I GSK 167/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Ludmiła Jajkiewicz po rozpoznaniu w dniu 6 lutego 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej T. Ł., Ukraina od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 26 września 2013 r.; sygn. akt V SA/Wa 1625/13 w sprawie ze skargi T. Ł., Ukraina na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] marca 2013 r., nr [...] w przedmiocie pozbawienia prawa do korzystania z postanowień Konwencji celnej dotyczącej międzynarodowego przewozu towarów z zastosowaniem karnetów TIR postanawia: oddalić skargę kasacyjną Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. postanowieniem z dnia 26 września 2013 r. odrzucił skargę T. z siedzibą na Ukrainie na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] marca 2013 r. (nr [...]) w przedmiocie pozbawienia prawa do korzystania z postanowień Konwencji celnej dotyczącej międzynarodowego przewozu towarów z zastosowaniem karnetów TIR. Sąd I instancji za podstawę rozstrzygnięcia przyjął następujące ustalenia: Do skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] marca 2013 r. dołączono pełnomocnictwo z dnia [...] kwietnia 2013 r. upoważniające r.pr. M. H. do zastępowania skarżącej m.in. przed WSA w W. Pełnomocnictwo to zostało podpisane przez I. L. Zarządzeniem z dnia 10 lipca 2013 r. pełnomocnik skarżącej został wezwany do usunięcia braku formalnego skargi poprzez złożenie dokumentu określającego umocowanie do udzielenia ww. pełnomocnictwa procesowego, w oryginale lub uwierzytelnionej kopii wraz z tłumaczeniem na język polski. W odpowiedzi na powyższe skarżąca w dniu [...] lipca 2013 r. nadesłała pełnomocnictwo z dnia [...] kwietnia 2013 r. upoważniające J. S. jako Dyrektora [...] do reprezentowania T. w postępowaniu administracyjnym przed Dyrektorem Izby Celnej w W. w sprawie pozbawienia prawa do korzystania z postanowień Konwencji celnej dotyczącej międzynarodowego przewozu towarów z zastosowaniem karnetów TIR. Pełnomocnictwo to zostało opatrzone jednym nieczytelnym podpisem. Nadesłano również pełnomocnictwo z dnia [...] kwietnia 2013 r., w treści którego J. S. umocował r.pr. M. H. do wniesienia skargi i reprezentacji skarżącej w toku postępowania przed właściwym sądem administracyjnym. Zarządzeniem z dnia 9 sierpnia 2013 r. wezwano pełnomocnika do usunięcia braku formalnego skargi w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi (art. 58 §3 ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. z 2012 r. poz. 270, ze zm., dalej: p.p.s.a.) przez złożenie dokumentu określającego umocowanie do udzielenia pełnomocnictwa procesowego z dnia [...] kwietnia 2013 r., udzielonego ww. pełnomocnikowi przez I. L. Sąd podkreślił, że dokumentem tym może być oryginał lub poświadczona za zgodność z oryginałem kopia wypisu z Jednolitego Rejestru Osób Prawnych i Osób Fizycznych – Przedsiębiorców lub innego dokumentu potwierdzającego upoważnienie do reprezentowania skarżącej spółki przez I. L. (np. umowy spółki). W odpowiedzi pełnomocnik nadesłał oryginał wpisu do ww. rejestru wskazując, iż wynika z niego jednoosobowy sposób reprezentacji skarżącej spółki przez jej Dyrektora Generalnego A. O. L. Ponadto nadesłano pismo z dnia [...] lipca 2013 r. ww. dyrektora skarżącej spółki zawierające oświadczenie, iż pełnomocnictwo z dnia [...] kwietnia 2013 r. zostało podpisane przez niego. Pełnomocnik w piśmie przewodnim wskazał, że wbrew wezwaniu Sądu pełnomocnictwo pochodzi z daty [...], a nie [...] kwietnia 2013 r. i zostało podpisane przez dwie osoby – "A. L. i I. L.". Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. postanowieniem z dnia 26 września 2013 r. odrzucił skargę. Sąd wskazał, że w przedmiotowej sprawie strona skarżąca nie wykonała kierowanych do niej wezwań Sądu. W ocenie Sądu, z nadesłanych przez stronę dokumentów wynika, że I. L. nie była upoważniona do udzielenia pełnomocnictwa z dnia [...] kwietnia 2013 r. (dołączonego do skargi) skoro jedyną osobą upoważnioną do samodzielnej reprezentacji skarżącej spółki był jej Dyrektor Generalny A. L. Ponadto, Sąd zaznaczył, że znajdujące się w aktach sprawy pełnomocnictwo z dnia [...] kwietnia 2013 r. upoważnia J. S. jedynie do występowania cyt. "przed Dyrektorem Izby Celnej w W. w sprawie pozbawienia prawa do korzystania z postanowień Konwencji celnej dotyczącej międzynarodowego przewozu towarów z zastosowaniem karnetów TIR", a więc wyłącznie w postępowaniu administracyjnym. Późniejsze pełnomocnictwo substytucyjne z dnia [...] kwietnia 2013 r. udzielone przez J. S. r.pr. M. H. ma natomiast szerszy zakres, upoważnia bowiem pełnomocnika substytucyjnego do złożenia skargi oraz reprezentacji skarżącej przed sądem administracyjnym. Sąd zaznaczył, że pełnomocnictwo substytucyjne musi mieścić się w granicach pełnomocnictwa podstawowego tzn. jego zakres nie może być szerszy niż zakres pełnomocnictwa podstawowego. Niezależnie od powyższego Sąd wskazał, że zgodnie z art. 52 p.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. Mimo prawidłowego pouczenia o prawie wniesienia odwołania do Szefa Służby Celnej, w sprawie niniejszej skarżąca wskazała, iż przedmiotem skargi jest decyzja Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] marca 2013 r. nr [...], a więc decyzja organu I instancji. W związku z powyższym Sąd wskazał, że skarga na decyzję organu I instancji jest niedopuszczalna. Skargę kasacyjną na powyższe postanowienie wniósł pełnomocnik spółki r.pr. M. H. Do skargi kasacyjnej dołączył m.in. pełnomocnictwo procesowe do reprezentowania w sprawie ze skargi kasacyjnej udzielone mu przez A. O. L. oraz odpis pełnomocnictwa z dnia [...] kwietnia 2013 r. z wystawienia A. O. L., w którym zostało mu udzielone prawo do reprezentowania spółki przed Dyrektorem Izby Celnej w W. i Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w W. W oparciu o art. 174 pkt. 1 i 2, 175 § 1, 176, 177 § 1 i nast. p.p.s.a. zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono: naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik zaskarżonego rozstrzygnięcia poprzez nieuwzględnienie wszystkich umocowań udzielonych przez uprawnionego do reprezentacji spółki A. O. L. w tym pełnomocnictwa dla J. S. i substytutów w zakresie wniesienia skargi, jak też popierania jej przed WSA w W. i odnośnie skargi kasacyjnej. Ponadto strona skarżąca zarzuciła pominięcie wbrew podstawowym regułom dowodowym, wykazanej okoliczności niedoręczenia spółce decyzji Dyrektora Izby Celnej w W., o której mowa w nagłówku, co w konsekwencji spowodowało, że droga odwoławcza stała się niemożliwa. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej strona wyjaśniła, że w niniejszej sprawie udzielonych zostało kilka pełnomocnictw, zarówno procesowych do występowania przed WSA w W., jak i ogólnych do występowania przed Dyrektorem Izby Celnej w W. dla różnych osób. Pełnomocnictwa te zostały udzielone przez osoby reprezentujące T. C. L. w Ł. - Ukraina stosownie do treści rejestru przedsiębiorców, jak i inne osoby wykonujące funkcje administracyjne w spółce. W skardze kasacyjnej wskazano, że wielość pełnomocnictw nie jest uchybieniem, o ile uzupełniają się one, a nie wykluczają. Ponadto wskazano, że znaczącą okolicznością podważającą orzeczenie o odrzuceniu skargi z dnia 19 kwietnia 2013 r., jest złożenie za pośrednictwem Dyrektora Izby Celnej w W. wymienionej skargi wraz z pełnomocnictwem z wystawienia A. O. L. Strona skarżąca podniosła, że pełnomocnictwo to winno być przekazane przez Dyrektora Izby Celnej w W., który przesyłał uprzednio komplet dokumentów wraz z przedmiotowym pełnomocnictwem szefowi Służby Celnej w W. i Dyrektorowi Departamentu Polityki Celnej Ministerstwa Finansów w W. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna jest bezzasadna i podlega oddaleniu. W myśl art. 37 § 1 zd. 1 p.p.s.a., jeżeli strona działa przed sądem przez pełnomocnika, to jest on obowiązany przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa. O obowiązku tym stanowi również art. 46 § 3 p.p.s.a., zgodnie z którym do pisma, a więc także do skargi, należy dołączyć pełnomocnictwo, jeżeli pismo to wnosi pełnomocnik, który przedtem nie złożył pełnomocnictwa. Ponadto w przypadku, gdy działa on w imieniu osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej mającej zdolność sądową powinien dołączyć dokument stwierdzający umocowanie do jej reprezentowania przez osobę, która pełnomocnictwa udzieliła. Zgodnie bowiem z art. 28 § 1 i art. 29 p.p.s.a. osoby prawne oraz jednostki organizacyjne mające zdolność sądową dokonują czynności w postępowaniu przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu, które mają obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu. Niedołączenie tych dokumentów do skargi uniemożliwia zweryfikowanie, czy osoba, która skargę podpisała, była do tego upoważniona i stanowi brak formalny tego pisma. Natomiast, stosownie do art. 49 § 1 p.p.s.a. jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę do jego uzupełnienia lub poprawienia w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Niewykonanie takiego wezwania skutkuje wydaniem przez przewodniczącego zarządzenia o pozostawieniu pisma bez rozpoznania, co następuje na podstawie art. 49 § 2 zd. 1 p.p.s.a., a jeżeli pismem tym jest skarga, to zastosowanie ma art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., zgodnie z którym podlega ona odrzuceniu przez sąd. W niniejszej sprawie skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. została złożona przez pełnomocnika spółki wraz z pełnomocnictwem, które- zgodnie ze znajdującą się w aktach dokumentacją- nie zostało udzielone przez osobę uprawnioną do reprezentowania spółki. Twierdzenia strony dotyczące udzielenia pełnomocnictwa w dniu [...] kwietnia 2013 r. przez uprawnionego do tego Dyrektora Generalnego- A. O. L. nie odzwierciedlają stanu faktycznego sprawy i nie znajdują potwierdzenia w dokumentach zgromadzonych w aktach niniejszej sprawy. Z akt sprawy wynika, że do skargi dołączone było wyłącznie jedno pełnomocnictwo, datowane na dzień [...] kwietnia 2013 r., a podpisane przez I. L. W związku z powyższym zarzut naruszenia przepisów postępowania poprzez nieuwzględnienie wszystkich umocowań udzielonych przez uprawnionego do reprezentacji spółki A. O. L. jest bezzasadny. Ponadto pełnomocnictwo z dnia [...] kwietnia 2013 r., nadesłane w odpowiedzi na wezwanie Sądu, upoważnia J. S. jedynie do występowania cyt. "przed Dyrektorem Izby Celnej w W. w sprawie pozbawienia prawa do korzystania z postanowień Konwencji celnej dotyczącej międzynarodowego przewozu towarów z zastosowaniem karnetów TIR". W związku z powyższym J. S. nie był umocowany do wystawienia pełnomocnictwa substytucyjnego z dnia [...] kwietnia 2013 r. o szerszym zakresie (do złożenia skargi oraz reprezentacji skarżącej przed sądem administracyjnym). Zgodzić się należy z Sądem I instancji, że pełnomocnictwo substytucyjne musi mieścić się w granicach pełnomocnictwa podstawowego tzn. jego zakres nie może być szerszy niż zakres pełnomocnictwa podstawowego. W związku z powyższym wskazać należy, że mimo dwukrotnego wzywania strony skarżącej do uzupełnienia tego braku formalnego, strona nie przedłożyła prawidłowo udzielonego pełnomocnictwa wraz z dokumentem określającym umocowanie do udzielenia pełnomocnictwa przez osobę je udzielającą, a nadesłane wraz ze skargą kasacyjną pełnomocnictwo procesowe nie może konwalidować tego braku. Odnosząc się do kolejnego zarzutu skargi kasacyjnej wskazać należy, że wbrew twierdzeniom spółki, z akt administracyjnych jednoznacznie wynika, że strona skarżąca odebrała zaskarżoną decyzję dnia [...] marca 2013 r. W związku z powyższym, wskutek niewyczerpania środków zaskarżenia, jakie służyły skarżącej w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie (art. 52 p.p.s.a.) skarga podlegała odrzuceniu. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. Mimo prawidłowego pouczenia o prawie wniesienia odwołania do Szefa Służby Celnej, skarżąca wskazała, iż przedmiotem skargi jest decyzja Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] marca 2013 r., a więc decyzja organu I instancji. W związku z powyższym skarga spółki, jako wniesiona na decyzję organu I instancji była niedopuszczalna. Ze wskazanych wyżej powodów wszystkie podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty należało uznać za nieusprawiedliwione. Wobec tego Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.