IV SA/Gl 844/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Matan Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga- Gajewska Sędzia WSA Małgorzata Walentek (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Pasiek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 września 2013 r. sprawy ze skargi A.S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie statusu bezrobotnego 1) uchyla zaskarżoną decyzję; 2) określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. U z a s a s a d n i e n i e Decyzją z dnia [...] Nr [...] Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta C. z dnia [...] o utracie przez A.S. statusu osoby bezrobotnej oraz zasiłku dla bezrobotnych z dniem [...]. W podstawie prawnej rozstrzygnięcia powołano art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t.j. Dz. U. z 2008 r. Nr 69, poz. 415) oraz art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Z uzasadnienia tej decyzji oraz akt administracyjnych sprawy wynika, że A.S. uzyskała status osoby bezrobotnej z dniem [...] z prawem do zasiłku od dnia [...] w wysokości [...] zł na mocy decyzji Prezydenta Miasta C. z dnia [...]. Następnie w związku z niestawieniem się w wyznaczonym terminie w Powiatowym Urzędzie Pracy i niepowiadomieniem w okresie 7 dni o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa, Prezydent Miasta C. decyzją z dnia [...] orzekł o utracie przez ww. statusu osoby bezrobotnej i utracie prawa do zasiłku dla bezrobotnych z dniem [...]. W odwołaniu od tej decyzji strona podniosła, że w okresie od [...] do [...] przebywała na zwolnieniu lekarskim i z tego powodu nie mogła zgłosić się do urzędu pracy. Do odwołania dołączyła zaświadczenie od lekarza psychiatry o niezdolności do pracy w podanym terminie. Decyzją z dnia [...] Wojewoda [...] uchylił decyzję organu I instancji celem ustalenia, czy strona miała możliwość powiadomienia urzędu pracy w ustawowym terminie o uzasadnionej przyczynie niestawiennictwa w wyznaczonym terminie. W dniu [...] A.S. złożyła oświadczenie, w którym podała, że nie stawiła się w wyznaczonym terminie, tj [...], bo przebywała na zwolnieniu lekarskim z zaleceniem leżenia w łóżku. Nie została wcześniej poinformowana, że przebywając na zwolnieniu musi o tym fakcie poinformować telefonicznie do [...]. Nadto wyjaśniła, że jej stan fizyczny i psychiczny uniemożliwiał stawiennictwo w urzędzie. Ponadto leki antydepresyjne, które musiała przyjmować powodowały ograniczenie prawidłowego jej funkcjonowania. Decyzją z dnia [...] Prezydent Miasta C. ponownie orzekł o utracie przez A.S. statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku z dniem [...] z powodu niestawiennictwa w wyznaczonym terminie. W uzasadnieniu organ uznał, że podana przez stronę przyczyna niestawiennictwa w urzędzie pracy w wyznaczonym terminie, tj niezdolność do pracy z powodu choroby jest uzasadniona, niemniej strona nie dopełniła obowiązku powiadomienia urzędu pracy w terminie 7 dni o przyczynie niestawiennictwa, tj do dnia [...]. W ocenie organu strona miała możliwość powiadomienia o przyczynie swego niestawiennictwa urząd pracy, bowiem nie była obłożnie chora, a zalecone przez lekarza leżenie w łóżku nie jest okolicznością ograniczającą możliwość informowania urzędu o swojej sytuacji. Strona mogła tego dokonać telefonicznie, drogą elektroniczną, za pośrednictwem poczty, męża lub innej osoby trzeciej, bądź też w inny sposób. Ponadto zaznaczono, że strona została prawidłowo pouczona o obowiązkach bezrobotnego oraz konsekwencjach ich niedopełnienia. W odwołaniu A.S. nie zgodziła się z powyższą decyzją Podniosła, że od lekarza psychiatry otrzymała zwolnienie lekarskie potwierdzające, że popadła w stan depresji. Wskazała, że przez pierwsze dni pozostawała w głębokiej depresji i nie była w stanie myśleć o spoczywających na niej obowiązkach. Dopiero po przejściu trudnego okresu zgłosiła się do urzędu pracy. Dodała, że to nie leżenie w łóżku było przyczyną niedoinformowania o przyczynie niestawiennictwa w urzędzie pracy, ale stan psychiki i rodzaj choroby, na którą cierpi. Decyzja nie uwzględnia faktu, że nie była w stanie z przyczyn psychicznych spełnić spoczywającego na niej obowiązku oraz, że nie była w stanie racjonalnie myśleć i przewidywać. Wymienioną na wstępie decyzją z dnia [...] Wojewoda [...] utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W jej motywach wskazał, że w dniu rejestracji A.S. została poinformowana o przysługujących jej prawach i obowiązkach jako osoby bezrobotnej, w tym o obowiązku zgłaszania się do właściwego powiatowego urzędu pracy w wyznaczonym przez urząd terminie w celu przyjęcia propozycji odpowiedniej pracy lub innej formy pomocy proponowanej przez urząd pracy, w tym potwierdzenia gotowości do podjęcia pracy. Natomiast stosownie do art. 33 ust. 4 zgodnie z art. 33 ust. 3 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy starosta (prezydent miasta) pozbawia statusu bezrobotnego osobę, która nie stawiła się w urzędzie pracy w wyznaczonym terminie i nie powiadomiła w okresie 7 dni o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa. Pozbawienie statusu następuje od dnia niestawienia się w urzędzie pracy na okres 120 dni od dnia pierwszego niestawiennictwa. Podkreślił, że wynikający z tego przepisu 7-dniowy termin jest terminem prawa materialnego i jako taki nie podlega regułom przywracania, zatem jego niezachowanie nie pozwala organom zatrudnienia uwzględnić powodów niestawiennictwa jako uzasadnionej przyczyny a w konsekwencji przywrócić status bezrobotnego. Organ odwoławczy podzielił twierdzenia organu I instancji, iż powiadomienie w terminie 7- dniowym może nastąpić w różnej formie, telefoniczne, drogą elektroniczną, za pośrednictwem poczty bądź korzystając z pośrednictwa członków rodziny. W przedmiotowej sprawie leżąca po stronie A.S. przyczyna niestawiennictwa w wyznaczonym na dzień [...] terminie była uzasadniona, gdyż strona przebywała w okresie od [...] do [...] na zwolnieniu lekarskim. Strona nie wykazała natomiast, że były przeszkody uniemożliwiające jej terminowe powiadomienie PUP. Podniosła jedynie, że nie została wcześniej poinformowana, iż przebywając na zwolnieniu lekarskim, musi o tym fakcie telefonicznie poinformować urząd pracy. Organ zwrócił uwagę, że to bezrobotny winien dbać o swoje interesy i w razie wątpliwości dopytać pracownika PUP. Ponadto podał, że konsekwencją utraty statusu bezrobotnego jest utrata prawa do zasiłku. Decyzję Wojewody [...] zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach A.S. Podniosła, że wyznaczonym terminie nie stawiła się ze względu na chorobę. Zwolnienie lekarskie wystawione na okres od [...] do [...] dostarczyła natychmiast po ustaniu przyczyny uniemożliwiającej jej normalne funkcjonowanie, tj. [...]. Przez cały okres zwolnienia leżała w łóżku i nie miała kontaktu ze światem. Brała jedynie leki psychotropowe. Nikt w domu nie wiedział, iż spoczywa na niej obowiązek powiadomienia urzędu pracy o niemożności stawienia się w tej instytucji. Pomimo tego PUP nie uwzględnił przyczyny jej niestawiennictwa, choć organ odwoławczy uchylił wcześniejszą decyzję celem ustalenia, czy miała możliwość powiadomienia w 7-dniowym terminie o przyczynie niestawiennictwa w wyznaczonym terminie. Ponadto skarżąca zarzuciła, że w sprawie nie przeprowadzono postępowania wyjaśniającego ani nie zapoznano jej z zebranym materiałem przed wydaniem decyzji. Przyczyna niestawienia się w urzędzie pracy była od niej niezależna, co zdaniem skarżącej uzasadniało przywrócenie jej terminu. Zdaniem skarżącej organy dopuściły się naruszenia art. 6, 7, 8, 9 , 10, 11 i 12 Kodeksu postępowania administracyjnego. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie z przyczyn będących podstawą wydania zaskarżonej decyzji. Dodatkowo wskazał, że skarżąca nie wykazała, że były przeszkody, które uniemożliwiły jej zawiadomienie w ustawowym terminie. Przez cały czas postępowania powołuje się na zwolnienie lekarskie, z którego wynika okres niezdolności do pracy i to , że chory winien leżeć. Brak natomiast informacji o stanie psychicznym, czy zażywanych lekach i ich skutkach na codzienne funkcjonowanie, na co powołuje się w skardze. Nie przedstawiła żadnych dodatkowych dowodów w sprawie, mimo, ze organ odwoławczy wskazał na taką możliwość w swej decyzji z dnia [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Na wstępie należy stwierdzić, iż zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli przepisy ustawy nie stanowią inaczej. Tylko w przypadku naruszeń prawa, określonych w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U z 2012 r., poz. 270), Sąd może zaskarżoną decyzję uchylić, stwierdzić jej nieważność lub niezgodność z prawem. Sąd nie jest natomiast związany granicami skargi, co oznacza, że skarga powinna zostać uwzględniona, jeśli tylko Sąd, niezależnie od zarzutów w niej podniesionych i wniosków w niej sformułowanych, stwierdzi istnienie naruszenia prawa, skutkujące koniecznością wzruszenia zaskarżonego aktu (art. 134 § 1 tej ustawy) Skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja została wydana bez dostatecznego wyjaśnienia istotnych dla jej rozstrzygnięcia okoliczności, co mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Materialnoprawną podstawę jej wydania stanowił przepis art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t.j. Dz. U. z 2008 r. Nr 69, poz. 415, ze zm.), zgodnie z którym starosta (prezydent miasta) pozbawia statusu bezrobotnego osobę, która nie stawiła się w urzędzie pracy w wyznaczonym terminie i nie powiadomiła w okresie 7 dni o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa. Dla zastosowania tego przepisu konieczne jest zatem zaistnienie obu przesłanek w nim wskazanych, tj. niestawienie się w wyznaczonym terminie w urzędzie pracy oraz brak powiadomienia o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa w terminie 7 dni od dnia, w którym bezrobotny miał stawić się. Przy czym omawiany przepis nie nakazuje usprawiedliwienia przyczyny nieobecności w wyznaczonym terminie, ale wymaga jedynie powiadomienia o uzasadnionej przyczynie niestawiennictwa. Chodzi zatem, jak trafnie wskazały organy, o każde powiadomienie, nawet telefoniczne i niekoniecznie osobiście. Powiadomić może także osoba bliska, członek rodziny. Jednakże Sąd zwraca uwagę, że w rozpatrywanej sprawie zaistniały okoliczności , które nie zostały wzięte pod uwagę przez organy orzekające w sprawie. Bezspornym jest, że skarżącej wyznaczono termin stawiennictwa na dzień [...] i że w dniu tym nie stawiła się w urzędzie pracy, jak również w terminie do [...] nie powiadomiła o przyczynie niestawiennictwa. Bezspornym jest także, że skarżąca na skutek choroby była niezdolna do pracy w okresie od [...] do [...], co potwierdziła zwolnieniem lekarskim. Zarówno w oświadczeniu z dnia [...] oraz w odwołaniu skarżąca podnosiła okoliczność, iż w tym czasie była w głębokiej depresji, przyjmowała silne leki antydepresyjne, co w znacznym stopniu ograniczało jej prawidłowe funkcjonowanie. Wskazywała, że powiadomiła organ o przyczynie niestawiennictwa natychmiast kiedy jej stan zdrowia się poprawił. Tymczasem organy uznały, że skarżąca mogła powiadomić o niemożliwości stawienia się w urzędzie pracy telefonicznie, listownie bądź wyręczając się innymi osobami (domownikami). Taki sposób oceny materiału dowodowego budzi istotne zastrzeżenia, bowiem nosi znamiona dowolności. Wojewoda nie tylko nie wskazał z jakich powodów odmówił wiarygodności wersji skarżącej, ale także w ogóle nie odniósł się do podnoszonych przez skarżącą, zarówno w oświadczeniu z dnia [...] oraz w odwołaniu, okoliczności dotyczących jej stanu psychicznego (głęboka depresja), konieczności przyjmowania leków psychotropowych i ich wpływu na jej funkcjonowanie, czym naruszył art. 107 § 3 k.p.a. Dopiero w odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wskazał na brak informacji o stanie psychicznym skarżącej, czy zażywanych lekach i ich skutkach na jej codzienne funkcjonowanie, jednakże, co uszło jego uwadze, w tym zakresie w toku postępowania kwestii tych nie wyjaśniono, choć zalecenie lekarza psychiatry "leżenia w łóżku" może wskazywać na zły stan skarżącej. Nie wezwano przy tym skarżącej do wykazania tych okoliczności, na które się powoływała, na przykład poprzez przedłożenie zaświadczenia wydanego przez lekarza, który ją leczy. Tymczasem dopiero zaniechanie przedstawienia przez stronę dowodów pomimo wezwania przez organ, wyłącza możliwość skutecznego podnoszenia zarzutu, że wydana w sprawie decyzja jest niezgodna z prawem wskutek naruszenia obowiązku organu wyjaśnienia okoliczności sprawy zgodnie z art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. Podejmując decyzję administracyjną w przedmiocie utraty statusu bezrobotnego oraz zasiłku organ związany jest regułami postępowania administracyjnego, określającymi jego obowiązki tak w zakresie prowadzenia postępowania, jak i orzekania. Przede wszystkim organ powinien przestrzegać zasady wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz zebrania, rozpatrzenia i oceny całego materiału dowodowego (art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.). Ocena czy dana okoliczność została udowodniona może bowiem nastąpić dopiero na podstawie całokształtu materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.) w przeciwnym wypadku nosi cechy dowolności. Wymienione braki postępowania wyjaśniającego nie pozwalają na stwierdzenie, że spełnione zostały przesłanki z art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, skutkujące pozbawieniem skarżącej statusu bezrobotnego oraz zasiłku dla bezrobotnych, a w szczególności, że skarżąca nie powiadomiła w okresie 7 dni o uzasadnionej przyczynie niestawiennictwa. Sąd podziela przy tym pogląd przyjęty przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w wyroku z dnia 29 stycznia 2008 r. sygn. akt IV SA/Gl 602/07, publik.: Lex 477218, że bieg 7-dniowego terminu niekoniecznie rozpoczyna się od wyznaczonego terminu stawiennictwa w urzędzie pracy, lecz zależy od tego, czy w tym czasie bezrobotny miał możliwość dokonania takiego powiadomienia. Jeżeli nie – to bieg tego terminu do powiadomienia rozpoczyna się od dnia ustania obiektywnej przeszkody uniemożliwiającej to powiadomienie. Przyjdzie przy tym zauważyć, że organ odwoławczy uchylając wcześniejszą decyzję nakazał ustalić, czy strona miała możliwość poinformowania o przyczynie niestawiennictwa w ustawowym terminie. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy rzeczą organu będzie uzupełnienie materiału dowodowego w kierunku wskazanym przez Sąd, w tym również ustalenie od kiedy skarżąca miała obiektywną możliwość powiadomienia urzędu pracy o przyczynie swojego niestawiennictwa w dniu [...], a następnie ocena czy w sprawie wystąpiły przesłanki z art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Wobec stwierdzenia naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, Sąd na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. c) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji. Uchylając zaskarżoną decyzję Sąd zastosował art. 152 ww. ustawy i stwierdził, że nie podlega ona wykonaniu