II OSK 810/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Małgorzata Stahl po rozpoznaniu w dniu 8 kwietnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej P. K. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 stycznia 2014 r., sygn. akt VII SA/Wa 1903/13 o odrzuceniu skargi P. K. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2013 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania nieważnościowego postanawia: oddalić skargę kasacyjną Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 27 stycznia 2014 r., sygn. akt VII SA/Wa 1903/13 odrzucił skargę P. K. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2013 r. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania nieważnościowego. W uzasadnieniu tego postanowienia Sąd wskazał, że zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 4 września 2013 r., doręczonym 9 września kwietnia 2013 r. wezwano skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 200 zł w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Postanowieniem z dnia 17 października 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przyznał skarżącemu prawo pomocy poprzez ustanowienie adwokata i odmówił przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Na powyższe postanowienie skarżący wniósł zażalenie, które zostało oddalone postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 listopada 2013 r. Pismem z dnia 10 grudnia 2013 r., doręczonym 16 grudnia 2013 r. skarżący został wezwany do wykonania prawomocnego zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 4 września 2013 r. w przedmiocie wezwania do uiszczenia wpisu sądowego. W wykonaniu zarządzenia z dnia 13 stycznia 2014 r. Oddział Finansowo-Budżetowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie stwierdził, że do dnia 22 stycznia 2014 r. nie wpłynął wpis od skargi w tej sprawie. W przedstawionych okolicznościach Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, powołując się na przepis art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uznał, że skarga podlega odrzuceniu. Skoro bowiem termin do uiszczenia wpisu upłynął 23 grudnia 2013 r., a do dnia 22 stycznia 2014 r. na konto Sądu nie wpłynął wpis od skargi (adnotacja Oddziału Finansowo-Budżetowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – k. 128 akt sądowych), należało uznać że skarżący mimo wezwania nie uiścił należnego wpisu sądowego. W skardze kasacyjnej wniesionej od powyższego postanowienia P.K., reprezentowany przez pełnomocnika z urzędu, podniósł następujące zarzuty: 1. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 45 ust. 1 w zw. z art. 2 Konstytucji RP poprzez pozbawienie skarżącego prawa do sądu wynikające z niezastosowania art. 6 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, 2. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 220 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi poprzez jego zastosowanie mimo, iż wraz z wezwaniem do uiszczenia wpisu skarżący nie został poinformowany o możliwości ubiegania się o ponowne zwolnienie od kosztów sądowych gdy zmianie ulegną okoliczności sprawy, a także art. 141 § 4 powołanej ustawy w zw. z art. 166 poprzez sporządzenie uzasadnienia zaskarżonego postanowienia w sposób nieodpowiadajacy wymogom ustawowym. Wskazując na powyższe wniesiono o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia i nadanie biegu skardze oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych oraz zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zawiera uzasadnionych podstaw. Podstawą do odrzucenia w niniejszej sprawie skargi wniesionej przez P. K. był art. 220 § 1 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.). W świetle tych przepisów skarga podlega odrzuceniu, jeżeli nie zostanie uiszczony od niej wpis sądowy, pomimo uprzedniego wezwania strony do uiszczenia tej opłaty w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. W niniejszej sprawie nie ulega wątpliwości, że wobec odmowy przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, został on pismem z dnia 10 grudnia 2010 r. ponownie wezwany do uiszczenia wpisu od skargi i w wyznaczonym terminie wpisu tego nie uiścił. Stwierdzenie powyższej okoliczności skutkować musiało odrzuceniem skargi. Bez wpływu na powyższe stwierdzenie pozostaje okoliczność ponownego wystąpienia przez skarżącego z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Jak przyjęto w orzecznictwie, nie przerywa biegu terminu do uiszczenia opłaty sądowej wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych złożony po prawomocnym oddaleniu uprzednio złożonego wniosku w tym przedmiocie, jeżeli nie zachodzą nowe okoliczności uzasadniające odmienną ocenę możliwości poniesienia kosztów sądowych przez stronę (por. postanowienie NSA z 6 listopada 2007 r., sygn. akt II OZ 1068/07, postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 23 lutego 1999 r., sygn. akt I CKN 1064/97, OSNC 1999, Nr 9, poz. 153). Wobec powyższego brak jest uzasadnienia dla podnoszonego przez autora skargi kasacyjnej zarzutu naruszenia art. 220 § 3 p.p.s.a. Brak jest również możliwości przyjęcia, by doszło do naruszenia przepisu art. 141 § 4 p.p.s.a. Stwierdzić należy, że uzasadnienie zaskarżonego postanowienia odpowiada wymogom stawianym w powołanym przepisie, w szczególności Sąd przytoczył zwięźle istotne okoliczności w sprawie oraz dokonał ich oceny prezentując w sposób czytelny swoje stanowisko w sprawie. Nie mógł zostać również uwzględniony zarzut naruszenia przepisu art. 6 p.p.s.a., którego niezastosowanie – w ocenie autora skargi kasacyjnej – świadczyło o pozbawianiu skarżącego prawa do sądu gwarantowanego przez art. 45 ust. 1 Konstytucji RP. Wskazać zatem należy, że art. 6 p.p.s.a. stanowi, iż sąd powinien udzielać stronom występującym w sprawie bez adwokata lub radcy prawnego potrzebnych wskazówek co do czynności procesowych oraz pouczać ich o skutkach prawnych tych czynności i skutkach zaniedbań. Stwierdzić należy, że udzielane w niniejszej sprawie przez Przewodniczącego wskazówki i pouczenia zawarte w kierowanych do skarżącego pismach dotyczyły istotnych czynności procesowych, jakie na danym etapie postępowania skarżący mógł podejmować. Brak udzielenia informacji o możliwości ponownego złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy nie mógł stanowić o wadliwości prowadzonego przez ten Sąd postępowania, jako że z okoliczności sprawy wynikało, iż nie istniała potrzeba udzielenia stronie takiego pouczenia. Zauważyć choćby należy, że po oddaleniu przez Naczelny Sąd Administracyjny zażalenia na postanowienie w przedmiocie prawa pomocy, skarżący złożył kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy, pomimo braku w pouczeniu informacji o możliwości ponownego wystąpienia z takim wnioskiem. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia. Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł o przyznaniu pełnomocnikowi skarżącego wynagrodzenia na zasadzie prawa pomocy, gdyż przepisy art. 209 i 210 p.p.s.a. mają zastosowanie tylko do kosztów postępowania między stronami. Natomiast wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za wykonaną pomoc prawną, należne od Skarbu Państwa (art. 250 p.p.s.a.) przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach art. 258-261 p.p.s.a.