I FZ 65/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA: Janusz Zubrzycki (sprawozdawca), , , po rozpoznaniu w dniu 16 kwietnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia I. M. na postanowienie zawarte w punkcie II sentencji wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 20 listopada 2013 r. sygn. akt I SA/Ol 506/13 w przedmiocie zasądzenia wynagrodzenia radcy prawnemu z tytułu zastępstwa prawnego udzielonego z urzędu w sprawie ze skargi B. G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w O. z dnia 22 maja 2013 r., nr [...] w przedmiocie określenia kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od stycznia 2008 r. do listopada 2011 r. postanawia: oddalić zażalenie. Wyrokiem z dnia 20 listopada 2013 r., sygn. akt I SA/Ol 506/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę B. G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w O. z dnia 22 maja 2013 r. w przedmiocie określenia kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od stycznia 2008 r. do listopada 2011 r. (pkt I sentencji wyroku) i zasądził od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie na rzecz radcy prawnego I. M. kwotę 240 zł podwyższoną o stawkę podatku od towarów i usług z tytułu zastępstwa prawnego udzielonego z urzędu (pkt II sentencji wyroku). W uzasadnieniu do punktu drugiego wyroku Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, że o wynagrodzeniu radcy prawnego za pomoc prawną udzieloną z urzędu Sąd orzekł na podstawie § 2 i § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. nr 163 poz. 1349 ze zm., dalej "rozporządzenie M.S. z dnia 28 września 2002 r.") w związku z art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej "P.p.s.a."). Sąd uznał bowiem, że w niniejszej sprawie przedmiotem zaskarżenia nie była należność pieniężna, której wartość stanowiłaby podstawę obliczenia wynagrodzenia pełnomocnika ustanowionego z urzędu, a była to inna sprawa, w rozumieniu § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c) ww. rozporządzenia. Radca prawny I. M. zaskarżyła postanowienie zawarte w punkcie II opisanego wyżej wyroku, zarzucając Sądowi pierwszej instancji naruszenie art. 250 P.p.s.a., § 6 pkt 6 i § 14 ust. 2 pkt 1 lit. a) rozporządzenia M.S. z dnia 28 września 2002 r., a także art. 216 P.p.s.a. W uzasadnieniu zażalenia wskazała, że niniejsza sprawa ze skargi B. G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w O. z dnia 22 maja 2013 r. w przedmiocie określenia nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od stycznia 2008 r. do listopada 2011 r. w wysokości 73.071 zł ma charakter pieniężny. W ocenie radcy prawnego kwota 73.071 zł stanowi wartość przedmiotu zaskarżenia w tej sprawie, a zatem na podstawie art. 250 P.p.s.a. w związku z § 6 pkt 6 i § 14 ust. 2 pkt 1 lit. a) rozporządzenia M.S. z dnia 28 września 2002 r. wynagrodzenie radcy prawnego ustanowionego z urzędu w tej sprawie powinno wynosić 3.600 zł. W związku z tym I. M. wniosła o zmianę skarżonego postanowienia i zasądzenie na jej rzecz wynagrodzenia z tytułu zastępstwa prawnego udzielonego z urzędu w ww. kwocie, tj. 3.600 zł. Ponadto radca prawny wniosła o zasądzenie na jej rzecz wynagrodzenia za udział w postępowaniu zażaleniowym. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 231 P.p.s.a. wpis stosunkowy pobiera się w sprawach, w których przedmiotem zaskarżenia są należności pieniężne. W innych sprawach należny jest natomiast wpis stały. W literaturze przedmiotu podkreśla się, że właściwie to charakter sprawy, w której wniesiono skargę, a ściślej to, czy przedmiot skargi wiąże się z określonymi świadczeniami pieniężnymi, będzie przesądzał o tym, jaki rodzaj wpisu strona będzie zobowiązana uiścić (zob. S. Babiarz, P. Zaborniak, Wpis stały i wpis stosunkowy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, Przegląd Sądowy z 2005, nr 5, s 161-162). W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje się również, że wpis stosunkowy powinien zostać pobrany od skargi na akt, który w sposób bezpośredni wiąże się z należnością pieniężną. Bezpośredni związek między należnością pieniężną a obejmującym ją aktem zachodzi przy tym wtedy, gdy w danym akcie organ konkretyzuje (z reguły określa wysokość) tę należność (por. postanowienie NSA z dnia 23 września 2008 r., sygn. akt I FZ 239/08, LEX nr 493823). Jak już wyżej wskazano, w niniejszej sprawie przedmiotem skargi była decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w O., którą określono B. G. nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od stycznia 2008 r. do listopada 2011 r. na kwotę 0 zł. Zgodzić się zatem trzeba z wnoszącą zażalenie, że przedmiotem rozpoznawanej sprawy była należność pieniężna, w rozumieniu art. 231 P.p.s.a., a zatem wpis w tej sprawie powinien być ustalony w oparciu o § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.). W uzasadnieniu decyzji Dyrektor Izby Skarbowej podał, że 4 stycznia 2012 r. skarżąca złożyła korektę deklaracji VAT-7 za grudzień 2006 r., w której wykazała kwotę nadwyżki z poprzedniej deklaracji – 73.071 zł oraz podatek należny, podatek naliczony – 0 zł, a także nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy – 73.071 zł. Deklarowana kwota nadwyżki była wykazywana jako nadwyżka podatku z poprzedniego miesiąca do przeniesienia na następny miesiąc w deklaracjach VAT-7 za poszczególne miesiące od stycznia 2007 r. do listopada 2011 r. Dalej organ wskazał, że decyzją z dnia 6 lipca 2012 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w E. określił nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym za grudzień 2006 r. w kwocie 0 zł i rozstrzygnięcie to zostało utrzymane w mocy przez Dyrektora Izby Skarbowej w O. decyzją z dnia 13 września 2012 r. W związku z powyższym, ustalając wartość przedmiotu sporu w tej sprawie, należy pominąć tę nadwyżkę przeniesioną z poprzedniego okresu (z grudnia 2006 r.), skoro w miesiącach objętych zaskarżoną w tej sprawie decyzją kwota ta w rzeczywistości nie była sporna, by tym samym ustrzec się błędu w postaci powielania tej samej kwoty w miesiącach, w których czynności rodzące zakwestionowany podatek naliczony nie miały miejsca. Każda bowiem wartość zakwestionowanego podatku naliczonego powinna oddziaływać na wysokość wpisu wyłącznie w odniesieniu do tego miesiąca, w którym została pierwotnie zadeklarowana (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 grudnia 2011 r., sygn. akt I FZ 447/11 (dostępne http://orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query). W tym miejscu podkreślenia wymaga, że zaprezentowane wyżej stanowisko wpisuje się w założenia, które Naczelny Sąd Administracyjny przyjął w uchwale 7 sędziów z dnia 28 stycznia 2008 r., sygn. akt I FPS 7/07, tj. że wartość przedmiotu zaskarżenia stanowi tylko ta część należności pieniężnej, która została zakwestionowana w skardze. Skoro zatem w niniejszej sprawie w odniesieniu do poszczególnych miesięcy objętych zaskarżoną decyzją nie było de facto rzeczywistych rozbieżności między podatnikiem a organem co do kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym z poprzedniego okresu rozliczeniowego, to jako wartość przedmiotu sporu w tej sprawie należało przyjąć kwotę 0 zł (a nie – jak wskazała wnosząca zażalenie – 73.071 zł) i na tej podstawie wyliczyć wysokość wynagrodzenia należnego radcy prawnemu z tytułu pomocy prawnej świadczonej z urzędu. Jednakże w związku z tym, że kwota wynagrodzenia wyliczona na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a w związku z § 6 pkt 1 rozporządzenia M.S. z dnia 28 września 2002 r. wyniosłaby 60 zł, czyli byłaby niższa, niż Sąd pierwszej instancji zasądził na rzecz radcy prawnego w zaskarżonym postanowieniu, Naczelny Sąd Administracyjny, mając na względzie zasadę reformationis in peius sformułowaną w art. 134 § 2 P.p.s.a., na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 ww. ustawy oddalił zażalenie. Odnośnie wniosku o zasądzenie na rzecz radcy prawnego wynagrodzenia za udział w postępowaniu zażaleniowym Naczelny Sąd Administracyjny zwraca uwagę, że radca prawny I. M. w postępowaniu tym występuje jako wnosząca zażalenie, działa tym samym we własnym imieniu i na własną rzecz, nie występuje natomiast jako pełnomocnik skarżącej B. G., która nie ma legitymacji procesowej w tejże sprawie. Dlatego też brak jest podstaw do uwzględnienia przedmiotowego wniosku o zasądzenie wynagrodzenia z tytułu pomocy prawnej świadczonej przez radcę prawnego z urzędu.