II SA/Po 788/13
WyrokWSA w Poznaniu2013-09-25
Skład orzekający: Danuta Rzyminiak - Owczarczak, Barbara Drzazga, Jakub Zieliński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba pozostająca w związku małżeńskim, która wychowuje dziecko, którego ojciec nie jest jej mężem, może ubiegać się o dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy błędnie zinterpretowały przepis art. 3 pkt 17a ustawy o świadczeniach rodzinnych, odmawiając przyznania dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka osobie pozostającej w związku małżeńskim. Sąd powołał się na orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego i Naczelnego Sądu Administracyjnego, wskazując, że definicja osoby samotnie wychowującej dziecko, uznana za niekonstytucyjną w kontekście zaliczki alimentacyjnej, powinna być analogicznie interpretowana w przypadku dodatku do zasiłku rodzinnego. Fakt zawarcia nowego związku małżeńskiego przez rodzica samotnie wychowującego dziecko nie wpływa na jego status w kontekście przyznawania tego świadczenia.Stan faktyczny
Skarżąca A. K. złożyła wniosek o przyznanie dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania świadczenia, wskazując, że skarżąca jest w związku małżeńskim i wychowuje wspólnie z mężem jedno z dzieci. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji, podtrzymując argumentację o braku statusu osoby samotnie wychowującej dziecko. Skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając organom błędną wykładnię przepisów i naruszenie Konstytucji.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. i określił, że decyzja nie może być wykonana.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 25 września 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Rzyminiak - Owczarczak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Barbara Drzazga Sędzia WSA Jakub Zieliński Protokolant st. sekr. sąd. Monika Pancewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 września 2013 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] kwietnia 2013r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania dodatku do zasiłku rodzinnego I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.
Decyzją z dnia [...] grudnia 2012 r. znak [...] Prezydent Miasta P. odmówił przyznania A. K. dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka na rzecz M. P.
W sentencji powyższej decyzji organ I instancji przywołał art. 3, art. 3 pkt 17a, art. 4, art. 5, art. 6, art. 7, art. 20, art. 24, art. 26, art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn. Dz. U. z 2006 r., Nr 139, poz. 992 z późn. zm., dalej również jako "u.ś.r."), Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 27 grudnia 2011 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U. z 2011 r., Nr 298, poz. 1769) i Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 11 sierpnia 2009 r. w sprawie wysokości dochodu rodziny albo dochodu osoby uczącej się stanowiących podstawę ubiegania się o zasiłek rodzinny oraz wysokości świadczeń rodzinnych (Dz. U. z 2009 r., Nr 129, poz. 1058), a także Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 10 sierpnia 2012 r. w sprawie wysokości dochodu rodziny albo dochodu osoby uczącej się stanowiących podstawę ubiegania się o zasiłek rodzinny oraz wysokości świadczeń rodzinnych (Dz. U. z 2012 r. poz. 959) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071, z późn. zm., dalej jako "k.p.a.").
W uzasadnieniu przedmiotowej decyzji podniesiono, że wnioskiem z dnia [...] października 2012 r. A. K. zwróciła się do P. Centrum Świadczeń (dalej jako "PCŚ") z prośbą o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego na rzecz M. P. i S. K., dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka na rzecz M. P. oraz dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego 2013/2014 na rzecz M. P. Wskazano, iż po analizie dokumentacji przedłożonej wraz z wnioskiem, postanowiono odmówić przyznania dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka na rzecz M. P. Zaznaczono, iż zgodnie z art. 3 pkt 17a u.ś.r., ilekroć w ustawie jest mowa o osobie samotnie wychowującej dziecko, oznacza to pannę, kawalera, wdowę, wdowca, osobę pozostającą w separacji orzeczonej prawomocnym wyrokiem sądu, osobę rozwiedzioną, chyba że wychowuje wspólnie co najmniej jedno dziecko z jego rodzicem. Z akt sprawy wynika natomiast, iż wnioskodawczyni jest w związku małżeńskim z M. K., a więc brak jest podstaw do przyznania dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka na rzecz jej córki, M. P.
Przedmiotowa decyzja została doręczona wnioskodawczyni w dniu [...] grudnia 2012 r.
A. K., pismem z dnia [...] grudnia 2012 r. złożyła w terminie odwołanie od powyższej decyzji. W odwołaniu powołano się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 23 czerwca 2008 r. (sygn. akt P 18/06). Podniesiono, iż w dniu [...] stycznia 2012 r. PCŚ wydało decyzję przyznającą wnioskodawczyni dodatek z tytułu samotnego wychowywania dziecka na córkę M. P. W związku z powyższym nie jest zrozumiałe, dlaczego na kolejny okres zaskarżoną decyzją odmówiono przyznania świadczenia, skoro sytuacja córki nie zmieniła się. Wskazano, iż sprawę rozpatrzono z naruszeniem terminów. Wniosek został złożony w PCŚ w dniu [...] października 2012 r., a decyzję doręczono dopiero w dniu [...] grudnia 2012 r., nie informując strony o przedłużeniu terminu załatwienia sprawy.
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2013 r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P., działając na podstawie art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. (tekst jedn. Dz. U. 2013 r., poz. 182) w zw. z art. 3 pkt. 17a, art. 4 ust. 2, art. 5, art. 6 ust. 1 oraz art. 11a u.ś.r., utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu powyższej decyzji podniesiono, że A. K. od dnia [...] czerwca 2010 r. pozostaje w związku małżeńskim z M. K., a ponadto wychowuje z nim wspólne dziecko - S. K., urodzonego w dniu [...] listopada 2010 r. Podzielono więc stanowisko organu I instancji, iż w świetle art. 3 pkt 17a w zw. z art. 11a u.ś.r., A. K. nie wychowuje samotnie M. P. i nie może mięć przyznanego dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowania dziecka.
Organ II instancji podkreślił, że wobec pozostawania w związku małżeńskim oraz wychowywania z mężem wspólnego dziecka, strony nie można uznać za osobę samotnie wychowującą dziecko. Wskazano również, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego, na który powołuje się skarżąca, odnosi się do zaliczek alimentacyjnych. Podniesiono, że na podstawie przedmiotowego wyroku Trybunału powstał art. 3 pkt. 17a u.ś.r., w brzmieniu dziś obowiązującym. Tym samym przepis ten nie pozwala na przyznanie wnioskodawczyni dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowania dziecka na rzecz M. P.
Kolegium podniosło również, że przyznanie dodatku A. K. byłoby sprzeczne z celem tego świadczenia. Ma ono bowiem rekompensować osobie samotnie wychowującej dziecko trudną sytuację materialną, natomiast w przypadku pozostawania w związku małżeńskim strona postępowania posiada dostęp do dodatkowego źródła dochodu, bowiem mąż wnioskodawczyni jest zatrudniony.
Powyższa decyzja Kolegium została doręczona wnioskodawczyni w dniu 31 maja 2013 r.
A. K. w dniu [...] czerwca wniosła w terminie skargę na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. Organowi wydającemu zaskarżoną decyzję zarzucono naruszenie następujących przepisów prawa:
a) art. 3 pkt 17a u.ś.r., poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, ponieważ przepis ten to został uznany za niekonstytucyjny na gruncie art. 27 pkt 2 lit. g) ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych, który ma charakter blankietowy, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem spowodowało odmowę przyznania skarżącej świadczenia z tytułu samotnego wychowania dziecka;
b) art. 71 ust. 1 Konstytucji w zw. z art. 3 pkt 17a u.ś.r. przez przyznanie pomocy materialnej wypłacanej ze środków publicznych tylko części rodzin i to wyodrębnionej według kryteriów nieodpowiadających wymaganiom określonym w art. 71 ust. 1 Konstytucji;
c) art. 32 ust. 1 Konstytucji w zw. z art. 3 pkt 17 u.ś.r. poprzez naruszenie nakazu równego traktowania;
d) art. 18 Konstytucji w zw. z art. 3 pkt 17 u.ś.r. poprzez dążenie przez stosowanie regulacji ustawowej do faktycznego osłabienie więzi między rodzicami a dziećmi oraz między małżonkami.
Skarżąca wniosła o uchylenie wydanych w sprawie decyzji oraz zasądzenie od organu na jej rzecz kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że przy ustalaniu prawa do wnioskowanego świadczenia organy winny odnieść się nie tylko do przepisów powołanej ustawy o świadczeniach rodzinnych, ale także do wyroków Trybunału Konstytucyjnego, których przedmiotem była kontrola zgodności z Konstytucją zawartej w tej ustawie definicji osoby samotnie wychowującej dziecko i to zarówno w jej pierwotnym brzmieniu, jak i w brzmieniu nadanym przez art. 27 pkt 2 lit. g) ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej. I tak, w wyroku z dnia 18 maja 2005 r., sygn. akt K 16/04 Trybunał Konstytucyjny orzekł, że w zakresie istotnym dla niniejszej sprawy art. 3 pkt 17 u.ś.r. w brzmieniu pierwotnym jest niezgodny z art. 18, art. 32 ust. 1 oraz art. 71 ust. 1 Konstytucji. W przedmiotowym wyroku Trybunał wskazał, że definicja "samotnego wychowywania dziecka", zawarta w art. 3 pkt 17 ww. ustawy, narusza art. 71 ust. 1 Konstytucji przez przyznanie pomocy materialnej wypłacanej ze środków publicznych dla części rodzin i to wyodrębnionej według kryteriów nieodpowiadających wymaganiom określonym w art. 71 ust. 1 Konstytucji. Zdaniem Trybunału badany przepis naruszał również nakaz równego traktowania zawarty w art. 32 ust. 1 Konstytucji oraz naruszał art. 18 Konstytucji przez faktyczne osłabienie więzi między rodzicami a dziećmi oraz między małżonkami.
W skardze podniesiono również, że znowelizowanie brzmienia art. 3 pkt 17 omawianej ustawy przez art. 27 pkt 2 lit. g) ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej nie zróżnicowało tego przepisu w zakresie jego treści normatywnej w stosunku do brzmienia pierwotnego. Jednakże w kolejnym wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 23 czerwca 2008 r. w sprawie P 18/06, Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że "realizacja wyroku TK z 18 maja 2005 r. polegająca na wprowadzeniu do ustawy o świadczeniach rodzinnych przepisu odmiennie brzmiącego, ale implikującego analogiczne normy prawne, jak jego niekonstytucyjna wersja pierwotna, była jedynie pozorna. Fakt wykorzystania niekonstytucyjnych w swej istocie regulacji do określenia kręgu podmiotowego nowego świadczenia - zaliczki alimentacyjnej - spowodował powielenie już istniejących wobec tego przepisu zastrzeżeń." Wskazano, że argumentując odmowę przyznania skarżącej wnioskowanego świadczenia organy obu instancji stanęły na stanowisku, że skoro wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 23 czerwca 2008 r. odnosi się wprost do spraw uzyskania prawa do zaliczki alimentacyjnej, to nie ma on zastosowania do ustawy o świadczeniach rodzinnych. Zaznaczono, że definicja osoby samotnie wychowującej dziecko, użyta dla potrzeb ustawy o zaliczce alimentacyjnej, na gruncie ustawy o świadczeniach rodzinnych nie może być interpretowana odmiennie, ponieważ art. 2 ust. 5 lit. a) ustawy o zaliczce alimentacyjnej ma charakter blankietowy. Z tego względu przepis, do którego ustawodawca odsyła, powinien być interpretowany analogicznie, zarówno na gruncie ustawy macierzystej, jak i ustawy, w której występuje odesłanie.
Skarżąca podniosła ponadto, iż przed zawarciem nowego związku małżeńskiego przysługiwało jej świadczenie z tytułu samotnego wychowania dziecka, które zostało jej przyznane chociażby w decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia [...] stycznia 2012 r. Podkreśliła, iż dziecko wychowujące się w rodzinie rekonstruowanej nie traci statusu osoby wychowywanej przez samotnego rodzica. W związku z tym organ rozpatrując sprawę powinien wziąć pod uwagę fakt, że wnioskodawczyni nie wychowuje córki wspólnie z jej rodzicem, a fakt zawarcia nowego związku małżeńskiego nie ma znaczenia dla zasadności przyznania świadczenia z tytułu samotnego wychowania dziecka.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując w całości argumentację podniesioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Skarga okazała się zasadna.
Stosownie do treści art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że zadaniem sądu administracyjnego jest jedynie sprawdzenie, czy zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z przepisami prawa materialnego oraz czy przy jej podejmowaniu nie zostały naruszone w sposób istotny przepisy postępowania administracyjnego. Natomiast stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej również jako "p.p.s.a."), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami oraz wnioskami skargi, a także powołaną podstawą prawną.
Przedmiotem niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego jest kwestia odmowy przyznania A. K. dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka na rzecz M. P.
Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowią przepisy art. 11a ust. 1 w zw. z art. 3 pkt 17a ustawy o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn. Dz. U. z 2006 r., Nr 139, poz. 992 z późn. zm.). Zgodnie z treścią art. 8 pkt 3a przedmiotowej ustawy do zasiłku rodzinnego przysługuje dodatek z tytułu samotnego wychowywania dziecka. Z kolei z przepisu art. 11a ww. ustawy wynika, iż wskazany dodatek przysługuje samotnie wychowującym dziecko matce lub ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka, jeżeli nie zostało zasądzone świadczenie alimentacyjne na rzecz dziecka od drugiego z rodziców dziecka, ponieważ:
1) drugi z rodziców dziecka nie żyje;
2) ojciec dziecka jest nieznany;
3) powództwo o ustalenie świadczenia alimentacyjnego od drugiego z rodziców zostało oddalone.
Definicja osoby samotnie wychowującej dziecko została zawarta natomiast w art. 3 pkt 17a ustawy o świadczeniach rodzinnych. Przepis ten stanowi, że osobą samotnie wychowującą dziecko jest panna, kawaler, wdowa, wdowiec, osoba pozostająca w separacji orzeczonej prawomocnym wyrokiem sądu, osoba rozwiedziona, chyba że wychowuje wspólnie co najmniej jedno dziecko z jego rodzicem.
Jak wynika z akt administracyjnych niniejszej sprawy, skarżąca jest matką dwunastoletniej M. P. i niespełna trzyletniego S. K. Nazwisko ojca M. - "P." wpisano na podstawie art. 42 ust. 2 prawa o aktach stanu cywilnego (odpis zupełny aktu urodzenia M. P. - k. 3 akt administracyjnych). Przywołany art. 42 ust. 2 stanowi, że jeżeli nie nastąpi uznanie dziecka lub sądowe ustalenie ojcostwa, wpisuje się do akt urodzenia dziecka jako imię ojca - imię wskazane przez przedstawiciela ustawowego dziecka, a w razie braku takiego wskazania - jedno z imion zwykle w kraju używanych oraz jako nazwisko ojca i jego nazwisko rodowe - nazwisko matki, z odpowiednią adnotacją w rubryce "Uwagi". Skarżąca zamieszkuje z córką, synem S. i mężem, który jest jego ojcem.
W ocenie organów okoliczność, że skarżąca jest osobą zamężną i wychowuje dwoje dzieci, w tym jedno z jego ojcem, wyklucza przyjęcie, że jest osobą samotnie wychowującą dziecko w rozumieniu art. 3 pkt 17a ustawy, co zdecydowało o odmowie przyznania uprawnień do przedmiotowego świadczenia.
Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie powyższego stanowiska nie podziela. Przede wszystkim dokonując wykładni spornego przepisu, nie można pominąć stanowiska Trybunału Konstytucyjnego, wyrażonego w wyroku z dnia 23 czerwca 2008 r. wydanego w sprawie sygn. akt P 18/06 (Dz. U. z 7 lipca 2008 r., Nr 119, poz. 770), zgodnie z którym art. 2 pkt 5 lit. a) ustawy z 22 kwietnia 2005r. ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej (Dz. U. Nr 86, poz. 732 z późn. zm.) w zw. z art. 3 pkt 17a ustawy o świadczeniach rodzinnych, w zakresie w jakim pomija prawo osób wychowywanych przez osoby pozostające w związku małżeńskim oraz osób wychowywanych przez osoby, które wspólnie wychowują co najmniej jedno dziecko z jego rodzicem, do zaliczki alimentacyjnej jest niezgodny z art. 18, art. 32 ust. 1 i art. 71 ust. 1 Konstytucji RP oraz nie jest niezgodny z art. 27 Konwencji o prawach dziecka. Art. 18 Konstytucji stanowi, że małżeństwo jako związek kobiety i mężczyzny, rodzina, macierzyństwo i rodzicielstwo znajdują się pod ochroną i opieką Rzeczypospolitej Polskiej. Z art. 32 ust. 1 wynika natomiast, że wszyscy są wobec prawa równi i mają prawo do równego traktowania przez władze publiczne. Zgodnie zaś z art. 71 ust. 1 Konstytucji RP: "Państwo w swojej polityce społecznej i gospodarczej uwzględnia dobro rodziny. Rodziny znajdujące się w trudnej sytuacji materialnej i społecznej, zwłaszcza wielodzietne i niepełne, mają prawo do szczególnej pomocy ze strony władz publicznych".
Pomimo faktu, że omawiany wyrok odnosi się bezpośrednio do spraw dotyczących zaliczek alimentacyjnych, to nie można go pominąć podczas orzekania w przedmiocie dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka. Uznanie przez Trybunał Konstytucyjny definicji osoby samotnie wychowującej dziecko, użytej w ustawie o świadczeniach rodzinnych dla potrzeb ustawy o zaliczce alimentacyjnej, za niekonstytucyjną, powinno być rozpatrywane w ten sam sposób w stosunku do innych świadczeń na rzecz osób samotnie wychowujących dziecko. Tak też stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 7 czerwca 2013 r., sygn. akt I OSK 2162/12 (orzeczenie dostępne w Internecie pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Nieuprawnione jest stanowisko organu odwoławczego, że skoro przywołany wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 23 czerwca 2008 r. odnosi się wprost do spraw uzyskania prawa do zaliczki alimentacyjnej, to nie ma on zastosowania do ustawy o świadczeniach rodzinnych. Niewątpliwie bowiem zakwestionowana powyższym wyrokiem definicja osoby samotnie wychowującej dziecko użyta dla potrzeb ustawy o zaliczce alimentacyjnej, powinna zostać tak samo zinterpretowana na gruncie ustawy o świadczeniach rodzinnych. Art. 2 ust. 5 lit. a) ustawy o zaliczce alimentacyjnej ma bowiem charakter blankietowy. Cechą tego rodzaju przepisów jest to, że przewidując powstanie określonych skutków prawnych, łączą ich zaistnienie z okolicznościami określonymi w innych przepisach. Przepisy blankietowe nie rozstrzygają zatem samodzielnie pewnych kwestii, lecz wydane rozstrzygnięcia uzależniają od postanowień innych przepisów. Z tego względu przepis, do którego ustawodawca odsyła, powinien być interpretowany analogicznie, zarówno na gruncie ustawy macierzystej, jak i ustawy, w której występuje odesłanie. Skoro zatem definicja osoby samotnie wychowującej dziecko zawarta w art. 3 pkt 17a ustawy o została uznana za niekonstytucyjną na gruncie ustawy o zaliczce alimentacyjnej, to tak samo należy ją ocenić dla potrzeb ustalania przesłanek do przyznania dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowania dziecka (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 11 kwietnia 2013 r., sygn. akt VII SA/Wa 60/13, dostępny w Internecie pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Należy zatem podzielić stanowisko skarżącej, że nie zmienił się status jej dziecka M. P. i jej mąż niebędący ojcem M. nie ma wobec niej obowiązku alimentacyjnego. Stwierdzić też należy, że zawarty w art. 3 pkt 17a in fine ustawy warunek: "wychowuje wspólnie co najmniej jedno dziecko z jego rodzicem" należy odnosić nie do każdej osoby związanej z jednym z rodziców dziecka, ale do rodzica dziecka, którego dotyczy wniosek o przyznanie dodatku do zasiłku. Fakt zawarcia związku małżeńskiego przez rodzica samotnie wychowującego dziecko nie ma wpływu na sferę władzy rodzicielskiej i na sferę obowiązków alimentacyjnych względem dziecka. Skarżąca słusznie podniosła, że dziecko wychowujące się w rodzinie rekonstruowanej nie traci statusu osoby wychowywanej przez samotnego rodzica. Dla takiej oceny nie ma znaczenia zarówno okoliczność, że matka ubiegająca się o dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka pozostaje w związku małżeńskim, jak też nawet i to, że z tego nowego związku posiada inne dziecko, które wychowuje się wspólnie z dzieckiem uprawnionym do takiego świadczenia.
Wobec powyższego Sąd uznał, że Kolegium odmawiając skarżącej prawa do dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka jedynie na tej podstawie, że pozostaje ona w związku małżeńskim i wychowuje dwoje dzieci w tym jedno z jego ojcem, naruszyło przepisy prawa materialnego - art. 11a ust. 1 w związku z art. 3 pkt 17a ustawy o świadczeniach rodzinnych, albowiem organ II instancji dokonał niekonstytucyjnej wykładni art. 3 pkt 17a tejże ustawy, co miało wpływ na wynik sprawy.
Ponownie rozpoznając sprawę, Kolegium uwzględni wyrażoną przez Sąd ocenę prawną, a w szczególności wykładnię art. 3 pkt 17a ustawy o świadczeniach rodzinnych.
W tym stanie rzeczy Sąd uchylił zaskarżoną decyzję organu II instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
O wykonalności orzeczono na podstawie art. 152 p.p.s.a.
Odnośnie do wniosku skarżącej o zasądzenie od organu na jej rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych, należy zauważyć, że skarżąca korzysta w przedmiotowej sprawie z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych na mocy art. 239 pkt 1 lit. a) p.p.s.a., co oznacza, że wniosek ten jest bezprzedmiotowy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło