II GZ 671/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący : sędzia NSA Maria Myślińska po rozpoznaniu w dniu 26 listopada 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia "J.-P." Spółki z o.o. w R. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 18 września 2013 r., sygn. akt VI SA/Wa 1994/13 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi "J.-P." Spółki z o.o. w R. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] kwietnia 2013 r., nr [...] w przedmiocie cofnięcia w części zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych postanawia: 1. uchylić zaskarżone postanowienie; 2. wstrzymać wykonanie decyzji Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] kwietnia 2013 r. o numerze [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. postanowieniem z dnia 18 września 2013 r., sygn. akt VI SA/Wa 1994/13, odmówił J.-P. Spółce z o.o. wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] kwietnia 2013 r., nr [...], w przedmiocie cofnięcia w części zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych, z następującym uzasadnieniem. W skardze na powyższą decyzję Spółka J.-P. zawarła wniosek o jej wstrzymanie, podnosząc, że wykonanie decyzji spowodowałoby trudne do odwrócenia skutki. Spółka nie może prowadzić działalności w punkcie, w stosunku do którego cofnięto zezwolenie. Podkreśliła, że zawarcie kolejnej umowy z właścicielem lokalu może być utrudnione z uwagi na utratę zaufania, a ponowne uruchomienie punktu będzie powodować szereg komplikacji natury logistycznej. Sąd I instancji odmówił Spółce wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, wskazując, że skarżąca nie wykazała zaistnienia przesłanek określonych w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.). W ocenie Sądu skarżąca nie uprawdopodobniła zaistnienia przesłanki trudnych do odwrócenia skutków w związku z wykonaniem zaskarżonego aktu. Działania związane z powrotem do prowadzenia działalności w punkcie gier na automatach o niskich wygranych, w stosunku do którego cofnięte zostało zezwolenie, są bowiem możliwe do przeprowadzenia, choć mogą być pracochłonne i czasochłonne. Skoro zatem ponowne uruchomienie punktu gier na skutek ewentualnego uchylenia zaskarżonej decyzji, przy odpowiednich nakładach materialnych i administracyjno-technicznych, jest możliwe, to w takim przypadku nie ma zastosowania instytucja przewidziana w omawianym przepisie. Spółka J.-P. złożyła zażalenie na powyższe postanowienie, wnosząc o jego uchylenie. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 61 § 3 p.p.s.a. wskutek: 1. niedostrzeżenia, że brak wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji spowoduje, iż strona będzie musiała wycofać z określonego punktu automaty do gier o niskich wygranych, co może skutkować tym, że właściciel tegoż punktu rozwiąże ze spółką umowę najmu, a zatem nie będzie możliwe powtórne uruchomienie tego punktu – co oznacza, że zachodzi niebezpieczeństwo trudnych do odwrócenia skutków; 2. niedostrzeżenia, że brak wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji spowoduje, iż strona będzie musiała wycofać z określonego punktu automaty do gier o niskich wygranych, a ponowne uruchomienie tego punktu wymagać będzie kolejnych działań zarówno logistycznych (m.in. fizycznego przywiezienia do punktu gier automatów), jak i administracyjnych (przede wszystkim zgłoszenia przemieszczenia automatów do przedmiotowego punktu gier i zgłoszenie zamiaru uruchomienia tam działalności), przy czym ewentualne uchylenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji niekoniecznie sprawi, że sytuacja skarżącej spółki wróci do stanu sprzed wydania orzeczenie w II instancji, a co najwyżej umożliwi spółce podjęcie starań o jego "reaktywację", przy czym ich wynik nie jest wiadomy – co oznacza, że zachodzi niebezpieczeństwo trudnych do odwrócenia skutków; 3. błędnego przyjęcia przez WSA, że "/.../obok niebezpieczeństwa znacznej szkody przesłanką zastosowania ochrony tymczasowej jest niemożność przywrócenia pierwotnego stanu rzeczy", w sytuacji gdy z art. 61 § 3 p.p.s.a. jednoznacznie wynika, że obok niebezpieczeństwa znacznej szkody przesłanką zastosowania ochrony tymczasowej jest niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, a nie – jak stwierdził WSA – skutków niemożliwych do odwrócenia. W uzasadnieniu zażalenia wskazano, że we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji szczegółowo opisano, iż brak jej wstrzymania może być równoznaczny z faktyczną, bezpowrotną utratą przez spółkę prawa do organizowania gier w punkcie, w którym cofnięto zezwolenie. Wykonanie decyzji może oznaczać likwidację tego punktu gier, właściciele lokalu zaś grożą rozwiązaniem umów najmu. Skarżąca wskazała ponadto na szereg trudności logistycznych i administracyjnych związanych z wykonaniem zaskarżonej decyzji, zauważając, że w przypadku jej uchylenie, przywrócenie stanu poprzedniego będzie znacznie utrudnione lub niemożliwe. Spółka podniosła, że przesłanka trudnych do odwrócenia skutków, wbrew twierdzeniom WSA, nie oznacza niemożności przywrócenia poprzedniego stanu rzeczy. W art. 61 § 3 p.p.s.a. chodzi bowiem o skutki trudne do odwrócenia, a nie skutki niemożliwe do odwrócenia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wprowadzona w tym przepisie ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi wyjątek od zasady wynikającej z art. 61 § 1 p.p.s.a., w myśl której wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego dokonana przez Sąd I instancji ocena argumentów skarżącej zawartych we wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji, w kontekście ustawowych przesłanek zastosowania ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym, była nieprawidłowa. W rozpoznawanej sprawie Spółka upatruje zasadności wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w zaistnieniu przesłanki trudnych do odwrócenia skutków. Trudne do odwrócenia skutki są to skutki faktyczne lub prawne, które raz zaistniałe, spowodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, a powrót do stanu poprzedniego może nastąpić po długim czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienie NSA z dnia 27 sierpnia 2013 r., sygn. akt I GZ 211/13). W świetle tak rozumianego pojęcia trudnych do odwrócenia skutków, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. za błędne należało uznać stwierdzenie Sądu I instancji, że – obok niebezpieczeństwa znacznej szkody – jedynie niemożność przywrócenia pierwotnego stanu rzeczy umożliwia zastosowanie ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Rozpoznając wniosek skarżącej, należało w pierwszej kolejności rozważyć, czy przedstawione przez skarżącą konsekwencje wykonania zaskarżonej decyzji można uznać za trudne do odwrócenia skutki, a następnie, czy okoliczności te zostały należycie uprawdopodobnione, by można udzielić stronie ochrony tymczasowej. Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że to na wnioskodawcy spoczywa ciężar wykazania zaistnienia wskazanych w art. 61 § 3 p.p.s.a. przesłanek. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego podniesione przez skarżącą okoliczności, takie jak likwidacja punktu gry oraz związane z tym liczne działania logistyczne, mogą w istocie spowodować trudne do odwrócenia, bądź nawet nieodwracalne skutki, a niebezpieczeństwo ich wystąpienia w realiach niniejszej sprawy zostało wystarczająco uprawdopodobnione. Szczegółowo opisana przez Spółkę procedura ponownego uruchomienia przedmiotowych automatów wiąże się bowiem z podjęciem szeregu działań logistycznych i administracyjnych, m.in. zgłoszeniem przemieszczenia automatów do przedmiotowych punktów gier, zgłoszeniem zamiaru uruchomienia automatów, z czym wiąże się dalsza procedura sprawdzania takich punktów gier, którą kończy orzeczenie zatwierdzające lub odmawiające zatwierdzenia akt weryfikacyjnych owych punktów. Wobec tego nie ma pewności, czy skarżąca, ubiegając się o ponowne uruchomienie automatów, taką zgodę uzyska. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 61 § 3 w związku z art. 193 i w związku z art. 197 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia. ----------------------- 4