I SA/Wa 1402/13

WyrokWSA w Warszawie2013-09-17

Skład orzekający: Emilia Lewandowska, Jolanta Dargas, Dariusz Pirogowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odmówił uchylenia decyzji odmawiającej ustalenia odszkodowania za nieruchomość, mimo stwierdzenia nieważności decyzji podziałowej, na której oparto pierwotne rozstrzygnięcie?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, stwierdzając, że organy przedwcześnie uznały, iż decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego stwierdzająca nieważność decyzji podziałowej nie wpłynęła na możliwość wznowienia postępowania. Brak ustaleń co do prawomocności tej decyzji czyni zasadnym zarzut naruszenia przepisów o wznowieniu postępowania (art. 145 § 1 pkt 5 i 8 k.p.a.).
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy ustalenia odszkodowania za nieruchomość, która została utrzymana w mocy przez kolejne decyzje administracyjne, w tym decyzję Ministra Infrastruktury. Przedsiębiorstwo T. S.A. wniosło o wznowienie postępowania z uwagi na stwierdzenie nieważności decyzji podziałowej, na której oparto pierwotne rozstrzygnięcia. Organy odmówiły uchylenia decyzji, uznając, że nie zaszły przesłanki do wznowienia postępowania. Skarżąca spółka zarzuciła naruszenie przepisów k.p.a. dotyczących wznowienia postępowania.
Rozstrzygnięcie
1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej na rzecz T. S.A. w P. kwotę 460 (czterysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska Sędziowie: WSA Jolanta Dargas (spr.) WSA Dariusz Pirogowicz Protokolant specjalista Ewelina Dębna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 września 2013 r. sprawy ze skargi T. S.A. w P. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej na rzecz T. S.A. w P. kwotę 460 (czterysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] stycznia 2009 r., nr[...], po rozpatrzeniu odwołania Przedsiębiorstwa T. Sp. z o.o. z siedzibą w P. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2008 r., nr [...] odmawiającej uchylenia decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 2000 r., nr [..], utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia [...] marca 2000 r, nr [...] o odmowie ustalenia na rzecz Przedsiębiorstwa T. Sp. z o.o. odszkodowania za nieruchomość położoną w P. przy ul. [...], oznaczoną w ewidencji gruntów jako działka nr [..] , obręb [...]- utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ przedstawił następująco stan faktyczny i prawny: Prezydent Miasta P. decyzją z dnia .[...] marca 2000 r., nr [...] odmówił ustalenia na rzecz Przedsiębiorstwa T. Sp. z o.o. z siedzibą w P., odszkodowania za przedmiotową nieruchomość. Powyższa decyzja została utrzymana w mocy decyzją Wojewody [...] dnia [...] maja 2000 r. nr [..]. Wyrokiem z dnia 16 października 2001 r., sygn. akt II SA/Po 1682/00 Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Poznaniu oddalił skargę na w/w decyzję Wojewody [...] podzielając stanowisko organów administracji publicznej, iż sporna działka nie przeszła z mocy prawa na własność gminy. Wnioskiem z dnia 25 czerwca 2004 r. Przedsiębiorstwo T. Sp. z o.o. wystąpiło do Prezydenta Miasta P. o wznowienie postępowania w sprawie ustalenia na rzecz tego przedsiębiorstwa odszkodowania za przedmiotową nieruchomość, z uwagi na stwierdzenie nieważności decyzji podziałowej Zarządu Geodezji i Katastru Miejskiego [...] z dnia [...] listopada 1999 r, nr [...] (na której zostały oparte decyzja Prezydenta Miasta P., decyzja Wojewody [...] i wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego). Przedsiębiorstwo podało, że w dniu 4 czerwca 2004 r. otrzymało decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] maja 2004 r., nr [...] o stwierdzeniu nieważności decyzji podziałowej z dnia [...] listopada 1999 r. w części obejmującej użyty w sentencji zwrot "pod warunkiem ustanowienia służebności gruntowej do wydzielonych działek: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], zgodnie z art. 99 ustawy o gospodarce nieruchomościami" a także zwrot "do których należy zagwarantować dojazd na zasadzie ustanowienia służebności przejazdu na wydzielonych działkach" umieszczony w pkt 5 uzasadnienia. Zdaniem wnioskodawcy, z uzasadnienia decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] wynika, że wskutek podziału nieruchomości i wydzielenia działki drogowej, droga ta z mocy prawa przeszła na własność gminy z dniem, w którym decyzja o podziale stała się ostateczna i zapisy o konieczności ustanawiania służebności gruntowych były w decyzji o podziale nieważne. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2004 r, nr [...] Prezydent Miasta P.przekazał wniosek o wznowienie według właściwości Wojewodzie [...]. W piśmie z dnia 7 września 2004 r. pełnomocnik Przedsiębiorstwa T. Sp. z o.o., uzupełniając przedmiotowy wniosek podał, że podstawą prawną żądania wznowienia postępowania w niniejszej sprawie jest przepis art. 145 § 1 pkt 5, 7 i 8 kpa. Wojewoda [...], postanowieniem z dnia [...] listopada 2004 r, nr [...] wznowił postępowanie administracyjne zakończone ostateczną decyzją Wojewody [...] z [...] maja 2000 r., a następnie decyzją z dnia [...] kwietnia 2008 r., nr [...] odmówił uchylenia w/w decyzji Wojewody [...]. Decyzją z dnia [...] stycznia 2009 r., po rozpatrzeniu odwołania Przedsiębiorstwa T. Sp. z o.o., Minister Infrastruktury utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] kwietnia 2008 r. W uzasadnieniu podniósł, że w niniejszej sprawie zgodność z prawem decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 2000 r. została oceniona przez Naczelny Sąd Administracyjny, który wyrokiem z dnia 16 października 2001 r, (wiążącym w niniejszej sprawie) oddalił skargę. Zatem, w ocenie Ministra, postępowanie wznowieniowe dotyczyć może wyłącznie tych okoliczności, które nie były znane sądowi w dniu wydania wyroku. Organ odwoławczy wskazał, że przesłanki wznowieniowe powołane przez wnioskodawcę odnoszą się do okoliczności stwierdzenia w części, przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], nieważności decyzji podziałowej z dnia [...] listopada 1999 r., a więc nowej okoliczności, która zaistniała po wydaniu przez Naczelny Sąd Administracyjny wyroku z dnia 16 października 2001 r. oddalającego skargę na decyzję odmawiającą przyznania odszkodowania. Minister Infrastruktury podniósł jednak, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] stwierdziło nieważność decyzji podziałowej jedynie w części zawierającej warunek ustanowienia służebności gruntowej do wydzielonych działek budowlanych. Tym samym decyzja ta nie spowodowała wycofania z obiegu prawnego z mocą wsteczną decyzji zatwierdzającej projekt podziału spornej nieruchomości, ani też nie przesądziła, czy zaistniał z mocy prawa skutek w postaci przejścia własności działek wydzielonych pod drogi na rzecz Miasta . Oznacza to, że w sprawie nie wyszły na jaw nowe okoliczności faktyczne ani nowe dowody, które istniałyby w dniu wydania decyzji w sprawie odszkodowania i nie byłyby znane organowi orzekającemu w sprawie, a zatem nie wystąpiła przesłanka określona w art. 145 § 1 pkt 5 kpa. Organ stwierdził także, iż nie nastąpiło wycofanie z obiegu prawnego decyzji podziałowej, w oparciu o którą orzekano w sprawie odszkodowania, w takim zakresie, który miałby wpływ na rozstrzygnięcie sprawy odszkodowawczej, a zatem nie wystąpiła również przesłanka określona w art. 145 § 1 pkt 8 kpa. Odnosząc się do przesłanki z art. 145 § 1 pkt 7 kpa, Minister wskazał, że przesłanka ta nie występuje, gdy w sprawie nie pojawiło się jakiekolwiek zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 kpa, dające podstawę do zawieszenia postępowania odszkodowawczego. Decyzja Ministra Infrastruktury z dnia [...] stycznia 2009 r. stała się przedmiotem skargi złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez T. S.A. w P. Skarżąca zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie: a) art. 145 § 1 pkt 8 kpa poprzez przyjęcie, że w niniejszej sprawie nie zachodzi przesłanka wymieniona w tym przepisie; b) art. 98 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. Nr 261, poz. 2603 ze zm, powoływana dalej jako "ugn") w brzmieniu obowiązującym po 15 lutego 2000 r, poprzez przyjęcie, że na mocy tego przepisu jedynie drogi publiczne przechodzą na własność gminy. Wobec powyższego skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2008 r. W uzasadnieniu skargi przedstawiono szereg argumentów na poparcie przedstawionych zarzutów. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wyrokiem z dnia 5 sierpnia 2009r. sygn. akt I SA/Wa 331/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę T. S.A. w P. W ocenie Sądu analiza zebranych w sprawie dowodów wskazuje, że prawidłowo organy obu instancji uznały, że brak jest podstaw do uchylenia ostatecznej decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 2000r., gdyż postępowanie administracyjne wykazało, że nie zaistniały przesłanki opisane w przepisach art. 245 § 1 pkt 5,7,8 k.p.a. Od powyższego wyroku T. S.A. wniosła skargę kasacyjną i Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 23 września 2010r. sygn. akt I OSK 1603/09 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania. W motywach pisemnych swojego wyroku Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że przedwcześnie w sprawie przyjęto, że decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lutego 2007r. nr [...] jest ostateczna. Decyzją tą Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] stwierdziło nieważność decyzji tego samego organu z dnia [...] maja 2004r. nr [...]. Z kolei przedmiotowa decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] maja 2004r. stwierdzała nieważność decyzji podziałowej Dyrektora [...] i [...] z dnia [...] listopada 1999r. nr [...] w części nakładającej na skarżącą spółkę obowiązek ustanowienia służebności drogowej do wydzielonych w wyniku podziału działek. NSA stwierdził, że jak wynika z akt sprawy postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji podziałowej z dnia [...] listopada 1999r. nie zostało zakończone, bowiem T. sp. z o.o. złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, a więc decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lutego 2007r. nie korzysta z waloru ostateczności. W konsekwencji dopiero prawomocność decyzji z dnia [...] lutego 2007r. pozwalałaby na stwierdzenie, że decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2004r. stwierdzająca nieważność decyzji podziałowej została ostatecznie wyeliminowana z obrotu prawnego. Uchybienie to, w ocenie NSA, uczyniło zasadnym zarzut skargi kasacyjnej naruszenia art. 145 § 1 pkt 5 i pkt 8 k.p.a. Ponownie rozpoznając skargę T. S.A. z siedzibą w P.na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] stycznia 2009r.. utrzymującą w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2008r. o odmowie uchylenia decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 2000 r. utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia [...] marca 2000 r. o odmowie ustalenia odszkodowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Stosownie do treści art. 190 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd, któremu sprawa została przekazana związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. W niniejszej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 23 września 2010r. r. wypowiedział pogląd, że brak ustaleń co do prawomocności decyzji z dnia [...] lutego 2007 r. Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] czyni zasadnym zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 5 i 8 k.p.a. W ocenie NSA kwestia czy decyzja z dnia [...] maja 2004r. została usunięta z obrotu prawnego czy też nie jest istotna dla oceny przyczyn wznowienia postępowania administracyjnego w przedmiocie odmowy ustalenia odszkodowania. Rozstrzygając sprawę zaskarżonymi w niniejszej sprawie decyzjami organy uznały, że decyzja SKO w [...] z dnia [...] maja 2004r. została usunięta z obrotu prawnego. Jednakże NSA uznał takie stanowisko za przedwczesne. Należy więc uznać w ślad za Naczelnym Sądem Administracyjnym, ze przyjęcie przez organy, iż decyzja ta została usunięta z obrotu prawnego i na tej podstawie ocena przesłanki wznowienia określonej w art. 145 §1 pkt 8 k.p.a jest przedwczesna i czyni zasadnym zarzut skargi naruszenia tego przepisu a to uzasadnia uchylenie zaskarżonych decyzji organów obu instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Ponownie rozpoznając sprawę organ ustali czy zakończyło się prawomocne postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji SKO w [...] z dnia [...]maja 2004r. W zależności od wyniku tego postępowania ustosunkuje się jaki to ma wpływ na wystąpienie przesłanki wznowienia postępowania wskazanej w art. 145 § 1 pkt 5 i 8 k. p. a, na które powołuje się wnioskodawca. W sytuacji gdyby to postępowanie nieważnościowe nadal się toczyło organ zawiesi postępowanie wznowieniowe na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa do czasu prawomocnego zakończenia postępowania nieważnościowego. Ponieważ postępowanie znajduje się na etapie, na którym rozważane są przyczyny wznowienia, których ustalenie dopiero pozwoli na przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w celu rozpoznania i rozstrzygnięcia istoty sprawy administracyjnej będącej przedmiotem ostatecznej decyzji (art. 149 § 2 kpa ) zarzut skargi naruszenia art.98 ust.1 ustawy o gospodarce nieruchomościami należało uznać za przedwczesny. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c, art. 152 i art.200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło