II OSK 71/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Stahl Sędziowie: Sędzia NSA Robert Sawuła Sędzia NSA del. Jerzy Solarski (spr.) Protokolant: asystent sędziego Rafał Jankowski po rozpoznaniu w dniu 3 września 2015 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Gminy C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 4 października 2013 r. sygn. akt II SA/Wr 459/13 w sprawie ze skargi Gminy C. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...]. z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku dostarczenia oceny technicznej dotyczącej stanu technicznego mostu żelbetonowego oddala skargę kasacyjną. Wyrokiem z dnia 4 października 2013 r. sygn. akt II SA/Wr 459/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu (dalej: WSA), po rozpoznaniu sprawy ze skargi Gminy C. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] (dalej: DWINB) z dnia [...] maja 2013 r. Nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku dostarczenia oceny stanu technicznego mostu żelbetowego - skargę oddalił. W uzasadnieniu przedstawiono następującą argumentację faktyczną i prawną: na skutek pisma Starosty Powiatu W. z dnia [...] października 2012 r. o przeprowadzenie kontroli stanu technicznego mostu położonego na działkach nr [...] w J., gm. C., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Powiecie W. (dalej: PINB), [...] listopada 2012 r. dokonał jego oględzin skutkujących ustaleniem złego stanu technicznego przęseł środkowych (widoczne zbrojenie główne, liczne ubytki otuliny betonowej powodujące korozję zbrojenia), liczne spękania i zarysowania na części podpór, obsunięcie części podpór, spękana nawierzchnia powodująca nierówności między przęsłami. Na tej podstawie PINB postanowieniem z dnia [...] stycznia 2013 r. Nr [...], w oparciu o art. 81c ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r., Nr 243 poz. 1623, dalej: P.b.) nałożył na Gminę C., reprezentowaną przez Wójta Gminy, obowiązek dostarczenia, w terminie do dnia 26 kwietnia 2013 r., oceny stanu technicznego mostu odzwierciedlającej stan aktualny, wskazanie nieprawidłowości wraz z podaniem przyczyn ich powstania, podanie zakresu niezbędnych do wykonania robót budowlanych oraz wnioski i zalecenia. Odnośnie do określenia adresata nakazu podano, że w myśl art. 4 pkt 12 i 13 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2007 r., Nr 19, poz. 115, dalej: u.d.p.), drogowym obiektem inżynierskim jest m.in. obiekt mostowy. Zgodnie z tą ustawą, drogi gminne stanowią własność właściwego samorządu gminnego, a ich zarządcą jest odpowiednio wójt, burmistrz lub prezydent miasta, do którego obowiązków należy utrzymanie drogowych obiektów inżynierskich. Most znajduje się w ciągu drogi gminnej oznaczonej jako ul. M., stanowi jej część, zatem za jej stan techniczny odpowiada zarządca drogi, którym jest Wójt Gminy C. W zażaleniu na to postanowienie Wójt Gminy C. zarzucił naruszenie art. 81c ust. 2 P.b., art. 7 u.d.p. oraz wadliwe ustalenie stanu faktycznego sprawy. Zdaniem Wójta obowiązek wynikający z art. 81c ust. 2 P.b. może być nałożony na właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego, tymczasem Gmina C. nie posiada statusu zarządcy obiektu budowlanego (mostu) położonego w ciągu drogi publicznej. Ul. M. nie uzyskała statusu drogi gminnej, gdyż brak jest uchwały Rady Gminy o jej zaliczeniu do kategorii dróg gminnych. Skoro ulica ta nie jest drogą publiczną, nie znajdują do niej zastosowania przepisy u.d.p. Ponieważ organ nie ustalił kto jest właścicielem mostu, powinien zawiesić postępowanie do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia o prawie jego własności. DWINB postanowieniem z dnia [...] maja 2013 r. Nr [...] uchylił postanowienie PINB w części dotyczącej terminu wykonania obowiązku i wyznaczył nowy termin do dnia 15 lipca 2013 r., a w pozostałym zakresie utrzymał rozstrzygnięcie w mocy. Wskazał, że stan techniczny przedmiotowego mostu jest nieodpowiedni, co na podstawie art. 81c ust. 2 P.b. uprawnia do nałożenia na właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego obowiązku dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen lub ekspertyz. Fakt, iż ul. M. nie posiada charakteru drogi gminnej, nie wyklucza możliwości nałożenia obowiązku na Gminę C. Wynika to z art. 8 ust. 1 i 2 u.d.p. wskazującego, że drogi niezaliczane do żadnej z kategorii dróg publicznych i niezlokalizowane w pasie drogowym tych dróg są drogami wewnętrznymi, których utrzymanie należy do zarządcy terenu, na którym jest zlokalizowana droga, a w przypadku jego braku, do właściciela tego terenu. Działki nr [...] (ul. M.) i nr [...] (ul. K.) stanowią własność Gminy C. a przedmiotowy most stanowi połączenie ciągu komunikacyjnego tych ulic, zatem w świetle wskazanej regulacji, obowiązek jego utrzymania spoczywa na Gminie C. W skardze Wójt Gminy C. wniósł o uchylenie postanowienia DWINB i poprzedzającego go postanowienia oraz zasądzenie kosztów postępowania. Postanowieniu DWINB zarzucił naruszenie art. 81c ust. 2 i art. 83 ust. 1 P.b., art. 4 pkt 12 i 13, art. 7, art. 8 ust. 3, art. 19 ust. 2 pkt 4 oraz art. 20 pkt 4 u.d.p., a także art. 6, art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 97 § 1 pkt 4 oraz art. 138 § 1 pkt 1 i art. 107 § 3 w związku z art. 30 K.p.a. Wskazał na przyjęcie przez organ I instancji w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania, iż stronami postępowania (a więc właścicielami) obok Gminy są również T. Sp. z o.o., Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej [...] i [...] Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych [...], które zostały pominięte w zaskarżonym postanowieniu. Skarżący zanegował, aby był wyłącznym zarządcą spornego mostu, który nie jest położony w ciągu drogi gminnej ul. M. w J., gdyż ulica ta nie posiada statusu drogi publicznej. Most jest częścią składową nieruchomości gruntowej i stanowi współwłasność stron postępowania, zatem nie znajdują w tej sytuacji zastosowania powołane przepisy u.d.p. W skardze podniesiono także zarzut naruszenia art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. W odpowiedzi na skargę DWINB wniósł o jej oddalenie. Opisanym na wstępie wyrokiem WSA skargę oddalił i wyjaśnił, że z akt administracyjnych sprawy jednoznacznie wynika konieczność interwencji organów nadzoru, gdyż przeprowadzone przez PINB czynności wyjaśniające potwierdziły, że most stanowiący przedmiot postępowania znajduje się w nieodpowiednim stanie technicznym. Spełniona została zatem ustawowa przesłanka wynikająca z art. 81c ust. 2 P.b. w postaci powstania uzasadnionych wątpliwości co do jakości stanu technicznego obiektu budowlanego, co pozwalało na nałożenie, w drodze postanowienia, obowiązku dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz; ustalenia w tym względzie nie są kwestionowane. Na tle przepisów procedury administracyjnej nie budzi także zastrzeżeń analiza postępowania organów, w tym zreformowania przez DWINB postanowienia PINB w części dotyczącej terminu wykonania nałożonego obowiązku. Pomimo kwestionowania przez stronę skarżącą rozstrzygnięcia w zakresie określenia adresata nakazu, w ramach zasad procesowych mieści się także działanie tego organu uznające poprawność tego wskazania, jednak na podstawie trochę innych przesłanek, niż uczynił to organ I instancji (tj., że Gmina C. jest adresatem nakazu pomimo faktu, że ul. M. nie jest drogą publiczną). Analizując zarzuty skargi WSA naprowadził, że art. 81c ust. 2 P.b. wskazujący właściciela lub zarządcę jako podmioty, na które istnieje możliwość nałożenia określonego w nim obowiązku, nie predysponuje w żaden sposób żadnego z nich, pozostawiając wybór organowi decyzyjnemu. Dokonany w niniejszej sprawie wybór Gminy C. (zarządcy), należy ocenić jako słuszny. Organom tym znany był fakt trwającego i nie zakończonego postępowania dotyczącego ustalenia kosztów utrzymania i remontu mostu, wobec czego adresowanie nakazu do właścicieli poszczególnych nieruchomości mogłoby wprowadzić do obrotu prawnego rozstrzygnięcie odmiennie kształtujące sprawę ponoszenia kosztów utrzymania mostu od organu, który zagadnienie to - w ramach posiadanych kompetencji – rozpozna. Kierowanie nakazu do właścicieli nieruchomości, na których posadowione są poszczególne elementy mostu, nie odpowiadałoby także poczynionym w trakcie postępowania ustaleniom organu odwoławczego który wywiódł, że most jest elementem ciągu komunikacyjnego, za którego utrzymanie odpowiada Gmina C. Ponadto skierowanie nakazu do zarządcy nie może budzić wątpliwości co do ewentualnych rozliczeń z tego tytułu w przyszłości (o tym, kto ma ponosić te koszty, decydują przepisy określające prawa i obowiązki zarządcy nieruchomości oraz treść umowy między zarządcą a właścicielem nieruchomości). W kontekście uczynienia zarządcy adresatem postanowienia, nie zasługuje na uznanie zarzut skargi odnoszący się do naruszenia art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. polegający na niezawieszeniu postępowania do czasu rozstrzygnięcia sprawy finansowania utrzymania mostu. Nieprawidłowy stan obiektu wymaga natychmiastowej interwencji, a ta z kolei determinowana jest przedłożeniem oceny technicznej. Nie jest wiadome czy i kiedy zakończy się postępowanie dotyczące spraw finansowych, a brak jest związku przyczynowego uzależniającego możliwość wydania postanowienia od rozstrzygnięcia innego organu, tym bardziej, że dla prowadzonego postępowania nie stanowi ono zagadnienia wstępnego. WSA nie podzielił także zarzutu naruszenia przepisów ustawy o drogach publicznych. Przywołany przez organ art. 4 ust. 2 u.d.p. pozwala na zakwalifikowanie przedmiotowego mostu jako elementu drogi, gdyż ustawodawca w definicji drogi zawarł także drogowy obiekt inżynierski, którym w rozumieniu art. 4 ust. 12 ustawy jest budowla przeznaczona do przeprowadzania drogi lub innego rodzaju komunikacji nad przeszkodą terenową. Skoro działki nr [...] i [...] są własnością Gminy C. i stanowią ciągi ulic M. i K. w J., to niewątpliwie przedmiotowy most jest elementem drogi jako takiej, stanowiącej całość techniczno - użytkową. Skoro działki te nie zostały przekazane w zarząd odrębnemu podmiotowi, to Gmina C. sprawując nad nimi zarząd, powinna go sprawować również nad obiektem inżynierskim (przedmiotowym mostem), wpisanym poprzez wykładnię art. 4 ust. 2 u.d.p. w całość techniczno - użytkową drogi. WSA zaznaczył, że ani postanowienia organów nadzoru budowlanego, ani wyrażone w wyroku jego stanowisko, nie dotyczą i nie mogą dotyczyć odrębnego zagadnienia, jakie rozpoznaje inny organ w zakresie ustalenia kosztów utrzymania i remontu mostu. Nałożenie obowiązków na zarządcę nie przesądza bowiem o tym, że to on ponosi koszty przedłożenia dokumentów, gdyż co do zasady reguluje to umowa zarządu. W skardze kasacyjnej reprezentujący Gminę C. radca prawny zaskarżył wyrok WSA w całości, wnosząc na podstawie art. 174 pkt 1 i 2, art. 176 w zw. z art. 185 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: P.p.s.a.) o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono: 1) naruszenie przepisów prawa materialnego: a) art. 81c ust. 1 i 2 oraz art. 83 ust. 1 P.b. poprzez niewłaściwą ich interpretację i zastosowanie, a w szczególności poprzez błędne przyjęcie, że zarządcą mostu jest Wójt Gminy C., jako właściciel jednej z nieruchomości na której zlokalizowany jest most, przy jednoczesnym pominięciu pozostałych właścicieli nieruchomości na których most jest zlokalizowany, b) art. 4 pkt 12 i 13, art. 7, art. 19 ust. 2 pkt 4 oraz art. 20 pkt 4 u.d.p., poprzez niewłaściwą ich interpretację i zastosowanie, a w szczególności poprzez przyjęcie, że zarządcą mostu zlokalizowanego w ciągu dróg wewnętrznych, usytuowanego na działkach będących przedmiotem własności różnych podmiotów – jest Wójt Gminy C. i do niego należy dbałość o należyty stan techniczny mostu, 2) art. 8 ust. 2 i 3 u.d.p. poprzez jego błędną wykładnię polegającą na tym, iż obowiązek remontu, utrzymania mostu będącego częścią drogi wewnętrznej nałożony jest na jednego ze współwłaścicieli, oraz poprzez uznanie, że Wójt Gminy C. jest zarządcą terenu na którym zlokalizowany jest most, 3) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 3 § 1 P.p.s.a. – poprzez nie przeprowadzenie we właściwy sposób kontroli działania organów administracji publicznej, które naruszyły przepisy wyszczególnione powyżej, a także art. 6 i 7 K.p.a., jak i art. 77 § 1 i 80 K.p.a. – poprzez nieprawidłowe zgromadzenie i rozpatrzenie materiału dowodowego i wydanie rozstrzygnięcia z naruszeniem przepisów prawa, oraz art. 29 K.p.a. poprzez nałożenie na współwłaściciela (jedną ze stron postępowania) z pominięciem pozostałych współwłaścicieli (pozostałych stron) obowiązku dostarczenia określonej w postanowieniu organu I instancji dokumentacji technicznej. W uzasadnieniu wskazano, że istotą sprawy jest ustalenie podmiotu odpowiedzialnego za dostarczenie wymaganej przez organy nadzoru budowlanego dokumentacji technicznej i jednocześnie utrzymanie prawidłowego stanu technicznego mostu. W ocenie skarżącego kasacyjnie podmiotem tym nie jest Wójt Gminy C., a przynajmniej nie tylko on. Pomimo tego, że w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania organ I instancji przyjął, że stronami (w niniejszej sprawie także współwłaścicielami) są również T. Sp. z o.o., Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej [...] i [...] Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych [...], zostały one całkowicie pominięte w skarżonym postanowieniu. Organ I jak i II instancji w żaden sposób nie uzasadnił, z jakiego powodu obowiązek dostarczenia dokumentacji ma obciążać wyłącznie jednego ze współwłaścicieli, z pominięciem pozostałych. Identyczne stanowisko zajął w zaskarżonym wyroku WSA błędnie uznając, że organ administracji publicznej może dowolnie określić adresata swojej decyzji. W ocenie skarżącego, obowiązek powinien być nałożony wobec wszystkich stron postępowania, tzn. wobec wszystkich współwłaściciel nieruchomości, na których położony jest most. Organom jak i Sądowi umknęły przepisy prawa cywilnego o własności, stanowiące fundament do analizy prawno – administracyjnych obowiązków. Wójt Gminy C. nie jest wyłącznym zarządcą spornego mostu, a sam obiekt nie jest położony w ciągu drogi gminnej (ul. M. w J.), gdyż ulica ta nie posiada statusu drogi publicznej (drogi gminnej). Rada Gminy nie ma też ustawowego uprawnienia do zaliczenia drogi do kategorii dróg gminnych w sytuacji, gdy nie jest jej wyłącznym właścicielem. Ponieważ most jako część składowa nieruchomości gruntowej stanowi współwłasność stron postępowania, w sprawie nie znajdują zastosowania powołane przez organy administracji i akceptowane przez WSA przepisy u.d.p., w szczególności art. 4 pkt 12 i 13 oraz art. 20 pkt 4. Także wbrew stanowisku WSA, gdyby organy administracji publicznej nałożyły obowiązek dostarczenia dokumentacji technicznej na wszystkie strony postępowania, nie spowodowałoby to kolizji z postępowaniem toczącym się przed Starostą w sprawie podziału kosztów. Nałożenie obowiązku sporządzenia wymaganej dokumentacji na wszystkie strony, umożliwiłoby im (współwłaścicielom) np. podpisanie stosownego porozumienia (do czasu prawomocnego zakończenia postępowania w sprawie podziału kosztów), tym bardziej, że wniosek Gminy C. dot. ustalenia podziału kosztów utrzymania i remontu mostu zmierza do przejęcia odpowiedzialności w ich ponoszeniu w wysokości 10 %, 60 % dla J. Sp. z o.o. i 30 % dla Skarbu Państwa. W tym kontekście zwrócenia uwagi wymaga zarzut naruszenia art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. poprzez brak wydania postanowienia w przedmiocie zawieszenia postępowania do czasu rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego dot. podziału kosztów utrzymania i remontu mostu (z takim wnioskiem strona skarżąca wystąpiła 27 lutego 2012 r. do Starosty Powiatu W., jednak do dnia złożenia skargi kasacyjnej postępowanie to nie zostało prawomocnie zakończone). Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Stosownie do przepisu art. 183 § 1 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Ponieważ w rozpoznawanej sprawie nie zachodzą przesłanki powodujące nieważność postępowania, dlatego Naczelny Sąd Administracyjny ograniczył się do oceny powołanych w skardze kasacyjnej podstaw. Skarga kasacyjna oparta została na obu podstawach przewidzianych w art. 174 P.p.s.a., jednakże zasadnicze znaczenie ma zarzut naruszenia prawa materialnego, a to art. 81c ust. 1 i 2 oraz art. 83 ust. 1 P.b. W art. 81c ust. 2 tej ustawy określone zostały przesłanki zastosowania tego przepisu. Z jego brzmienia wynika, że nałożenie w drodze postanowienia obowiązku dostarczenia przez osoby wymienione w ust. 1 odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz może być dokonane wówczas, jeżeli istnieje uzasadniona wątpliwość co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego. Przepis ten określa więc uprawnienie organu budowlanego do żądania przedstawienia odpowiednich ocen lub ekspertyz, mających posłużyć do wyjaśnienia kwestii technicznych w konkretnym postępowaniu prowadzonym przez właściwy organ. Zatem uzyskana w trybie tego przepisu ekspertyza względnie ocena techniczna ma charakter wyłącznie dowodowy i w takich kategoriach oceniać należy postanowienie wydane na podstawie tego przepisu. W zakresie utrzymania obiektu budowlanego, organem właściwym jest powiatowy inspektor nadzoru budowlanego, do kompetencji którego należą m.in. sprawy z art. 65 – 68 P.b. co oznacza, że o naruszeniu art. 83 ust. 1 P.b. nie może być mowy. Jeśli chodzi o krąg podmiotów, na które obowiązek może być nałożony, to obejmuje on uczestników procesu budowlanego, do których ustawa zalicza inwestora, inspektora nadzoru inwestorskiego, projektanta oraz kierownika budowy lub kierownika robót (art. 17 P.b.), a także właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego. Zakreślenie tak szerokiego kręgu podmiotów, na które organ budowlany może nałożyć obowiązek przedstawienia oceny technicznej lub ekspertyzy podyktowany został koniecznością nie tylko skutecznego ale nade wszystko szybkiego uzyskania dowodu, który pozwoli na kontynuowanie postępowania administracyjnego. W realiach sprawy, w oparciu o protokół z oględzin sporządzony w dniu 13 listopada 2012 r. przy udziale właścicieli względnie władających działkami nr [...] oraz [...] obręb J., na których to działkach posadowiony jest obiekt budowlany (most), PINB w dniu [...] listopada 2012 r. zawiadomił o wszczęciu postępowania w sprawie złego stanu technicznego mostu położonego na działkach wymienionych wyżej ustalając, że stronami postępowania są: Gmina C., T., Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej [...] oraz [...] Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych [...]. W zawiadomieniu wezwano strony o przedłożenie książki obiektu budowlanego stanowiącego most a ponieważ żadna ze stron książki nie przedłożyła, organ nałożył obowiązek dostarczenia oceny technicznej mostu, przy czym adresatem postanowienia uczynił Gminę C. Skarga kasacyjna nie kwestionuje, że Gmina C. jest współwłaścicielem przedmiotowego mostu, który zlokalizowany jest m.in. na działkach nr [...] i [...]. Nie podważa również ustaleń poczynionych w oparciu o wypis z ewidencji gruntów z którego wynika, że działka nr [...] oznaczona jest jako tereny komunikacyjne - drogi. Przy niekwestionowanym statusie tej drogi (droga wewnętrzna – art. 8 ust. 1 u.d.p.) oraz okoliczności, że przedmiotowy obiekt budowlany (most) położony jest w ciągu drogi wewnętrznej, trafnie WSA podzielił stanowisko organów nadzoru budowlanego, że adresatem postanowienia może być Gmina, traktowana jako zarządca drogi oraz jako jej współwłaściciel (zob. art. 8 ust. 2 u.d.p.). Zgodzić należy się też z powołanym przez WSA wyrokiem z dnia 26 stycznia 2012 r. sygn. akt II SA/Rz 957/11 w którym wyrażono pogląd, że ,,Formułując przepis art. 81c ust. 1 Prawa budowlanego, ustawodawca pozostawił organowi wydającemu rozstrzygnięcie w sprawie prawo wyboru adresata obowiązku wynikającego z art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego, bowiem organ prowadzący postępowanie administracyjne, znając jego szczegóły, dokona tego wyboru w sposób adekwatny do ustalonego stanu faktycznego sprawy". W realiach sprawy, przy pozostawieniu wyboru adresata nakazu z art. 82c ust. 2 P.b. organowi nadzoru budowlanego trafne jest stanowisko, że to właśnie Gmina C. daje najlepsze gwarancje szybkiego przedstawienia żądanej oceny technicznej, niezbędnej dla kontynuowania postępowania w sprawie przedmiotowego mostu. Zaznaczyć bowiem należy, że z mocy art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2013 r., poz. 594, ze zm.), do zakresu działania gminy należą wszystkie sprawy publiczne o znaczeniu lokalnym, niezastrzeżone ustawami na rzecz innych podmiotów; dotyczy to m.in. zabezpieczenia zbiorowych potrzeb wspólnoty, będącego zadaniem własnym gminy, w zakresie komunikacji nie tylko po drogach gminnych (art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy o samorządzie gminnym) ale i po drogach wewnętrznych. Wszystko to prowadzi do wniosku, że zarzut naruszenia wskazanych przepisów ustawy – Prawo budowlane, jest nieusprawiedliwiony, skoro wybór adresata nakazu pozostawiony został organowi prowadzącemu postępowanie, a organem tym w rozpoznawanej sprawie jest PINB. W świetle powyższego pozostałe zarzuty naruszenia prawa materialnego, jak i postępowania uznać należy za nieusprawiedliwione, skoro nałożenie obowiązku przedłożenia oceny technicznej obiektu budowlanego może obciążać zarządcę, będącego jednocześnie współwłaścicielem tego obiektu. Zaznaczyć jednak należy, że nałożenie obowiązku na wybraną jedną stronę postępowania w żadnym wypadku nie oznacza, że adresat postanowienia winien w całości ponosić koszty żądanego opracowania. Kwestia koszów przedłożenia oceny technicznej, przy współwłasności, stanowi problematykę przynależną do prawa cywilnego, która na mocy przepisu szczególnego nie została przekazana na drogę postępowania administracyjnego. Zatem rozliczeń w tym zakresie można dochodzić na drodze procesu cywilnego. Z tych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., skargę kasacyjną oddalił.