I GZ 204/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący : sędzia NSA Hanna Kamińska po rozpoznaniu w dniu 7 kwietnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia "E." Spółki z o.o. w M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. z dnia 7 grudnia 2015 r., sygn. akt I SA/Wr 462/13 w zakresie umorzenia postępowania w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi "E." Spółki z o.o. w M. na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] lutego 2013 r., nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny we W. postanowieniem z dnia 7 grudnia 2015 r., sygn. akt I SA/Wr 462/13, w punkcie 1. umorzył postępowania w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych oraz w punkcie 2. odrzucił skargę kasacyjną "E." Sp. z o.o. w M. od postanowienia WSA z dnia 23 lutego 2015 r. o odrzuceniu skargi tej spółki na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W.f z dnia 12 lutego 2013 r. w przedmiocie podatku akcyzowego. Sąd I instancji wskazał, że pismem z dnia 27 marca 2015 r. skarżąca złożyła skargę kasacyjną od ww. postanowienia o odrzuceniu skargi, wnosząc jednocześnie o zwolnienie jej od kosztów sądowych. Było to kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy w tej sprawie, po prawomocnych negatywnych dla strony rozstrzygnięciach WSA z dnia 7 lipca 2014 r., 23 lutego 2015 r., 18 sierpnia 2015 r. Zarządzeniem z dnia 9 listopada 2015 r. skarżąca została wezwana do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w wysokości 750 zł. W odpowiedzi na powyższe wezwanie strona, w terminie do uiszczenia wpisu sądowego, kolejny raz wniosła o zwolnienie jej od kosztów sądowych. Treść wniosku była zbieżna z treścią uprzednio złożonego formularza. Zdaniem WSA, w myśl art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), odstąpienie od oceny powziętej we wcześniejszym postanowieniu o odmowie przyznania prawa pomocy jest możliwe jedynie wówczas, gdy okoliczności stanowiące przesłankę tego rozstrzygnięcia uległy zmianie. W sytuacji zaś gdy strona składa kolejny wniosek, oparty na identycznej argumentacji jak podnoszona w prawomocnie oddalonych już rozstrzygnięciach, zastosowanie znajduje przepis art. 249a p.p.s.a., zgodnie z którym jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. Innymi słowy, Sąd I instancji uznał za zbędne rozpoznanie sprawy wielokrotnie już rozstrzyganej i analizowanej przez Sąd, od którego rozstrzygnięć skarżąca wnosiła przysługujące jej środki zaskarżenia i których rozpoznanie nie przyniosło skutków oczekiwanych przez stronę. Wobec powyższego, WSA na podstawie art. 249a w zw. z art. 258 § 4 zd. pierwsze p.p.s.a. umorzył postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła skarżąca, wnosząc o jego zmianę poprzez podjęcie umorzonego postępowania w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, tj.: 1) art. 249a p.p.p.s.a. poprzez jego błędne zastosowanie, polegające na nieuzasadnionym przyjęciu, iż rozpoznanie wniosku o przyznanie prawa pomocy jest zbędne, podczas gdy Sąd zobowiązany był do jego merytorycznego rozpatrzenia; 2) art. 220 § 1 p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie, polegające na bezpodstawnym zaniechaniu ponownego wezwania skarżącej do uiszczenia wpisu przed wydaniem postanowienia o umorzeniu postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności należy zauważyć, że złożony przez skarżącą wniosek o zwolnienie od kosztów jest kolejnym takim wnioskiem w sprawie, po wydaniu przez WSA prawomocnych postanowień z dnia 7 lipca 2014 r., 23 lutego 2015 r., 18 sierpnia 2015 r. o odmowie przyznania prawa pomocy. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniami z dnia 23 września 2014 r. (sygn. akt I GZ 327/14), 19 maja 2015 r. (sygn. akt I GZ 274/15), 15 października 2015 r. (sygn. akt I GZ 690/15) oddalił zażalenia spółki na powyższe rozstrzygnięcia. W związku z powyższym, zasadnie Sąd I instancji ocenił przedmiotowy wniosek w kontekście art. 165 p.p.s.a., zgodnie z którym postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Należy przy tym zwrócić uwagę, że ciężar wykazania zmiany okoliczności, zgodnie z ogólną zasadą wynikającą z art. 246 § 2 p.p.s.a., spoczywa na wnioskodawcy. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, skoro skarżąca przedłożyła kolejny wniosek o przyznanie jej prawa pomocy, którego treść jest zbieżna z treścią uprzednio składanych wniosków rozpoznanych negatywnie, a postanowienia wydane w tym przedmiocie są prawomocne, to prawidłowo Sąd I instancji uznał, że merytoryczne rozpoznanie takiego wniosku stało się zbędne i na podstawie art. 249a p.p.s.a. umorzył postępowanie w tym zakresie. Ponadto należy wskazać, że nie ma racji strona skarżąca, zarzucając Sądowi I instancji naruszenie art. 220 § 1 p.p.s.a., bowiem po prawomocnym zakończeniu postępowania z wniosku o przyznanie prawa pomocy i odmowie zwolnienia strony z obowiązku ponoszenia kosztów postępowania Sąd wezwał spółkę zarządzeniem z dnia 9 listopada 2015 r. do uiszczenia wpisu od skargi, wyznaczając ustawowy termin do dokonania tej czynności oraz wskazując rygor jej niewykonania. Podkreślenia wymaga, że wystąpienie w wyznaczonym terminie z kolejnym wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych w trybie art. 165 p.p.s.a. nie powoduje przerwania biegu terminu do opłacenia skargi. W związku z tym Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że Sąd nie miał obowiązku ponownie wzywać stronę do uiszczenia wpisu sądowego. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.