II GZ 670/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący : sędzia NSA Maria Myślińska po rozpoznaniu w dniu 26 listopada 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia "J.-P." Spółki z o.o. w R. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 13 września 2013 r., sygn. akt VI SA/Wa 1276/13 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi "J.-P." Spółki z o.o. w R. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] stycznia 2013 r., nr [...] w przedmiocie cofnięcia w części zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych postanawia: 1. uchylić zaskarżone postanowienie; 2. wstrzymać wykonanie decyzji Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] stycznia 2013 r. o numerze [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. postanowieniem z dnia 13 września 2013 r., sygn. akt VI SA/Wa 1276/13, odmówił J.-P. Spółce z o.o. wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] stycznia 2013 r., nr [...], w przedmiocie cofnięcia w części zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych, z następującym uzasadnieniem. W skardze na powyższą decyzję Spółka J.-P. zawarła wniosek o jej wstrzymanie, podnosząc, że wykonanie decyzji spowodowałoby trudne do odwrócenia skutki. Spółka nie może prowadzić działalności w punkcie, w stosunku do którego cofnięto zezwolenie. Podkreśliła, że zawarcie kolejnej umowy z właścicielem lokalu może być utrudnione z uwagi na utratę zaufania, a ponowne uruchomienie punktu będzie powodować szereg komplikacji natury logistycznej. Sąd I instancji odmówił Spółce wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, wskazując, że skarżąca nie wykazała zaistnienia przesłanek określonych w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.). We wniosku wskazano jedynie konsekwencje wykonania zaskarżonej decyzji związane z zamknięciem punktu, przewozem i zabezpieczeniem urządzeń. Zdaniem Sądu okoliczności te są logicznym następstwem wykonania decyzji o cofnięciu zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach i nie stanowią o zagrożeniach z art. 61 § 3 p.p.s.a. Sąd I instancji stwierdził, że ewentualne uwzględnienie wniosku mogłoby nastąpić jedynie wówczas, gdyby wskazano w nim konkretne okoliczności odnoszące się do sytuacji finansowej skarżącej, które dawałyby podstawy do uznania, że w przypadku cofnięcia zezwolenia na prowadzenie i urządzania gier na automatach o niskich wygranych zajdzie niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącej znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wobec faktu, że skarżąca nie podała żadnych danych wskazujących na wysokość osiąganych z działalności przychodów oraz dochodów (ewentualnie strat), nie przestawiła żadnych dokumentów obrazujących jej sytuację finansową, ani nie określiła skali działalności gospodarczej, zdaniem Sądu nie ma możliwości stwierdzenia, czy w istocie zachodzi niebezpieczeństwo trudnych do odwrócenia skutków w związku z wydaniem zaskarżonej decyzji. Spółka J.-P. złożyła zażalenie na powyższe postanowienie, wnosząc o jego uchylenie. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 61 § 3 p.p.s.a. wskutek: 1. niedostrzeżenia, że brak wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji spowoduje, iż strona będzie musiała wycofać z określonego punktu automaty do gier o niskich wygranych, co może skutkować tym, że właściciel tegoż punktu rozwiąże ze spółką umowę najmu, a zatem nie będzie możliwe powtórne uruchomienie tego punktu – co oznacza, że zachodzi niebezpieczeństwo trudnych do odwrócenia skutków; 2. niedostrzeżenia, że brak wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji spowoduje, iż strona będzie musiała wycofać z określonego punktu automaty do gier o niskich wygranych, a ponowne uruchomienie tego punktu wymagać będzie kolejnych działań zarówno logistycznych (m.in. fizycznego przywiezienia do punktu gier automatów), jak i administracyjnych (przede wszystkim zgłoszenia przemieszczenia automatów do przedmiotowego punktu gier i zgłoszenie zamiaru uruchomienia tam działalności), przy czym ewentualne uchylenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji niekoniecznie sprawi, że sytuacja skarżącej spółki wróci do stanu sprzed wydania orzeczenie w II instancji, a co najwyżej umożliwi spółce podjęcie starań o jego "reaktywację", przy czym ich wynik nie jest wiadomy – co oznacza, że zachodzi niebezpieczeństwo trudnych do odwrócenia skutków; 3. błędnego przyjęcia przez WSA, że "/.../w niniejszej sprawie skarżąca wykazała jedynie konsekwencje wykonania zaskarżonej decyzji związane z zamknięciem punktu /.../ Okoliczności, na które powołuje się spółka nie stanowią o zagrożeniach z art. 61 § 3 p.p.s.a., lecz określają logiczne następstwa wykonania decyzji o cofnięciu zezwolenia /.../ uwzględnienie wniosku mogłoby nastąpić jedynie, gdyby wskazano w nim konkretne okoliczności odnoszące się do sytuacji finansowej, majątkowej skarżącej". W uzasadnieniu zażalenia wskazano, że we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji szczegółowo opisano, iż brak jej wstrzymania może być równoznaczny z faktyczną, bezpowrotną utratą przez spółkę prawa do organizowania gier w punkcie, w którym cofnięto zezwolenie. Wykonanie decyzji może oznaczać likwidację tego punktu gier, właściciele lokalu zaś grożą rozwiązaniem umów najmu. Skarżąca wskazała ponadto na szereg trudności logistycznych i administracyjnych związanych z wykonaniem zaskarżonej decyzji, zauważając, że w przypadku jej uchylenie, przywrócenie stanu poprzedniego będzie znacznie utrudnione lub niemożliwe. Spółka podniosła, że stwierdzenie Sądu, iż wskazane we wniosku okoliczności są "logicznym następstwem" wykonania przedmiotowej decyzji, nie wyklucza zastosowania ochrony tymczasowej. Wszak to właśnie następstwa wykonania decyzji świadczą o zagrożeniach, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., w przeciwnym razie zostałby zerwany związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy tymi elementami. Ponadto, wbrew twierdzeniom WSA, przesłanki określone w cyt. przepisie niekoniecznie muszą łączyć się z sytuacją finansową czy też majątkową wnioskodawcy. Spółka podkreśliła, że podstaw wstrzymania wykonania decyzji upatruje w przesłance trudnych do odwrócenia skutków, które mogą przejawiać się także na poziomie czynności faktycznych i prawnych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wprowadzona w tym przepisie ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi wyjątek od zasady wynikającej z art. 61 § 1 p.p.s.a., w myśl której wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego dokonana przez Sąd I instancji ocena argumentów skarżącej zawartych we wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji, w kontekście ustawowych przesłanek zastosowania ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym, była nieprawidłowa. W rozpoznawanej sprawie Spółka upatruje zasadności wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w zaistnieniu przesłanki trudnych do odwrócenia skutków. Należy w tym miejscu podzielić pogląd skarżącej, że przesłanka ta nie musi wiązać się z sytuacją finansową wnioskodawcy. Trudne do odwrócenia skutki są to skutki faktyczne lub prawne, które raz zaistniałe, spowodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, a powrót do stanu poprzedniego może nastąpić po długim czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienie NSA z dnia 27 sierpnia 2013 r., sygn. akt I GZ 211/13). W świetle tak rozumianego pojęcia trudnych do odwrócenia skutków, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. za błędne należało uznać stwierdzenie Sądu I instancji, że jedynie wykazanie okoliczności odnoszących się do sytuacji finansowej strony umożliwia zastosowanie ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Rozpoznając wniosek skarżącej, należało w pierwszej kolejności rozważyć, czy przedstawione przez skarżącą konsekwencje wykonania zaskarżonej decyzji można uznać za trudne do odwrócenia skutki, a następnie, czy okoliczności te zostały należycie uprawdopodobnione, by można udzielić stronie ochrony tymczasowej. Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że to na wnioskodawcy spoczywa ciężar wykazania zaistnienia wskazanych w art. 61 § 3 p.p.s.a. przesłanek. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego podniesione przez skarżącą okoliczności, takie jak likwidacja punktu gry oraz związane z tym liczne działania logistyczne, mogą w istocie spowodować trudne do odwrócenia, bądź nawet nieodwracalne skutki, a niebezpieczeństwo ich wystąpienia w realiach niniejszej sprawy zostało wystarczająco uprawdopodobnione. Szczegółowo opisana przez Spółkę procedura ponownego uruchomienia przedmiotowych automatów wiąże się bowiem z podjęciem szeregu działań logistycznych i administracyjnych, m.in. zgłoszeniem przemieszczenia automatów do przedmiotowych punktów gier, zgłoszeniem zamiaru uruchomienia automatów, z czym wiąże się dalsza procedura sprawdzania takich punktów gier, którą kończy orzeczenie zatwierdzające lub odmawiające zatwierdzenia akt weryfikacyjnych owych punktów. Wobec tego nie ma pewności, czy skarżąca, ubiegając się o ponowne uruchomienie automatów, taką zgodę uzyska. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 61 § 3 w związku z art. 193 i w związku z art. 197 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia. ----------------------- 2