II SA/Kr 732/13
WyrokWSA w Krakowie2013-09-06
Skład orzekający: Andrzej Irla, Kazimierz Bandarzewski, Mariusz Kotulski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy nadzoru budowlanego prawidłowo odmówiły udzielenia pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego, stwierdzając istotne odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego, bez należytego porównania wykonanego obiektu z projektem i bez wykazania istotności tych odstępstw?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że organy obu instancji naruszyły prawo. Kontrola przeprowadzona przez organ pierwszej instancji była zbyt ogólna, aby ustalić istotne odstępstwa od projektu budowlanego. Brak było porównania wykonanego obiektu z projektem budowlanym, a także brak było wykazania istotności stwierdzonych odstępstw. Organ odwoławczy nie odniósł się do wszystkich zarzutów odwołania, naruszając tym samym przepisy postępowania.Stan faktyczny
Skarżący złożyli wniosek o pozwolenie na użytkowanie budynku mieszkalno-usługowego po jego nadbudowie, rozbudowie i przebudowie. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił wydania pozwolenia, stwierdzając istotne odstępstwa od projektu budowlanego. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym brak należytego wyjaśnienia stanu sprawy i błędną wykładnię przepisów Prawa budowlanego.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Zasądził od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Irla Sędziowie : Sędzia WSA Kazimierz Bandarzewski (spr.) Sędzia WSA Mariusz Kotulski Protokolant : Teresa Jamróz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 września 2013 r. sprawy ze skargi G. M., K. W. i P. W. na decyzję nr [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 18 kwietnia 2013 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy udzielenia pozwolenia na użytkowanie I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżących G. M., K. W. i P. W. kwotę 757 zł (siedemset pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
W dniu 31 marca 2011 r. G.M. K.W. i P.W. złożyli w Powiatowym Inspektoracie Nadzoru Budowlanego w Z. wniosek o udzielenie pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalno-usługowego wykonanego na działce nr [...] położonej w Z.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. w dniu 28 maja 2012 r., decyzją znak:[...] , po rozpatrzeniu wniosku inwestorów, odmówił udzielenia pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalno-usługowego po jego nadbudowie, rozbudowie oraz przebudowie oraz częściowym rozebraniu istniejących obiektów wykonanego na działce nr [...] położonej w Z. , wykonanego na podstawie decyzji nr [...] Starosty T. z dnia [...] marca 2010 r. znak: [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę oraz decyzji zmieniającej nr [...] z dnia 19 maja 2010 r., znak: [...] (kategoria obiektu: I i XIV). Jako podstawę prawną decyzji podano art. 59 ust.5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane(Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 z późn. zm.).
Powyższa decyzja zapadła po przeprowadzeniu obowiązkowej kontroli w dniu 11 maja 2012 r. Na podstawie przeprowadzonej kontroli organ stwierdził, że budynek nie spełnia warunków określonych w art. 59a Prawa budowlanego i nie nadaje się do użytkowania, w związku z wykonaniem przez inwestorów istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego polegających na:
- zmianie obrysu budynku z powodu powstania podestu powyżej terenu od strony działki sąsiedniej nr [...] ;
- wykonanie drewnianych schodów zewnętrznych (poza obrysem budynku i działki budowlanej);
- zmiany w konstrukcji przyziemia obejmujące układ żelbetowych pali oraz ścian przyziemi, stwierdzono rozbieżność pomiędzy projektem architektonicznym i konstrukcyjnym (ilość słupów żelbetowych osi nr[...] );
- wykonano nie objęty projektem przyłącz ciepłowniczy geotermalny;
- brak dostępu dla osób niepełnosprawnych jak również pełnosprawnych na poziom parteru z powodu braku rozwiązania projektowego wejść do budynku przy powstałej różnicy pomiędzy poziomem zero budynku a poziomem ulicy [...]
Dodatkowo wskazano, że budynek nie spełnia warunków bezpieczeństwa określonych w rozdz. VII warunków technicznych, z powodu braku zabezpieczeń dla osób wychodzących na daszki budynku z pomieszczeń usługowych na l piętrze.
Odwołanie od powyższej decyzji w ustawowym terminie wnieśli G.M. K.W. i P.W. , Zaskarżonej decyzji zarzucili:
I. naruszenie przepisów postępowania, tj:
- art. 6 K.p.a. poprzez jego pominięcie przy wydawaniu zaskarżonej decyzji, albowiem organy mają obowiązek działać na podstawie przepisów prawa, a odmowa udzielenia pozwolenia na użytkowanie jest sprzeczna z przepisami prawa;
- art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. poprzez ich pominięcie i brak dokonania należytego wyjaśnienia stanu sprawy, a w szczególności pominięcia szeregu okoliczności wskazujących na to, że przedmiotowy budynek został wykonany zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym;
- art. 11 K.p.a. poprzez jego pominięcie polegające na braku należytego wyjaśnienia przez organ I instancji zasadności przesłanek, którymi kierował się przy wydawaniu zaskarżonej decyzji.
II. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:
- art. 59 ust. 5 Prawa budowlanego poprzez jego zastosowanie pomimo tego, że nie było podstaw do uznania, iż budynek przy ul. [...] w Z. nie spełnia wymogów do wydania pozwolenia na użytkowanie;
- art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego poprzez błędną jego wykładnie i przyjęcie, że doszło do istotnego odstępstwa od zatwierdzonego decyzją o pozwoleniu na budowę projektu architektonicznego;
- art. 59 a Prawa budowlanego poprzez błędną jego wykładnię i przyjęcie, że istnieją istotne odstępstwa od projektu architektoniczno-budowlanego.
Odwołujący się wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i wydanie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie budynku mieszkalno-usługowego na działce nr [...] w Z. , ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w Z.
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2013 r. znak: [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. uzupełnił materiał dowodowy w sprawie o akta postępowania administracyjnego prowadzonego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. pod sygnaturą [...] (karty ponumerowane[...] ), które zostały wysłane do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie a następnie do Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Organ odwoławczy stwierdził, po dokonaniu powtórnego rozpatrzenia sprawy w granicach zakreślonych przez postępowanie w I. instancji, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. uczynił zadość przepisom ustawy Prawo budowlane i K.p.a., a zaskarżona decyzja została wydana prawidłowo.
Podano, że przedmiotem niniejszego postępowania był wniosek inwestora o wydanie decyzji pozwolenia na użytkowanie budynku położonego w Z. na działce nr [...]
W toku prowadzonego postępowania organ I instancji ustalił, że Starosta T. decyzją z dnia [...] marca 2010 r., znak:[...] ), następnie zmienioną decyzją z dnia 19 maja 2010 r., znak: [...], na wniosek G.M. , K.W. oraz P.W. , zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę dla "inwestycji polegającej na nadbudowie, rozbudowie oraz przebudowie budynku mieszkalno-usługowego po częściowym rozebraniu istniejących obiektów na działce nr ewid. [...]obręb [...] w Z". W decyzji o pozwoleniu na budowę zawarto obowiązek uzyskania przed przystąpieniem do użytkowania ostatecznej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie.
Organ odwoławczy wyjaśnił, że przepisy ustawy Prawo budowlane wyróżniają dwa tryby oddawania obiektów budowlanych do użytkowania. W zależności od stanu faktycznego, inwestor zawiadamia właściwy organ nadzoru budowlanego o zakończeniu budowy na podstawie art. 54 ustawy Prawo budowlane albo - w ściśle określonych przypadkach - składa wniosek o wydanie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie obiektu na podstawie art. 55 ustawy.
Podano, że na inwestorze ciążył, zgodnie z art. 55 ustawy Prawo budowlane, obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie przedmiotowego obiektu budowlanego. Zgodnie z powyższym inwestor złożył wniosek o wydanie pozwolenia na użytkowanie.
Złożenie wniosku o wydanie pozwolenia na użytkowanie stanowi wezwanie organu do przeprowadzenia obowiązkowej kontroli obiektu budowlanego (art. 59c ustawy Prawo budowlane). W trakcie obowiązkowej kontroli przeprowadzonej z wniosku inwestora organ I instancji stwierdził, że inwestor dokonał odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego.
Z przytoczonych wyżej przepisów wynika, że w przypadku stwierdzenia w trakcie obowiązkowej kontroli istotnego odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innego naruszenia warunków pozwolenia na budowę organ zobligowany jest do wydania decyzji o odmowie pozwolenia na użytkowanie (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 marca 2010 r., sygn. akt VII SA/Wa 2399/09).
W dniu 28 maja 2012 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. wydał decyzję znak:[...] , którą odmówił udzielenia pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalno-usługowego po jego nadbudowie, rozbudowie oraz przebudowie oraz częściowym rozebraniu istniejących obiektów wykonanego na działce nr [...] położonej w Z.
W dniu 14 czerwca 2012 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. decyzją znak[...] , orzekł na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane rozbiórkę schodów zewnętrznych oraz rampy wjazdowej położonych na działce nr [...] w Z. przy ul. [...] dobudowanych do budynku mieszkalno-usługowego znajdującego się na działce nr [...] - bez wymaganego pozwolenia na budowę (karta nr[...] ).
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. zauważył, że w przedmiocie decyzji dotyczącej nakazu rozbiórki schodów zewnętrznych oraz rampy wjazdowej położonych na działce nr [...] w Z. przy ul. [...] dobudowanych do budynku mieszkalno - usługowego znajdującego się na działce nr [...] - bez wymaganego pozwolenia na budowę toczyło się postępowanie odwoławcze pod sygnaturą[...] , które zostało zakończone w dniu 29 stycznia 2013 r., decyzją znak:[...] , którą uchylono zaskarżoną decyzję w całości i przekazano sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I. instancji.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. stwierdził, że w sytuacji stwierdzenia podczas obowiązkowej kontroli odstępstw od projektu budowlanego, należy uznać za prawidłowe wdrożenie procedury naprawczej określonej w trybie art. 50-51 ustawy Prawo budowlane. Ustawodawca przewidział w art. 59 ust. 5 ustawy Prawo budowlane, że w razie odmowy udzielenia pozwolenia na użytkowanie zachodzi potrzeba odpowiedniego stosowania art. 51 Prawa budowlanego. Wskazano, że celem postępowania naprawczego opartego o przepisy art. 50-51 Prawa budowlanego jest zbadanie przez organ nadzoru budowlanego czy wykonane, w warunkach roboty budowlane spełniają wymogi sformułowane w przepisach prawa oraz czy są zgodne z zasadami wiedzy technicznej oraz w sytuacji stwierdzenia uchybień w ww. zakresie zobligowanie inwestora, właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego do doprowadzenia robót do stanu zgodnego z wymogami. Zauważono przy tym, że skuteczne przeprowadzenie postępowania naprawczego warunkuje udzielenie pozwolenia na użytkowanie obiektu. W ocenie organu odwoławczego w przedmiotowej sprawie brak było podstaw do udzielenia inwestorowi pozwolenia na użytkowanie, gdyż decydujące dla stanu prawnego inwestycji będzie ostateczne zakończenie postępowania prowadzonego przez organ nadzoru w trybie art. 50-51 Prawa budowlanego.
Organ odwoławczy zauważył, że istotą prowadzenia postępowania w sprawie pozwolenia na użytkowanie jest ustalenie, czy wybudowany obiekt może być użytkowany w sposób, który został określony w decyzji o pozwoleniu na budowę. Jest to, końcowy etap procesu inwestycyjnego skierowany na sprawdzenie, czy zrealizowany obiekt jest zgodny z obiektem projektowanym, na który organ administracyjny udzielił pozwolenia budowlanego, a więc z tym, co zakładano na etapie wstępnym procesu inwestycyjnego. Konsekwencją udzielenia pozwolenia na użytkowanie lub dokonanie skutecznego zawiadomienia o zakończeniu budowy obiektu budowlanego jest uznanie przez organ, że proces budowlany został zakończony. Zatem słusznie organ I. instancji w zaistniałych okolicznościach uznał, że nie można było wydać inwestorowi pozwolenia na użytkowanie przedmiotowego budynku.
Podsumowując, po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego organ II. instancji stwierdził, że w przedmiotowych okolicznościach nie było możliwym udzielenie inwestorowi - pozwolenia na użytkowanie budynku w Z.
Powyższą decyzję zaskarżyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie G.M. , K.W. i P.W , zarzucając zakwestionowanej decyzji:
I) naruszenie przepisów postępowania, tj.:
- art. 15 K.p.a. poprzez jego niezastosowanie, co skutkowało nie rozpatrzeniem zarzutów przedstawionych w odwołaniu od zaskarżonej decyzji oraz nie przeprowadzeniu postępowania drugoinstancyjnego zgodnie z zasadą dwuinstancyjności;
- art. 7 i art. 77 K.p.a. poprzez jego niezastosowanie polegające na braku należytego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy;
- art. 10 K.p.a. poprzez jego pominięcie przy wydawaniu zaskarżonych decyzji, które w konsekwencji pozbawiło stronę skarżącą czynnego udziału w każdym stadium przedmiotowego postępowania, a w szczególności nie umożliwiło jej wypowiedzenie się, co do zebranych dowodów i materiałów na podstawie których wydano zaskarżoną decyzję;
- art. 11 K.p.a. poprzez jego niezastosowanie polegające na braku wyjaśnienia przez organ administracyjny zasadności przesłanek, którymi kierował się przy wydawaniu zaskarżonych decyzji;
- art. 107 K.p.a. poprzez jedynie pozorne uzasadnienie decyzji, albowiem w zaskarżonej decyzji brak jest jakiegokolwiek odniesienia się do zarzutów przedstawionych w odwołaniu,
II) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:
- art. 59 ust. 5 Prawa budowlanego poprzez jego zastosowanie pomimo tego, że nie było podstaw do uznania, iż budynek przy ul.[...] w Z. nie spełnia wymogów warunkujących wydanie pozwolenia na użytkowanie;
- art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że doszło do istotnego odstępstwa od zatwierdzonego decyzją o pozwoleniu na budowę projektu architektonicznego;
- art. 59 a Prawa budowlanego poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że istnieją istotne odstępstwa od projektu architektoniczno - budowlanego.
W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wnieśli o uchylenie w całości decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] oraz poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. z dnia [...] maja 2012 r. oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm prawem przewidzianych.
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wniósł o jej oddalenie w pełni podtrzymując swoje stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a.", uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu l. instancji nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 P.p.s.a.). Sąd administracyjny ocenia jedynie legalność działania administracji, co oznacza, że zobowiązany jest zbadać, czy w czasie podejmowania danego aktu administracyjnego, organ administracji nie naruszył prawa.
W tej sprawie w ocenie Sądu organy obu instancji naruszyły prawo. Nie ulega wątpliwości, że na skarżących nałożony został obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego pod nazwą: nadbudowa, rozbudowa i przebudowa budynku mieszkalno-usługowego po częściowym rozebraniu istniejących obiektów wykonanego na działce nr [...] położonej w Z. . Obowiązek ten wynikał z decyzji nr [...] Starosty T. z dnia [...] marca 2010 r. znak: [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę oraz decyzji zmieniającej nr [...] z dnia 19 maja 2010 r., znak: [...] (kategoria obiektu: I i XIV).
Nie ulega też wątpliwości, że inwestorzy złożyli wniosek o uzyskanie pozwolenia na użytkowanie, dołączając do niego: oświadczenie inspektora nadzoru inwestorskiego oraz oświadczenie inwestorów o rodzaju wyrobów użytych do realizacji tej inwestycji, oświadczenie inwestorów o zagospodarowaniu terenu umożliwiającego eksploatacją wybudowanego budynku, oświadczenie kierownika budowy o wykonaniu obiektu zgodnie z pozwoleniem na budowę oraz o stwierdzeniu wystąpienia nieistotnych odstępstw od projektu budowlanego, kartę informacyjną zawierającą charakterystykę obiektu, protokół z odbioru przewodów kominowych, decyzję o dopuszczeniu do korzystania windy, oświadczenie o zawarciu umowy na wywóz odpadów komunalnych, protokół odbioru przyłącza kanalizacji sanitarnej, protokół odbioru przyłącza wody, decyzję stwierdzającą spełnienie warunków sanitarno-higienicznych dla prowadzenia działalności handlowo-usługowej, dokument odbioru budynku przez państwową straż pożarną oraz mapę powykonawczą.
Jak wynika także z dokumentacji zalegającej w aktach administracyjnych budynek ten został, jak podają to inwestorzy, posadowiony zgodnie z projektem (akta administracyjne, karta nr [...]).
Zgodnie z art. 57 ust. 6 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 z późn. zm.) wniosek o udzielenie pozwolenia na użytkowanie stanowi wezwanie właściwego organu do przeprowadzenia obowiązkowej kontroli, o której mowa w art. 59a Prawa budowlanego.
Taka też kontrola miała miejsce w tej sprawie i w ramach jest przeprowadzania Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego ustalił istnienie istotnych odstępstw od projektu budowlanego (akta administracyjne, karty nr[...], które miały polegać na: zmianie obrysu budynku z powodu powstania podestu powyżej terenu od strony działki nr [...] , wzrost kubatury budynku z powodu zmiany obrysu, wzrost powierzchni zabudowy z powodu zmiany obrysu, zmiany konstrukcyjne przyziemia poprzez zmianę układu żelbetowych pali oraz ścian przyziemia, wykonania nie objętego pozwoleniem na budowie przyłącza ciepłowniczego geotermalnego, wykonania węzła ciepłowniczego w przyćmieniu, braku dostępu osób pełnosprawnych i niepełnosprawnych na poziom parteru budynku, brak spełnienia warunków bezpieczeństwa dla osób wychodzących na daszki budynku z pomieszczeń usługowych na I. piętrze. Do tego protokołu dołączono kilka zdjęć.
Zgodnie z art. 59 ust. 5 Prawa budowlanego właściwy organ odmawia wydania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego w przypadku niespełnienia wymagań określonych w art. 59 ust. 1 oraz w art. 57 ust. 1-4 Prawa budowlanego. Wymagania wynikające z art. 57 ust. 1 - 4 obejmują konieczność przedłożenia przez inwestora wniosku o udzielenie pozwolenia na użytkowanie wraz z wymaganymi tym przepisem dokumentami. Z akt sprawy wynika, że wymagane w odniesieniu do przedmiotowej inwestycji dokumenty zostały przez inwestorów złożone, a przynajmniej Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nie stwierdził na podstawie art. 57 ust. 4 Prawa budowlanego ich niekompletności.
Istotą obligatoryjnej kontroli przeprowadzonej w ramach postępowania zmierzającego do wydania pozwolenia na użytkowanie jest tylko i wyłącznie sprawdzenie, czy obiekt budowlany objęty konkretnym pozwoleniem na budowę został wybudowany zgodnie z tym pozwoleniem i zatwierdzonym projektem budowlanym.
W ocenie Sądu przeprowadzona kontrola budowy obiektu budowlanego była na tyle ogólna, że nie pozwała ona na ustalenie, jakich odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego dopuścili się inwestorzy. Tym samym rozstrzygnięcie w tej sprawie było przedwczesne.
Skoro udzielając pozwolenia na budowę, organ administracji architektoniczno-urbanistycznej obligatoryjnie przekazuje jeden egzemplarz projektu budowlanego organowi nadzoru budowlanego, to dokonując obowiązkowej kontroli tenże organ winien porównać wybudowany obiekt z projektem budowlanym. Tego w tej sprawie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Powiatu T. zaniechał, a przynajmniej nic takiego nie wynika z akt sprawy, aby dokonując kontroli organ nadzoru budowlanego dokonał takiego porównania i ustalił, w jaki zakresie miały miejsca odstępstwa.
Zebrany w trakcie kontroli materiał dowodowy ani nie wskazuje na zmianę obrysu budynku, zmianę kubatury lub powierzchni użytkowej, ani też nie wskazuje na brak komunikacji parteru budynku z ulicą [...] (zdjęcia na kartach nr [...] akt administracyjnych). Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w żaden sposób nie wykazał, jak zmienił się obrys budynku i – jak trafnie podnoszą to skarżący – na czym miałaby polegać owa zmiana obrysu. Nie ma także żadnych obliczeń co do zmiany kubatury lub powierzchni użytkowej budynku, zwłaszcza – i to także trafnie podnoszą skarżący – wobec braku zmiany szerokości, długości i wysokości tego budynku. W aktach sprawy znajduje się rysunek zawierający rzut piwnic (akta administracyjne, karta nr [...]), na którym wskazano usunięcie ok. 10 metrów ścian wewnątrz piwnicy i zbudowanie dodatkowo ok. 4 metrów ściany. Mając jednak na uwadze długość ścian piwnicy, znacznie przekraczające długość 10 metrów, a w szczególności brak zmian ścian piwnic od strony zewnętrznej, Sąd nie podziela poglądu, że taka zmiana miała charakter istotny.
Organ odwoławczy, rozpoznając odwołanie przypuszczalnie uznał, że z odstępstw uzasadniających odmowę udzielenia pozwolenia na użytkowanie walor istotności zachowało jedynie jedno uchybienie, mianowicie brak dojścia na poziom parteru od strony działki nr [...] ). Jednakże tak jak i organ I. instancji, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego nie zbadał, czy wybudowanie owych schodów (innego rodzaju komunikacji między budynkiem na działce nr [...] a ul. [...] w ogóle było objęte pozwoleniem na budowę. Gdyby okazało się, że jednak projekt budowlany nie obejmował wykonania schodów, to wówczas nie można byłoby uznać, że schody wchodziły w zakres robót budowlanych, które miał wykonać inwestor. Organ odwoławczy jest przy tym niekonsekwentny w swoich ustaleniach, ponieważ w końcowej części uzasadnienia zaskarżonej decyzji wskazuje jednak, że w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na użytkowanie bada się zgodność wybudowanego obiektu z projektem budowlanym, ale dodatkowo uznano, że takiej zgodności nie ma, skoro w zakresie schodów prowadzących od ul.[...] do budynku na działce nr [...] prowadzone jest postępowanie na podstawie art. 51 Prawa budowlanego. Zgodnie z art. 59 ust. 5 Prawa budowlanego, powiatowy inspektor wszczyna postępowanie objęte art. 51 Prawa budowlanego, jeżeli stwierdzi, że inwestor nie dopełnił wymagań wynikających z art. 57 ust. 1-4 lub art. 59 ust. 1 Prawa budowlanego. Brak jednak zbadania, czy przedmiotowe schody w ogóle wchodziły w zakres przedmiotowej inwestycji nie pozwala na uznanie stanowiska organów za zasadne.
Ustosunkowując się do pozostałych zarzutów skargi należy stwierdzić, że istotnie organ odwoławczy nie odniósł się do zarzutów zawartych w odwołaniu, czym naruszył art. 15 K.p.a. Obowiązkiem organu odwoławczego było nie tylko ponowne ustalenie stanu faktycznego sprawy i dokonanie prawidłowej subsumcji, ale także wyjaśnienie odwołującym, dlaczego podniesione przez nich zarzuty nie są trafne i nie zasługują na uwzględnienie. Nakaz takiego działania wynika z art. 8 i art. 11 K.p.a. Pozostałe zarzuty skargi Sąd uwzględnił w uzasadnieniu powyżej.
Mając powyższe na uwadze Sąd uchylił obie wydane w sprawie decyzje, ponieważ oparte są one na częściowo zgromadzonym materiale dowodowym. W szczególności z akt sprawy nie wynika, jaki był zakres inwestycji objętej projektem budowlanym i gdzie miały miejsce odstępstwa od tego projektu. Takie uchybienie stanowi naruszenie art. 7 i 77 § 1 K.p.a. poprzez brak wyczerpującego zgromadzenia materiału dowodowego pozwalającego na ustalenie obiektywnego stanu sprawy, a także nieprawidłowe zastosowanie art. 59 ust. 5 Prawa budowlanego poprzez brak wykazania, jakie zaistniały w sprawie okoliczności związane z nieprawidłowym wykonaniem inwestycji przez skarżących.
Przedstawione wyżej naruszenia prawa procesowego, zwłaszcza zaś art. 7 K.p.a., art. 77 § 1 K.p.a. oraz art. 59 ust. 5 Prawa budowlanego mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny - zgodnie z art. 145 § ust. 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.
Zgodnie z art. 141 § 4 P.p.s.a. przy ponownym postępowaniu organ I. instancji powinien w szczególności ustalić, jaki był zakres inwestycji objętej tą sprawą i w ponownie przeprowadzonej kontroli ustalić w sposób pozwalający na weryfikację, czy nastąpiła zmiana inwestycji zrealizowanej z projektowaną. W tym celu może okazać się niezbędne załączenie do protokołu całości lub chociażby części projektu budowlanego, bądź także dołączenie np. rysunku z zaznaczonymi odstępstwami od tego projektu. Również należy ustalić, posiłkując się art. 36a ust. 5 Prawa budowlanego, czy odstępstwa (o ile są) mają charakter istotny. Jednym z takich istotnym odstępstw jest, między innymi, brak zapewnienia warunków niezbędnych do korzystania z tego obiektu przez osoby niepełnosprawne. Dopiero wyraźne ustalenie, że wybudowany budynek zawiera odstępstwa od projektu budowlanego i kwalifikacja tych odstępstw pozwala na podjęcie właściwej decyzji.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło