I SA/Lu 174/11
WyrokWSA w Lublinie2011-05-27
Skład orzekający: Irena Szarewicz-Iwaniuk, Wiesława Achrymowicz, Wojciech Kręcisz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy budynek po byłej szkole, zakupiony przez podatników i częściowo wykorzystywany do składowania zboża, może być uznany za budynek gospodarczy służący wyłącznie działalności rolniczej, a tym samym korzystać ze zwolnienia z podatku od nieruchomości?Ratio decidendi
Budynek po byłej szkole, nawet jeśli częściowo wykorzystywany do składowania zboża, nie może być uznany za budynek gospodarczy służący wyłącznie działalności rolniczej w rozumieniu przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Kluczowe jest przeznaczenie budynku wynikające z dokumentacji budowlanej i klasyfikacji środków trwałych, a nie jedynie sposób jego faktycznego użytkowania. Ponadto, grunty rolne zajęte pod budynek nie spełniały wymogu łącznej powierzchni 1 ha lub 1 ha przeliczeniowego, aby mogły być uznane za gospodarstwo rolne w rozumieniu ustawy o podatku rolnym, co uniemożliwiało zastosowanie zwolnienia.Stan faktyczny
Skarżący nabyli od gminy budynek po byłej szkole wraz z gruntami rolnymi. Budynek ten, zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego i pierwotnym przeznaczeniem, miał służyć celom mieszkaniowym, usługowo-handlowym i usługowo-oświatowym. Skarżący częściowo wykorzystywali część budynku do składowania zboża, argumentując, że powinien on być traktowany jako budynek gospodarczy zwolniony z podatku od nieruchomości. Organy podatkowe uznały, że budynek nie spełnia kryteriów budynku gospodarczego, a grunty nie stanowią gospodarstwa rolnego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Irena Szarewicz-Iwaniuk, Sędziowie WSA Wiesława Achrymowicz,, WSA Wojciech Kręcisz (spr.), Protokolant Asystent sędziego Monika Bartmińska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 27 maja 2011 r. sprawy ze skargi S. H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2008 r. - oddala skargę
Decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. po rozpatrzeniu odwołania U. i S. małżonków H., od decyzji Wójta Gminy S. z dnia [...] ustalającej wymiar podatku od nieruchomości za 2008 r. w kwocie 902 zł, uchyliło decyzję organu pierwszej instancji w całości i ustaliło wymiar podatku w kwocie 801 zł.
W uzasadnieniu decyzji Kolegium wskazało, że Wójt Gminy S. ustalił wymiar podatku od nieruchomości za 2008 r. w kwocie 902 zł. Organ pierwszej instancji w swoim rozstrzygnięciu wskazał m.in., że aktem notarialnym z dnia 11 lipca 2007 r. Nr [...] małżonkowie S. i U. H. zakupili od gminy S. nieruchomość zabudowaną położoną w L. nr ew. 362 o pow. 0,49 ha oznaczoną w ewidencji gruntów jako grunty rolne zabudowane "B-RV" łącznie z posadowionym na niej budynkiem murowanym po byłej szkole oraz garażem drewnianym bez fundamentów. Zdaniem organu opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlega budynek po byłej szkole, ponieważ stanowił budynek w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych..
W wyniku przeprowadzenia postępowania ustalono, że budynek po byłej szkole położony jest w terenie oznaczonym w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego symbolem UOi - placówki oświatowe w likwidacji. Z protokołu sporządzonego 12 kwietnia 2007 r., wynika, że sprzedawany obiekt był przeznaczony na cele mieszkaniowe, usługowo-handlowe i usługowo-oświatowe. Pismem z 16 kwietnia 2008 r. organ wystąpił do Starosty Powiatowego w B. o informację, czy małżonkowie H. wystąpili o zmianę dotychczasowego sposobu użytkowania budynku szkolnego. Starosta pismem z 8 maja 2008r. poinformował, że wniosek taki nie został złożony. Z opinii biegłego wynika, że zgodnie z art. 61 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany użytkować obiekt zgodnie z jego przeznaczeniem. Zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części (w tym także podjęcia lub zaniechanie w obiekcie budowlanym działalności zmieniającej warunki bezpieczeństwa pożarowego, higieniczno-sanitarnego lub ochrony środowiska bądź wielkości lub układu obciążeń) wymaga pozwolenia właściwego organu (art. 71 ustawy Prawo budowlane). Ponieważ małżonkowie H. wniosku takiego nie złożyli obiekt figuruje w dokumentach gminy jako "po szkolny" i nie posiada charakteru budynku gospodarczego. Ponadto w dniu 5 lutego 2009 r. komisyjnie przy udziale strony dokonano pomiaru części mieszkalnej budynku, z której to czynności sporządzono protokół.
Organ pierwszej instancji przyjął więc, że część mieszkalna budynku opodatkowana stawkami od budynków mieszkalnych wynosi 45 m2 natomiast część pozostała opodatkowana stawkami od budynków pozostałych wynosi 262,39 m2. Jako dowód w sprawie określenia części mieszkalnej, organ przyjął powierzchnię jaką faktycznie wykorzystywali dotychczasowi najemcy, M. i A. B. mieszkający tu do 14 sierpnia 2007 r. W ocenie organu jedynie 45 m2 miało charakter czysto mieszkalny wyodrębniony z reszty obiektu, poprzez wydzielenie kuchni, pokoi mieszkalnych oraz poprowadzenie instalacji wodno-kanalizacyjnej. Ta powierzchnia mogła być więc tuż po nabyciu obiektu wykorzystywana do celów mieszkalnych zważywszy, że do dnia wydania rozstrzygnięcia obiekt posiada funkcję mieszkaniową usługowo-handlową i usługowo - oświatową. Odnośnie pozostałej części organ ustalił niezmienione przeznaczenie obiektu i jedynie pozory użytkowania rolniczego poprzez poustawianie w niektórych pomieszczeniach po jednym worku ze zbożem, a w jednym pomieszczeniu rozsypania go luzem (protokół z oględzin z dnia 5 października 2007 r.)
W odwołaniu od tej decyzji małżonkowie H. zarzucili dowolność ustaleń, wskazując, że decyzja jest niezgodna ze stanem prawnym i faktycznym, ponieważ cześć przedmiotowego budynku wykorzystują do działalności rolniczej, w związku z czym opodatkowanie tej części stawką od budynków pozostałych, jest niesprawiedliwe. Podnieśli, że w dniu 12 kwietnia 2007 r. w toku rokowań, Wójt Gminy S. i jego pracownicy, wiedzieli w jaki sposób odwołujący się zamierzają wykorzystywać obiekt, a zatem zamieszczone w protokole ustalenia dotyczące przeznaczenia sprzedawanego budynku, nie są ich zdaniem wiążące. Podobnie jak nie ma znaczenia w sprawie przeznaczenie terenu w planie zagospodarowania przestrzennego, bowiem samo uchwalenie planu nie zmienia przeznaczenia gruntów i budynków. Zakupiony przez nich budynek położony jest na gruntach gospodarstwa rolnego i powinien korzystać ze zwolnienia z opodatkowania podatkiem od nieruchomości ze względu na stan techniczny i sanitarny w jakim w 2007 r. się znajdował. Budynek od 2001 r. nie był, ani użytkowany ani remontowany, co potwierdza operat szacunkowy sporządzony przez rzeczoznawcę majątkowego 25 czerwca 2005 r. W związku ze stanem technicznym budynek był od 2001 r. zajęty w części na magazyn na zboże, a pozostałą część mieszkalną odwołujący się wyremontowali. Zarzucili również tendencyjność i stronniczość rzeczoznawcy budowlanemu, który określił budynek jako "poszkolny". Podstawą wymiaru podatków są dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków a przedmiotowy budynek w ewidencji nie figuruje, bo gmina S. nie posiada ewidencji budynków. Budynek nie posiada też projektu architektoniczno-budowlanego, pozwolenia na budowę, nie figuruje też w ewidencji budynków prowadzonej przez Starostę B. Podnosili, że wystąpili do Starosty o zmianę sposobu użytkowania budynku na składowo gospodarczy, jednakże z uwagi na to, że nie figuruje on w ewidencji budynków zaniechali składania stosownych dokumentów wobec czego Starosta wniósł sprzeciw, co do zmiany sposobu dotychczasowego użytkowania obiektu.
Odnosząc się do pomiarów wykonanych w toku oględzin w dniu 5 lutego 2009 r. wskazali, że wynika z nich, że powierzchnia mieszkalna na parterze wynosi 45,797 m2, natomiast na piętrze 45,016 m2 co daje łącznie 90 m2 natomiast do opodatkowania stawką od budynków mieszkalnych organ przyjął powierzchnię 45 m2. Ponadto pracownicy organu odstąpili od pomiarów pomieszczeń zajętych na cele rolnicze. W ocenie odwołujących się pomiary tej części obiektu zostały wykonane nieprawidłowo jeszcze w 2007 r., bowiem do opodatkowanej powierzchni zaliczone zostały powierzchnie pieców grzewczych, klatki schodowej oraz korytarza komunikacyjnego, co w ich ocenie eksponuje dowolność działania organu.
Podnieśli, że sporna część budynku nie powinna podlegać opodatkowaniu stawką od budynków pozostałych, ponieważ w chwili zakupu nie nadawał się on ze względu na stan techniczny i sanitarny do jakiejkolwiek działalności. Zawnioskowali, by Kolegium wywołało opinię niezależnego biegłego na okoliczność ustalenia charakteru przedmiotowego budynku i sposobu jego użytkowania, a także o dopuszczenie dowodu z zeznań świadków J. P. i M. M. na okoliczność potwierdzenia rolniczego wykorzystywania pomieszczeń po byłej szkole.
W toku postępowania odwoławczego złożyli pismo z 22 marca 2010 r., w którym kwestionowali opinię z 27 lutego 2010 r. zarzucając jej tendencyjność oraz wadliwe określenie daty wybudowania budynku. Podnieśli, że wybudowany został przez rodzinę P. w 1955 r., a nie w 1965 r., jako budynek gospodarczo-składowy, następnie odsprzedany wraz z częścią gruntu rolnego na potrzeby szkoły. W związku z tym przeznaczeniem dobudowano do niego część mieszkalną piętrową, podpiwniczoną przeznaczoną na mieszkanie dla nauczyciela. Ponieważ Wójt Gminy S. jako ówczesny właściciel budynku nie zinwentaryzował go w zasobie ewidencyjnym Starosty B. to, zdaniem odwołujących się, część parterowa budynku nadal pełni funkcję gospodarczo - składową, a dobudowana część - mieszkalną. Podważyli również określenie powierzchni użytkowej całego budynku twierdząc, że została zawyżona poprzez zaliczenie powierzchni klatki schodowej i pieców grzewczych. Do pisma dołączyli kserokopię protokółu sporządzonego 30 maja 2008 r. na okoliczność ustalenia sposobu użytkowania zakupionego przez nich budynku, z którego wynika, że w przypadku zmiany użytkowania budynku (z "mieszkaniowego, usługowo-handlowego i usługowo-oświatowego") na inny należy złożyć wniosek o pozwolenie na zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części wraz z załącznikami do Starosty B.
Rozpatrując sprawę i odnosząc się do zarzutów odwołanie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B wskazało, iż przedmiotem sporu w sprawie jest kwestia sposobu opodatkowania w oparciu o przepisy ustawy o podatkach i opłatach lokalnych za rok 2007 budynku zakupionego przez małżonków H. wraz z gruntami rolnymi klasy V o powierzchni 0,49 ha od Gminy S. na podstawie aktu notarialnego z dnia 11 lipca 2007 r. Spór sprowadza się do rozstrzygnięcia kwestii, czy nabyty budynek o ogólnej powierzchni 307,39 m2 podlegał opodatkowaniu w badanym okresie, w części jako budynek mieszkalny (art. 5 ust.1 pkt 2 lit. a ustawy) w pozostałej części korzystał ze zwolnienia z opodatkowania na mocy przepisu art. 7 ust. 1 pkt 4 lit b ustawy - zgodnie z tym przepisem zwalnia się z opodatkowania podatkiem od nieruchomości budynki gospodarcze lub ich części, o ile są położone na gruntach gospodarstw rolnych i służą wyłącznie działalności rolniczej, przy czym za działalność rolniczą w rozumieniu ustawy rozumie się produkcję roślinną i zwierzęcą, w tym również produkcję materiału siewnego, szkółkarskiego, hodowlanego oraz reprodukcyjnego, produkcję warzywniczą, roślin ozdobnych, grzybów uprawnych, sadownictwo, hodowlę i produkcję materiału zarodowego zwierząt, ptactwa i owadów użytkowych, produkcję zwierzęcą typu przemysłowego fermowego oraz chów i hodowlę ryb (art.1a ust.1 pkt.6 ustawy). Za gospodarstwo rolne natomiast uważa się grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków, jako użytki rolne lub jako grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza o łącznej powierzchni przekraczającej 1 ha lub 1 ha przeliczeniowy (art. 2 ust.1 ustawy z dnia 15 listopada 1984r. o podatku rolnym).
W świetle art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. b ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, zwolnienie dotyczy "budynków gospodarczych lub ich części" służących wyłącznie działalności rolniczej, zatem do zastosowania zwolnienia winny być spełnione dwie przesłanki: rodzaj budynku i sposób jego wykorzystania. Przepisy ustawy o podatkach i opłatach lokalnych nie definiują na własne potrzeby pojęcia "budynek gospodarczy", odsyłając w tym zakresie do art. 1a ust. 1 pkt 1 do przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2006r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.). Zgodnie z uchwałą NSA z dnia 27 kwietnia 2009 r., sygn. akt II FPS 1/09, istniejące od dnia 1 stycznia 2003 r. w ustawie o podatkach i opłatach lokalnych odwołanie do pojęcia budynku ustalonego na gruncie Prawa budowlanego ma charakter pełny, a nie wybiórczy (a więc nie ogranicza się jedynie do przepisów samego Prawa budowlanego) - dotyczy zarówno ogólnej definicji "budynku" jak i poszczególnych kategorii budynków o jakich stanowią przepisy rangi podustawowej. Zgodnie z § 3 pkt 8 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, wydanego na podstawie art. 7 prawa budowlanego, "budynek gospodarczy" to budynek przeznaczony do niezawodowego wykonywania prac warsztatowych oraz do przechowywania materiałów, narzędzi, sprzętu i płodów rolnych służących mieszkańcom budynku mieszkalnego, budynku zamieszkania zbiorowego, budynku rekreacji indywidualnej, a także ich otoczenia, a w zabudowie zagrodowej przeznaczony również do przechowywania środków produkcji rolnej i sprzętu oraz płodów rolnych.
Nie można więc pojęcia "budynku gospodarczego" definiować poprzez ustalenie, że jest on wykorzystywany do działalności rolniczej. Przyjmując bowiem, że samo posiadanie przez rolnika prowadzącego działalność rolniczą budynku (innego niż mieszkalny) oraz lokalizacja tego budynku na gruntach gospodarstwa rolnego, skutkuje automatycznie wykorzystywaniem budynku na działalności rolniczą, zbędne byłoby używanie przez ustawodawcę zwrotu, że zwolnienie ma dotyczyć budynków lub ich części służących wyłącznie takiej działalności. Taka wykładnia przepisu art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. b ustawy o podatkach i opłatach lokalnych prowadziłaby bowiem do wniosku, że wszystkie budynki (poza mieszkalnymi) położone na terenie gospodarstw rolnych są "budynkami gospodarczymi".
Odnośnie kwestii, czy budynkowi będącemu przedmiotem sporu można przypisać przymiot "budynku gospodarczego" SKO argumentowało, iż uwzględniając art. 21 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, organ podatkowy nie powinien dokonywać samodzielnej klasyfikacji funkcji budynku, lecz powinien odwołać się do odpowiednich zapisów ewidencji gruntów i budynków, natomiast jeżeli budynek nie został wpisany do ewidencji gruntów i budynków, organy podatkowe są uprawnione, a zarazem zobowiązane, do ustalenia charakteru (klasyfikacji) budynku do celów podatkowych. W takich sytuacjach rodzaj budynku powinien zostać określony na podstawie dokumentacji budowlanej, takiej m.in. jak pozwolenie na budowę czy decyzja o dopuszczeniu budynku do użytkowania. W sytuacji, braku powyższych danych, istnieje możliwość odwołania się do klasyfikacji i nomenklatury wprowadzonej na podstawie ustawy z dnia 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej, co potwierdzają przepisy rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków, tj. § 2 ust. 1 pkt 4 oraz § 65 ust. 2, które dla celów ustalenia przynależności budynku do określonej kategorii odwołują się do zasad Klasyfikacji Środków Trwałych, wprowadzonej na podstawie przepisów o statystyce publicznej.
Przepisami wydanymi w oparciu o delegację zawartą w 40 ust. 2 ustawy o statystyce publicznej jest rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 1999 r. w sprawie klasyfikacji środków trwałych (KŚT), zgodnie z którym w grupie 1 środków trwałych wyszczególnione zostały między innymi budynki i lokale. Budynki podzielone zostały na mieszkalne i niemieszkalne. Budynki mieszkalne według Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych, są to obiekty budowlane, których co najmniej połowa całkowitej powierzchni użytkowej jest wykorzystywana do celów mieszkalnych. W pozostałych przypadkach, budynek taki jest klasyfikowany jako niemieszkalny, zgodnie z jego przeznaczeniem. Podział powyższy oparto na podstawie PKOB, co znalazło wyraz w powiązaniu każdej pozycji Klasyfikacji Środków Trwałych, z odpowiednimi grupowaniami tej klasyfikacji. W ramach budynków niemieszkalnych wprowadzono w nawiązaniu do PKOB dalszy podział na rodzaje. O zaliczeniu budynku do właściwej podgrupy i rodzaju decyduje jego przeznaczenie oraz związana z tym, konstrukcja i wyposażenie, a nie sposób użytkowania. W przypadku budynków o różnym przeznaczeniu o zaliczeniu obiektu do właściwej podgrupy i rodzaju decyduje głównie jego przeznaczenie.
KŚT do rodzaju "budynków produkcyjnych, usługowych i gospodarczych dla rolnictwa" (rodzaj 108) zalicza się budynki gospodarstw rolnych oraz budynki magazynowe dla działalności rolniczej, np. obory, stajnie, budynki inwentarskie dla trzody chlewnej, owczarnie, przemysłowe fermy drobiu, stodoły, pomieszczenia do przechowywania sprzętu, szopy rolnicze, spiżarnie, piwnice do przechowywania wina, szklarnie, silosy rolnicze itp. Do "budynków oświaty, nauki i kultury oraz budynków kultury fizycznej" (rodzaj 107) zalicza między innymi ogólnodostępne obiekty kulturalne, muzea biblioteki, przedszkola, szkoły, placówki, szkoły wyższe w tym budynki przedszkolne i szkolne a także budynki placówek oświatowo-wychowawczych, pracy pozaszkolnej i kształcenia ustawicznego. KŚT wyróżnia też odrębny rodzaj "budynków handlowo-usługowych" (rodzaj 103), do których zalicza się centra handlowe, domy towarowe, samodzielne sklepy i butiki, hale używane do targów, aukcji i wystaw, targowiska pod dachem, stacje paliw, stacje obsługi itp., apteki. Rodzaj ten nie obejmuje budynków rolniczych (108), sklepów w budynkach przeznaczonych do innych celów, nie sklasyfikowanych odrębnie.
Skoro więc sporny budynek nie figuruje w ewidencji gruntów i budynków i nie posiada dokumentacji budowlanej, to ustalenie jego charakteru do celów podatkowych musi, uwzględniać wskazane wyżej klasyfikacje.
Organ podał, że w aktach sprawy znajduje się kserokopia operatu szacunkowego z dnia 25 czerwca 2005 r. sporządzonego przez rzeczoznawcę majątkowego na okoliczność wyceny przedmiotowej nieruchomości zabudowanej spornym budynkiem, określonym jako "murowany byłej szkoły". W części szczegółowej operatu znajduje się opis stanu technicznego, z którego wynika, że jest to budynek parterowy, częściowo piętrowy murowany, niepodpiwniczony, wybudowany ok. 1965 r. powierzchnia zabudowy 330,10 m2, powierzchnia użytkowa 319,20 m2, kubatura 1083 m3. Ponadto z protokołu z dnia 12 kwietnia 2007 r. sporządzonego na okoliczność przeprowadzenia rokowań pomiędzy Gminą S., a S. H. w sprawie sprzedaży nieruchomości położonej w L., na której posadowiony jest sporny budynek wynika, iż Komisja zaproponowała sprzedaż nieruchomości zabudowanej budynkiem byłej szkoły murowanym oraz garażem drewnianym oznaczonej jako działka nr 362 o pow. 4.900 m2 ogrodzonej, uzbrojonej w instalację wodociągową i elektryczną z przeznaczeniem na cele mieszkaniowe, usługowo-handlowe i usługowo-oświatowe. W wyniku rokowań uzgodniono cenę ww. nieruchomości na 20.200 zł.
Z aktu notarialnego z 11 lipca 2007 r. wynika, że sporny budynek określony został jako "budynek murowany po byłej szkole podstawowej", natomiast z wypisu z ewidencji gruntów, wynika że działka nabyta przez mał. H. jest oznaczona symbolem "B-RV" - użytki rolne zabudowane. Z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy S. uchwalonego Uchwałą Nr [...] Rady Gminy S. z dnia 7 grudnia 2007 r. wynika, że nieruchomość powyższa położona jest w terenie oznaczonym symbolem UOi - placówki oświatowe w likwidacji, obiekty do adaptacji (L., R.).
Oględziny przeprowadzone przez organ pierwszej instancji w dniu 5 października 2007 r. potwierdziły, że w przedmiotowym budynku, w czterech pomieszczeniach znajdowało się po jednym worku zboża, w piątym zboże rozsypane luzem. W pozostałych pomieszczeniach znajdowały się rzeczy stanowiące kiedyś wyposażenie szkoły. Na zlecenie małżonków H. technik budowlany sporządził 12 czerwca 2009 r. protokół na okoliczność określenia sposobu użytkowania przedmiotowego budynku. Z jego treści wynikało, że część mieszkaniowa, murowana, piętrowa, podpiwniczona z piwnicą nieużytkową wynosi 90 m2 powierzchni użytkowej mieszkalnej. Na parterze znajduje się pomieszczenie z kuchnią kaflową oraz instalacją wodno-kanalizacyjną, drugie pomieszczenie stanowi pokój z piecem grzewczym kaflowym. Piętro zajmują dwa pokoje z kuchnią wyposażoną w instalację wodno-kanalizacyjną. Pomieszczenia ogrzewane są piecami kaflowymi. Druga część budynku parterowa składa się sześciu pomieszczeń, z których cztery właściciel wykorzystuje na składowanie zboża i różnych przedmiotów związanych z rolnictwem. Powierzchnia użytkowa tych sześciu pomieszczeń wynosi 216 m2, natomiast aby wykorzystywać je na cele usługowo-handlowe i usługowo-oświatowe wymagana byłaby, zdaniem oceniającego, ich przebudowa i kapitalny remont.
Z opinii rzeczoznawcy budowlanego sporządzonej w dniu 27 lutego 2010 r. wynika natomiast, że na dzień przeprowadzenia oględzin (25 lutego 2010 r.) w trzech pomieszczeniach składowane było luzem ziarno. Pozostałe pomieszczenia, w tym korytarz służyły do przechowywania różnych przedmiotów gospodarczych. W związku, z powyższym tę część użytkową budynku rzeczoznawca określił jako magazynową. Część mieszkalną stanowiły natomiast dwa pomieszczenia parteru, wykorzystywane w dniu oględzin jako magazyn oraz piętro, na którym wyremontowano trzy pomieszczenia i korytarz - użytkowa część mieszkalna budynku wynosi 93,279 m2, natomiast całkowita powierzchnia użytkowa budynku wynosi 324,55 m2. Budynek został określony jako mieszkalno magazynowy.
Odnosząc się do powyższego organ odwoławczy wskazał, że uwzględniając zasady Klasyfikacji Środków Trwałych, przedmiotowego budynku nie można zaliczyć do "budynków gospodarczych dla rolnictwa" tylko dlatego, że skarżący zdecydowali się składować w nim zboże. Według wskazanych wyżej zasad część inną niż mieszkalną budynku po byłej szkole zaliczyć należy do budynków oświatowych i taka też, była w ocenie organu dotychczasowa funkcja i sposób użytkowania budynku.
Ponadto, budynku oświatowego nie można potraktować jako budynku gospodarczego dla rolnictwa.
W ocenie Kolegium decydujące znaczenie dla zaliczenia przedmiotowego budynku do rodzaju innego niż "gospodarczy dla rolnictwa" miał wynik odrębnego postępowania przeprowadzonego przez Starostę B. W przedmiotowej sprawie podatnicy zgłosili w dniu 6 czerwca 2008 r. wniosek o zmianę sposobu użytkowania budynku szkolnego na cele składowo - gospodarcze, nie uzupełnili w wyznaczonym termie wymaganych dokumentów, w związku z czym, decyzją z dnia [...] Nr [...] Starosta B. wniósł sprzeciw w sprawie zamierzonej zmiany sposobu użytkowania budynku szkolnego.
W związku z powyższym Kolegium stwierdziło, że składając zgłoszenie i określając w nim budynek jako szkolny, podatnicy sami potwierdzili rodzaj i funkcję budynku, domagając się zmiany sposobu jego użytkowania na gospodarczy. Ponadto przedstawiony przez podatników protokół z dnia 12 czerwca 2009 r. zawiera stwierdzenie, że część budynku o powierzchni 216 m2, nie może być użytkowana na cele usługowo – handlowe, czy oświatowe bo budynek wymaga przebudowy i kapitalnego remontu. Odnosząc się do tej kwestii organ wskazał, że stan techniczny budynku w odniesieniu do określenia jego rodzaju nie ma większego znaczenia. Część budynku, o której mowa wyżej użytkowana była dotychczas jako oświatowa, znajdowało się w niej 6 sal lekcyjnych oraz korytarz i do pełnienia takiej funkcji użytkowej pomieszczenia te były przystosowane, w związku z tym trudno podzielić opinię, że do pełnienia takiej funkcji pomieszczenia te wymagają przebudowy. Natomiast fakt, że obecny stan techniczny budynku budzi zastrzeżenia nie powoduje zmiany jego przeznaczenia.
Bez wpływu na rozstrzygnięcie pozostaje stan techniczny budynku, albowiem pojęcie "względy techniczne" ma zastosowanie jedynie w odniesieniu do gruntów, budynków i budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej (art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy).
Stosownie do art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. b ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, zwolnienie z podatku od nieruchomości obejmuje budynki gospodarcze lub ich części służące wyłącznie działalności rolniczej. Skoro sporna część budynku po byłej szkole, w świetle przytoczonych wyżej ustaleń nie może być uznana za budynek gospodarczy, zwolnienie podatkowe przewidziane, w tym przepisie nie może być zastosowane.
Odnośnie kwestii określenie użytkowej powierzchni mieszkalnej oraz powierzchni użytkowej pozostałej części budynku SKO argumentowało, że zgodnie z art. 1a ust. 1 pkt 5 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, powierzchnia użytkowa budynku lub jego części to powierzchnia mierzona po wewnętrznej długości ścian na wszystkich kondygnacjach, z wyjątkiem powierzchni klatek schodowych oraz szybów dźwigowych; za kondygnację uważa się również garaże podziemne, piwnice, sutereny i poddasza użytkowe. Powierzchnię pomieszczeń lub ich części oraz część kondygnacji o wysokości w świetle od 1,40 m do 2,20 m zalicza się do powierzchni użytkowej budynku w 50%, a jeżeli wysokość jest mniejsza niż 1,40 m, powierzchnie te pomija się (art. 4 ust. 2 ustawy).
Pomiary zawarte w opinii z dnia 27 lutego 2010 r. aparatem laserowym BOSCH DLE 70 Professional (z dołączonym atestem) dowodzą, że część mieszkalna obiektu wynosi 93,279 m2, zaś część pozostała do której zaliczają się sale i korytarze wynosi 231,25 m2. Z kolei z opinii z dnia 12 czerwca 2009 r. wynika, że pozostała część użytkowa budynku wynosi 216 m2, a część mieszkalna 90 m2. W operacie szacunkowym z dnia 25 czerwca 2005 r. powierzchnię użytkową całego budynku wykazano jako 319,20 m2. Mając na uwadze, że wymiary powierzchni użytkowej budynku różnią się między sobą Kolegium przyjęło, zgodnie z żądaniem skarżących wymiary, wskazane w opinii z dnia 12 czerwca 2009 r. tj. powierzchnia użytkowa części mieszkalnej 90 m2, a powierzchnia części pozostałej 216 m2. Kolegium podkreśliło, że do powierzchni użytkowej nie wlicza się powierzchni klatek schodowych i wyjaśniło, że korytarz nie jest klatką schodową, tj. pomieszczeniem wydzielonym ścianami, w którym zlokalizowane są schody. Ponadto wskazał, że przepisy ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, nie wyłączają z powierzchni użytkowej budynku lub jego części powierzchni zajętej na piece grzewcze. Wobec powyższego Kolegium uznało, że za powierzchnię użytkową części mieszkalnej należy przyjąć 90 m2, a części pozostałej 216 m2. Przyjmując te wielkości zmieniono więc decyzję organu pierwszej instancji, ustalając łączną kwotę podatku od nieruchomości za okres od 1 sierpnia 2007 r. do 31 grudnia 2007 r. na 308 zł.
S. H. wystąpił ze skargą na tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Wójta Gminy S., jako naruszającej prawo.
W uzasadnieniu skargi podatnik wskazał, że organ odwoławczy nie uznał stanowiska, iż posiadane przez niego budynki o powierzchni 216 m2, należy zaliczyć do budynków gospodarczych wykorzystywanych do działalności rolniczej i w związku z tym są one zwolnione od podatku od nieruchomości. Skarżący podkreślił, że nie zgadza się z takim rozstrzygnięciem i podtrzymuje swoje stanowisko wyrażone w odwołaniu od decyzji Wójta Gminy S.
Wskazał, że w jego ocenie podstawowym naruszeniem przepisów prawa przy wydawaniu zaskarżonej decyzji jest błędna interpretacja przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, w szczególności art. 7 ust.1 pkt.4 lit b ustawy. Zdaniem skarżącego prawidłowe zakwalifikowanie budynku wymaga zbadania nie tyko dokumentacji budowlanej obiektu, danych wynikających z ewidencji gruntów i budynków, ale przede wszystkim okoliczności związanych z jego faktycznym użytkowaniem (wyrok WSA w Szczecinie z 23 czerwca 2010 r. I SA/Sz 277/10). Dlatego też fakt, że budynek został zakwalifikowany jako budynek po placówce oświatowej z przeznaczeniem na cele usługowo-handlowe i usługowo-oświatowe na gruncie przepisów prawa budowlanego, nie przesądza, że nie może być budynkiem gospodarczym związanym z prowadzeniem działalności rolniczej na gruncie ustawy podatkowej.
Skarżący wskazał, że w ustawie podatkowej nie definiuje się pojęcia budynków mieszkalnych czy gospodarczych. W słowniczku pojęć użytych w ustawie o podatkach i opłatach lokalnych wyjaśniono jedynie pojęcie budynku powtarzając definicję zawartą w prawie budowlanym. Oznacza to, że tylko w tym zakresie ustawodawca odwołał się do przepisów prawa budowlanego. Przepisy prawa budowlanego mogą mieć zatem znaczenie dla ustalenia czy dana nieruchomość, jest w ogóle obiektem budowlanym, a jeżeli tak, to czy jest budynkiem czy budowlą bądź obiektem małej architektury. Prawidłowe zakwalifikowanie budynku wymaga zbadania nie tylko dokumentacji budowlanej obiektu, danych wynikających z ewidencji gruntów i budynków, ale przede wszystkim okoliczności związanych z jego faktycznym użytkowaniem. Pominięcie przez organ podatkowy dowodów na faktyczne użytkowanie budynku jako gospodarczego związanego z działalnością rolniczą, a skupienie się na oficjalnym przeznaczeniu budynku i opodatkowanie go na tej podstawie stanowi naruszenie przez organ przepisów postępowania zobowiązujących organ do pełnego i obiektywnego ustalenia stanu faktycznego.
W ocenie skarżącego jeżeli budynek jest faktycznie wykorzystywany jako budynek gospodarczy, jest położony na gruntach rolnych i służy działalności rolniczej, to winien być zakwalifikowany i uznany dla potrzeb opodatkowania podatkiem od nieruchomości jako budynek gospodarczy na podstawie art.7 ust.1 pkt.4 lit b ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Fakt, że budynek został zakwalifikowany jako oświatowy na gruncie przepisów prawa budowlanego, nie przesądza, że nie może on być budynkiem gospodarczym na gruncie ustawy podatkowej.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Sąd zważył, co następuje.
Skarga nie jest zasadna i nie zasługuje na uwzględnienie.
Kontrola zgodności z prawem zaskarżonej decyzji przeprowadzona zgodnie z zasadami wyrażonymi na gruncie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych prowadzi do wniosku, iż brak jest podstaw, aby uznać, że wydana ona została z naruszeniem przepisów obowiązującego prawa.
W sprawie stanowiącej przedmiot orzekania Sądu istota sporu prawnego dotyczy kwestii oceny prawidłowości (i w konsekwencji zasadności) określenia U. i S. małżonkom H. zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2008 r. w kwocie 801 zł.
Odnosząc się do podstawowych i istotnych okoliczności stanu sprawy wskazać należy, iż z akt sprawy podatkowej wynika, że: 1) umową z dnia 11 lipca 2007 r., zawartą w formie aktu notarialnego (Nr[...]) małżonkowie S. i U. H. nabyli od gminy S., nieruchomość zabudowaną położoną w L. nr ew. 362 o pow. 0,49 ha oznaczoną w ewidencji gruntów, jako grunty rolne (klasy V) zabudowane "B-RV" łącznie z posadowionym na niej budynkiem murowanym po byłej szkole oraz garażem drewnianym bez fundamentów; 2) przedmiotowe grunty rolne nie wchodzą w skład gospodarstwa rolnego; 3) budynek po byłej szkole położony jest w terenie oznaczonym w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego symbolem UOi - placówki oświatowe w likwidacji, obiekty do adaptacji (L., R.) - uchwała Nr [...] Rady Gminy S. z dnia 7 grudnia 2007 r.; 4) sprzedaż przedmiotowej zabudowanej nieruchomości dokonana była z przeznaczeniem jej na cele mieszkaniowe, usługowo-handlowe i usługowo-oświatowe (protokół rokowań z 12 kwietnia 2007 r.); 5) budynek po szkole, nie posiada charakteru budynku gospodarczego, albowiem małżonkowie H. nie wystąpili ze skutecznym wnioskiem o zmianę dotychczasowego sposobu użytkowania budynku szkolnego (pismo Starosty Powiatowego z 8 maja 2008 r.; sprzeciw Starosty Powiatowego z 28 lipca 2008 r.); 6) budynek po byłej szkole nie został wpisany do ewidencji gruntów i budynków i nie posiada dokumentacji budowlanej; 7) sporny budynek po byłej szkole jest budynkiem parterowym, częściowo piętrowym murowanym, niepodpiwniczonym, wybudowanym ok. 1965 r., o powierzchni zabudowy 330,10 m2, powierzchni użytkowej 319,20 m2, kubaturze 1.083 m3 (operat szacunkowy z 25 czerwca 2005 r.).; 6) z oględzin przedmiotowego budynku wynika, że w jego czterech pomieszczeniach znajdowało się po jednym worku zboża, w piątym zboże rozsypane luzem, w pozostałych zaś pomieszczeniach znajdowały się rzeczy stanowiące kiedyś wyposażenie szkoły; 8) ze sporządzonego w dniu 12 czerwca 2009 r., na zlecenie małżonków H., protokołu na okoliczność sposobu użytkowania przedmiotowego budynku wynika, że część mieszkaniowa, murowana, piętrowa, podpiwniczona z piwnicą nieużytkową wynosi 90 m2 powierzchni użytkowej mieszkalnej (na parterze znajduje się pomieszczenie z kuchnią kaflową oraz instalacją wodno-kanalizacyjną, drugie pomieszczenie stanowi pokój z piecem grzewczym kaflowym; piętro zajmują dwa pokoje z kuchnią wyposażoną w instalację wodno-kanalizacyjną; pomieszczenia ogrzewane są piecami kaflowymi); druga zaś część budynku parterowa składa się sześciu pomieszczeń (cztery wykorzystywane są na składowanie zboża i różnych przedmiotów) o powierzchni użytkowej pomieszczeń 216 m2; z opinii rzeczoznawcy budowlanego z 27 lutego 2010 r. wynika zaś, że w trzech pomieszczeniach składowane było luzem ziarno, a pozostałe pomieszczenia, w tym korytarz służyły do przechowywania różnych przedmiotów gospodarczych (część użytkowa), część mieszkalną stanowią zaś dwa pomieszczenia parter oraz piętro, na którym wyremontowano trzy pomieszczenia i korytarz - użytkowa część mieszkalna budynku stanowi 93,279 m2, natomiast całkowita powierzchnia użytkowa budynku wynosi 324,55 m2 – ustalając podstawę opodatkowania SKO, zgodnie z żądaniem podatników przyjęło powierzchnię użytkową części mieszkalnej 90 m2, a powierzchnię części pozostałej 216 m2.
We wskazanych okolicznościach stanu sprawy kwestią sporną jest kwestia wykładni przepisów art. 1a ust. 1 pkt 1 i 6 oraz art. 7 ust 1 pkt 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, a w konsekwencji podatkowoprawnej kwalifikacji faktu posiadania przez małżonków H. budynku stanowiącego budynek po byłej szkole nabytego przez nich z przeznaczeniem na cele mieszkaniowe, usługowo – handlowe i usługowo – oświatowe.
Z analizy zarzutów i argumentacji skargi wynika, że zarzuty te skierowane są wobec faktycznych podstaw wydanej w sprawie decyzji, przez pryzmat których strona skarżąca zarzuca, jako konsekwencję jej zdaniem wadliwych ustaleń, również naruszenie przepisów prawa materialnego. W związku z tym w pierwszej kolejności odnieść się należy do kwestii poczynionych przez organ podatkowy ustaleń faktycznych, dowodów, na podstawie których ustalenia te zostały one przeprowadzone oraz oceny tychże dowodów.
Według Sądu, analiza akt sprawy nie daje podstaw, aby uznać, że ustalenia faktyczne w sprawie dokonane zostały z naruszeniem przepisów obowiązującego prawa. W przedmiotowej sprawie organ podatkowy nie naruszył standardu postępowania podatkowego określonego przepisami ustawy Ordynacja podatkowa w zakresie odnoszącym się do reguł ustalania faktycznych podstaw wydawanej decyzji. W toczącym się postępowaniu organ podatkowy realizował zasadę prawdy obiektywnej podejmując wszelkie działania zmierzające do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy. Aktywność ta wyrażała się w zebraniu i wyczerpującym rozpatrzeniu całego materiału dowodowego, z uwzględnieniem zasady swobodnej oceny dowodów. Według Sądu, o zasadności tego stanowiska świadczy między innymi fakt, iż na etapie postępowania odwoławczego, w którym w konsekwencji przyjętego modelu dwuinstancyjności postępowania podatkowego (normatywny nakaz ponownego merytorycznego rozpatrzenia sprawy podatkowej przez organ odwoławczy) obowiązują wszystkie zasady ogólne postępowania podatkowego, jak również stanowiące ich rozwinięcie, szczegółowe przepisy regulujące zasady i tryb prowadzenia postępowania dowodowego przed organem pierwszej instancji, Samorządowe Kolegium Odwoławcze wykorzystało instrument ich realizacji oraz prawidłowej realizacji kompetencji orzeczniczych organu odwoławczego w postaci instytucji dodatkowego postępowania, o której stanowi art. 229 Ordynacji podatkowej. Z przepisu tego wynika, iż organ odwoławczy może przeprowadzić, na żądanie strony lub z urzędu, dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie, albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję - granicą postępowania dodatkowego jest ujawnienie konieczności uprzedniego przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości lub z znacznej części (art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej) oraz przedmiot rozpoznania organu odwoławczego, którym jest sprawa rozstrzygnięta decyzją organu pierwszej instancji, czyli innymi słowy tożsamość sprawy. W zakresie tego postępowania mieści się między innymi: 1) przeprowadzenie każdego potrzebnego dowodu, również w sytuacji zaniechania ustalenia faktu, czy zaniechania przeprowadzenia dowodu przez organ pierwszej instancji; 2) przeprowadzenie i uwzględnienie nowych dowodów i okoliczności, o ile w konsekwencji nie wykraczają one poza granice tożsamości sprawy; 3) możliwość powtórzenia przez organ odwoławczy dowodów wadliwie zebranych przez organ pierwszej instancji, jak i przeprowadzenie nowych dowodów wskazanych przez stronę w odwołaniu lub zgromadzonych przez organ odwoławczy z urzędu; 4) weryfikacja materiału dowodowego, oceny stanu faktycznego ustalonego przez organ pierwszej instancji i możliwość rozszerzenia granic postępowania dowodowego na nowe okoliczności faktyczne, pominięte przez organ pierwszej instancji, jak i na te, które po wydaniu decyzji przez ten organ uległy zmianie oraz te, które w związku ze zmianą przepisów prawa mają znaczenie prawne (por. np. wyrok NSA z 28 lipca 2000 r., sygn. akt V SA 102/00; wyrok NSA z 17 października 1996 r., sygn. akt I SA/Po 234/96; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 9 czerwca 1999 r., sygn. akt III RN 7/99; wyrok NSA z dnia 10 lipca 2001 r., sygn. akt I SA 343/00). Z akt sprawy wynika, że realizując własne kompetencje orzecznicze i zmierzając do wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności stanu sprawy, w trybie art. 229 Ordynacji podatkowej, SKO przeprowadziło uzupełniające postępowanie dowodowe w zakresie oględzin budynku po byłej szkole (k. 73 – postanowienie SKO z [...]oraz opinii biegłego z zakresu budownictwa na okoliczność ustalenia funkcji użytkowej i rodzaju spornego budynku po byłej szkole (k. 74 – postanowienie SKO z [...])
W związku z tym, ocena zgodności z prawem zaskarżonej decyzji dokonywana z perspektywy zasady instancyjności postępowania podatkowego oraz - determinowanej zasadą prawdy obiektywnej - jej specyfiki, obligującej organ odwoławczy do merytorycznego rozpoznania sprawy, prowadzi do wniosku, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. we wskazanym zakresie prawa nie naruszyło.
Ponadto, analiza akt sprawy, zwłaszcza zaś analiza uzasadnienia zaskarżonej decyzji, w szczególności w zakresie odnoszącym się do wskazania faktycznych podstaw rozstrzygnięcia prowadzi do wniosku, iż postępowanie w sprawie prowadzone było w sposób uwzględniający, wynikającą z przepisu art. 180 § 1 w związku z art. 181 Ordynacji podatkowej, zasadę (koncepcję) otwartości postępowania dowodowego, jak również zasadę równej mocy środków dowodowych - istota rzeczy wyraża się przy tym w tym, iż jak wynika z przywołanego przepisu, dowód musi być istotny, w sensie przyczynienia się do wyjaśnienia sprawy. Ustalenia faktyczne w sprawie poczynione na podstawie wszystkich dowodów istotnych dla jej rozstrzygnięcia. Ich podstawę stanowiły dowody z dokumentów, wypisy z rejestru gruntów, operatu szacunkowego, oględzin spornego budynku po byłej szkole, informacji uprawnionych organów. Według Sądu, ustalenia odnoszące się do istoty sprawy – tj. przedmiotu opodatkowania podatkiem od nieruchomości oraz podstawy opodatkowania tym podatkiem - przeprowadzone na podstawie zgromadzonych dowodów istotnych, ocenionych w sposób korespondujący z dyrektywą wyrażoną w art. 191 Ordynacji podatkowej, uznać należy za prawidłowe, zupełne i kompletne. Z wyrażonej w art. 191 Ordynacji podatkowej zasady swobodnej oceny dowodów wynika, iż na jej gruncie ustawodawca sformułował adresowaną do organów podatkowych dyrektywę, zgodnie z którą, według swej wiedzy, doświadczenia oraz wewnętrznego przekonania, oceniają one wartość dowodową poszczególnych środków dowodowych oraz wpływ udowodnienia jednej okoliczności na inne okoliczności. Konsekwencją tak rozumianej zasady swobodnej oceny dowodów jest to, ze rozpatrzeniu podlegają nie tyle poszczególne dowody odrębnie, co wszystkie dowody we wzajemnej ich korespondencji. Dokonując oceny materiału dowodowego zebranego w sprawie, organy podatkowe nie przekroczyły jej granic. W tej mierze, w kontekście ujawnionych w toku postępowania różnic w pomiarach poszczególnych części spornego budynku (pomiary przeprowadzone atestowanym aparatem laserowym BOSCH DLE 70 Professional (część mieszkalna 93,279 m2, część pozostała 231,25 m2; łącznie 324,529 m˛) - opinia z dnia 27 lutego 2010 r. - różnią się od pomiarów przeprowadzonych w opinii z dnia 12 czerwca 2009 r. - część użytkowa budynku 216 m2, a część mieszkalna 90 m2; łącznie 306 m²) podkreślić należy, że organ odwoławczy wskazane wątpliwości dotyczące okoliczności stanu sprawy rozstrzygną zgodnie z zasadą in dubio pro tributario, przyjmując dla ustalenia podstawy opodatkowania powierzchnie wskazane w opinii z 12 czerwca 2009 r., co w konsekwencji skutkowało wydaniem decyzji reformatoryjnej ustalającej wymiar podatku od nieruchomości w wysokości niższej, niż uczynił to organ pierwszej instancji.
O zgodności z prawem przekonuje analiza argumentacji zawartej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, które zarówno w warstwie faktycznej, jak i w warstwie prawnej, realizują standard określony przepisem art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej, w tym funkcje uzasadnienia decyzji administracyjnej, zwłaszcza zaś funkcję perswazyjną oraz funkcję kontroli trafności wydanego rozstrzygnięcia. Zarzut zaś naruszenia przepisu art. 191 Ordynacji podatkowej nie może się sprowadzać jedynie do gołosłownego twierdzenia o przekroczeniu granic swobodnej oceny dowodów. Strona powinna wskazać, na czym polegało przekroczenie tych granic, a to oznacza, że w skardze należało określić, na czym polegał błąd w regułach logicznego rozumowaniu organów podatkowych, czy też wykazać sprzeczność rozumowania z zasadami doświadczenia życiowego, jak i wskazać na konkretne dowody, które zostały pominięte przez organ (por. wyrok NSA z dnia 27 marca 2007 r., sygn. I FSK 558/06). Podkreślenia również wymaga, że rezultat oceny dowodów przeprowadzonych w sprawie nie może być kwalifikowany jako naruszenie przepisów prawa, w sytuacji, gdy strona ocenę tę uznaje za niezgodną z jej oczekiwaniami.
W związku z powyższym, stwierdzić należy, że ustalenia stanu faktycznego w sprawie przeprowadzone zostały prawidłowo i bez naruszenia przepisów obowiązującego prawa.
Według Sądu, ustalenie podatkowoprawnych konsekwencji stwierdzonych faktów również nastąpiło bez naruszenia przepisów obowiązującego prawa.
W kontekście istoty sporu prawnego w sprawie wskazać należy, że na gruncie ustawy o podatkach i opłatach lokalnych ustawodawca definiuje budynek, jako obiekt budowlany w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach (art. 1a ust. 1 pkt 1). W kontekście zawartego w przywołanym przepisie odesłania do przepisów prawa budowlanego nie może budzić żadnych wątpliwości, że odesłanie to mają charakter pełny i zupełny i odwołuje się do pojęcia "budynku", którymi prawodawca operuje na gruncie ustawy Prawo budowlane. Odesłanie na gruncie wskazanych przepisów ustawy podatkowej do "przepisów prawa budowlanego" rozmieć należy więc, jako obejmujące swoim zakresem przepisy o mocy prawnej ustawy, tj. ustawy Prawo budowlane oraz wydane na jej podstawie i w celu jej wykonania rozporządzenia. W konsekwencji zaliczenie na gruncie ustawy o podatkach i opłatach lokalnych konkretnego obiektu budowlanego do stanowiących przedmiot opodatkowywania obiektów budowlanych wskazanych w tej ustawie następuje przy komplementarnym uwzględnieniu (zastosowaniu) treści adekwatnych przepisów ustawy Prawo budowlane i aktów wykonawczych do niej (por. uchwała składu siedmiu sędziów NSA z 27 kwietnia 2009 r., sygn. akt II FPS 1/09; wyrok NSA z 30 czerwca 2009 r., sygn. akt II FSK 1411/07).
W związku z powyższym, tj. w związku ze wskazanym wyżej charakterem i zakresem odesłania zawartego w art. 1a ust. 1 pkt 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz jego konsekwencjami, z punktu widzenia oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji stwierdzić należy, że fakt, iż sporny budynek po byłej szkole nie został wpisany do ewidencji gruntów i budynków (zgodnie z przepisem art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne, podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków), nie dość, że nie skutkował "zwolnieniem" z opodatkowania przedmiotowego budynku, albowiem ustawa o podatkach i opłatach lokalnych nie uzależnia istnienia tego obowiązku podatkowego od istnienia wpisu budynku do ewidencji, to ponadto nie zwalniał organu podatkowego z obowiązku ustalenia charakteru (klasyfikacji) tegoż budynku dla celów podatkowych. Wobec braku wpisu do ewidencji budynków ustalenia w tym przedmiocie mogły być przeprowadzone na podstawie istniejącej dokumentacji budowlanej (np. decyzja o pozwoleniu na budowę; decyzja o zmianie sposobu użytkowania budynku). Wobec zaś jej braku, tak jak w niniejszej sprawie, ustalenia zmierzające do zaklasyfikowania spornego budynku mogły ponad wszelką wątpliwość nastąpić z odwołaniem się do klasyfikacji i nomenklatury wprowadzonych na podstawie ustawy z 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej i rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków, którego przepisy dla celów ustalenia przynależności budynku do określonej kategorii odwołują się do zasad Klasyfikacji Środków Trwałych wprowadzonej na podstawie przepisów o statystyce publicznej (por. uchwała składu siedmiu sędziów NSA z 27 kwietnia 2009 r., sygn. akt II FPS 1/09). W związku z tym, słusznie organy podatkowe realizując obowiązek ustalenia charakteru spornego budynku dla celów podatkowych (tj. jego klasyfikacji) odwołały się do przepisów, wydanego na podstawie art. 40 ust. 2 ustawy o statystyce publicznej, rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 1999 r. w sprawie klasyfikacji środków trwałych, zgodnie z którymi w grupie 1 środków trwałych wyszczególnione zostały między innymi budynki i lokale. Budynki podzielone zostały na mieszkalne i niemieszkalne. Budynki mieszkalne to obiekty budowlane, których co najmniej połowa całkowitej powierzchni użytkowej jest wykorzystywana do celów mieszkalnych. W pozostałych przypadkach, budynek taki jest klasyfikowany jako niemieszkalny, zgodnie z jego przeznaczeniem. O zaliczeniu budynku do właściwej podgrupy i rodzaju decyduje jego przeznaczenie oraz związana z tym, konstrukcja i wyposażenie, a nie sposób użytkowania. Z rozporządzenia wynika, że do rodzaju "budynków produkcyjnych, usługowych i gospodarczych dla rolnictwa" (rodzaj 108) zalicza się budynki gospodarstw rolnych oraz budynki magazynowe dla działalności rolniczej (obory, stajnie, budynki inwentarskie dla trzody chlewnej, owczarnie, przemysłowe fermy drobiu, stodoły, pomieszczenia do przechowywania sprzętu, szopy rolnicze, spiżarnie, piwnice do przechowywania wina, szklarnie, silosy rolnicze itp.), do "budynków oświaty, nauki i kultury oraz budynków kultury fizycznej" (rodzaj 107) zalicza się między innymi ogólnodostępne obiekty kulturalne, muzea biblioteki, przedszkola, szkoły, placówki, szkoły wyższe w tym budynki przedszkolne i szkolne a także budynki placówek oświatowo-wychowawczych, pracy pozaszkolnej i kształcenia ustawicznego, zaś do "budynków handlowo-usługowych" (rodzaj 103) centra handlowe, domy towarowe, samodzielne sklepy i butiki, hale używane do targów, aukcji i wystaw, targowiska pod dachem, stacje paliw, stacje obsługi itp., apteki.
Skoro więc sporny budynek, jak wynika z operatu szacunkowego z dnia 25 czerwca 2005 r., protokołu z dnia 12 kwietnia 2007 r. sporządzonego na okoliczność przeprowadzenia rokowań, aktu notarialnego sporządzonego 11 lipca 2007 r., protokołów oględzin, miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy S. uchwalonego Uchwałą Nr [...] Rady Gminy S. z dnia 7 grudnia 2007 r., kwalifikowany jest jednoznacznie jako murowany budynek po byłej szkole (z przeznaczeniem na cele mieszkaniowe, usługowo-handlowe i usługowo-oświatowe) i usytuowany na nieruchomość położonej jest w terenie oznaczonym symbolem UOi - placówki oświatowe w likwidacji, obiekty do adaptacji (L, R.), to w kontekście treści przywołanej wyżej klasyfikacji i rodzajów budynków brak jest podstaw, aby uznać, że budynek po byłej szkole (w jego części niemieszkalnej) mógł być klasyfikowany, jako budynek gospodarczy służący wyłącznie działalności rolniczej i tym samym zwolniony w tej części z opodatkowania podatkiem od nieruchomości. Zwłaszcza, gdy we wskazanym wyżej kontekście podkreślić również, że w odniesieniu do wniosku podatników o zmianę sposobu użytkowania budynku szkolnego na cele składowo – gospodarcze, decyzją z dnia [...] Starosta B. wniósł sprzeciw, w związku z czym przedmiotowy budynek nie zmienił (nie utracił) swojej pierwotnej funkcji (pierwotnego rodzaju) jako budynku szkolnego (oświatowego), ani też w konsekwencji likwidacji szkoły swojego przeznaczenia, tj. przeznaczenia na cele mieszkaniowe, usługowo-handlowe i usługowo-oświatowe. O zmianie jego przeznaczenia, w żadnym razie nie może więc decydować okoliczność w postaci przechowania przez podatników w części tego budynku zboża.
W związku z powyższym stwierdzić należy, że w okolicznościach stanu nie miał zastosowania przepis art. 7 ust. 1 pkt 4 lit b ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Z przepisu tego wynika bowiem, że zwalnia się z opodatkowania podatkiem od nieruchomości budynki gospodarcze lub ich części położone na gruntach gospodarstw rolnych i służące wyłącznie działalności rolniczej. Z przepisu tego wynika, że określone nim przesłanki zwolnienia przedmiotowego muszą się ziścić kumulatywnie.
W tej mierze w kontekście okoliczności stanu sprawy wskazać należy, iż w rozumieniu ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, jak wynika z jej art. 1a ust. 1 pkt 6 działalnością rolniczą jest produkcja roślinna i zwierzęca, w tym również produkcja materiału siewnego, szkółkarskiego, hodowlanego oraz reprodukcyjnego, produkcja warzywnicza, roślin ozdobnych, grzybów uprawnych, sadownictwo, hodowla i produkcja materiału zarodowego zwierząt, ptactwa i owadów użytkowych, produkcja zwierzęcą typu przemysłowego fermowego oraz chów i hodowlę ryb. Ponadto podkreślić należy, że zwolnieniem, o którym mowa w przepisie art. 7 ust. 1 pkt 4 lit b ustawy o podatkach i opłatach lokalnych objęte są budynki gospodarcze lub ich części położone na gruntach gospodarstw rolnych. Z przepisu art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym wynika zaś, że gospodarstwem rolnym są grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków, jako użytki rolne lub jako grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza o łącznej powierzchni przekraczającej 1 ha lub 1 ha przeliczeniowy. Konfrontując powyższe z okolicznościami stanu faktycznego sprawy i dowodami, na podstawie których zostały one ustalone okazuje się, że areał gruntów znajdujących się w posiadaniu podatników nie spełnia wskazanego kryterium powierzchni.
W związku z powyższym, Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak na wstępie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło