I SAB/Wa 414/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Skiba po rozpoznaniu w dniu 11 września 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi S. C. na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o ustalenie odszkodowania za nieruchomość 1. zobowiązuje Prezydenta [...] do wydania rozstrzygnięcia w sprawie wniosku z dnia [...] listopada 2012 r. o odszkodowanie za nieruchomość położoną w [...] przy ul. T., róg ul. Z., działki nr [...] i [...] – w terminie dwóch miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem; 2. stwierdza, że bezczynność miała charakter rażącego naruszenia prawa; 3. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz skarżącego S. C. kwotę 100 (słownie: sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. S. C. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o odszkodowanie za nieruchomość położoną w [...] przy ul. T., róg ul. Z., działki nr [...] i [...]. Jak wynika z akt administracyjnych, spadkobiercy T. C. wnioskiem z dnia [...] listopada 2012 r. wystąpili do Prezydenta [...] o przyznanie, w trybie art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm.), odszkodowania za nieruchomość [...] położoną przy ul. T., róg ul. Z., działki nr [...] i [...], objętą działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz.U. nr 50, poz. 279). Wobec braku rozstrzygnięcia w sprawie, pełnomocnik spadkobierców dawnej właścicielki, wystąpił do Wojewody [...] z zażaleniem na bezczynność Prezydenta [...]. Uznając zażalenie za uzasadnione Wojewoda postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2013 r., nr [...] zobowiązał organ I instancji do załatwienia sprawy do dnia [...] czerwca 2013 r. W związku z dalszą bezczynnością organu, S. C. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę, w której zaznaczył, że mimo iż postępowanie toczy się od ponad ośmiu miesięcy, Prezydent nie wystosował żadnego pisma w sprawie. Tym samym organ nie dotrzymał terminów wynikających z postanowienia z dnia [...] kwietnia 2013 r. Skarżący wystąpił ponadto z wnioskiem o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. W odpowiedzi na skargę Prezydent [...] wniósł o jej oddalenie zaznaczając, że przewidywany termin wydania decyzji to [...] listopada 2013 r., o czym pełnomocnik stron postępowania został powiadomiony. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skargę należało uznać za uzasadnioną, co skutkowało wydaniem przez Sąd wyroku zobowiązującego organ do wydania rozstrzygnięcia w określonym terminie. Zgodnie z treścią art. 119 pkt 2 w zw. z art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; powoływana dalej jako "p.p.s.a.") sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, jeżeli jedna ze stron złoży taki wniosek, a żadna z pozostałych stron w terminie 14 dni od dnia zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy – taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie. Przechodząc do oceny zasadności skargi podkreślić należy, że realizacja zasady ogólnej szybkości i racjonalnego postępowania jest zagwarantowana przepisami określającymi terminy załatwienia sprawy. Z ogólnych zasad postępowania administracyjnego wynika, że organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy, zgodnie z art. 12 § 1 Kpa, a także zobowiązane są podejmować wszelkie kroki niezbędne do jej wyjaśnienia i załatwienia w myśl art. 7 i art. 77 § 1 Kpa. W rozpoznawanej sprawie oznacza to obowiązek podjęcia nie jakichkolwiek działań, lecz działań celowych, zmierzających do rozpatrzenia wniosku o odszkodowanie z dnia [...] listopada 2012 r. Przy czym z przepisu art. 35 § 1 i 2 Kpa wynika obowiązek załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki, nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Nadto w świetle art. 36 § 1 i 2 Kpa wymagane jest, aby o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w ustawowym terminie organ podał stronom przyczyny zwłoki i wskazał nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu. Sąd prezentuje pogląd, że organ pozostaje w bezczynności nie tylko wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie nie podjął żadnych czynności w sprawie, ale również wtedy, gdy je podjął, lecz mimo ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem decyzji lub innego aktu administracyjnego. Dla stwierdzenia stanu bezczynności organu nie ma przy tym znaczenia fakt, z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy ta została spowodowana zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu w jego podjęciu. Instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu ochronę strony poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Badając zasadność takiej skargi Sąd czyni to według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania orzeczenia sądowego. W rozpoznawanej sprawie Prezydent [...] nie wywiązał się z ustawowych obowiązków wynikających z powołanych wyżej przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Zauważyć należy, że z analizy dokumentów znajdujących się aktach administracyjnych sprawy wynika, iż od dnia wystąpienia z wnioskiem o przyznanie odszkodowania, organ podjął (tylko raz) czynności zmierzające do rozpoznania wniosku – pismem z dnia [...] sierpnia 2013 r. wystąpił do Archiwum Państwowego m.st. Warszawy o przesłanie niezbędnej dokumentacji. Działania te jednak nie doprowadziły do zakończenia sprawy. W świetle powyższych okoliczności stwierdzić zatem należy, że skarga na bezczynność Prezydenta [...] jest uzasadniona. Oczywiste jest, że wskazany organ administracji publicznej nie wywiązał się z ustawowych obowiązków wynikających z powołanych wyżej przepisów Kpa. Zgodnie z art. 149 § 1 p.p.s.a., Sąd uznając skargę na bezczynność organu za zasadną, zobowiązuje ten organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności. W okolicznościach niniejszej sprawy za wystarczający dla załatwienia wniosku z dnia [...] listopada 2012 r. Sąd uznał termin dwóch miesięcy. Jednocześnie, uwzględniając skargę na bezczynność, Sąd stwierdza, czy miała ona miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W rozpoznawanej sprawie Sąd przyjął, że bezczynność organu nosi cechy rażącego naruszenia prawa. Za rażące naruszenie przepisów art. 35 Kpa można uznać ich oczywiste niezastosowanie lub zastosowanie nieprawidłowe, jak również długotrwałość prowadzenia postępowania, czy brak jakiejkolwiek aktywności organu (vide: wyrok WSA w Poznaniu z 18.08.2011 r., sygn. akt II SAB/Po 60/10, wyrok WSA w Gdańsku z 11.08.2011 r., sygn. akt II SAB/Gd 30/11 – dostępne w CBOSA). W niniejszej sprawie wniosek o odszkodowanie jest rozpoznawany przez Prezydenta [...] z pominięciem ustawowych terminów załatwienia sprawy, również tych wyznaczonych przez Wojewodę [...]. W ciągu dziesięciu miesięcy Prezydent tylko raz wystąpił o dokumentację niezbędną dla rozstrzygnięcia sprawy, jednak dopiero po upływie 9 miesięcy od złożenia wniosku o odszkodowanie, i to w następstwie skargi skierowanej do Sądu na bezczynność organu. Nawet wydanie przez Wojewodę [...] postanowienia z dnia [...] kwietnia 2013 r. nie skłoniło Prezydenta do podjęcia działań ukierunkowanych na merytoryczne zakończenie sprawy. Organ stopnia podstawowego, do czasu wniesienia skargi na bezczynność, nie poinformował też ani razu strony o przyczynach niedotrzymania terminów wynikających z Kodeksu postępowania administracyjnego oraz z postanowienia Wojewody [...]. Reasumując, można zarzucić Prezydentowi brak aktywności, a tym samym rażące naruszenie podstawowych zasad postępowania wynikających z art. 7, art. 8, art. 9, art. 12, jak również art. 35 oraz art. 36 Kpa. W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 119 pkt 2 i 120 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. O zwrocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.