia kwestii incydentalnej poddanej ocenie sądu w tym postępowaniu (a dotyczącej zachowania terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy przez M. S.), albowiem zgodnie z art. 40 § 2 zdanie pierwsze K.p.a. "Jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi." Jeżeli strona posiada pełnomocnika, pisma na podstawie art. 40 § 2 K.p.a. można doręczać w takiej sytuacji zarówno stronie, jak i jej pełnomocnikowi. Nie można jednak pominąć w tej czynności pełnomocnika. Jeżeli zaś organ administracji doręczył pismo zarówno pełnomocnikowi, jak i stronie postępowania, w różnym czasie, datą doręczenia będzie data doręczenie pisma pełnomocnikowi. Przesłanie zaś pisma stronie nie wywołuje w tej sytuacji żadnego skutku prawnego, zwłaszcza zaś w kontekście obliczania terminu do złożenia od tego pisma środka odwoławczego (zob. wyrok NSA z dnia 2.12.2011 r., II OSK 1739/10, LEX nr 1152021). Jeżeli okazałoby się, że S. S. był pełnomocnikiem M. S., to złożony przez pełnomocnika w imieniu M. S. środek odwoławczy (wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy), w świetle dokumentów znajdujących się w aktach sprawy, należałoby uznać za wniesiony w terminie. S. S. decyzję z dnia [...] sierpnia 2012 r. otrzymał bowiem w dniu [...] września 2012 r. O tym, że S. S. mógł być pełnomocnikiem M. S. może wskazywać pismo S. S. i J. S. z dnia [...] grudnia 2010 r. kierowane do Wojewody [...], żądające wyjaśnienia przyczyn zwłoki w załatwieniu sprawy, w którym S. S. podaje, że działa w imieniu własnym oraz jako pełnomocnik M. S. Jako pełnomocnika traktuje go też Wojewoda [...] w odpowiedzi na to pismo z dnia [...] grudnia 2010 r. Także w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania z dnia [...] lutego 2011 r. Wojewoda [...] traktuje S. S. jako stronę i pełnomocnika. To samo dotyczy decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 2011 r. umarzającej postępowanie w sprawie. Wszystkie te pisma znajdują się w aktach sprawy, którymi dysponował Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi. W takiej sytuacji obowiązkiem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi było wyjaśnienie, czy S. S. dysponuje pełnomocnictwem udzielonym przez M. S., tym bardziej, że Minister miał świadomość, że postępowanie w tej sprawie toczyło się wcześniej nie tylko przed Wojewodą [...], ale także przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym w P. (SKO). Wynika to wprost z decyzji SKO z dnia [...] maja 2007 r. utrzymanej w mocy decyzją tegoż organu z dnia [...] czerwca 2007 r., w wyniku których umorzono postępowanie w sprawie i przekazano wniosek stron o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w O. z dnia [...] czerwca 1964 r. według właściwości Ministrowi Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Abstrahując od poprawności tych rozstrzygnięć (w szczególności od tego, czy w decyzji umarzającej postępowanie można było zawrzeć także rozstrzygnięcie o przekazaniu sprawy innemu organowi według właściwości), to niewątpliwie Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi miał wiedzę, że część dokumentów mogła znajdować się w aktach SKO, którymi również Minister powinien dysponować przed wydaniem decyzji w sprawie. Minister powinien bowiem "zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy" (art. 77 § 1 K.p.a.). Zaniechanie wyjaśnienia kwestii udzielenia pełnomocnictwa S. S. mogło bowiem mieć wpływ na prawidłowość zastosowania przez Ministra art. 40 § 2 K.p.a., a w konsekwencji na ocenę terminu do wniesienia środka odwoławczego przez M. S. Z tych względów sąd, w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit c) p.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 wyroku. O wstrzymaniu wykonania zaskarżonego postanowienia orzeczono na podstawie art. 152 p.p.s.a., a o kosztach na podstawie art. 200 p.p.s.a.