III SA/Po 209/13

Dnia 25 września 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Walentyna Długaszewska ( spr.) Sędziowie WSA Małgorzata Górecka WSA Mirella Ławniczak Protokolant: st.sekr.sąd. Izabela Kaczmarczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 września 2013 roku przy udziale sprawy ze skargi Z na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji oddala skargę Pomorski Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego w dniu [...] września 2012 r. wydał decyzję o numerze WITD.[....], w której na podstawie art. 92a ust. 1, ust. 6 i ust. 7 ustawy o transporcie drogowym nałożył na przedsiębiorcę karę pieniężną w wysokości [...] złotych. W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż w dniu 5 maja 2012 r. inspektor Inspekcji Transportu Drogowego zatrzymał do kontroli pojazd marki Scania o numerze rejestracyjnym [...] wraz z naczepą marki Godeeris o numerze rejestracyjnym [...]. Kontrolowanym pojazdem kierował W. Sz. wykonując przewóz drogowy na potrzeby własne. Kierowca okazał do kontroli wypis z zaświadczenia nr [...] na wykonywanie przewozów drogowych na potrzeby własne wydanego w dniu 9 marca 2012 r. i ważnego bezterminowo. Przesłuchany w charakterze świadka kierowca zeznał, że nie jest zatrudniony przez Z. O. na umowę o pracę, ani na żadną inną umowę, a pojazdem kieruje grzecznościowo, żeby sobie dorobić (protokół kontroli WITD.[...]). W związku z tym, pismem z dnia [...] maja 2012 r. Pomorski Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego zawiadomił stronę o wszczęciu postępowania administracyjnego z urzędu i wezwał do przedłożenia kopii dokumentów oraz złożenia pisemnych wyjaśnień w sprawie naruszeń stwierdzonych podczas kontroli. W odpowiedzi na wezwanie, Z. O. przesłał umowę o pracę zawartą z kierowcą W. Sz. w dniu 30 kwietnia 2012 r. na okres próbny od 1 do 31 maja 2012 r. W związku z uzyskanymi informacjami pismem z dnia 3 lipca 2012 r. organ I instancji wystąpił do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Z. o udzielenie informacji, czy przedsiębiorca zgłosił do ubezpieczenia społecznego pracownika W. Sz. Zakład Ubezpiecz Społecznych odpowiedział pismem z dnia 29 sierpnia 2012 r., w którym poinformował, że Z. O. prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą "Z" nie zgłosił do ubezpieczeń społecznych W. Sz. Organ zwrócił się także do Starostwa Powiatowego w Z. oraz do Biura do spraw Transportu Międzynarodowego w Głównym Inspektoracie Transportu Drogowego z prośbą o udzielenie informacji, czy przedsiębiorca posiada licencję na wykonywanie transportu drogowego rzeczy. W piśmie z dnia 16 maja 2012 r. Starostwo Powiatowe poinformowało organ, że przedsiębiorca posiada zaświadczenie na przewozy drogowe na potrzeby własne, nie została natomiast udzielona mu licencja na wykonywanie krajowego transportu drogowego rzeczy. Pojazd marki Scania został zgłoszony do objęcia zaświadczeniem w dniu 7 marca 2012 r. Z kolei na podstawie informacji uzyskanej z Biura ds. Transportu Międzynarodowego w Głównym Inspektoracie Transportu Drogowego ustalono, że przedsiębiorca nie uzyskał licencji na wykonywanie międzynarodowego transportu drogowego. Od powyższej decyzji w dniu 8 października 2012 r. do organu wpłynęło odwołanie strony. Strona zarzuciła organowi naruszenie art. 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym przez uznanie, że odwołujący się wykonywał przewóz drogowy z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu, a zwłaszcza braku odpowiedniej licencji na wykonywanie transportu. Ponadto zainteresowany zarzucił naruszenie art. 7 k.p.a. przez niepodjęcie wszystkich niezbędnych działań w celu wyjaśnienia okoliczności związanych z nawiązaniem stosunku pracy, a także naruszenie art. 8 k.p.a. przez rozstrzyganie materialno-prawnych wątpliwości na niekorzyść strony. Strona zarzuciła także naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. przez brak uzasadnienia faktycznego i prawnego zaskarżonej decyzji, a także naruszenie art. 2 kodeksu pracy przez odmowę uznania, że w dniu 5 maja 2012 r. kierowca pozostawał w stosunku pracy z przedsiębiorcą. Decyzją z dnia [...] listopada 2012 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 4 pkt 22 ustawy o transporcie drogowym, użyte w ustawie określenia oznaczają obowiązki lub warunki przewozu drogowego, które wynikają z przepisów ustawy. Stosownie do art. 4 pkt. 4 ww. ustawy, niezarobkowy przewóz drogowy - przewóz na potrzeby własne - to każdy przejazd pojazdu po drogach publicznych z pasażerami lub bez, załadowanego lub bez ładunku, przeznaczonego do nieodpłatnego krajowego i międzynarodowego przewozu drogowego osób lub rzeczy, wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej, spełniający łącznie następujące warunki: a) pojazdy samochodowe używane do przewozu są prowadzone przez przedsiębiorcę lub jego pracowników, b) przedsiębiorca legitymuje się tytułem prawnym do dysponowania pojazdami samochodowymi, c) w przypadku przejazdu pojazdu załadowanego - rzeczy przewożone są własnością przedsiębiorcy lub zostały przez niego sprzedane, kupione, wynajęte, wydzierżawione, wyprodukowane, wydobyte, przetworzone lub naprawione albo celem przejazdu jest przewóz osób lub rzeczy z przedsiębiorstwa lub do przedsiębiorstwa na jego własne potrzeby, a także przewóz pracowników i ich rodzin, d) nie jest przewozem w ramach prowadzonej działalności gospodarczej w zakresie usług turystycznych. Ponadto, stosownie do treści art. 92a ust. 1, ust. 2 ww. ustawy, podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 10.000 złotych za każde naruszenie. Suma kar pieniężnych nałożonych za naruszenie podczas jednej kontroli drogowej nie może przekroczyć kwoty 10.000 złotych. Zgodnie z art. 92 ust. 6 ustawy o transporcie drogowym, wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1, oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy. Ustalono, że przedsiębiorca nie posiada licencji na wykonywanie przewozów drogowych. Organ II instancji nie zgodził się z twierdzeniem strony, że wystawione przez nią dokumenty w sposób jednoznaczny potwierdzają zawarcie umowy o pracę. Na przedstawionym druku zgłoszenia pracownika do ubezpieczenia społecznego ZUS P ZUA brak jest daty wypełnienia, a ze znajdującego się na piśmie identyfikatora potwierdzenia wynika, że zgłoszenie zostało dokonane w dniu 27 września 2012 r. Ponadto identyfikator potwierdzenia nie zawiera wszystkich znaków nadawanych pismu przez program informatyczny. W złożonych w dniu kontroli zeznaniach do protokołu, kierowca przyznał, że z przedsiębiorcą nie łączy go stosunek pracy, a przewóz wykonywał grzecznościowo, żeby sobie dorobić. Organ uznał, że umowa o pracę miała charakter pozorny i została zawarta jednie w celu uniknięcia odpowiedzialności administracyjnej - zapłaty kary pieniężnej za popełnione naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Z. O. podniósł, że zarzut pozorności umowy o pracę podniesiony w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji jest nietrafny, gdyż zawarcie umowy pomiędzy W. Sz., a Z. O. potwierdza szereg przedstawionych dokumentów: umowa o pracę, zgłoszenie do ZUS, zapłata podatku PIT, świadectwo pracy i wniosek o urlop. Skarżący zarzucił naruszenie art. 7 k.p.a. przez niepodjęcie wszystkich niezbędnych działań w celu wyjaśnienia okoliczności związanych z nawiązaniem stosunku pracy, a także naruszenie art. 8 k.p.a. przez rozstrzyganie materialno-prawnych wątpliwości na niekorzyść strony. Strona zarzuciła także naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. przez brak uzasadnienia faktycznego i prawnego zaskarżonej decyzji, a także naruszenie art. 2 kodeksu pracy przez odmowę uznania, że w dniu 5 maja 2012 r. kierowca pozostawał w stosunku pracy z przedsiębiorcą. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone w szczególności przepisami art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Uwzględnienie skargi następuje również w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w świetle wskazanych wyżej przepisów Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji, wydaną w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej na podstawie art. 92a ust. 1, ust. 6 i ust. 7 ustawy o transporcie drogowym ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym ( Dz. U. z 2007r., Nr 125, poz. 874 ze zm.). Jak wynika z akt administracyjnych, w czasie kontroli w dniu 5 maja 2012 r. inspektor Inspekcji Transportu Drogowego zatrzymał pojazd marki Scania o numerze rejestracyjnym [...] wraz z naczepą marki Godeeris o numerze rejestracyjnym [...]. Kontrolowanym pojazdem kierował W. Sz. wykonując przewóz drogowy na potrzeby własne. Kierowca okazał do kontroli wypis z zaświadczenia nr [...] na wykonywanie przewozów drogowych na potrzeby własne wydanego w dniu [...] marca 2012 r. i ważnego bezterminowo. Kierowca, przesłuchany w charakterze świadka, zeznał, że nie jest zatrudniony przez Z. O. na umowę o pracę, ani na żadną inną umowę, a pojazdem kieruje grzecznościowo, żeby sobie dorobić (protokół kontroli WITD.[...]). Ustalono również, że przedsiębiorca nie posiada licencji na wykonywanie przewozów drogowych. Organ II instancji nie zgodził się z twierdzeniem strony, że wystawione przez nią dokumenty w sposób jednoznaczny potwierdzają zawarcie umowy o pracę. Na przedstawionym druku zgłoszenia pracownika do ubezpieczenia społecznego ZUS P ZUA brak jest daty wypełnienia, a ze znajdującego się na piśmie identyfikatora potwierdzenia wynika, że zgłoszenie zostało dokonane w dniu 27 września 2012 r. Ponadto identyfikator potwierdzenia nie zawiera wszystkich znaków nadawanych pismu przez program informatyczny. Zgodnie z art. 4 pkt. 4 ustawy o transporcie drogowym (Dz. U. Z 2007 r. Nr 125, poz. 874 ze zm.), niezarobkowy przewóz drogowy - przewóz na potrzeby własne – to każdy przejazd pojazdu po drogach publicznych z pasażerami lub bez, załadowanego lub bez ładunku, przeznaczonego do nieodpłatnego krajowego i międzynarodowego przewozu drogowego osób lub rzeczy, wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej, spełniający łącznie następujące warunki: pojazdy samochodowe używane do przewozu są prowadzone przez przedsiębiorcę lub jego pracowników, przedsiębiorca legitymuje się tytułem prawnym do dysponowania pojazdami samochodowymi, w przypadku przejazdu pojazdu załadowanego - rzeczy przewożone są własnością przedsiębiorcy lub zostały przez niego sprzedane, kupione, wynajęte, wydzierżawione, wyprodukowane, wydobyte, przetworzone lub naprawione albo celem przejazdu jest przewóz osób lub rzeczy z przedsiębiorstwa lub do przedsiębiorstwa na jego własne potrzeby, a także przewóz pracowników i ich rodzin, nie jest przewozem w ramach prowadzonej działalności gospodarczej w zakresie usług turystycznych. Zasadniczym kryterium pozwalającym zatem na zakwalifikowanie danego przejazdu do przewozu drogowego na potrzeby własne jest służebny charakter tego przejazdu wobec zasadniczej działalności gospodarczej prowadzonej przez przedsiębiorcę. W odróżnieniu od transportu drogowego jest to przewóz niezarobkowy, nieodpłatny, tzn. że przedsiębiorca ponosi we własnym zakresie koszty przewozu koniecznego dla wykonywania zarejestrowanej przez niego, innej niż transportowa działalności podstawowej (zob. wyrok NSA z dnia 28.09.2011 r., II GSK 905/10). Nadto uznanie danego przewozu za wykonywany na potrzeby własne wymaga łącznego spełnienia wyżej wskazanych warunków określonych w art. 4 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym, co w realiach nieniejszej sprawy nie miało miejsca. Stosownie do treści art. 92 a ust. 1, ust. 2 cytowanej ustawy, podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 10.000 złotych za każde naruszenie. Suma kar pieniężnych nałożonych za naruszenie podczas jednej kontroli drogowej nie może przekroczyć kwoty 10.000 złotych. W ocenie Sądu, organy obu instancji trafnie uznały, w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, że wykonywany w dniu kontroli przejazd ww. pojazdem prowadzonym przez W. Sz., a należącym do skarżącego, nie spełniał przesłanek niezarobkowego przewozu drogowego na potrzeby własne określonych w art. 4 pkt 4 cytowanej powyżej ustawy o transporcie drogowym. Organy słusznie przyjęły, że skarżącego nie wiązał stosunek pracy z osobą prowadzącą pojazd. Wbrew bowiem twierdzeniom skarżącego, iż zawarcie umowy pomiędzy W. Sz., a Z. O. potwierdza szereg przedstawionych dokumentów, tj. umowa o pracę, zgłoszenie do ZUS, zapłata podatku PIT, świadectwo pracy i wniosek o urlop, trzeba wskazać, że w dokumencie zgłoszeniowym do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych - ZUS ZUA brak jest daty wypełnienia, a ze znajdującego się na piśmie identyfikatora potwierdzenia wynika, że zgłoszenie zostało dokonane dopiero w dniu 27 września 2012 r., czyli ponad 3 miesiące po kontroli. Ponadto Zakład Ubezpieczeń Społecznych w piśmie z dnia 29 sierpnia 2012 r., jako podmiot odpowiedzialny za pobieranie i rozliczanie składek na ubezpieczenie społeczne, poinformował, że kierowca nie został zgłoszony do ubezpieczenia społecznego przez skarżącego. W świetle takich ustaleń, prawidłowo organy oceniły, że przestawiona przez skarżącego umowa o pracę miała charakter pozorny i została zawarta jednie w celu uniknięcia odpowiedzialności administracyjnej - zapłaty kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym. Reasumując, w świetle dokonanych ustaleń organy obu instancji zasadnie uznały, że przewóz z dnia kontroli nie spełniał wymogów przewozu na potrzeby własne, wskazanych w art. 4 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym. Kierowca wykonujący przewóz nie był pracownikiem przedsiębiorcy. Rozstrzygnięcie organy podjęły w następstwie wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy (art. 7 i 77 § 1 k.p.a.), a swe stanowisko w sposób prawidłowy uzasadniły (art. 107 § 3 k.p.a.). Nie można zatem uznać, że doszło do naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Z powyższych względów, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) oddalił skargę.