II GSK 177/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący : sędzia NSA Jan Bała po rozpoznaniu w dniu 14 lutego 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej M. G. Spółki z .o.o. w K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. z dnia 30 września 2013 r., sygn. akt III SA/Łd 782/13 w sprawie ze skargi M. G. Spółki z .o.o. w K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] lipca 2012 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przedłużenia zezwolenia na urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Ł.. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Ł. postanowieniem z 30 września 2013 r., sygn. akt III SA/Łd 782/13, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.) umorzył postępowanie sądowoadministracyjne w sprawie ze skargi M. G. Sp. z o.o. w K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z [...] lipca 2012 r. w przedmiocie odmowy przedłużenia zezwolenia na urządzanie gier o niskich wygranych z powodu jego bezprzedmiotowości. Sąd wyjaśnił, że przedmiotem skargi jest decyzja odmawiająca skarżącej przedłużenia zezwolenia na urządzanie gier na automatach o niskich wygranych. W związku z tym, że termin ważności zezwolenia wygasł, a organ celny odmówił przedłużenia zezwolenia, to w ocenie Sądu I instancji przestał istnieć przedmiot postępowania i w konsekwencji wystąpiła przesłanka określona w art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Skargę kasacyjną od wskazanego postanowienia złożyła M. G. Spółka z o.o. w K., wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego. Zarzucono naruszenie: 1. przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie przepisu art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w związku z art. 3 § 1 i 2 pkt 1 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c w związku z art. 145 § 1 pkt 3 i § 2 w związku z art. 134 § 1 w związku z art. 141 § 4 p.p.s.a. w związku z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.; dalej p.u.s.a.) poprzez błędne przyjęcie, że przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie jest zezwolenie, które wygasło z uwagi na upływ czasu i w konsekwencji uznanie, że postępowanie w niniejszej sprawie jako bezprzedmiotowe podlega umorzeniu, w sytuacji gdy przedmiotem postępowania jest decyzja odmawiająca przedłużenia wspomnianego zezwolenia, a zatem jego przedmiot nadal istnieje, a więc w sprawie powinien zostać wydany wyrok i brak jest podstaw do umorzenia postępowania; 2. z ostrożności – naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie przepisu art. 161 § 1 pkt 3 w związku z art. 3 § 1 i 2 pkt 1 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c w związku z art. 145 § 1 pkt 3 i § 2 w związku z art. 134 § 1 w związku z art. 141 § 4 p.p.s.a. w związku z art. 1 § 1 i § 2 p.u.s.a. wskutek braku wskazania oraz wyjaśnienia w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia podstawy prawnej, z której wynika, iż wygaśnięcie zezwolenia na urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych powoduje wygaśnięcie decyzji odmawiającej przedłużenia tegoż zezwolenia, co skutkuje koniecznością umorzenia postępowania w niniejszej sprawie. W uzasadnieniu przedstawiono szczegółowe argumenty na poparcie zarzutów. W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna jest zasadna. Zarzuty skargi kasacyjnej sprowadzają się do stwierdzenia, że Sąd Instancji naruszył art. 161 § 1 pkt 3 poprzez umorzenie postępowania sądowego dotyczącego decyzji odmawiającej przedłużenia zezwolenia na urządzane gier o niskich wygranych, w sytuacji gdy zezwolenie to już wygasło. W myśl art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z innych przyczyn niż wymienione w pkt 1 i 2 powołanego przepisu stało się bezprzedmiotowe. Użycie przez ustawodawcę sformułowania "stało się bezprzedmiotowe" oznacza, że chodzi o przyczynę, która zaistniała dopiero w toku postępowania sądowego po wniesieniu skargi. Innymi słowy postępowanie przed sądem staje się bezprzedmiotowe, jeżeli w jego trakcie wystąpiły zdarzenia, w następstwie których przestaje istnieć sprawa sądowoadministracyjna. Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 27 maja 2008 r., sygn. akt II FSK 487/07, podkreślił, że w powołanym przepisie ustawy chodzi o przeszkodę mającą charakter trwały, uniemożliwiającą prowadzenie dalszego postępowania w sprawie. W literaturze prezentowany jest pogląd, zgodnie z którym bezprzedmiotowość postępowania zachodzi m.in. wówczas, gdy zaskarżona decyzja lub postanowienie zostały pozbawione bytu prawnego w nadzwyczajnym postępowaniu administracyjnym (stwierdzenie nieważności) lub w wyniku wykonania przez organ wyższego stopnia uprawnień autokontrolnych przewidzianych w art. 54 § 3 p.p.s.a. (R. Hauser, M. Wierzbowski, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Wydawnictwo CH BECK Warszawa 2013 r. str. 615). Mając powyższe rozważania na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że w rozpoznawanej sprawie nie nastąpiła bezprzedmiotowość postępowania w rozumieniu art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. mogąca skutkować umorzeniem postępowania sądowego. Podkreślić należy, że kontroli Sądu I instancji poddana została decyzja Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] lipca 2012 r. utrzymująca w mocy decyzję tego organu z dnia [...] kwietnia 2012 r., w której odmówiono skarżącej przedłużenia zezwolenia z dnia [...] sierpnia 2006 r. na prowadzenie gier na automatach o niskich wygranych. Z powyższego wynika, że upływ terminu ważności wspomnianego zezwolenia nie nastąpił w toku postępowania sądowoadministracyjnego, a zatem nie można uznać, że postępowanie "stało się bezprzedmiotowe" w rozumieniu art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Akcentowana przez Sąd I instancji utrata ważności decyzji zezwalającej na prowadzenie gier na automatach o niskich wygranych nie stanowi, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, przesłanki bezprzedmiotowości postępowania sądowego i nie może prowadzić do umorzenia tego postępowania. Należy bowiem zauważyć, że kontrola sądowoadministracyjna dokonywana jest z perspektywy daty wydania zaskarżonej decyzji i istniejącego wówczas stanu faktycznego i prawnego. Podnoszona przez Sąd I instancji okoliczność utraty ważności zezwolenia z dnia [...] sierpnia 2006 r., może być przedmiotem rozważań Sądu I instancji w toku badania zgodności z prawem zaskarżonej decyzji. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 182 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.