III SA/Gd 520/13
WyrokWSA w Gdańsku2013-09-26
Skład orzekający: Elżbieta Kowalik-Grzanka, Alina Dominiak, Jolanta Sudoł
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przychód ze sprzedaży nieruchomości, który nie został jeszcze przeznaczony na cele mieszkaniowe, ale może być zwolniony z podatku dochodowego na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, powinien być wliczany do dochodu rodziny przy ustalaniu prawa do zasiłku rodzinnego?Ratio decidendi
Przychód ze sprzedaży nieruchomości, który zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych może być zwolniony z opodatkowania, nie powinien być wliczany do dochodu rodziny przy ustalaniu prawa do zasiłku rodzinnego, nawet jeśli nie został jeszcze przeznaczony na cele mieszkaniowe. Organ administracji publicznej jest związany treścią zaświadczenia naczelnika urzędu skarbowego, a błędna interpretacja przepisów dotyczących dochodu prowadzi do niezasadnego odmówienia przyznania świadczeń rodzinnych.Stan faktyczny
E. W. złożyła wniosek o przyznanie zasiłku rodzinnego i dodatków. Burmistrz odmówił przyznania świadczeń, uznając, że dochód rodziny przekracza ustalone kryterium, wliczając do niego kwotę 90.000 zł uzyskaną ze sprzedaży nieruchomości. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Burmistrza. Skarżąca zarzuciła błąd w interpretacji przepisów i błędne wyliczenie dochodu. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za zasadną.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka, Sędziowie Sędzia WSA Alina Dominiak (spr.), Sędzia WSA Jolanta Sudoł, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Anna Zegan, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 września 2013 r. sprawy ze skargi E. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 25 marca 2013 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego i dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza z dnia 19 listopada 2012 r. nr [...].
W dniu 21 września 2012 r. E. W. wniosła o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego na dwoje dzieci oraz dodatków do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego 2013/2014.
Decyzją z dnia 19 listopada 2012r. Burmistrz odmówił jej przyznania zasiłku rodzinnego na dzieci K. i N. oraz dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego 2013/2014. W podstawie prawnej decyzji organ wskazał m.in. art. 5 ust. 1 i 4, art. 6 ust. 1 pkt 1, art. 14, art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (j. t. Dz. U. z 2006r. Nr 139, poz. 992 ze zm.). Organ stwierdził, że kryterium warunkującym prawo do otrzymania zasiłku rodzinnego jest kryterium dochodowe. Wysokość dochodu ustala się na podstawie art. 3 pkt 1 ustawy. Dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie może przekraczać kwoty 539,00 zł (art. 5 ust. 1 ustawy). Rodzina wnioskodawczyni składa się z trzech osób i w 2011r. uzyskała dochód netto w kwocie 91.006,45zł, potwierdzony zaświadczeniem Urzędu Skarbowego w ach oraz zaświadczeniem ZUS o wysokości składek na ubezpieczenie zdrowotne. W dniu ustalania prawa do świadczeń rodzinnych na dochód rodziny składał się dochód niepodlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym w postaci otrzymanego świadczenia alimentacyjnego w wysokości 8.100 zł oraz dochód z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych w wysokości 90.000,00 zł. Łącznie dochód rodziny wynosił 98.100,00 zł, tj. miesięcznie 8.175,00zł, w przeliczeniu na osobę - 2.725,00 zł. Dochód ten przekraczał kryterium dochodowe w wysokości 539 zł, uprawniające do przyznania świadczeń rodzinnych w okresie zasiłkowym XI/2012-X/2013.
W odwołaniu od decyzji E. W. zarzuciła organowi błędną interpretację przepisów prawa, a w tym samym błędne wyliczenie dochodu rodziny. Jedynym dochodem podlegającym opodatkowaniu, który powinien być brany pod uwagę przy rozpatrywaniu wniosku, był dochód wykazany w zeznaniu PIT-36 za 2011r.
Decyzją z dnia 25 marca 2013 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zakwestionowaną decyzję Burmistrza .
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy, odnosząc się do przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych podał, że istotne znaczenie w sprawie miała kwestia ustalenia wysokości dochodu rodziny. W szczególności należało ustalić, czy sporny przychód w postaci sprzedaży nieruchomości podlega opodatkowaniu na zasadach ogólnych na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych. Do dnia wniesienia przez stronę odwołania kwota 90.000,00 zł nie została wykorzystana na cele mieszkaniowe. Naczelnik Urzędu Skarbowego w ach wyjaśnił, że dochód ze sprzedaży nieruchomości, wskazany przez stronę w formularzu PIT-39 za rok 2011 stanowi dochód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych i jest to dochód podlegający opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 30e ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. W sytuacji gdy podatniczka do dnia 31 grudnia 2013r., tj. do upływu okresu przeznaczonego na wydatkowanie przychodu na własne cele mieszkaniowe, przeznaczy osiągnięty przychód na cele, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych dochód ze sprzedaży nieruchomości niezabudowanej, wskazany w formularzu PIT-39 za rok 2011 będzie stanowił dochód zwolniony od opodatkowania.
Organ podał, że w sprawie niniejszej rokiem poprzedzającym okres świadczeniowy jest rok 2011, wobec czego dochód z tego roku winien stanowić podstawę do rozpatrzenia sprawy. Wysokość dochodu za wskazany rok potwierdza zaświadczenie Naczelnika Urzędu Skarbowego w ach. Zaświadczenie, jeśli zostało sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w ich zakresie działania, jest dokumentem urzędowym w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a. Organ administracji publicznej prowadzący postępowanie o przyznanie prawa do świadczeń rodzinnych jest związany treścią zaświadczenia naczelnika urzędu skarbowego i nie może ustalić okoliczności wynikających z art. 3 pkt 1 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych wbrew treści zaświadczenia. W zaświadczeniu tym wskazano, że dochód w wysokości 90.000,00 zł jest "dochodem zwolnionym", co oznacza, iż podlega on opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 30e ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i tym samym spełnia kryteria wskazane w art. 3 pkt 1 lit a ustawy o świadczeniach rodzinnych. Zatem istniały podstawy do uznania tej kwoty za dochód, o którym mowa w art. 3 ust. 1 lit a ustawy o świadczeniach rodzinnych. W tej sytuacji w 2011r. rodzina E. W. osiągnęła łączny dochód w wysokości 98.100,00 zł, co dało dochód na osobę w wysokości 2.725 zł. Kwota ta przekracza ustawowe minimum uprawniające do przyznania świadczenia rodzinnego, tj. 2.186,00zł. Należało w tej sytuacji odmówić uwzględnienia wniosku o przyznanie zasiłku rodzinnego i dodatków do niego.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego E. W. podniosła, że organ odwoławczy błędnie interpretuje przepisy prawa.
Organ błędnie uznał za dochód rodziny przychód ze sprzedaży nieruchomości niezabudowanej, który nie został do chwili wydania przedmiotowej decyzji przeznaczony na cele mieszkaniowe. Przychód taki, w jej ocenie, nie podlega zaliczeniu do dochodu, od którego zależy ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego. Skarżąca wskazała też, że Urząd Skarbowy nie jest instytucją powołaną do interpretacji podatkowych, bowiem jest nią Dyrektor Izby Skarbowej.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270) stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga jest zasadna.
Zgodnie z art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych ( tj. z 2006 r., nr 139, poz.992 ze zm.), zwanej dalej "ustawą" , świadczeniami rodzinnymi są zasiłek rodzinny oraz dodatki do zasiłku rodzinnego.
Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy zasiłek rodzinny przysługuje , jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 539 zł.
W przedmiotowej sprawie sporne było, czy dochód rodziny skarżącej przekracza powyższą kwotę, czy też nie.
W ocenie organów obu instancji przy obliczaniu dochodu należało mieć na uwadze dochód uzyskany przez skarżącą z tytułu sprzedaży nieruchomości w 2011 r., zaś skarżąca prezentowała stanowisko odmienne.
Definicję ustawową "dochodu" zawiera art. 3 pkt 1 ustawy.
Zgodnie z art. 3 pkt 1 lit. a) ustawy , ilekroć w ustawie jest mowa o dochodzie - oznacza to, po odliczeniu kwot alimentów świadczonych na rzecz innych osób - przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27, 30b, 30c i 30e ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2010 r. Nr 51, poz. 307, ze zm.), pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne.
Dla niniejszej sprawy istotna jest treść art. 30 e ustawy o podatku dochodowym, który dotyczy podatku dochodowego od dochodu z odpłatnego zbycia nieruchomości, bowiem skarżąca w 2011 r. zbyła odpłatnie nieruchomość. W przepisie tym wskazano m.in., że po zakończeniu roku podatkowego podatnik jest obowiązany w zeznaniu podatkowym wykazać dochody z odpłatnego zbycia nieruchomości i obliczyć należny podatek od dochodu, do którego nie ma zastosowania art. 21 ust. 1 pkt 131 lub wykazać dochody, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 131( art. 30 e ust. 4 ). W przypadku niewypełnienia warunków określonych w art. 21 ust. 1 pkt 131 podatnik jest obowiązany do złożenia korekty zeznania i do zapłaty podatku wraz z odsetkami za zwłokę ( art. 30 e ust. 7 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych).
Zgodnie z przywołanym w powyższym przepisie art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych , wolne od podatku dochodowego są dochody z odpłatnego zbycia nieruchomości , o których mowa w art. 30 e (...), jeżeli począwszy od dnia odpłatnego zbycia , nie później niż w okresie dwóch lat od końca roku podatkowego, w którym nastąpiło odpłatne zbycie, przychód uzyskany ze zbycia tej nieruchomości lub tego prawa majątkowego został wydany na własne cele mieszkaniowe (...).
Należy zwrócić uwagę na to, że sformułowanie "przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. (..) 30 e ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych" , użyte w art. 3 pkt 1 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych należy odczytywać mając na uwadze treść całego przepisu art. 30 e ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Wynika z niego brak obowiązku zapłaty podatku dochodowego od dochodów uzyskanych z odpłatnego zbycia nieruchomości w przypadku przeznaczenia przychodu z tego tytułu na cele mieszkaniowe w okresie dwóch lat od końca roku podatkowego, w którym nastąpiło zbycie. Okres ten w czasie wydania decyzji przez organy obu instancji jeszcze nie upłynął. Przypomnieć przy tym należy, że "dochód", o jakim mowa w art. 3 pkt 1 lit. a ustawy, to przychód pomniejszony o "należny" podatek dochodowy .
W zaświadczeniu o dochodach w roku 2011 r., na które powołują się organy, Naczelnik Urzędu Skarbowego wyraźnie podał, że w PIT- 39 skarżącej wykazano odpłatne zbycie nieruchomości i praw majątkowych zwolnione z opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy. Wskazał, że w PIT- 39 wykazano przychód 100.000 zł, koszty uzyskania przychodów- 10.000 zł, dochód- 90.000 zł- dochód zwolniony.
Tak więc w przedmiotowym przypadku organy niewłaściwie odczytały treść art. 3 pkt 1 lit.a ustawy o świadczeniach rodzinnych i art. 30 e ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz niewłaściwie zinterpretowały zaświadczenie Naczelnika Urzędu Skarbowego. Spowodowało to niezasadne uznanie, że uzyskana przez skarżącą w 2011 r. kwota ze sprzedaży nieruchomości powinna być wliczana do dochodu, od którego zależy przyznanie świadczeń rodzinnych.
Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) w zw. z art. 135 p.p.s.a. uchylił decyzje organów obu instancji.
Na marginesie wskazać trzeba, że w toku postępowania przed sądem skarżąca przedłożyła umowę sprzedaży lokalu, z której wynika, że w dniu 12 września 2013 r. nabyła własność lokalu mieszkalnego.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy będą miały na uwadze powyższe wskazania.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło