II SA/Wa 818/13

WyrokWSA w Warszawie2013-09-26

Skład orzekający: Jacek Fronczyk, Danuta Kania, Adam Lipiński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy szkoła publiczna może zlecić prowadzenie świetlicy szkolnej zewnętrznej jednostce, niebędącej placówką oświatową, i czy taki sposób organizacji narusza przepisy ustawy o systemie oświaty, w szczególności w zakresie nadzoru pedagogicznego?
Ratio decidendi
Szkoła publiczna nie może zlecić prowadzenia świetlicy szkolnej zewnętrznej jednostce, która nie jest placówką oświatową. Taki sposób organizacji narusza przepisy ustawy o systemie oświaty, w szczególności obowiązek zapewnienia możliwości korzystania ze świetlicy przez uczniów oraz zasady sprawowania nadzoru pedagogicznego przez dyrektora szkoły i kuratora oświaty. Pracownicy prowadzący zajęcia w świetlicy muszą być nauczycielami związanymi stosunkiem pracy ze szkołą.
Stan faktyczny
Szkoła Podstawowa w C. zawarła porozumienie z Centrum Kultury, przekazując prowadzenie świetlicy szkolnej pracownikom Centrum Kultury. Kurator Oświaty nakazał szkole usunięcie naruszeń, uznając, że zlecenie prowadzenia świetlicy zewnętrznej jednostce narusza ustawę o systemie oświaty, w szczególności w zakresie nadzoru pedagogicznego. Minister Edukacji Narodowej utrzymał w mocy decyzję Kuratora. Szkoła wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i błędną interpretację art. 67 ust. 1 pkt 3 ustawy o systemie oświaty.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę Szkoły Podstawowej im. [...] w C.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Fronczyk Sędziowie WSA Danuta Kania Adam Lipiński (spr.) Protokolant starszy referent Marcin Borkowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 września 2013 r. sprawy ze skargi Szkoły Podstawowej im. [...] w C. na decyzję Ministra Edukacji Narodowej z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] w przedmiocie przywrócenia prowadzenia świetlicy szkolnej, w tym prowadzenia zajęć świetlicowych w szkole oddala skargę. Minister Edukacji Narodowej, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa, w związku z art. 34 ust. 1 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 ze zm.), decyzją z dnia [...] marca 2013 r. utrzymał w mocy decyzję [...] Kuratora Oświaty z dnia [...] grudnia 2012 r., którą nakazano Szkole Podstawowej [...] w C. usunięcie naruszeń ustawy o systemie oświaty poprzez przywrócenie prowadzenia świetlicy szkolnej, w tym zajęć świetlicowych, przez wyżej wskazaną szkołę. W uzasadnieniu decyzji Minister Edukacji Narodowej wskazał, co następuje: W dniu [...] marca 2011 r. Dyrektor Szkoły Podstawowej [...] w C. podpisał porozumienie z Dyrektorem [...] Centrum Kultury w C., przekazujące z dniem [...] września 2011 r. prowadzenie m.in. zajęć świetlicy szkolnej przez [...] Centrum Kultury. Na podstawie porozumienia Szkoła Podstawowa w C. zleciła [...] Centrum Kultury prowadzenie od dnia [...] września 2011 r., w siedzibie szkoły, zajęć świetlicowych przez pracowników Centrum. Osoby prowadzące zajęcia świetlicowe mają legitymować się stosownymi kwalifikacjami. Zatrudnione będą przez Dyrektora Centrum na podstawie umów o pracę na czas nieokreślony, a zakres ich czynności ma uwzględniać statutowe funkcje świetlicy szkolnej. Miejscem świadczenia pracy ma być Szkoła Podstawowa [...] w C., a zakres ich czynności opracuje Dyrektor Centrum. Ponadto aneks nr 2 do porozumienia stanowił, że osoby prowadzące zajęcia świetlicowe będą podlegać merytorycznie dyrektorowi szkoły, który sprawuje nadzór pedagogiczny nad świetlicą szkolną. [...] Kurator Oświaty uznał, że takie działanie szkoły narusza przepisy ustawy o systemie oświaty i na podstawie art. 34 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty, decyzją z dnia [...] grudnia 2012 r. nakazał Szkole Podstawowej [...] w C. usunięcie powyższych naruszeń. W uzasadnieniu decyzji [...] Kurator Oświaty wskazał, że - zgodnie z art. 67 ust. 1 pkt 3 ustawy o systemie oświaty - szkoła publiczna, realizując zadania statutowe, powinna zapewnić uczniom możliwość korzystania ze świetlicy. Zdaniem Kuratora, zlecając prowadzenie zajęć świetlicowych pracownikom [...] Centrum Kultury (zgodnie z porozumieniem zawartym w dniu [...] marca 2011 roku) Dyrektor Szkoły Podstawowej [...] w C. powierzył ww. zadanie zewnętrznej jednostce, niebędącej ani szkołą, ani placówką oświatową w rozumieniu art. 2 ustawy o systemie oświaty. Ponadto, zgodnie z zapisem § 3 porozumienia, zmienionym aneksem nr 2 - Dyrektor Szkoły Podstawowej w C. sprawuje nadzór pedagogiczny nad świetlicą szkolną oraz nadzór merytoryczny nad zatrudnionymi w Centrum pracownikami realizującymi zajęcia opieki świetlicowej. Zapis porozumienia pozostaje w sprzeczności z treścią art. 35 ust. 4 ustawy o systemie oświaty, zgodnie z którym dyrektor szkoły sprawuje nadzór pedagogiczny w stosunku do nauczycieli zatrudnionych w tych szkołach. Aby można mówić o danej osobie, iż jest nauczycielem podlegającym nadzorowi pedagogicznemu w rozumieniu przywołanego przepisu ustawy, konieczne jest spełnienie dwóch przesłanek: musi to być osoba posiadająca kwalifikacje określone w przywołanym wyżej rozporządzeniu o kwalifikacjach nauczycieli z dnia 12 marca 2009 r. oraz musi istnieć stosunek prawny, łączący daną osobę jako pracownika z jej pracodawcą czyli szkołą. Zgodnie z ustawą z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela (t.j. Dz. U. z 2006 r. Nr 97, poz. 674 ze zm.), nauczyciel szkoły publicznej to osoba zatrudniona w szkole, zgodnie z art. 10 w zw. z art. 3 pkt. 1 Karty Nauczyciela. Nie może być uznanym za nauczyciela pracownik zatrudniony w Centrum Kultury, nawet jeśli legitymuje się odpowiednim wykształceniem. Przekazanie prowadzenia zajęć świetlicowych odrębnej jednostce, w istocie doprowadza do wyłączenia świetlicy szkolnej ze struktur szkoły, albowiem wszelkie zajęcia prowadzone przez pracowników Centrum pozostają poza nadzorem pedagogicznym zarówno Dyrektora Szkoły, jak i [...] Kuratora Oświaty. Od decyzji [...] Kuratora Oświaty odwołanie wniósł Dyrektor Szkoły Podstawowej [...] w C., zarzucając, że decyzja z dnia [...] grudnia 2012 r. została wydana z naruszeniem prawa, tj. art. 34 ust. 1 w związku z art. 67 ust. 1 pkt 3 ustawy o systemie oświaty. Według Dyrektora Szkoły, organ nadzoru powinien był wskazać sprzeczność działań szkoły z przepisem art. 67 ust. 1 pkt 3 ustawy o systemie oświaty, a nie z innymi przepisami, jak chociażby z aktami wykonawczymi do ustawy w postaci rozporządzeń, czy statutami szkoły. W ocenie Dyrektora Szkoły, art. 67 ust. 1 pkt 3 ustawy o systemie oświaty określa zadania statutowe szkoły jedynie w sposób postulatywny, nakładając na szkołę powinność zapewnienia uczniom możliwości korzystania ze świetlicy. Istotne jest zatem, czy uczniowie mają możliwość korzystania ze świetlicy. Odwołujący się zarzucił ponadto, że: - błędnym jest stanowisko organu nadzoru, w którym stwierdza się, że przekazanie prowadzenia zajęć świetlicowych odrębnej jednostce w istocie doprowadziło do wyłączenia świetlicy szkolnej ze struktur Szkoły, albowiem wszelkie zajęcia prowadzone przez pracowników [...] Centrum Kultury pozostają poza nadzorem pedagogicznym zarówno Dyrektora Szkoły, jak i [...] Kuratora Oświaty. Organ nadzoru, zdaniem Odwołującego się od decyzji, nie jest uprawniony do badania skutków czynności, ponieważ zabrania mu tego art. 34 ust. 1 ustawy o systemie oświaty, pozwalający jedynie na badanie jej legalności, czyli zgodności działania szkoły z normą ustawową, - wbrew stanowisku Kuratora Oświaty, z treści art. 67 ust. 1 pkt 3 ustawy o systemie oświaty nie wynika przecież konieczność prowadzenia świetlicy szkolnej. Przepis ten określa, jako zadanie statutowe, tylko możliwość korzystania przez ucznia ze świetlicy szkolnej, nie określając ani formy w jakiej to ma nastąpić, ani formy zatrudnienia pracowników świetlicy. Programy nauczania i wychowania są, zdaniem Dyrektora Szkoły, realizowane zgodnie z obowiązującymi przepisami, pracownicy prowadzący zajęcia posiadają stosowne kwalifikacje, zgodnie z obowiązującymi przepisami prowadzona jest także dokumentacja świetlicy szkolnej, - zmiana organizacyjna nie naruszyła również statutu Szkoły Podstawowej [...] w C., dopuszczającego zatrudnienie w świetlicy szkolnej pracownika jednostki organizacyjnej gminy, - zaskarżona decyzja nie mieści się w zakresie nadzoru pedagogicznego, lecz wkracza w kompetencje organu prowadzącego szkołę, ponieważ to do tego organu należy - stosownie do art. 34a ust. 2 pkt 3 ustawy o systemie oświaty - nadzór nad przestrzeganiem przepisów dotyczących organizacji pracy szkoły. Tego typu rozstrzygnięcie, jako dotyczące organizacji Szkoły, mógłby więc wydać, na podstawie art. 34a w związku z art. 5c ustawy o systemie oświaty, wyłącznie Burmistrz C.; - decyzja narusza prawo również w ten sposób, iż nakazuje podjęcie działania niemieszczącego się w zakresie art. 67 ust. 1 pkt 3 ustawy o systemie oświaty, tj. prowadzenia świetlicy szkolnej przez Szkołę Podstawową w C., skoro przepis ten nakazuje tylko zapewnienie możliwości korzystania ze świetlicy. Zdaniem Dyrektora Szkoły, w działaniu szkoły nie doszło do naruszenia przepisów ustawy o systemie oświaty, w związku z czym decyzja powinna zostać uchylona, a postępowanie umorzone. W ocenie Ministra Edukacji Narodowej zaskarżona decyzja organu I instancji jest prawidłowa, zaś odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie. Funkcjonowanie świetlic szkolnych zostało uregulowane przez przepisy art. 67 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty i przez przepisy rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 21 maja 2001 r. w sprawie statutów publicznego przedszkola oraz publicznych szkół (Dz. U. Nr 61, poz. 6240 ze zm., załącznik Nr 2, § 7). Zgodnie z art. 67 ust. 1 pkt 3 ustawy o systemie oświaty, szkoła publiczna dla realizacji celów statutowych powinna zapewnić uczniom możliwość korzystania ze świetlicy. Użyty w tym przepisie wyraz "powinna" nie oznacza fakultatywności tylko obowiązek. Gdyby nie miał to być obowiązek, a jedynie możliwość, to wzorem art. 67a ust. 1 ustawy o systemie oświaty ustawodawca, zamiast określenia "powinna", użyłby określenia "może". O tym, że spełnianie warunków określonych w art. 67 ust. 1 ustawy o systemie oświaty jest obowiązkiem szkoły publicznej świadczy również brzmienie art. 67 ust. 2 ustawy o systemie oświaty. W tym zakresie zatem wywody odwołującego się są nietrafne. Niezasadny jest również zarzut odwołującego, iż organ nadzoru winien wskazać sprzeczność działań Dyrektora Szkoły Podstawowej [...] w C. z przepisem art. 67 ust. 1 pkt. 3 ustawy o systemie oświaty, a nie z innymi przepisami, jak chociażby aktami wykonawczymi do ustawy w postaci rozporządzeń. Przez określenie "przepis ustawy" należy bowiem rozumieć nie tylko przepis określonej ustawy, ale również przepisy aktów wykonawczych, wydanych na podstawie upoważnień zawartych w ustawie, w myśl zasady, że system prawa powinien stanowić spójną całość. Nie można podzielić również twierdzeń odwołania, odmawiających Kuratorowi Oświaty prawa do oceny podstawy zatrudnienia pracowników prowadzących świetlicę szkolną, tzn. zatrudnienia na podstawie Karty Nauczyciela czy kodeksu pracy (nota bene: szkoła jest również jednostką organizacyjną gminy, czego zdaje się nie dostrzegać odwołujący się). Zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy o systemie oświaty, każda szkoła publiczna jest obowiązana zatrudniać nauczycieli posiadających kwalifikacje określone w odrębnych przepisach (tj. w ustawie - Karta Nauczyciela oraz w wydanym na jej podstawie rozporządzeniu ministra właściwego do spraw oświaty w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli). Zatem w celu prowadzenia świetlicy szkolnej w szkole publicznej powinien być zatrudniony nauczyciel - wychowawca świetlicy szkolnej posiadający kwalifikacje określone w rozporządzeniu Ministra Edukacji Narodowej z dnia 12 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli niemających wyższego wykształcenia lub ukończonego zakładu kształcenia nauczycieli (Dz. U. z 2009 r. Nr. 50, poz. 400). W ocenie Ministra, działanie Szkoły Podstawowej w C. spowodowało sytuację, w której w przedmiotowej szkole świetlicę szkolną prowadzi inna jednostka organizacyjna przy pomocy zatrudnionych przez siebie osób. Podkreślić przy tym należy, że dzieci zostały powierzone, na terenie szkoły, opiece osób trzecich, nad którymi dyrektor szkoły nie może sprawować nadzoru, zgodnie z art. 39 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty. Dopuszczenie do prowadzenia zajęć bezpośrednio z uczniami lub na ich rzecz w danej szkole przez pracowników innych jednostek organizacyjnych, niebędących nauczycielami, jest niezgodne również z art. 42 ust. 3 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela. Działania takie są także niezgodne z zasadami organizacji świetlic szkolnych, wynikającymi z przywołanego wyżej rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 21 maja 2001 r. w sprawie statutów publicznego przedszkola oraz publicznych szkół. Z rozporządzenia wynika, że w szkole podstawowej i gimnazjum organizuje się świetlicę szkolną w celu zapewnienia uczniom opieki ze względu na organizację dowożenia uczniów do szkoły i prowadzi się w niej zajęcia w grupach wychowawczych. Oznacza to, że do zadań wychowawcy świetlicy należy prowadzenie zajęć wychowawczych i opiekuńczych, tj. zadań realizowanych bezpośrednio z uczniami lub na ich rzecz, które na podstawie art. 42 ust. 3 ustawy - Karta Nauczyciela, są obowiązkowymi zadaniami nauczyciela. Nie jest zasadny również zarzut, że decyzja Kuratora Oświaty została wydana z przekroczeniem jego kompetencji - przedmiotem sprawy bowiem jest organizacja Szkoły, zatem rozstrzygnięcie w tym zakresie mógłby wydać jedynie organ prowadzący na podstawie art. 34a w związku z art. 5c ustawy o systemie oświaty. W ocenie Ministra pogląd ten jest błędny. Nadzór pedagogiczny, sprawowany przez kuratora oświaty, stosownie do art. 33 ust. 1 ustawy o systemie oświaty, polega na ocenie stanu i warunków działalności dydaktycznej, wychowawczej i opiekuńczej szkół, placówek i nauczycieli. Należy przyjąć, że skoro istnieje obowiązek prowadzenia przez szkołę świetlicy szkolnej, w której powinni być zatrudnieni nauczyciele - wychowawcy świetlic szkolnych, nad którymi nadzór pedagogiczny ma zarówno dyrektor szkoły, jak i kurator oświaty, to w ramach tego nadzoru mieści się także funkcjonowanie świetlic szkolnych. W konkluzji uzasadnienia decyzji organ II instancji stwierdził, iż przekazanie przez Szkołę Podstawową [...] w C. świetlicy szkolnej do prowadzenia [...] Centrum Kultury narusza przepisy art. 67 ust. 1 pkt. 3 ustawy o systemie oświaty oraz § 7 załącznika Nr 2 do rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej w sprawie statutów publicznego przedszkola oraz publicznych szkół, a jego skutkiem jest również to, że [...] Kurator Oświaty oraz Dyrektor Szkoły Podstawowej [...] w C. zostali pozbawieni możliwości sprawowania nadzoru pedagogicznego nad Szkołą Podstawową w C. w zakresie dotyczącym działalności świetlicy szkolnej oraz osób sprawujących opiekę nad dziećmi w świetlicy. Szkoła Podstawowa [...] w C., reprezentowana przez Dyrektora Szkoły, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę, w której zażądała uchylenia zaskarżonej decyzji Ministra Edukacji Narodowej, zarzucając naruszenie prawa materialnego, tj. art. 34 ust. 1 w związku z art. 67 ust. 1 pkt 3 ustawy o systemie oświaty. Zdaniem strony skarżącej organ nie wykazał sprzeczności działań Szkoły (dyrektora) z przepisem art. 67 ust. 1 pkt 3 ustawy o systemie oświaty. Przepis ten w sposób postulatywny ("szkoła powinna") określa zadania statutowe szkoły w ten sposób, że nakłada na szkołę powinność zapewnienia uczniom możliwości korzystania ze świetlicy. Jedynym kryterium oceny prawidłowości działania szkoły jest zatem ustalenie, czy uczniowie mają możliwość korzystania ze świetlicy po dokonanej reorganizacji. Na to pytanie należy odpowiedzieć twierdząco, ponieważ zadanie w tym zakresie Szkoła wykonuje bez zastrzeżeń - uczniowie korzystają ze świetlicy szkolnej bez żadnych przeszkód. Potwierdzeniem tego jest treść protokołu z kontroli doraźnej, przeprowadzonej przez [...] Kuratora Oświaty, stwierdzająca: "Przekazanie świetlicy nie spowodowało zmian w dostępie i korzystaniu z nich przez uczniów Szkoły." Błędnym jest akceptacja przez Ministra Edukacji Narodowej stanowiska [...] Kuratora Oświaty, iż przekazanie prowadzenia zajęć świetlicowych odrębnej jednostce w istocie doprowadziło do wyłączenia świetlicy szkolnej ze struktur Szkoły, albowiem wszelkie zajęcia prowadzone przez pracowników [...] Centrum Kultury pozostają poza nadzorem pedagogicznym zarówno Dyrektora Szkoły, jak i [...] Kuratora Oświaty. Twierdzeniu powyższemu przeczy zapis porozumienia pomiędzy Dyrektorem Szkoły, a [...] Centrum Kultury, stwierdzający, iż Dyrektor Szkoły sprawuje nadzór merytoryczny i pedagogiczny nad świetlicą szkolną. Ponadto [...] Kurator Oświaty przeprowadził doraźną kontrolę świetlicy [...] września 2012 r. i od czynności kontrolnych nie uchylał się ani Dyrektor Szkoły, ani pracownicy świetlicy. Wbrew stanowisku Ministra Edukacji Narodowej, z treści art. 67 ust. 1 pkt 3 ustawy o systemie oświaty nie wynika konieczność prowadzenia świetlicy szkolnej jako pracowni szkolnej, przepis ten określa, jako zadanie statutowe, tylko możliwość korzystania przez ucznia ze świetlicy, nie określając ani formy w jakiej to ma nastąpić, ani formy zatrudnienia pracowników świetlicy. Programy nauczania i wychowania są realizowane zgodnie z obowiązującymi przepisami, pracownicy prowadzący zajęcia posiadają stosowne kwalifikacje zgodnie z obowiązującymi przepisami, prowadzona jest dokumentacja. Zatem zmiana organizacyjna nie naruszyła również statutu Szkoły, dopuszczającego zatrudnienie w świetlicy szkolnej pracownika jednostki organizacyjnej gminy. Na podstawie art. 34 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 1 kurator oświaty sprawuje nadzór pedagogiczny, a nie organizacyjny. Zaskarżona decyzja nie mieści się w zakresie nadzoru pedagogicznego, lecz wkracza w kompetencję organu prowadzącego szkołę, ponieważ to do tego organu należy, stosownie do art. 34a ust. 2 pkt 3, nadzór nad przestrzeganiem przepisów dotyczących organizacji pracy Szkoły. Tego typu rozstrzygnięcie, jako dotyczące organizacji Szkoły, mógłby więc wydać na podstawie art. 34a w związku z art. 5c ustawy o systemie oświaty wyłącznie Burmistrz C. Decyzja narusza prawo również z tych powodów, iż nakazuje podjęcie działania niemieszczącego się w zakresie art. 67 ust. 1 pkt 3 ustawy o systemie oświaty, tj. prowadzenia świetlicy szkolnej przez Szkołę, skoro przepis ten nakazuje tylko zapewnienie możliwości korzystania ze świetlicy. Nadto wykonanie zaskarżonej decyzji może doprowadzić do powstania nieodwracalnych lub też trudnych do odwrócenia następstw. Będzie wymagało ponownego zatrudnienia nauczycieli w świetlicy szkolnej, ale zanim zostaną zatrudnieni, koniecznym będzie ich zwolnienie z [...] Centrum Kultury. W odpowiedzi na skargę Minister Edukacji Narodowej wniósł o jej oddalenie, powołując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na podstawie art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. Natomiast zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Skarga nie jest zasadna. Wskazać należy, iż organ II instancji w sposób wnikliwy i dokładny ponownie przeanalizował przedmiotowa sprawę, ustosunkował się także do wszystkich zarzutów odwołania, wyjaśniając dlaczego były one niezasadne. Zarzuty skargi powielają w istocie zarzuty odwołania. Trafny jest pogląd, wyrażony w uzasadnieniu decyzji obu instancji, iż przekazanie przez Szkołę Podstawową [...] w C. świetlicy szkolnej do prowadzenia [...] Centrum Kultury narusza przepisy art. 67 ust. 1 pkt 3 ustawy o systemie oświaty oraz § 7 załącznika Nr 2 do rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej w sprawie statutów publicznego przedszkola oraz publicznych szkół, a skutkiem tego przekazania jest również to, że [...] Kurator Oświaty oraz Dyrektor Szkoły Podstawowej [...] w C. zostali pozbawieni możliwości sprawowania nadzoru pedagogicznego nad Szkołą Podstawową w C. w zakresie dotyczącym działalności świetlicy szkolnej oraz osób sprawujących opiekę nad dziećmi w świetlicy. System oświaty w Polsce jest zorganizowany poprzez ustawę z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572, ze zm.) oraz akty wykonawcze do tej ustawy. Zgodnie z art. 67 ust. 1 pkt 3 ustawy o systemie oświaty, szkoła publiczna dla realizacji celów statutowych powinna zapewnić uczniom możliwość korzystania ze świetlicy. Użyty w tym przepisie wyraz "powinna" nie oznacza fakultatywności tylko obowiązek. Gdyby nie miał to być obowiązek, a jedynie możliwość, to wzorem art. 67a ust. 1 ustawy o systemie oświaty ustawodawca, zamiast określenia "powinna", użyłby określenia "może". O tym, że spełnianie warunków określonych w art. 67 ust. 1 ustawy o systemie oświaty jest obowiązkiem szkoły publicznej świadczy również brzmienie art. 67 ust. 2 ustawy o systemie oświaty. Zatem to wprost na szkole publicznej ciąży obowiązek zorganizowania i prowadzenia świetlicy. Nadto sposób zorganizowania przez szkołę publiczna świetlicy określiło rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 21 maja 2001 r. w sprawie statutów publicznego przedszkola oraz publicznych szkół (Dz. U. Nr 61, poz. 6240 ze zm.) w załączniku Nr 2, § 7. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie za niedopuszczalne i wprost sprzeczne z treścią wyżej wskazanej normy art. 67 ust. 1 pkt 3 ustawy o systemie oświaty, należy uznać przekazanie poprzez szkołę publiczną tego obowiązku innemu podmiotowi. Działanie takie, jako sprzeczne z organizacją oświaty publicznej, musiało zostać zakwestionowane przez Kuratora Oświaty i następnie przez Ministra Edukacji Narodowej. I nie chodzi tu o kwestie ekonomiczne organizacji świetlicy, ale o jej zorganizowanie w budynku Szkoły Podstawowej [...] w C. w sposób dalece odbiegający, od przyjętego w ustawie o systemie oświaty. Nad osobami (nauczycielami) pracującymi w świetlicy dyrektor szkoły publicznej musi posiadać pełny nadzór zarówno od strony realizacji zadań oświatowych, jak i posiadać pełny nadzór jako przełożony – decyzje kadrowe itp. Nadzór ten wynika z przepisów o systemie oświaty i Karty Nauczyciela. Natomiast w sytuacji, powstałej w wyniku zakwestionowanego przekazania przez Szkołę Podstawową [...] w C. prowadzenia świetlicy szkolnej [...] Centrum Kultury, ten pełny nadzór zostaje przerwany, albowiem nie Dyrektor tejże Szkoły jest przełożonym w stosunku do osób pracujących w świetlicy. Również na skutek przedmiotowego przekazania świetlicy, swoje uprawnienia nadzorcze traci właściwy miejscowo kurator oświaty. Powoływana przez stronę skarżącą okoliczność faktycznego i udokumentowanego wykonywania przez [...] Kuratora Oświaty swojego nadzoru nie może stanowić argumentu w sprawie, albowiem istotne jest tu prawne i organizacyjne usytuowanie świetlicy jako instytucji oświatowej w systemie nadzoru sprawowanego dwutorowo zarówno przez dyrektora danej szkoły i jednocześnie przez właściwego miejscowo kuratora oświaty. Wyłączenie świetlicy z tej struktury nadzoru stanowi naruszenie zasad zorganizowania świetlicy w szkole publicznej. Organy obu instancji także trafnie podkreślają, iż w świetlicy zajęcia z dziećmi winni prowadzić nauczyciele, a zatem osoby posiadające nie tylko określone stosownym rozporządzeniem kwalifikacje, ale także wprost związane stosunkiem pracowniczym z daną szkołą. Zgodnie z ustawą z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela (t.j. Dz. U. z 2006 r. Nr 97, poz. 674 ze zm.), nauczyciel szkoły publicznej to osoba zatrudniona w szkole, zgodnie z art. 10 w zw. z art. 3 pkt 1 Karty Nauczyciela. Nie może być uznany za nauczyciela pracownik zatrudniony w Centrum Kultury, nawet jeśli legitymuje się odpowiednim wykształceniem, czy kwalifikacjami. Nadto inny jest status i obowiązki, a co za tym idzie także i odpowiedzialność nauczyciela - co wynika z Karty Nauczyciela, a inny status pracownika świetlicy zatrudnionego na podstawie Kodeksu Pracy przez organ z poza resortu oświaty – tu przez Centrum Kultury w C.. Z punktu widzenia wskazanych wyżej przepisów ustawy o systemie oświaty, w brew twierdzeniom strony skarżącej, nie jest obojętne w jaki sposób i w jakich strukturach organizacyjnych działa świetlica przypisana do danej szkoły publicznej, zwłaszcza, iż sposób zorganizowania świetlicy, jak to miało miejsce w niniejszej sprawie, w istotny sposób naruszał zasady ustawy o systemie oświaty, w tym zwłaszcza nadzór władczy i pedagogiczny dyrektora szkoły publicznej oraz właściwego kuratora oświaty. Z tych też względów, przedmiot rozstrzygania w niniejszej sprawie administracyjnej leżał w kompetencjach [...] Kuratora Oświaty (art. 34 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty) i zarzut braku właściwości tego organu w niniejszej sprawie jest chybiony. Reasumując, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie dopatrzył się, aby zaskarżona decyzja, jak i utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji, wydane zostały z naruszeniem prawa, skutkującym ich uchylenie bądź stwierdzenie nieważności i dlatego, działając na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł, jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło