II SAB/Lu 321/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Witold Falczyński, Sędziowie Sędzia NSA Maria Wieczorek-Zalewska (sprawozdawca), Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski, Protokolant Referent Marzena Okoń, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 12 września 2013 r. sprawy ze skargi A. K. na bezczynność Zarządu Przedsiębiorstwa Komunikacji Samochodowej Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. zobowiązuje Zarząd Przedsiębiorstwa Komunikacji Samochodowej Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością do rozpoznania w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi wniosku A. K. z dnia 8 listopada 2012 r. o udostępnienie informacji publicznej; II. stwierdza, że bezczynność Zarządu Przedsiębiorstwa Komunikacji Samochodowej Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. zasądza od Przedsiębiorstwa Komunikacji Samochodowej Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością na rzecz A. K. kwotę 100 ( sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. W dniu [...] maja 2013 r. A. K. wniósł do tutejszego sądu skargę na bezczynność X. w P. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. w przedmiocie udzielenia informacji publicznej. W uzasadnieniu skargi podniósł, że dniu [...] listopada 2012 r. wystąpił do X. w P. Sp. z o.o. z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej kontroli biletów prowadzonej w komunikacji autobusowej X. Wniosek obejmował udzielenie następujących informacji: ile osób jest upoważnionych do kontroli biletów, czy są to osoby zatrudnione bezpośrednio w X., czy w podmiocie zewnętrznym, a jeżeli czynności te wykonuje podmiot zewnętrzny, to jaka jest jego nazwa, adres, ogólne zasady wynagradzania i okres obowiązywania umowy na usługę kontroli. Ponadto wnioskodawca żądał przesłania wzoru identyfikatora upoważniającego do kontroli biletów. Skarżący wskazał, że do dnia wniesienia skargi spółka nie zareagowała na wniosek, mimo iż jest podmiotem zobowiązanym do udzielania informacji publicznych, a żądana przez niego informacja jest informacją publiczną. W związku z powyższym skarżący wniósł o zobowiązanie spółki do udostępnienia mu informacji zgodnie z wnioskiem z dnia [...] listopada 2012 r. oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Swoje stanowisko potwierdził w piśmie procesowym z dnia [...] czerwca 2013 r. (k. 29). W odpowiedzi na skargę X. w P. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością wniosła o jej oddalenie, względnie odrzucenie, podnosząc iż nie jest zobligowana do stosowania ustawy o dostępie do informacji publicznej, a wnioskowana informacja nie stanowi informacji publicznej w rozumieniu tej ustawy. Tym samym spółka nie miała obowiązku rozpoznania przedmiotowego wniosku. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. W myśl art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.), sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale – mimo istnienia ustawowego obowiązku – nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności określonej w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. (T. Woś [w:] T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, s. 109). Organ administracji pozostaje w bezczynności w szczególności, gdy nie udzielił zainteresowanej jednostce żądanej przez nią informacji publicznej stosownie do przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. nr 112, poz. 1198 ze zm., dalej u.d.i.p.). W przypadku złożenia skargi na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej obowiązkiem sądu jest w pierwszej kolejności zbadanie, czy sprawa mieści się w zakresie podmiotowym ustawy. Dopiero bowiem stwierdzenie, że podmiot, do którego zwrócił się skarżący, jest zobowiązany do udzielenia informacji publicznej, pozwala na dokonanie oceny, czy w konkretnej sprawie można skutecznie zarzucić wskazanemu podmiotowi bezczynność. W myśl art. 4 ust. 1 pkt 1 – 5 u.d.i.p., obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: organy władzy publicznej, organy samorządów gospodarczych i zawodowych, podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa, podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego, podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Jak wynika z powyższego, krąg podmiotów zobligowanych do udzielenia informacji publicznej, określony w art. 4 ust. 1 u.d.i.p., nie jest ograniczony wyłącznie do podmiotów mieszczących się w pojęciu administracji w sensie organizacyjnym, ale obejmuje również podmioty mieszczące się w pojęciu administracji w znaczeniu funkcjonalnym. Wobec tego, dyspozycję art. 4 ust. 1 u.d.i.p. należy rozumieć w ten sposób, że każdy podmiot jest zobowiązany do udostępniania informacji publicznej, jeśli wykonuje zadania władzy publicznej lub dysponuje majątkiem publicznym. "Zadania publiczne" to zadania, które należą do państwa i które powinny wykonywać szeroko rozumiane podmioty władzy publicznej (art. 15 ust. 2, art. 16 ust. 2, art. 163 i 166 ust. 1 i 2 Konstytucji RP). Wykonywanie tych zadań leży przede wszystkim w gestii organów administracji rządowej i organów samorządu terytorialnego, ale wykonują je również inne podmioty nie stanowiące części aparatu administracji publicznej, takie jak samorządy zawodowe, spółdzielnie, spółki prawa handlowego, a nawet podmioty prywatne, wykonujące tzw. funkcje zlecone administracji publicznej jako podmioty administrujące. W myśl art. 7 ust. 1 pkt 4 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2013 r., poz. 594), zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty, w tym lokalnego zbiorowego transportu, należy do zadań własnych gminy. Oznacza to, że to gmina jest obowiązana do wykonywania zadania publicznego, jakim jest zapewnienie wspólnocie lokalnego transportu zbiorowego. Gmina może jednak obowiązek ten wykonywać za pomocą podmiotów innych niż gminne jednostki organizacyjne. Takim podmiotem jest X. w P. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, wykonujące regularne przewozy związane z transportem publicznym i korzystające w związku z tym z majątku publicznego (otrzymuje od gminy stosowną kwotę dopłat do tych przewozów i do ulg podstawowych). Wobec powyższego została spełniona podmiotowa przesłanka udzielenia informacji publicznej, określona w art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. (tak również wyrok WSA w Opolu z dnia 22 lipca 2013 r., II SAB/Op 41/13, niepubl.). X. w P. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością należy zatem do grona podmiotów obowiązanych do udzielania informacji publicznych na zasadach określonych w ustawie o dostępie do informacji publicznej. Bezczynność podmiotu obowiązanego do udostępniania informacji publicznej ma miejsce wówczas, gdy nie podejmuje on w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku o udzielenie tej informacji jednego z następujących działań: 1) nie udostępnia informacji publicznej w formie czynności materialno – technicznej w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.), albo 2) nie wydaje decyzji o odmowie udostępnienia żądanej informacji publicznej (art. 16 ust. 1 w związku z art. 5 ust. 1 i 2 u.d.i.p.), albo 3) nie powiadamia pisemnie wnioskodawcy o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i nie wskazuje, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie, jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w sposób lub w formie określonych we wniosku (art. 14 ust. 2 u.d.i.p.), albo 4) nie informuje pisemnie wnioskodawcy, że nie posiada żądanej informacji albo że żądana informacja nie jest informacją publiczną. W niniejszej sprawie X. w P. Sp. z o.o. nie odniosło się do żądania udostępnienia informacji publicznej w żaden ze wskazanych sposobów. Uznać zatem należy, że spółka w przedmiotowej sprawie dopuściła się bezczynności. W związku z powyższym, na podstawie art. 149 § 1 zd. 1 p.p.s.a., sąd zobowiązał X. w P. Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością do załatwienia wniosku skarżącego z dnia [...] listopada 2012 r. w terminie 14 dni od daty zwrotu akt administracyjnych sprawy po uprawomocnieniu się wyroku. Jednocześnie, w oparciu o treść art. 149 § 1 zdanie 2 p.p.s.a., sąd stwierdził, że bezczynność spółki w rozpoznawanej sprawie nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Oceniając tę okoliczność, sąd wziął pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, w tym fakt, iż zachowanie spółki nie miało cech lekceważącego traktowania obowiązków nałożonych na nią z mocy ustawy. Orzeczenie o kosztach zostało wydane na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. Mając na uwadze powyższe, sąd orzekł, jak w sentencji