II OZ 801/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Roman Hauser po rozpoznaniu w dniu 24 września 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia [...] Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 lipca 2013 r., VII SA/Wa 1205/13 w sprawie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi [...] Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w S. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2013 r., nr [...] w przedmiocie nakazania usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości postanawia oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 29 lipca 2013 r., VII SA/Wa 1205/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (zwany dalej "WSA") odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (zwanego dalej "MWINB") oraz poprzedzającej jej decyzji organu pierwszej instancji w sprawie ze skargi [...] Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w S. (zwanej dalej "ZWiK") na decyzję MWINB z dnia [...] marca 2013 r., nr [...] w przedmiocie nakazania usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. W uzasadnieniu Sąd pierwszej instancji wskazał, że w dniu 25 kwietnia 2013 r. ZWiK wniósł skargę na decyzję MWINB z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Sochaczewie z dnia [...] stycznia 2013 r., nr [...] w przedmiocie nałożenia na stronę skarżącą obowiązku usunięcia w określonym terminie stwierdzonych nieprawidłowości dotyczących stanu technicznego zbiornika na ścieki - reaktora biologicznego zlokalizowanego na działce nr ew. [...] położonej w S. Strona skarżącą wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, uzasadniając że wykonanie nakazów zawartych w ww. decyzjach jest nieracjonalne, nieuzasadnione pod względem budowlanym, a spowoduje znaczną szkodę w postaci bezcelowego wydatkowania śródków publicznych na nieuzasadnione, bardzo rozległe prace budowlane nieusuwające żadnego zagrożenia dla życia, mienia lub środowiska, bo ono nie istnieje. W zaskarżonym postanowieniu WSA wskazał, że nie zostały wykazane przez stronę skarżącą przesłanki z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zmianami - zwanej dalej "ppsa"), a strona skarżąca w uzasadnieniu wniosku nie przytoczyła żadnych szczegółowych okoliczności stanowiących o potencjalnie grożącej jej szkodzie w wyniku wykonania zaskarżonego aktu. W przedmiotowym przypadku WSA nie dopatrzył się również, aby wykonanie decyzji powodowało trudne do odwrócenia skutki, czy wręcz nieodwracalne. W zażaleniu na powyższe postanowienie pełnomocnik ZWiK zaskarżył je w całości i zażądał jego o uchylenia w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu podano, że strona skarżąca szczegółowo wskazała w skardze kompletną wadliwość merytoryczną wydanych decyzji, a wstrzymanie ich wykonania argumentowała jako konieczność wprost wynikającą z ich wadliwości. Dodano także, iż wykonanie decyzji, które winno spowodować niezwłoczne rozpoczęcie robót budowlanych, pociągnie za sobą konieczność wydatkowania ok. 1000000 złotych. Środki te, wydatkowane na, zdaniem skarżącej, kompletnie niezasadne roboty budowlane to środki publiczne pochodzące od mieszkańców Gminy Miasta Sochaczew. Wykonane bezzasadnie roboty budowlane spowodują nieodwracalne wydatkowanie tych śródków publicznych, nie dokonując przy tym żadnego ulepszenia zbiornika, ani nie usuwając żadnych zagrożeń, które nie istnieją. Skutki wykonania tych decyzji to bezcelowe i niegospodarne wydatkowanie śródków publicznych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Jak wynika z art. 61 § 1 ppsa wniesienie skargi do Sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Jednakże, w myśl art. 61 § 3 ppsa, gdy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, Sąd może na jego wniosek wstrzymać wykonanie tego aktu lub czynności w całości lub w części, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Z powyższego wynika zatem, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego do Sądu aktu jest instytucją o charakterze wyjątkowym - odstępstwem od ogólnej reguły, w myśl której wniesienie skargi do Sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu -, a skorzystać z niej można tylko, gdy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Tym samym wyłącznie do oceny Sądu należy czy w sprawie zaistniały okoliczności, o których mowa w art. 61 § 3 ppsa, a więc niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Odnosząc się do zarzutów zażalenia należy wskazać, że są one niezasadne. Kontrola Naczelnego Sądu Administracyjnego (zwanego dalej "NSA") ogranicza się do oceny czy Sąd pierwszej instancji nie naruszył przepisów prawa. Zdaniem NSA, WSA zastosował odpowiednie przepisy ppsa i prawidłowo uzasadnił ich zastosowanie, a uzasadnienie WSA, było obszerne i wystarczająco wyjaśniające powody podjętego rozstrzygnięcia. Argumentacja Sądu pierwszej instancji wskazuje, że WSA wziął pod uwagę całokształt okoliczności sprawy a ważąc argumenty za i przeciw wstrzymaniu zaskarżonej decyzji słusznie uznał, że strona skarżąca nie uprawdopodobniła we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Skoro, jak słusznie skonstatował Sąd pierwszej instancji, ZWiK nie spełnił ciążącego na nim z mocy art. 61 § 3 ppsa "obowiązku" wykazania we wniosku o wstrzymanie wykonania aktu administracyjnego przesłanek zawartych w art. 61 § 3 ppsa, tj. przedstawienia konkretnych danych, które mogłyby uprawdopodobnić, że wykonanie decyzji faktycznie spowoduje znaczną szkodę lub powstanie trudnych do odwrócenia skutków, to - tym samym - WSA nie miał innej możliwości działania zgodnie z prawem jak tylko odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Na marginesie NSA podkreśla również, iż celem instytucji wstrzymania wykonania decyzji jest ukształtowanie stosunków do czasu rozpoznania skargi w zakresie zapobieżenia znacznej szkodzie lub trudnym do odwrócenia skutkom, a nie ocena legalności decyzji (por. m. in.: postanowienie NSA z dnia 10 października 2008 r., II OZ 741/08, LEX nr 493666). Tym samym, ani zaskarżone orzeczenie WSA ani niniejsze postanowienie NSA nie przesadzają o ostatecznym wyniku oceny zaskarżonej decyzji przez Sąd administracyjny. W tym stanie rzeczy zaskarżone postanowienie WSA należy uznać za zgodne z przepisami prawa, dlatego NSA, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 ppsa orzekł jak w sentencji. Odnosząc się do wniosku strony skarżącej w zakresie zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego, należy stwierdzić, że brak jest podstaw prawnych do orzekania o zwrocie kosztów postępowania między stronami w innych orzeczeniach, kończących postępowanie w danej instancji, niż wymienione w art. 209 ppsa. Zgodnie bowiem z art. 197 § 2 ppsa, do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej, tj. przepisy Rozdziału 1. Działu IV. Brak natomiast odesłania do odpowiedniego stosowania przepisów o zwrocie kosztów postępowania między stronami (Dział V., Rozdział 1.), które dawałoby podstawę do ich odpowiedniego stosowania w postępowaniu toczącym się na skutek zażalenia.