II SA/Ol 569/13
WyrokWSA w Olsztynie2013-09-17
Skład orzekający: Adam Matuszak, Beata Jezielska, Katarzyna Matczak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja obciążająca opłatą za kontrolę sanitarną może zostać utrzymana w mocy, jeśli decyzja merytoryczna, stanowiąca podstawę do jej wydania, została wyeliminowana z obrotu prawnego z powodu wydania jej przez organ niewłaściwy?Ratio decidendi
Decyzja obciążająca opłatą za czynności kontrolne, która jest decyzją następczą i zależną od decyzji merytorycznej, nie może się ostać, jeśli decyzja merytoryczna została wyeliminowana z obrotu prawnego. W sytuacji, gdy decyzja merytoryczna została wydana przez organ niewłaściwy, a następnie została stwierdzona jej nieważność, odpadła podstawa prawna do obciążenia strony opłatą za czynności kontrolne, które były zastrzeżone dla innego organu.Stan faktyczny
Spółka A została obciążona opłatą za kontrolę sanitarną stwierdzającą naruszenie wymagań higieniczno-zdrowotnych. Organ pierwszej instancji wydał decyzję obciążającą opłatą, a organ odwoławczy utrzymał ją w mocy. Spółka wniosła skargę do sądu, zarzucając naruszenie przepisów o właściwości i brak pełnego uzasadnienia faktycznego. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu pierwszej instancji, stwierdzając, że podstawa prawna do obciążenia opłatą odpadła, ponieważ decyzja merytoryczna dotycząca oznakowania kosmetyków została wyeliminowana z obrotu prawnego z powodu wydania jej przez organ niewłaściwy.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji, orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, oraz zasądził od Inspektora Sanitarnego na rzecz skarżącej kwotę 357 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Matuszak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Beata Jezielska Sędzia WSA Katarzyna Matczak Protokolant specjalista Karolina Hrymowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 września 2013 r. sprawy ze skargi Spółki A na decyzję Inspektora Sanitarnego z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie obciążenia opłatą za kontrolę sanitarną I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji; II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; III. zasądza od Inspektora Sanitarnego na rzecz skarżącej Spółki A kwotę 357 zł (słownie: trzysta pięćdziesiąt siedem złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w "[...]" decyzją znak "[...]" wydaną dnia "[...]" na podstawie art. 104 k.p.a., art. 36 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2011 r. Nr 212, poz. 1263 ze zm.) oraz § 2, § 3, § 4 i § 5 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 5 marca 2010 r. w sprawie sposobu ustalania wysokości opłat za badania laboratoryjne oraz inne czynności wykonywane przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. Nr 36, poz. 203) obciążył Spółkę A (dalej jako: Spółka) opłatą w kwocie "[...]" za kontrolę stwierdzającą naruszenie wymagań higieniczno-zdrowotnych. W uzasadnieniu wskazał m.in., że przeprowadzona w dniach "[...]" kontrola sanitarna wykazała naruszenie przepisów higieniczno-zdrowotnych, co udokumentowano sporządzonym protokołem kontroli Nr: "[...]" z dnia "[...]". Zgodnie z art. 36 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej za badania laboratoryjne oraz inne czynności wykonywane przez organy inspekcji sanitarnej, w związku ze sprawowaniem bieżącego i zapobiegawczego nadzoru sanitarnego, w wyniku których stwierdzono naruszenie wymagań higieniczno-zdrowotnych, pobiera się opłaty w wysokości kosztów ich wykonania.
W odwołaniu od powyższej decyzji pełnomocnik spółki wniósł o jej uchylenie i umorzenie postępowania. Zakwestionowanemu rozstrzygnięciu zarzucił: naruszenie przepisów postępowania poprzez błędne zastosowanie przepisów o właściwości – art. 21 § 1 pkt 3 k.p.a. oraz naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy w postaci art. 107 § 3 k.p.a. poprzez podanie niepełnego uzasadnienia faktycznego decyzji, na podstawie której obciążono stronę.
Po rozpatrzeniu odwołania, Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny decyzją znak "[...]" wydaną "[...]", na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Odnosząc się w uzasadnieniu do zarzutów odwołania i oceniając wydaną decyzję jako prawidłową wskazał m.in., iż w związku z tym, że w sprawie zostały naruszone wymagania higieniczno-zdrowotne organ inspekcji sanitarnej stopnia powiatowego wydał zgodnie z przepisami decyzję obciążającą opłatą za kontrolę. Wbrew zarzutowi strony o braku uzasadnienia faktycznego tej decyzji, w sytuacji, w której zgodnie z art. 36 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej wydanie takiej decyzji następuje w przypadku naruszenia wymagań, nie jest koniecznym przywoływanie opisanych w protokole kontroli nieprawidłowości. Sam fakt naruszenia przepisów prawa, a nie jakie nieprawidłowości zostały stwierdzone, skutkuje wydaniem decyzji nakładającej opłatę za czynności kontrolne. Wskazał, iż decyzja nakładająca opłatę, choć jest wydawana w odrębnym postępowaniu administracyjnym jest zawsze powiązana z decyzją nakazującą usunięcie określonych naruszeń. W tym wypadku zaskarżona decyzja jest związana z decyzją z dnia "[...]", znak "[...]".
Skargę na decyzję "[...]" wywiodła do Sądu Spółka. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji, jak też uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji skarżąca zarzuciła organowi naruszenie art. 21 § 1 pkt 3 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 12 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej poprzez utrzymanie w mocy rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji w sytuacji, gdy zostało ono podjęte z naruszeniem przepisów o właściwości oraz naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy zakwestionowanego rozstrzygnięcia w sytuacji, gdy nie zawierało ono pełnego uzasadnienia faktycznego.
W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny wniósł o jej oddalenie. Wskazał, iż decyzja nakładająca opłatę, choć jest wydawana w odrębnym postępowaniu administracyjnym, jest zawsze powiązana z decyzją nakazującą usunięcie określonych naruszeń. W tym przypadku zaskarżona decyzja jest związana z decyzją z dnia "[...]", znak "[...]".
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Przeprowadzona zgodnie z dyspozycją art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), kontrola legalności zaskarżonej, jak też poprzedzającej ją decyzji, dowiodła konieczności usunięcia ich z obrotu prawnego, aczkolwiek nie do końca z powodów podniesionych w skardze. Sąd kontrolując zaskarżone decyzje nie był jednak, stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (t.j. Dz. U. z 2012 poz. 270 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.) związany zarzutami i wnioskami skargi i dostrzeżone naruszenia prawa uwzględnił z urzędu.
Zgodnie z art. 36 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej za badania laboratoryjne oraz inne czynności wykonywane przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej w związku ze sprawowaniem bieżącego i zapobiegawczego nadzoru sanitarnego pobiera się opłaty w wysokości kosztów ich wykonania, z zastrzeżeniem ust. 2. Opłaty ponosi osoba lub jednostka organizacyjna obowiązana do przestrzegania wymagań higienicznych i zdrowotnych.
Powyższa norma upoważnia organy inspekcji sanitarnej do dokonywania kontroli sanitarnych, lecz kontrola ta może dotyczyć wyłącznie kwestii objętych kompetencjami, jaki tym organom przyznają ustawy.
Z materiału dowodowego sprawy wynika, że podczas kontroli w zakładzie Spółki organ pierwszej instancji stwierdził naruszenie wymagań higieniczno-zdrowotnych, które opisane zostały w protokole kontroli z dnia "[...]". Nr: "[...]". Naruszenia polegały m.in. na braku zgłoszenia zmiany nazwy i siedziby firmy do Krajowego Systemu Informowania o Kosmetykach, nieprawidłowym oznakowaniu opakowania jednostkowego kosmetyku, a także na odmowie okazania do wglądu dokumentacji dotyczącej kosmetyku "[...]".
Z okoliczności sprawy wynika ponadto, że Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny decyzją znak "[...]" wydaną "[...]" nakazał Spółce zapewnić prawidłowe oznakowanie wprowadzanych do obrotu kosmetyków, uwzględniając nową nazwę i siedzibę firmy. W uzasadnieniu tej decyzji wskazał, że w wyniku kontroli sanitarnej przeprowadzonej w dniach "[...]" stwierdzono m. in., iż pomimo zmiany nazwy i siedziby firmy Spółka nie uwzględniła tych zmian na etykietach produkowanych kosmetyków. Decyzja ta została utrzymana w postępowaniu odwoławczym w mocy decyzją Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego znak "[...]" z dnia "[...]". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wyrokiem z dnia 17 września 2013 r., sygn. akt II SA/Ol 568/13, stwierdził nieważność decyzji Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia "[...]" oraz poprzedzającej ja decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w "[...]" z dnia "[...]" wskazując, że powyższe decyzje obarczone są wadą powodującą ich nieważność bowiem zostały wydane przez organy Inspekcji Sanitarnej, podczas gdy właściwymi w tej sprawie były organy Inspekcji Handlowej.
Skoro decyzja z dnia "[...]" w przedmiocie prawidłowego oznakowania kosmetyków została wyeliminowana z obrotu prawnego, to tym samym odpadła podstawa prawna (sam organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wskazuje, że decyzja dnia "[...]" jest związana z decyzją z dnia "[...]", znak "[...]") do obciążenia skarżącej opłatą za czynności kontrolne dotyczące oznakowania kosmetyku, których to czynności, zastrzeżonych ustawowo dla innego organu, kontrolujący podmiot nie miał prawa wykonywać. W ocenie Sądu w niniejszej sprawie oraz w sprawie zakończonej decyzją z dnia "[...]" istnieje niewątpliwie tożsamość podmiotowa, bowiem obie sprawy dotyczą tego samego podmiotu. Oba te postępowania toczyły się w tej samej, z punktu widzenia materialnoprawnego, sprawie administracyjnej, ponieważ decyzja w przedmiocie prawidłowego oznakowania kosmetyków stanowiła bez wątpienia podstawę prawną do wydania kolejnej decyzji obciążającej Spółkę opłatą za kontrolę stwierdzającą naruszenie wymagań dotyczących oznakowania kosmetyków. Ta pierwsza, decyzja zakreślała ramy drugiego rozstrzygnięcia, czyli decyzji o charakterze następczym. Innymi słowy postępowanie w sprawie opłaty za czynności dotyczące oznakowania kosmetyków stanowiło kontynuację postępowania zasadniczego, a wydana w tym postępowaniu decyzja jest typową decyzją zależną od poprzedzającej ją decyzji zapadłej w szeroko rozumianej sprawie. Dlatego też powyższa okoliczność musiała skutkować uchyleniem zakwestionowanych decyzji.
Dodatkowo należy zauważyć, iż, jak wynika z akt sprawy, w sentencji decyzji z dnia "[...]" Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny orzekł o obciążeniu skarżącej opłatą pieniężną w kwocie "[...]" za kontrolę stwierdzającą naruszenia wymagań higieniczno-sanitarnych. Uzasadnienie decyzji wskazuje, że kwota obciążenia ("[...]") to koszty bezpośrednie (średnie wynagrodzenie pracowników stacji wykonujących badania lub inne czynności) w kwocie "[...]" oraz koszty pośrednie "[...]". Z treści protokołu kontroli z dnia "[...]" Nr: "[...]", wynika, że naruszenia polegały m.in. na braku zgłoszenia zmiany nazwy i siedziby firmy do Krajowego Systemu Informowania o Kosmetykach, nieprawidłowym oznakowaniu opakowania jednostkowego kosmetyku, a także na odmowie okazania do wglądu dokumentacji dotyczącej kosmetyku. Powyższe prowadzi do wniosku, że obciążenie nie zostało orzeczona za jedno naruszenie, ale kilka, tak więc wskazana kwota "[...]" stanowi de facto sumę obciążeń za czynności kontrolne. Zauważyć należy, że rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 5 marca 2010 r. w sprawie sposobu ustalania wysokości opłat za badania laboratoryjne oraz inne czynności wykonywane przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej nie ustala stawki kwotowej za konkretną czynność kontrolną. Nie można zatem w sprawie wyszczególnić jaka jest kwotowa partycypacja kosztów za konkretną czynność kontrolną. Z tego też względu Sąd nie mógł uchylić zakwestionowanej oraz poprzedzającej jej decyzji w części, gdyż mogłoby to prowadzić do nieuprawnionego miarkowania wartości każdej z czynności kontrolnych.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjne na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i art. 135 oraz art. 152 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji. Orzeczenie o kosztach postępowania wydano na podstawie art. 200 i 205 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło