II GSK 11/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Joanna Kabat - Rembelska po rozpoznaniu w dniu 24 stycznia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej E. Sp. z o.o. we W. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 30 września 2013 r. sygn. akt III SA/Łd 783/13 w sprawie ze skargi E. Sp. z o.o. we W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia 23 lipca 2012 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przedłużenia zezwolenia na urządzanie gier na automatach o niskich wygranych postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Ł. NSA/post.1 – postanowienie "ogólne" Wojewódzki Sąd Administracyjny w Ł. postanowieniem z 30 września 2013 r. sygn. akt III SA/Łd 783/13 umorzył postępowanie sądowoadministracyjne w sprawie ze skargi E. Spółki z o.o. we W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z 23 lipca 2012 r. w przedmiocie odmowy przedłużenia zezwolenia na urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych. W uzasadnieniu postanowienia Sąd pierwszej instancji podał, że E. Spółka z o.o. wystąpiła w dniu 15 maja 2012 r. do Dyrektora Izby Celnej w Ł. z wnioskiem o przedłużenie zezwolenia z 12 czerwca 2006 r. na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych na okres kolejnych 6 lat. Dyrektor Izby Celnej decyzją z 29 maja 2012 r. odmówił przedłużenia zezwolenia i wyjaśnił, że działalność w zakresie gier na automatach o niskich wygranych oraz na automatach urządzanych w salonach gier wykonywana na podstawie zezwoleń udzielonych przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. Nr 201, poz. 1540 ze zm.) jest prowadzona do czasu wygaśnięcia tych zezwoleń (art. 129 ust.1 ustawy o grach hazardowych). Zezwolenia te nie mogą być przedłużane (art. 138 ustawy). Skarżąca złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Dyrektor Izby Celnej w Łodzi decyzją z 23 lipca 2012 r. utrzymał w mocy własne rozstrzygnięcie z 29 maja 2012 r. E. Spółka z o.o. wniosła skargę na powyższą decyzję. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Ł. postanowieniem z 30 września 2013 r. na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.). umorzył postępowanie sądowoadministracyjne z powodu jego bzprzedmiotowości. Sąd wyjaśnił, że przedmiotem skargi jest decyzja odmawiająca skarżącej przedłużenia zezwolenia na urządzanie gier na automatach o niskich wygranych. W związku z tym, że termin ważności zezwolenia wygasł a organ celny odmówił przedłużenia zezwolenia, to, w ocenie Sądu pierwszej instancji, przestał istnieć przedmiot postępowania i w konsekwencji wystąpiła przesłanka określona w art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. E. Spółka z o.o. skargą kasacyjną zaskarżyła powyższe postanowienie w całości domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Ł. do ponownego rozpoznania oraz zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy poprzez umorzenie postępowania z powodu jego bezprzedmiotowości podczas gdy w sytuacji faktycznej i prawnej niniejszej sprawy przepis ten nie powinien znaleźć zastosowania. Uzasadniając powyższy zarzut, skarżąca zaznaczyła, że wygaśnięcie zezwolenia nie jest przeszkodą w postępowaniu o jego przedłużenie, jeżeli odpowiedni wniosek został złożony przed datą wygaśnięcia. Skarżąca powołała się na wyrok NSA z dnia 20 lutego 2013 r. sygn. akt II GSK 150/11, w którym Sąd uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. oraz decyzje organów celnych wydane w sprawie wygasłego już zezwolenia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna jest zasadna. W myśl art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z innych przyczyn, niż wymienione w pkt 1 i 2 powołanego przepisu stało się bezprzedmiotowe. Użycie przez ustawodawcę sformułowania "stało się bezprzedmiotowe", oznacza że chodzi o przyczynę, która zaistniała dopiero w toku postępowania sądowoadministracyjnego po wniesieniu skargi. Innymi słowy postępowanie przed sądem staje się bezprzedmiotowe, jeżeli w jego trakcie wystąpiły zdarzenia, w następstwie których przestaje istnieć sprawa sądowoadministracyjna. Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 27 maja 2008 r. sygn. akt II FSK 487/07 podkreślił, że w powołanym przepisie ustawy chodzi bowiem o przeszkodę mającą charakter trwały, uniemożliwiającą prowadzenie dalszego postępowania w sprawie. W literaturze prezentowany jest pogląd, zgodnie z którym bezprzedmiotowość postępowania zachodzi m.in. wówczas gdy zaskarżona decyzja lub postanowienie zostały pozbawione bytu prawnego w nadzwyczajnym postępowaniu administracyjnym (stwierdzenie nieważności) lub w wyniku wykonania przez organ wyższego stopnia uprawnień autokontrolnych przewidzianych w art. 54 § 3 p.p.s.a. (R. Hauser, M. Wierzbowski, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Wydawnictwo CH BECK Warszawa 2013 r. str. 615.) Mając powyższe rozważania na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że w rozpoznawanej sprawie nie nastąpiła bezprzedmiotowość postępowania w rozumieniu art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. mogąca skutkować umorzeniem postępowania sądowoadministracyjnego. Podkreślić należy, że kontroli Sądu pierwszej instancji poddana została decyzja Dyrektora Izby Celnej w Łodzi z dnia 23 lipca 2012 r. utrzymująca w mocy decyzję tego organu z dnia 29 maja 2012 r., w której odmówiono skarżącej przedłużenia zezwolenia z dnia 12 czerwca 2006 r. na prowadzenie gier na automatach o niskich wygranych. Z powyższego wynika, że upływ terminu ważności wspomnianego zezwolenia nie nastąpił w toku postępowania sądowoadministracyjnego, a zatem nie można uznać, że postępowanie "stało się bezprzedmiotowe" w rozumieniu art. 161 § 1pkt 3 p.p.s.a. Akcentowana przez Sąd pierwszej instancji utrata ważności decyzji zezwalającej na prowadzenie gier na automatach o niskich wygranych nie stanowi, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, przesłanki bezprzedmiotowości postępowania sądowoadministracyjnego i nie może prowadzić do umorzenia tego postępowania. Należy bowiem zauważyć, że kontrola sądowoadministracyjna dokonywana jest z perspektywy daty wydania zaskarżonej decyzji i istniejącego wówczas stanu faktycznego i prawnego. Podnoszona przez Sąd pierwszej instancji okoliczność utraty ważności zezwolenia z dnia 12 czerwca 2006 r., może być przedmiotem rozważań Sądu pierwszej instancji w toku badania zgodności z prawem zaskarżonej decyzji. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 182 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.