VI SA/Wa 2290/12

WyrokWSA w Warszawie2013-09-12

Skład orzekający: Piotr Borowiecki, Elżbieta Olechniewicz, Zbigniew Rudnicki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna nałożona na przedsiębiorcę transportowego za nieokazanie podczas kontroli wykresówek, danych z karty kierowcy lub dokumentów potwierdzających fakt nieprowadzenia pojazdu jest zasadna, nawet jeśli przedsiębiorca nie był w stanie przedstawić tych dokumentów z przyczyn od niego niezależnych?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że przedsiębiorca transportowy ma bezwzględny obowiązek okazywania podczas kontroli wykresówek, danych z karty kierowcy lub dokumentów potwierdzających fakt nieprowadzenia pojazdu. Organy inspekcji transportu drogowego nie mają obowiązku analizowania przyczyn nieokazania tych dokumentów, a stwierdzenie ich braku jest wystarczającą podstawą do nałożenia kary pieniężnej. Kara została wymierzona zgodnie z obowiązującymi normami i taryfikatorem kar.
Stan faktyczny
Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na F. Sp. z o.o. karę pieniężną w wysokości 20.000 zł za nieokazanie podczas kontroli wykresówek, danych z karty kierowcy lub dokumentów potwierdzających fakt nieprowadzenia pojazdu. Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał tę decyzję w mocy. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów i nieuzasadnione zastosowanie kary, podtrzymując argumentację z odwołania.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Borowiecki Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Olechniewicz (spr.) Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki Protokolant st. sekr. sąd. Karolina Pilecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 września 2013 r. sprawy ze skargi F. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym oddala skargę [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego (zwany dalej "[...] ITD") decyzją z dnia [...] marca 2012r., na podstawie art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2007r. Nr 125, poz. 874 ze zm., zwanej dalej "u.t.d.") nałożył na F. sp. z o.o. z siedzibą w [...] (zwaną dalej "Spółką" lub "Skarżącą") karę pieniężną w wysokości 20.000zł. Według [...] ITD podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiło nieokazanie podczas kontroli w przedsiębiorstwie Spółki, udokumentowanej protokołem kontroli z dnia [...] stycznia 2012r., wykresówki, danych z karty kierowcy, z tachografu cyfrowego lub danych dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu przez wskazanych w decyzji kierowców. W ocenie organu I instancji powyższe działanie naruszało art. 92a ust. 1, ust. 3 pkt 2 u.t.d. W związku z liczbą porządkową 6.3.7 załącznika nr 3 do u.t.d. oraz art. 10 ust. 3 oświadczenia rządowego z dnia 30 sierpnia 1999r. w sprawie ratyfikacji przez Rzeczpospolitą Polską Umowy europejskiej dotyczącej pracy załóg pojazdów wykonujących międzynarodowe przewozy drogowe (AETR), sporządzonej w Genewie dnia 1 lipca 1970r. oraz ogłoszenia jednolitego tekstu tej umowy (Dz.U. z 1999r. Nr 94, poz. 1087, zwanej dalej "Umową AETR"). Zgodnie bowiem z odpowiednimi przepisami Umowy AETR przedsiębiorstwa będą przechowywać wykresówki co najmniej przez okres 12 miesięcy od daty ostatniej rejestracji i powinny przedstawić je na żądanie funkcjonariuszy służb kontrolnych. W odwołaniu Spółka wniosła o uchylenie powyższej decyzji [...] ITD oraz o umorzenie postępowania w sprawie. W ocenie Skarżącej podstawa prawna decyzji, tj. przepisy Umowy AETR, była wątpliwa. W uzasadnieniu decyzji nie wykazano bowiem, że przewozy drogowe wykonywane były poza obszarem Wspólnoty Europejskiej, co uprawnia do zastosowania tej umowy. Ponadto wersja Umowy AETR obowiązująca obecnie w polskim systemie prawnym nie uwzględnia tachografów cyfrowych. Spółka poniosła także, iż kontrolujący nie wskazali samochodów, którymi wymienieni w decyzji kierowcy mogli ewentualnie kierować w dniach aktywności zawodowej. Główny Inspektor Transportu Drogowego (zwany dalej "GITD") decyzją z dnia [...] sierpnia 2012r. utrzymał w mocy powyższą decyzję [...] ITD. GITD odwołał się do treści art. 92a ust. 1, ust. 3 i ust. 6 oraz art. 4 pkt 22 u.t.d. Wskazał, że konsekwencją powyższych przepisów jest odwołanie się w zakresie obowiązków lub warunków przewozu drogowego do obowiązków lub warunków wynikających z przepisów u.t.d. oraz rozporządzeń WE nr 3821/85 oraz nr 561/2006. Z kolei z tego wynika treść liczby porządkowej 6.3.7 załącznika nr 3 do u.t.d., która określa sankcje za nieokazanie podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, danych z kart kierowcy, z tachografu cyfrowego lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu. Zgodnie natomiast z art. 14 ust. 2 rozporządzenia 3821/85 przedsiębiorstwo przechowuje wykresówki i wydruki w każdym przypadku sporządzenia wydruków zgodnie z art. 15 ust. 1, w porządku chronologicznym oraz czytelnej formie, przez co najmniej rok po ich użyciu oraz okazuje je lub doręcza na żądanie każdego upoważnionego funkcjonariusza służb kontrolnych. W ocenie organu odwoławczego [...] ITD zasadnie ustalił, że Spółka nie okazała podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, danych z kart kierowcy, z tachografu cyfrowego lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu przez kierowców wymienionych w decyzji. Według GITD prawidłowo stwierdzono ponadto, iż pomimo, że w niniejszej sprawie łączna kwota kary pieniężnej za przedmiotowe naruszenie wynosiła 151.000 zł, to z uwagi na treść art. 92a ust. 3 pkt 1 u.t.d., została ona ograniczona do wysokości 20.000 złotych, bowiem Spółka w okresie 6 miesięcy przed dniem rozpoczęcia kontroli zatrudniała średnio do 20 kierowców. Zdaniem GITD przedsiębiorca ma bezwzględny obowiązek starannego przechowywania wykresówek, danych z kart kierowcy, z tachografu cyfrowego lub dokumentów potwierdzających fakt nieprowadzenia pojazdu następujących kierowców oraz innych dokumentów ewidencjonujących czas pracy kierowców. Organy inspekcji transportu drogowego orzekające w sprawie nie mają zaś obowiązku wnikania w przyczyny nieokazania odpowiednich dokumentów. Istotne było bowiem stwierdzenie, że niezależnie od przyczyny kontrolowany przedsiębiorca nie był w stanie przedstawić do kontroli wymaganych dokumentów przedstawiających czas pracy zatrudnianych przez niego kierowców. W ocenie organu odwoławczego bez znaczenia pozostawał argument Spółki, iż nie zostało stwierdzone, czy kierowcy wykonywali przewozy drogowe. Przedsiębiorca zobowiązany jest bowiem udokumentować każdy dzień kierowcy, bez względu na to czy w danym dniu wykonywał pracę, czy też miał wolne. Końcowo GITD stwierdził, że organ I instancji podał błędnie podstawę prawną jedynie co do naruszenia liczby porządkowej 6.3.7 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym. Natomiast stanowisko orzecznictwa sądów administracyjnych wyrażone w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 kwietnia 2010r., sygn. akt VI SA/Wa 86/10, potwierdza, że przedsiębiorca bezwzględnie zobowiązany jest okazać podczas kontroli w przedsiębiorstwie nie tylko wykresówki, ale także - jeżeli wymaga tego sytuacja - inny stosowny dokument potwierdzający fakt nieprowadzenia pojazdu, a tym samym nieposiadania wykresówki za dany dzień. Ponadto kary w transporcie drogowym określono w sposób sztywny w ramach poszczególnych przewinień, a decyzja wydawana na podstawie tych przepisów ma związany, a nie uznaniowy charakter. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Spółka wniosła o uchylenie powyższej decyzji GITD oraz poprzedzającej ją decyzji [...] ITD, zarzucając naruszenie art. 92a ust. 1 w związku z art. 92a ust. 6 u.t.d. w związku z pkt 3.3 załącznika nr 3 do u.t.d., poprzez jego nieuzasadnione zastosowanie wobec Skarżącej i nałożenie na nią kary pieniężnej. Spółka podtrzymała w całości argumentację zaprezentowaną w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Wskazała ponadto, że niezależnie od tej argumentacji, nakładając karę na dany podmiot, organ administracji powinien dążyć do nałożenia kary najpełniej odpowiadającej dokonanemu naruszeniu prawa. Według niej stanowisko takie ma potwierdzenie w wyroku WSA w Warszawie z dnia 30 listopada 2010r., sygn. akt. VI SA/Wa 1000/10. W odpowiedzi na skargę GITD wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 §1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czy kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle przywołanego przepisu ustawy Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego w dacie wydania tego aktu, nie rozstrzygając przy tym pod kątem słuszności, czy też celowości i nie kierując się zasadami współżycia społecznego. Rozpatrując sprawę według powyżej wskazanych kryteriów Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zarówno zaskarżona decyzja jak i decyzja ją poprzedzająca nie naruszają prawa w sposób umożliwiający ich uchylenie. Podstawę ustaleń podjętych w niniejszej sprawie stanowiły wyniki kontroli przedsiębiorstwa skarżącej przeprowadzonej przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego. Stwierdzone naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym opisane zostały w protokole kontroli, a następnie w decyzji tego organu z dnia [...] marca 2012 r. nakładającej na skarżącą karę pieniężną. Naruszenia te obejmowały: nieokazanie podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, danych z karty kierowcy, z tachografu cyfrowego lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżąca zarzuciła organowi odwoławczemu oraz organowi I instancji naruszenie art. 92a ust. 1 w związku z art. 92a ust. 6 u.t.d. w związku z pkt 3.3 załącznika nr 3 do u.t.d. poprzez jego nieuzasadnione zastosowanie wobec skarżącej i nałożenie na skarżącą kary pieniężnej. W myśl art. 92a ust. 1 u.t.d. podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej od 50 do 10.000 zł za każde naruszenie. Sankcje zawarte w tym artykule odnoszą się do podmiotów wykonujących transport drogowy lub przewozy na potrzeby własne, którymi nie są kierowcy, lecz sami przedsiębiorcy. W art. 92 posłużono się terminem "wykonujący transport drogowy" w celu objęcia sankcjami z tego przepisu wszystkie podmioty, które wykonując gospodarczą działalność naruszają prawo. Zgodnie z brzmieniem przepisu art. 10 ust. 2 rozporządzenia (WE) 561/2006 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15.03.2006r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. Urz. UE z 04.11.2006 r., L 102/1), przedsiębiorstwo transportowe organizuje pracę kierowców, [...] w taki sposób, aby kierowcy ci mogli przestrzegać przepisów rozporządzenia 3821/85 oraz przepisów rozdziału II niniejszego rozporządzenia. Przedsiębiorstwo transportowe wydaje odpowiednie polecenia kierowcy i przeprowadza regularne kontrole przestrzegania przepisów rozporządzenia nr 3821/85 oraz przepisów rozdziału II niniejszego rozporządzenia. Ponadto w art. 10 ust. 4 rozporządzenia (WE) 561/2006 wskazano, że przedsiębiorstwa, spedytorzy, nadawcy ładunku, organizatorzy wycieczek, główni wykonawcy, podwykonawcy oraz agencje zatrudniania kierowców zapewnią, aby uzgodnione umownie harmonogramy transportu były zgodne z przepisami niniejszego rozporządzenia. Istotne znaczenie dla interpretacji pojęcia właściwej organizacji i dyscypliny pracy ma również przepis art. 14 ust. 2 Rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20.12.1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. WE L 370 z dnia 31.12.1985 r. ze zm.), który stanowi: przedsiębiorstwo przechowuje wykresówki i wydruki w każdym przypadku sporządzenia wydruków zgodnie z art. 15 ust. 1, w porządku chronologicznym oraz czytelnej formie, przez co najmniej rok po ich użyciu oraz wydaje ich kopie zainteresowanym kierowcom, na ich wniosek. Przedsiębiorstwo wydaje także zainteresowanym kierowcom na ich wniosek kopie danych wczytanych z kart kierowców oraz ich wydruki na papierze. Wykresówki, wydruki oraz wczytane dane okazuje się lub doręcza na żądanie każdego upoważnionego funkcjonariusza służb kontrolnych. W świetle obowiązujących przepisów przedsiębiorca jest nie tylko zobowiązany do stworzenia takich warunków pracy kierowców, aby mogli przestrzegać przepisów dotyczących transportu drogowego, ale jest także zobowiązany do świadczenia usług transportowych zgodnie z obowiązującym prawem. Przedsiębiorca jest odpowiedzialny za rezultaty prowadzonej działalności transportowej, a nie wyłącznie za stworzenie warunków do realizacji działalności zgodnej z prawem. Wszelkie stwierdzone nieprawidłowości obciążają zatem przedsiębiorcę. W związku z tym przedsiębiorca w toku kontroli zobowiązany jest do okazania wszelkich dokumentów związanych z prowadzoną działalnością i przestrzeganiem warunków i obowiązków przewozu drogowego, w tym wykresówek czy innych dokumentów potwierdzających fakt nieprowadzenia pojazdu. Przy czym dokumentacja potwierdzająca prawidłową pracę przedsiębiorstwa powinna być dostępna w przedsiębiorstwie w trakcie prowadzonej kontroli, a przedsiębiorca jest bezwzględnie zobowiązany do okazania tych dokumentów podczas kontroli. Skoro w niniejszej sprawie przedsiębiorca nie przedstawił podczas kontroli stosownych dokumentów, tj. wykresówki, danych z karty kierowcy, z tachografu cyfrowego lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu, to organy inspekcji transportu drogowego nie miały obowiązku analizowania przyczyny nieokazania tych dokumentów przez przedsiębiorcę, ani prowadzenia szczegółowego postępowania w celu wyjaśnienia czy kierowcy faktycznie wykonywali przewozy drogowe. W związku z tym zarzuty skarżącej należało uznać za niezasadne. Mając powyższe na uwadze, zdaniem Sądu, orzekające w sprawie organy prawidłowo zebrały i oceniły materiał dowodowy, w zgodzie z prawem wymierzając skarżącej przedmiotową karę. Jej wysokość odpowiada obowiązującym normom, zgodna jest bowiem z taryfikatorem kar wymienionym w załączniku do ustawy o transporcie drogowym. W tym stanie rzeczy Sąd, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło