II OSK 2967/13
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2013-12-13
Skład orzekający: Bożena Popowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała zarządu związku międzygminnego ustalająca wysokość i termin wpłat na pokrycie wkładu własnego w przedsięwzięcie jest aktem podjętym w sprawie z zakresu administracji publicznej, podlegającym kognicji sądu administracyjnego?Ratio decidendi
Uchwała zarządu związku międzygminnego ustalająca wysokość i termin wpłat na pokrycie wkładu własnego w przedsięwzięcie nie jest aktem podjętym w sprawie z zakresu administracji publicznej, a tym samym nie podlega kognicji sądu administracyjnego. Spory majątkowe wynikające z porozumień międzygminnych, w tym dotyczące wpłat, mają charakter cywilnoprawny i należą do właściwości sądów powszechnych.Stan faktyczny
Gmina S. zaskarżyła uchwałę Zarządu Związku Międzygminnego ustalającą wysokość i termin wpłat na pokrycie wkładu własnego w przedsięwzięcie. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucił skargę, uznając sprawę za cywilnoprawną i poza właściwością sądu administracyjnego. Gmina S. wniosła skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym błędną kwalifikację uchwały jako niebędącej sprawą administracyjną oraz podjęcie jej przez niewłaściwy organ. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.Rozstrzygnięcie
Oddalić skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Bożena Popowska po rozpoznaniu w dniu 13 grudnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Gminy S. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 23 września 2013 r., sygn. akt II SA/Wr 564/13 o odrzuceniu skargi w sprawie ze skargi Gminy S. na uchwałę Zarządu Związku Międzygminnego [...] w S. z dnia [...] marca 2013 r., Nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości i terminu wpłat na pokrycie wkładu własnego w przedsięwzięcie "System Gospodarki Odpadami Ślęza-Oława" w roku 2013 postanawia: oddalić skargę kasacyjną
Gmina S. wniosła skargę na uchwałę Zarządu Związku Międzygminnego [...] w S. z dnia [...] marca 2013 r. Nr [...] w sprawie ustalenia wysokości i terminu wpłat na pokrycie wkładu własnego w przedsięwzięcie "System Gospodarki Odpadami Ślęza – Oława" w roku 2013, wnosząc o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania.
W motywach skargi wskazano, że zaskarżoną uchwałą Zarząd Związku ustalił, iż kwota 130.000 zł ma stanowić wpłatę Gminy i Miasta S. na pokrycie wkładu własnego w wyżej wskazane przedsięwzięcie, ustaloną na podstawie uchwały Nr [...] Zarządu Związku Międzygminnego [...] z dnia [...] sierpnia 2011 r., która to uchwała została wydana na podstawie uchwały Nr [...] Zgromadzenia Związku Międzygminnego [...] z dnia [...] września 2009 r. w sprawie ponoszenia kosztów udziału Związku Międzygminnego [...] w spółce działającej pod firmą Zakład Gospodarowania Odpadami Sp. z o.o. z siedzibą w G. nr [...], 55-200 O.
W odpowiedzi na skargę Związek Międzygminny [...] z siedzibą w S. wniósł o jej oddalenie, przedstawiając w motywach argumentację odnoszącą się do przedstawionych zarzutów.
Postanowieniem dnia 23 września 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., odrzucił skargę Gminy S. Mając na uwadze treść skargi i materię zaskarżonej uchwały Sąd doszedł do wniosku, że wniesiona w niniejszej sprawie skarga nie dotyczy aktów, czynności lub bezczynności bądź przewlekłego prowadzenia postępowania, o jakich mowa w przepisach art. 3 § 2 p.p.s.a., lecz dotyczy zagadnień cywilnoprawnych (ustalanie wysokości i terminu wpłat na pokrycie wkładu własnego w określone przedsięwzięcie). To sprawia, że skarga ta jest niedopuszczalna, gdyż sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Jak bowiem wynika z art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a., akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, na które może być wniesiona skarga, nie będące aktami prawa miejscowego, tak jak ma to miejsce w niniejszej sprawie, muszą być podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej, nie zaś z zakresu prawa cywilnego. Rozpatrywanie spraw z zakresu prawa cywilnego należy do sądów powszechnych, a nie administracyjnych.
Od powyższego postanowienia Gmina S. wniosła skargę kasacyjną, domagając się jego uchylenia, zarzucając:
I. Na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj.:
1. naruszenie art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a. poprzez zakwalifikowanie uchwały Zarządu Związku Międzygminnego [...] w S. jako aktu wydanego przez uprawniony organ związku międzygminnego, w sprawie nienależącej do zakresu administracji publicznej, podczas gdy przedmiot tej uchwały jest sprawą z zakresu administracji publicznej oraz nie został wydany przez organ uprawniony,
2. naruszenie art. 52 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym poprzez całkowite pominiecie treści wskazanych przepisów, ich nieuwzględnienie i brak uznania, że skarżący podjął właściwy tryb postępowania w przedmiocie uchylenia uchwały niezgodnej z prawem, która również błędnie została zakwalifikowana jako akt wydany przez uprawniony organ związku międzygminnego.
II. Na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie tj.:
1. naruszenie art. 67 ust. 2 pkt 6 ustawy o samorządzie gminnym poprzez jego niezastosowanie i nie wzięcie pod uwagę, iż nie było zgodne z prawem podjecie uchwały przez Zarząd Związku Międzygminnego [...] w S. Nr [...] z dnia [...] marca 2013 r. w sprawie ustalenia wysokości i terminu wpłat na pokrycie wkładu własnego w przedsięwzięcie "System Gospodarki Odpadami Ślęza-Oława" w roku 2013, której przedmiot zgodnie z treścią powołanego przepisu art. 67 ust. 2 pkt 6 ustawy o samorządzie gminnym oraz Statutu Związku Międzygminnego [...] w S. leży w kompetencjach Zgromadzenia Związku, a nie jego Zarządu (§ 28 pkt 2 Statutu Związku Międzygminnego [...] w S.)
2. naruszenie art. 69 ust. 1 i 2 ustawy o samorządzie gminnym poprzez ich niezastosowanie i uznanie, że zgodne z przepisami powszechnie obowiązującego prawa było podjęcie przez Zarząd Związku Międzygminnego [...] tj. organ wykonawczy Związku - uchwały, której przedmiot jest objęty kompetencjami Zgromadzenia Związku Międzygminnego tj. organu stanowiącego Związku (co dodatkowo potwierdza treść § 11 pkt 8 Statutu Związku oraz § 28 pkt 2 Statutu Związku);
3. naruszenie art. 184 Konstytucji poprzez jego niezastosowanie i nieprzeprowadzenie kontroli działalności administracji publicznej.
W złożonej odpowiedzi na skargę kasacyjną, Związek Międzygminny [...] wniósł o jej oddalenie. Do odpowiedzi została załączona uchwała Zgromadzenia Związku z dnia [...] października 2012 r. o wykluczeniu ze Związku Gminy S. oraz uchwała Rady Miejskiej S. z dnia [...] czerwca 2012 r. o wystąpieniu ze Związku z dniem 31 grudnia 2012 r.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Przedmiotem skargi Gmina S. była uchwała Zarządu Związku Międzygminnego [...] w S. z dnia [...] marca 2013 r. Nr [...] w sprawie ustalenia wysokości i terminu wpłat na pokrycie wkładu własnego w przedsięwzięcie "System Gospodarki Odpadami Ślęza – Oława" w roku 2013. W § 1 uchwały ustalono wysokość wpłat poszczególnych gmin (m.in. Gminy S.) na pokrycie wkładu własnego w w/w przedsięwzięcie, w roku 2013.
W rozpoznawanej sprawie podzielić należy pogląd Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, że skarga Gminy S. nie dotyczy aktów, czynności lub bezczynności bądź przewlekłego prowadzenia postępowania, o jakich mowa w przepisach art. 3 § 2 pkt 1-8 p.p.s.a. W szczególności uchwały Zarządu Związku Międzygminnego [...] w S. z dnia [...] marca 2013 r. nie można zakwalifikować do aktów organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż akty prawa miejscowego, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej (art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a.). Za prawidłową uznać bowiem należy ocenę Sądu I instancji, że przedmiotowa uchwała nie została podjęta w sprawie z zakresu administracji publicznej w rozumieniu powołanego wyżej przepisu. W takiej sytuacji sprawa ze skargi Gminy S. na uchwałę Zarządu Związku Międzygminnego [...] w S. z dnia [...] marca 2013 r. pozostaje poza kognicją sądów administracyjnych. W konsekwencji skarga ta podlegała odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., tak jak prawidłowo orzeczono w zaskarżonym postanowieniu.
Zauważyć należy, że jak wynika z dołączonej do odpowiedzi na skargę kasacyjną uchwały Zgromadzenia Związku Międzygminnego [...] w S. z dnia [...] października 2012 r. oraz uchwały Rady Miejskiej S. z dnia [...] czerwca 2012 r. – Gmina S. nie jest już członkiem Związku. W postanowieniu z dnia 29 maja 2012 r., II OSK 671/12 (CBOSA) Naczelny Sąd Administracyjny wyraził, zasługujący na akceptację, pogląd, że powstałe w wyniku uchwał Związku Międzygminnego spory majątkowe pomiędzy gminą , która wystąpiła ze związku międzygminnego a tym związkiem, mają charakter cywilnoprawny, a tym samym do ich rozpoznania właściwe są sądy powszechne. Jak wskazał Sąd, wynika to z charakteru tych sporów, a wprost przesądza o tym przepis art. 8 ust. 2b ustawy o samorządzie gminnym, stanowiący, że spory majątkowe wynikłe z porozumień o których mowa w ust. 2 i 2a oraz w art. 74, rozpatruje sąd powszechny i przepis art. 64 ust. 5 tejże ustawy, w myśl którego do związków międzygminnych stosuje się odpowiednio art. 8 ust. 2-5 ustawy. Pogląd wyrażony w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 maja 2012 r. znajduje swoje odpowiednie zastosowanie w sprawie niniejszej.
Wobec braku właściwości sądu administracyjnego poza rozpoznaniem pozostają podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty dotyczące organu właściwego do podjęcia przedmiotowej uchwały.
Z tego względu na podstawie art. 184 w zw. z art. 182 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) skargę kasacyjną należało oddalić.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło