II SAB/Gd 85/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tamara Dziełakowska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Mariola Jaroszewska, Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Dorota Pellowska, po rozpoznaniu w dniu 18 września 2013 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi M. J. na bezczynność Prezesa Sądu [...] w sprawie udzielenia informacji publicznej. 1. Zobowiązuje Prezesa Sądu [...] do rozpoznania w terminie 14 dni od daty otrzymania wyroku wraz ze stwierdzeniem jego prawomocności wniosków M. J. o udzielenie informacji publicznej z dnia 11 lutego 2013 r. 2. Stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. 3. Zasądza od Prezesa Sądu [...] na rzecz skarżącego M. J. kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Pismami z dnia 11 lutego 2013 r. M. J. zwrócił się do Prezesa Sądu Okręgowego o udzielenie, w trybie przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 roku o dostępie do informacji publicznej informacji o wynagrodzeniu (wraz ze wszystkimi dodatkami) w miesiącu grudniu 2012 r. wskazanych sędziów Sądu Okręgowego: W. Ż., M. S., E. S.-K., R. Rz., B. O., A. N.-B., H. R., J. M., T. K.-M., A. J., D. J., E. J., W. G., J. F., A. D., D. D., W. D., J. D., A. C., D. C., M. C., A. Ch.-S., R. .B., J. B., M. B., J. S., D. Sz., M. W., D. Z. i J. Ż. W odpowiedzi na powyższe wnioski pismami z dnia 26 marca 2013 r. Prezes Sądu Okręgowego odmówił udzielenia żądanej informacji stwierdzając, że informacja ta nie jest informacją publiczną podlegającą udostępnieniu w trybie i na zasadach określonych w ustawie z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. Wyjaśnił, że informacja o wynagrodzeniu imiennie wskazanych sędziów nie jest informacją, która ma związek z pełnieniem przez nich funkcji publicznej, w tym nie jest informacją o warunkach powierzenia i wykonywania tej funkcji. Informacja ta nie jest również informacją o polityce wewnętrznej, zagranicznej ani o trybie działania władz publicznych, państwowych osób prawych, osób prawnych samorządu terytorialnego i nie dotyczy majątku publicznego. M. J. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na bezczynność Prezesa Sądu Okręgowego żądając zobowiązania go do rozpatrzenia wniosków skarżącego z dnia 11 lutego 2013 r., stwierdzenie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Skarżący zarzucił naruszenie art. 1 ust. 1, art. 2 ust. 1 i 2, art. 4 ust.1 pkt 1, art. 6 ust. 1 pkt 5 oraz art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, poprzez bezpodstawne uchylenie się organu od udzielenia żądanej informacji publicznej w przedmiocie wydatkowania środków publicznych przez Skarb Państwa przeznaczanych na wynagrodzenia funkcjonariuszy publicznych – sędziów, oraz błędne stwierdzenie przez organ, że żądana informacja nie jest informacją publiczną pomimo tego, że żądane informacje dotyczą wydatkowania środków publicznych przez Skarb Państwa w związku z pełnieniem przez sędziów funkcji publicznych. Ponadto zarzucił naruszenie art. 16 ust. 1 i ust 2 ww. ustawy, poprzez nie wydanie decyzji administracyjnej, co uniemożliwiło skarżącemu złożenie odwołania oraz kontrolę instancyjną Prezesa Sądu Apelacyjnego odnośnie prawidłowości działań Prezesa Sądu Okręgowego, która jest przewidziana normalnym tokiem postępowania administracyjnego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Prezes Sądu Okręgowego wyjaśnił, że w sytuacji, gdy żądanie strony nie dotyczy informacji publicznej, organ administracji winien jedynie poinformować stronę, że sprawa nie dotyczy informacji będących informacjami publicznymi i nie ma podstaw do wydawania decyzji administracyjnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 oraz § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanową inaczej. W myśli przepisów art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj.: Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) kontrola ta obejmuje również bezczynność organów, a w przypadku informacji publicznej także innych podmiotów zobowiązanych do jej udzielenia. Przez bezczynność należy rozumieć sytuację, w której dany podmiot, mimo ciążącego na nim obowiązku, w terminie ustalonym przez obowiązujące przepisy nie podjął jakichkolwiek czynności w sprawie lub gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, lecz nie zakończył go wydaniem w terminie stosownego aktu lub nie podjął właściwej czynności. Wniesienie skargi na tak rozumianą bezczynność jest uzasadnione nie tylko w razie niedotrzymania terminu załatwienia sprawy, ale także i w przypadku odmowy wydania aktu mimo istnienia w tym względzie ustawowego obowiązku, choćby organ mylnie ocenił, że załatwienie sprawy nie wymaga wydania aktu. Bezczynność na gruncie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.), zwana dalej ustawą, polega na tym, że organ lub inny podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej zobowiązany do podjęcia czynności materialno-technicznej w przedmiocie informacji publicznej, nie podejmuje takiej czynności, ani nie wydaje decyzji o odmowie udzielenia informacji publicznej. Jedynie w przypadku, gdy żądana informacja nie ma charakteru informacji publicznej załatwienie sprawy może nastąpić poprzez pisemne poinformowanie wnioskodawcy o przyczynach uzasadniających nieudostępnienie informacji. Przedmiotową skargą M. J. zwalcza bezczynność Prezesa Sądu Okręgowego w przedmiocie udzielenia informacji publicznej poprzez udostępnienie informacji odnośnie wynagrodzeń w miesiącu grudniu 2012 r. wskazanych imiennie sędziów Sądu Okręgowego. W odpowiedzi bowiem na wniosek skarżącego Prezes Sądu pisemnie poinformował go o przyczynach uzasadniających odmowę udostępnienia żądanych informacji. Dla oceny zasadności wniesionej skargi należało ustalić czy z punktu widzenia podmiotowego Prezes Sądu jest podmiotem zobowiązanym w świetle ustawy do udostępniania informacji publicznej oraz z punktu widzenia przedmiotowego, czy żądane przez skarżącego informacje mają walor informacji publicznej w rozumieniu ustawy. W zakresie podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej, dyspozycja art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy stanowiąc, że zobowiązanymi są organy władzy publicznej, nie pozostawia wątpliwości, że Prezes Sądu Okręgowego jako organ Sądu Okręgowego jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia pozostającej w jego dyspozycji informacji publicznej. W świetle przepisów Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej sprawujące władzę sądowniczą sądy i trybunały są władzą odrębną i niezależną od innych władz (art. 10 ust. 2 i art. 173 Konstytucji RP). Sądy, jako organy władzy sądowniczej wydające wyroki w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej, wykonują zadania w imieniu państwa, którego funkcje realizują. Są to więc organy władzy publicznej powołane do rozpatrywania i rozstrzygania sporów prawnych w imieniu państwa. Skoro sądy sprawują w Polsce władzę sądowniczą, a w ramach sądów sędziowie sprawują funkcję publiczną polegającą na orzekaniu w sprawach należących do właściwości tych sądów na zasadach niezawisłości i bezstronności, to informacja o wysokości wynagrodzenia sędziego dotyczy wynagrodzenia osoby sprawującej władzę sądowniczą. Powyższe oznacza, że dane dotyczące wynagrodzenia sędziego są związane z pełnioną przez niego funkcją publiczną. Zgodnie z art. 55 § 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U z 2001 r. nr 98 poz. 1070 ze zm.), sędziów sądów powszechnych do pełnienia urzędu na stanowisku sędziowskim powołuje Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej, powołanie na stanowisko sędziego ma podwójny skutek, z jednej strony oznacza ono przyznanie władzy sądowniczej (akt sędziowskiej inwestytury), z drugiej, stanowi podstawę nawiązania stosunku służbowego, o czym mówi art. 65 ust. 1 tej ustawy. Wraz z powołaniem sędziego na stanowisko służbowe powstaje prawo sędziego do wynagrodzenia z tytułu pełnionej funkcji. Wysokość wynagrodzenia sędziów została w Konstytucji ukształtowana jako jedna z gwarancji niezawisłości sędziowskiej, o czym stanowi art. 178 ust. 2 Konstytucji, zgodne z którym sędziom zapewnia się warunki pracy i wynagrodzenie odpowiadające godności urzędu oraz zakresowi ich obowiązków. Wysokość wynagrodzenia sędziego, została, co do zasady uregulowana w przepisach art. 91 i 91a Prawa o ustroju sądów powszechnych, przy czym wysokość wynagrodzenia sędziów, zajmujących równorzędne stanowiska sędziowskie, różnicuje staż pracy lub pełnione funkcje (art. 91 § 1 Prawa o ustroju sądów powszechnych). Przepis art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. d) i lit. f) ustawy stanowi, że udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o podmiotach, o których mowa w art. 4 ust. 1, w tym o organach i osobach sprawujących w nich funkcje i ich kompetencjach oraz o majątku, którym dysponują. Z tego wynika, że co do zasady informacje odnoszące się do osób sprawujących w organach władzy publicznej funkcje publiczne podlegają udostępnieniu. Informacje dotyczące wysokości zarobków sędziów z jednej strony odnoszą się do osób pełniących funkcje publiczne, a z drugiej dotyczą środków publicznych, majątku, którym gospodarują sądy. W myśl art. 5 ust. 2 ustawy prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji, oraz przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa. Do warunków powierzenia i wykonywania funkcji należą zarówno obowiązki, jak i prawa osoby piastującej daną funkcję, w tym prawo do wynagrodzenia. Osoby podejmujące się sprawowania funkcji publicznej muszą mieć świadomość, że sfera ich prywatności będzie w tym zakresie ograniczona. Sędzia jest osobą pełniącą funkcję publiczną, a informacja o wysokości jego wynagrodzenia ma związek z pełnieniem tej funkcji, dotyczy bowiem warunków powierzenia i wykonywania funkcji. Reasumując, żądana informacja jest informacją publiczną, a ochrona prawa do prywatności przewidziana w art. 5 ust. 2 ustawy jest w niniejszej sprawie wyłączona bowiem informacja ta dotyczy warunków powierzenia i wykonywania funkcji przez osobę pełniącą funkcję publiczną (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku dnia 22 maja 2013 r., II SA/Gd 190/13, i z dnia 5 czerwca 2013 r., II SA/Gd 192/13, dostępne na stronie internetowej https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Konsekwentnie stanowisko Prezesa Sądu Okręgowego wyrażone w piśmie skierowanym do skarżącego należało uznać za błędne. W rozpatrywanej sprawie organ, błędnie przyjmując, że informacja ta nie jest informacją publiczną, wystosował do wnioskodawcy pisma z dnia 26 marca 2013 r., w których wyraził swoje stanowisko. Nie realizując zatem obowiązku nałożonego na niego w ustawie, Prezes Sądu Okręgowego dopuścił się bezczynności. Bezczynność organu zachodzi bowiem nie tylko w przypadku niedotrzymania terminu załatwienia sprawy, ale także w przypadku odmowy wydania aktu, mimo istnienia w tym względzie ustawowego obowiązku, choćby organ mylnie sądził, że załatwienie sprawy nie wymaga wydania danego aktu (tak: J. P. Tarno w: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz., Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004). Z uwagi na stwierdzenie, że Prezes Sądu Okręgowego, nie wywiązując się z obowiązków nałożonych przepisami art. 10 w związku z art. 13 i 14 oraz art. 16 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, pozostawał w rozpatrywanej sprawie w bezczynności, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 149 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zobowiązał go do rozpoznania - w terminie 14 dni - od daty otrzymania wyroku wraz ze stwierdzeniem jego prawomocności, wniosków M. J. o udzielenie informacji publicznej z dnia 11 lutego 2013 r. Rozpoznając te wnioski organ winien uwzględnić ocenę prawną wyrażoną przez sąd w niniejszej sprawie. Jednocześnie Sąd stwierdził, że bezczynność organu nie nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa. Rozpoznając sprawę w tym zakresie, Sąd wziął bowiem pod uwagę okoliczność, że bezczynność dotyczyła wniosku skarżącego z dnia 11 lutego 2013 r., a także fakt, że organ mimo wszystko udzielił na ten wniosek odpowiedzi, aczkolwiek błędnej. Za rażące naruszenie prawa w rozumieniu przepisu art. 149 § 1 zd. 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi można uznać ich oczywiste niezastosowanie lub nieprawidłowe zastosowanie przepisów o terminach załatwienia sprawy administracyjnej. Jednakże w przekonaniu Sądu celem ustalenia, czy naruszenie prawa jest rażące, należy uwzględnić nie tylko proste zestawienie terminów rozpoczęcia postępowania i jego zakończenia, lecz także warunkowane okolicznościami sprawy czynności jakie powinien podjąć organ, dążąc do merytorycznego rozstrzygnięcia konkretnej sprawy. Wobec uwzględnienia skargi Sąd na podstawie art. 200 ustawy - Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania, na które składa się uiszczony przez skarżącego wpis sądowy.