II SAB/Op 50/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Krupiński Sędziowie WSA Krzysztof Bogusz WSA Elżbieta Kmiecik – spr. Protokolant St. inspektor sądowy Katarzyna Stec po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 12 września 2013 r. sprawy za skargi R. F. i A. F. na bezczynność A. S.A. z siedzibą w [...] w przedmiocie informacji publicznej 1) zobowiązuje A. S.A. z siedzibą w [...] do dokonania czynności załatwiających wniosek skarżących z dnia 30 września 2011 r., w terminie 14 dni od dnia doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi, 2) stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 3) zasądza od A. S.A. z siedzibą w [...] solidarnie na rzecz R. F. i A. F. kwotę 374 (trzysta siedemdziesiąt cztery) złote, tytułem zwrotu kosztów postępowania. Przedmiot postępowania stanowi skarga R. F. i A. F. na bezczynność A. S.A. w [...] polegającą na nieudostępnieniu informacji publicznej żądanej wnioskiem z dnia 30 września 2011 r. R. F. i A. F. pismem z dnia 30 września 2011 r. wystąpili do Spółki Akcyjnej B. w [...] m.in. o udostępnienie, w oparciu o art. 4 ust. 1 pkt 5 i ust. 3, art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a tired pierwsze ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. nr 112, poz. 1198 ze zm.) kserokopii wszelkich ewentualnych decyzji, stanowiących podstawę lokalizacji i budowy linii elektroenergetycznych usytuowanych na działce nr D. położonej w [...]. W związku z brakiem odpowiedzi na powyższe pismo, skarżący pismem z dnia 21 marca 2012 r. wezwali B. S.A. w [...] o bezzwłoczne udzielenie odpowiedzi na wezwanie. Pismem z dnia 2 kwietnia 2012 r., nr [...], S.A. Oddział w [...] zajęła stanowisko w przedmiocie żądania zawartego w piśmie z dnia 30 września 2011 r., a dotyczącego ustalenia wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z nieruchomości. Spółka nie zawarła w ww. piśmie żadnego stanowiska co do żądanych informacji. Pismem z dnia 11 kwietnia 2012 r. R. F. i A. F. zwrócili się do B. S.A. w [...] o wyjaśnienie czy Spółka nabyła służebność gruntu w drodze zasiedzenia oraz czy wypłacała kiedykolwiek właścicielowi nieruchomości odszkodowanie. W piśmie zwrócili się także o wyjaśnienie kiedy wybudowano i czy od chwili wybudowania, a następnie zmodernizowania do dnia dzisiejszego zmieniano położenie urządzeń elektroenergetycznych usytuowanych na działce nr D.. A. S.A. Oddział w [...] pismem z dnia 17 sierpnia 2012 r. udzielając odpowiedzi na powyższe pismo stwierdziła m.in., że Spółka nie jest jednym z podmiotów, o których mowa w art. 4 ustawy o dostępie do informacji publicznej, dane których udostępnienia żądają wnioskujący dotyczą ich interesu prywatnego i zmierzają do ustalenia ryzyka procesowego z jakim winny liczyć się osoby domagające się wynagrodzenia z tytułu bezumownego korzystania z nieruchomości i ustalenia służebności przesyłu i stąd stwierdził brak podstaw do dostarczenia żądanych dokumentów. Skarżący R. F. i A. F. za pośrednictwem A. S.A. w [...] wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę, w której zarzucili A. S. A. w [...] bezczynność, w rozumieniu art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, polegającą na nieudostępnieniu informacji publicznej, przy jednoczesnym braku rozstrzygnięcia w sprawie odmowy udostępnienia informacji publicznej lub umorzeniu postępowania o udostępnienie informacji publicznej, zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy. W uzasadnieniu skargi zauważyli, że wnosząc skargę na bezczynność organu w zakresie udostępnienia informacji publicznej strona nie jest związana żadnym terminem, jak również nie jest zobowiązana do zachowania dodatkowych warunków do jej wniesienia, uprzednio wzywając organ do usunięcia naruszenia prawa, po myśli art. 52 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wskazali, że wezwaniem z dnia 30 września 2011 r. wystąpili do przedsiębiorcy przesyłowego A. S.A. Oddział w [...] m.in. o udostępnienie, w przypadku ich istnienia – kserokopii decyzji stanowiących podstawę lokalizacji i budowy linii energetycznych. Wobec braku odpowiedzi wystosował pismo z dnia 21 marca 2012 r., w odpowiedzi na które otrzymał pismo z dnia 2 kwietnia 2012 r., wystosowane przez A. Oddział w [...], na które odpowiedział pismem z dnia 11 kwietnia 2012 r. Przedsiębiorstwo przedstawiło swoje stanowisko w piśmie z dnia 17 sierpnia 2012 r. Do dnia sporządzenia skargi skarżący nie otrzymali wnioskowanych dokumentów w żądanej formie, ani nie uzyskali rozstrzygnięcia w sprawie odmowy udostępnienia informacji publicznej, czy też w sprawie umorzenia postępowania o udostępnienie informacji publicznej. Zdaniem skarżących, spółka prawa handlowego zajmująca się dystrybucją energii elektrycznej jest zobowiązana do stosowania przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej. Argumentem przemawiającym za słusznością tego stanowiska jest przepis art. 4 ust. 1 pkt 5 przedmiotowej ustawy, który stanowi, że zobowiązanymi do udostępniania informacji publicznej, oprócz władz publicznych, są również inne podmioty wykonujące zadania publiczne. Skarżący wywodzili nadto, że zadania publiczne mogą być wykonywane przez różne podmioty niebędące organami władzy i bez konieczności przekazywania tych zadań. Tak rozumiane "zadania publiczne" cechuje powszechność i użyteczność dla ogółu, a także sprzyjanie osiąganiu celów określonych w Konstytucji i ustawie. Wykonywanie zadań publicznych zawsze wiąże się z realizacją podstawowych publicznych praw podmiotowych obywateli. Dystrybucja energii elektrycznej i inne zadania wykonywane przez przedsiębiorstwo energetyczne ze względu na znaczenie energii elektrycznej dla rozwoju cywilizacyjnego i poziomu życia obywateli, a tym samym urzeczywistniania dobra wspólnego, o którym mowa w art. 1 Konstytucji, jest zadaniem publicznym i stąd też żądanie udostępnienia decyzji stanowiących podstawę lokalizacji i budowy linii energetycznych dotyczy "sprawy publicznej" i nakłada na przedsiębiorstwo obowiązek udzielenia informacji dotyczącej tej sprawy. W odpowiedzi na skargę organ – A. S. A. z/s w [...] Oddział w [...] wniósł o oddalenie skargi oraz o przekazanie sprawy wg. właściwości miejscowej Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Opolu. Argumentował, że wniosek skarżących kierowany był do Oddziału Spółki w [...], jako do podmiotu, z którego terenem działalności Spółki wiążę się żądana informacja. Oddział wskazany jest w KRS-ie, jako właściwy do prowadzenia spraw z terenu województwa opolskiego, a zdolność występowania oddziałów spółek przed sądami administracyjnymi potwierdzona została w wielu innych postępowaniach przed tymi sądami. Odnosząc się do żądania skargi podniósł, że stanowisko skarżących nie znajduje uzasadnienia w przepisach ustawy o dostępie do informacji publicznej, która definiuje pojęcie informacji publicznej i określa podmioty zobowiązane do jej udostępniania. A. S. A. Oddział w [...] nie zgodził się ze stanowiskiem, jakoby Spółka należała do kategorii podmiotów zobowiązanych do udostępniania informacji publicznej, gdyż spółka nie należy do szeroko pojętego sektora finansów publicznych, co wyklucza z kolei objęcie spółki zakresem podmiotowym wskazanym w art. 4 ust. 1 pkt 1- 4 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Wskazał nadto, że spółka nie jest również osobą prawną, w której Skarb Państwa ma pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów, która to kategoria zawarta została w art. 4 ust. 1 pkt 5 przedmiotowej ustawy. Wyjaśniono, że 99, 51 % akcji A. S.A. posiada C. S.A. z siedzibą w [...], pozostali akcjonariusze posiadają 0, 49 % akcji, przy czym w C. S.A., Skarb Państwa posiada 30,06 % akcji. Równocześnie spółka nie zgodziła z twierdzeniami, aby informacje, których udostępnienia żądał skarżący, stanowiły informację publiczną. W tym zakresie powołano się na wyrok NSA z dnia 18 sierpnia 2010 roku, sygnatura akt I OSK 851/10, LEX nr 737513. Podkreślono, iż art. 9c ust. 3 ustawy Prawo energetyczne, stanowiący o zakresie działalności A. S.A., nie obejmuje tym zakresem obowiązku udostępniania informacji z kategorii dokumentów o lokalizacji, czy budowie urządzeń elektroenergetycznych. O obowiązku udostępniania przez przedsiębiorcę energetyczne żądanej informacji decyduje to, czy dotyczy ona "sprawy publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, przyjmując, że dystrybucja energii jest nie tyle zadaniem publicznym, co zadaniem mającym znaczenie publiczne, co jednak nie upoważnia do ingerencji w sprawy przedsiębiorstwa i nakładania nań obowiązku udostępniania dokumentów inwestycyjnych. Podsumowując, zauważono, że brak decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej uzasadniony był stanowiskiem o braku cech informacji publicznej w odniesieniu do informacji żądanej przez stronę skarżącą, w takim zaś przypadku wystarczające było zajęcie przez spółkę pisemnego stanowisko w sprawie, powołując się na pogląd zaprezentowany przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w wyroku z dnia 12 grudnia 2012 r. sygn. akt II SA/Go 846/12, czy przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w wyroku z dnia 14 kwietnia 2010 r., sygn. akt II SA/Gd 128/10. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z dnia 28 czerwca 2013 r. przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Administracyjnemu w Opolu, jako właściwemu miejscowo. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami, a organami administracji rządowej (§ 1). Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2). Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej jako P.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1- 4a, a więc gdy przedmiotem skargi jest decyzja administracyjna; postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty; postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; inny niż określony w pkt 1-3 akt lub czynność z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; pisemna interpretacja przepisów prawa podatkowego wydawana w indywidualnych sprawach. Istotną kwestią z punktu widzenia tego rodzaju skargi jest przede wszystkim występowanie podstawy prawnej do określonego zachowania się organu wobec przedstawionego żądania strony. Powyższe determinuje zakres kontroli Sądu, sprowadzającej się w tym wypadku do sprawdzenia, czy sprawa podlega załatwieniu przez organ (podmiot do którego skierowano żądanie) w drodze określonego przez ustawodawcę aktu administracyjnego lub czynności. W myśl bowiem art. 149 P.p.s.a., Sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie Sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Przedmiot postępowania sądowego w sprawie stanowiła skarga na bezczynność podmiotu, który wykonuje zadania publiczne w udostępnieniu informacji publicznej. Oceniając w pierwszej kolejności dopuszczalność skargi stwierdzić należy, że skarga na bezczynność w sprawie dostępu do informacji publicznej nie wymaga dla jej skutecznego wniesienia uprzedniego wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa (por. m.in. wyrok NSA z dnia 8 czerwca 2011 r., sygn. akt I OSK 285/11; postanowienie NSA z dnia 31 marca 2008 r., sygn. akt I OSK 262/08; postanowienie NSA z dnia 3 października 2007 r., sygn. akt I OSK 1382/07; wyrok NSA z dnia 24 maja 2006 r., sygn. akt I OSK 601/05 - http://www.nsa.gov.pl). W związku z powyższym skargę uznać należało za dopuszczalną. Mając na uwadze przedmiot wniesionej skargi wskazać należy, że dostęp do informacji publicznej reguluje ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. nr 112 poz. 1198 ze zm.) zwanej dalej ustawą. W sprawie rozważenia wymagało zatem to czy żądana przez skarżących informacja stanowi informację publiczną w rozumieniu art. 1 i art. 6 ustawy oraz czy Spółka A. S.A. w [...] była podmiotem zobowiązanym do udzielania informacji. Zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy do udostępniania informacji publicznej zobowiązane są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: 1) organy władzy publicznej, 2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych, 3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa, 4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego, 5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Z odpowiedzi na skargę wynika, ze Spółka nie dysponuje majątkiem publicznym, a Skarb Państwa jako udziałowiec nie ma w niej pozycji dominującej w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. W myśl jednak przepisu art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy podmiotami zobowiązanymi do udzielenia informacji publicznej są także podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne. Stąd też wyjaśnienia wymagało użyte przez ustawodawcę sformułowanie "zadania publiczne". Termin "zadania publiczne" jest pojęciem szerszym od terminu "zadań władzy publicznej", użytym w art. 61 Konstytucji RP. Pojęcia te różnią się przede wszystkim zakresem podmiotowym. Sformułowanie "zadania publiczne" użyte w art. 4 ust. 1 ustawy pomija element podmiotowy, co oznacza, że zadania publiczne mogą być wykonywane przez różne podmioty niebędące organami władzy i bez konieczności przekazywania tych zadań. Tak rozumiane "zadanie publiczne 'cechuje powszechność i użyteczność dla ogółu, a także sprzyjanie osiąganiu celów określonych w Konstytucji i ustawie. Wykonywanie zadań publicznych oznacza bowiem realizację podstawowych publicznych praw podmiotowych obywateli. Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 25 lipca 2006 r. , sygn. akt P24/05 wskazał, że dostęp do zasobów energetycznych ma podstawowe znaczenie z punktu widzenia społeczeństwa i poszczególnych jednostek, suwerenności i niepodległości państwa. Obowiązki operatora systemu dystrybucji wymienione w art. 9c ust. 3 Prawa energetycznego (Dz. U. z 2012 r., poz. 1059), zdaniem Sądu, pozwalają na przyjecie, że działalność przedsiębiorstwa energetycznego w tym zakresie dotyczy spraw publicznych ze względu na znaczenie energii elektrycznej dla rozwoju cywilizacji i poziomu życia obywateli. Przedsiębiorstwa energetyczne są w związku z tym przedsiębiorstwami użyteczności publicznej i wykonują zadania publiczne w rozumieniu art. 4 ustawy. Tak wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny m.in. w wyroku z dnia 18 sierpnia 2010 r., sygn. akt I OSK 851/10, wyroku z dnia 17 lipca 2013 r., sygn. akt I OSK 642/13, wyroki WSA w Krakowie z dnia 15 stycznia 2013 r., sygn. akt II SAB/Kr 184/12,czy wyroku z dnia 27 lutego 2013 r., sygn. akt II SAB/Kr 5/13- dostępne www.orzeczenia.nsa.gov.pl.) i Sąd w pełni ten pogląd podziela. Reasumując, Spółka należy do podmiotów, na których ciąży obowiązek udzielania informacji publicznej, o ile działalność przedsiębiorstwa energetycznego, dotyczy sprawy publicznej. Każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu i ponownemu wykorzystywaniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie (art. 1 ust. 1 ustawy). Prawo dostępu do informacji ma charakter powszechny, bowiem przyznane jest każdemu (art. 2 ust. 1 ustawy) i nie wymaga od osoby realizującej to prawo wykazania interesu prawnego lub faktycznego. Informacją publiczną jest każda wiadomość wytworzona lub odnosząca się do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne, a w szczególności informację, o których stanowi art. 6 ust. 1 ustawy. Stosownie do art. 6 ust. 1 pkt 4 ustawy udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o: danych publicznych, w tym: a) treść i postać dokumentów urzędowych, w szczególności: – treść aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć, – dokumentacja przebiegu i efektów kontroli oraz wystąpienia, stanowiska, wnioski i opinie podmiotów ją przeprowadzających, b) stanowiska w sprawach publicznych zajęte przez organy władzy publicznej i przez funkcjonariuszy publicznych w rozumieniu przepisów Kodeksu karnego, c) treść innych wystąpień i ocen dokonywanych przez organy władzy publicznej, d) informacja o stanie państwa, samorządów i ich jednostek organizacyjnych. Informację publiczną stanowi zatem treść wszelkiego rodzaju dokumentów w jakikolwiek sposób dotyczących lub związanych z podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji i to zarówno dokumentów bezpośrednio wytworzonych przez ten podmiot, jak i tych, które używa ten podmiot przy realizacji prawem przewidzianych zadań. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy zatem, że żądane przez skarżących w wniosku z dnia 30 września 2011 r. informacje dotyczące udostępnienia kserokopii wszelkich ewentualnych decyzji, które stanowiły podstawę lokalizacji i budowy linii elektroenergetycznych na działce nr ewid. D., położonej w [...] stanowiły informację publiczną w rozumieniu art. 6 ust. 1 pkt 4 ustawy. W świetle powyższego Spółka była podmiotem na który ustawa nałożyła obowiązek udostępnienia informacji, o którą zwracali się skarżący. Z bezczynnością podmiotu w udostępnieniu informacji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy zobowiązany do udzielenia tej informacji podmiot (organ), nie podejmuje w terminie - wskazanym w art. 13 ustawy - odpowiednich czynności, tj. nie udostępnia informacji w formie czynności materialno - technicznej lub nie wydaje decyzji o odmowie jej udzielenia. Podkreślić przy tym trzeba, że nie jest możliwe postawienie zarzutu bezczynności w sytuacji, gdy żądana informacja nie jest w posiadaniu podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji, w szczególności zaś, gdy nie istnieje i wobec tego organ jej nie udostępnia, a także nie wydaje decyzji o odmowie jej udostępnienia. Prawo dostępu do informacji publicznej oznacza, bowiem dostęp do informacji już istniejącej, będącej w posiadaniu organu, a rozstrzygnięcie określone w art. 16 ust. 1 ustawy jest wydawane, gdy istniejąca informacja nie może być udostępniona. W braku takiej informacji organ nie ma, zatem obowiązku wydania decyzji odmawiającej jej udostępnienia, lecz powinien poinformować wnioskodawcę o braku żądanej informacji. Takie pismo informujące ma postać czynności materialno – technicznej, która stanowi odpowiedź na wniosek i chroni organ od zarzutu bezczynności. W przedmiotowym postępowaniu stosowny akt czy czynność nie została podjęta i stąd też zasadnym było uwzględnienie skargi – po myśli art. 149 §1 P.p.s.a. W sprawie dostrzec należy nadto, że zgodnie z art. 32 P.p.s.a., w postępowaniu w sprawie sądowoadministracyjnej stronami są skarżący oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Na gruncie ustawy, na co wskazywano wyżej, podmiotami obowiązanymi do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: 1) organy władzy publicznej, 2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych, 3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa, 4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego, 5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Powyższe przepisy należy uzupełnić unormowaniami art. 25 i następnych P.p.s.a. Zgodnie z treścią art. 25 ust. 1 P.p.s.a. zdolność sądową, czyli zdolność do występowania przed sądem administracyjnym jako strona, ma osoba fizyczna i osoba prawna, a ponadto państwowe i samorządowe jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej oraz organizacje społeczne nieposiadające osobowości prawnej, jak też inne jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, jeżeli przepisy prawa dopuszczają możliwość nałożenia na te jednostki obowiązków lub przyznania uprawnień lub skierowania do nich nakazów i zakazów, a także stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Zdolność sądową mają ponadto organizacje społeczne, choćby nie posiadały osobowości prawnej, w zakresie ich statutowej działalności w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób. Spółka akcyjna staje się osobą prawną z chwilą wpisania jej do rejestru, tj. Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego (art. 306 pkt 4 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych -Dz. U. nr 94, poz. 1037 ze zm.). Kodeks spółek handlowych nie reguluje kwestii tworzenia oddziałów spółek akcyjnych mających siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Jednak na możliwość tworzenia przez przedsiębiorcę (spółkę akcyjną) oddziałów wskazują przepisy ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (tekst jednolity Dz. U. z 2010 r. nr 220, poz.1447 ze zm.), tj. art. 5 pkt 4, zgodnie z którym przez oddział rozumie się wyodrębnioną i samodzielną organizacyjnie część działalności gospodarczej, wykonywaną przez przedsiębiorcę poza siedzibą przedsiębiorcy lub głównym miejscem wykonywania działalności. Jeżeli przedsiębiorca posiada oddziały, to w rejestrze przedsiębiorców obok danych dotyczących przedsiębiorcy powinny być ujawnione także siedziby i adresy jego oddziałów (art. 38 pkt 1 lit. d ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym - tekst jednolity Dz. U. z 2007 r. nr 168, poz.1186 ze zm.). Pomimo jednak organizacyjnego, technicznego, kadrowego i finansowego wyodrębnienia oddział nie posiada odrębnej podmiotowości (zdolności) prawnej, bowiem podstawą aktywności oddziału jest zawsze osobowość (zdolność) prawna przedsiębiorcy (por. A. Janiak. Komentarz do art. 436 Kodeksu cywilnego, pub. LEX, 2012 nr 128071). Z powyższego wynika, że osobowość prawną, a co za tym idzie zdolność sądową posiada jedynie spółka akcyjna, co oznacza, że tylko spółka akcyjna może być stroną w postępowaniu ze skargi na bezczynność w sprawie udostępnienia informacji publicznej. W realiach niniejszej sprawy stroną postępowania może być wyłącznie A. S.A. z siedzibą w [...]. Skarżący w skardze dokonali właściwego określenia podmiotu, którego dotyczy bezczynność. Zdaniem Sądu, okoliczność, że oddział spółki akcyjnej nie posiada zdolności sądowej i nie może występować w postępowaniu sądowoadministracyjnym jako strona, nie oznacza, że do oddziału spółki nie mogą być kierowane żadne wnioski. Skoro oddział stanowi wewnętrzną jednostkę organizacyjną Spółki i tym samym nie posiada kompetencji do zarządzania sprawami Spółki, w tym i w zakresie prowadzenia postępowań w sprawie udostępnienia informacji publicznej, to wniosek skarżących winien być przesyłany do rozstrzygnięcia Zarządowi Spółki. Zatem skoro zarządzanie Spółką należy do kompetencji Zarządu to podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji jest wyłącznie A. S.A. z siedzibą w [...] i na podstawie art. 149 § 1 P.p.s.a. orzeczono jak w pkt 1 wyroku. Jednocześnie Sąd nie stwierdził, aby bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, gdyż Spółka, przy istniejących po jej stronie wątpliwościach dotyczących art. 4 ust. 1 ustawy, udzielała pisemnych odpowiedzi skarżącym. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a. w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a. ----------------------- 7