II GZ 728/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Zofia Przegalińska po rozpoznaniu w dniu 17 grudnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 7 października 2013 r. sygn. akt VI SO/Wa 8/13 z wniosku V. S.A. w K. o wymierzenie organowi grzywny za nieprzekazanie do sądu skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę postanawia: oddalić zażalenie Spółka V. S.A. z siedzibą w K. pismem z 1 sierpnia 2013 r. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. wniosek o wymierzenie Prezesowi Narodowego Funduszu Zdrowia grzywny na podstawie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. 2012 r. poz. 270 ze zm.) – dalej p.p.s.a., w związku z nieprzekazaniem przez Prezesa NFZ jej skargi – pisma z 12 kwietnia 2013 r., na bezczynność organu w zakresie doręczenia decyzji. Prezes NFZ w piśmie z dnia [...] sierpnia 2013 r. zajął stanowisko wobec powyższego wniosku, wnosząc o odmowę wymierzenia grzywny, a w razie postanowienia o jej wymierzeniu, o zmniejszenie jej wysokości. W uzasadnieniu swojego stanowiska wskazał, że niedochowanie określonego w art. 54 § 2 p.p.s.a. terminu do przekazania sądowi skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, nie zostało spowodowane uchylaniem się od wypełniania obowiązków przez organ, lecz wpływem do Prezesa NFZ znacznej liczby spraw oraz nieadekwatną do ilości rozpoznawanych spraw obsadą kadrową. Odnosząc się do wniosku o zmniejszenie wysokości grzywny w razie jej wymierzenia podniósł, wskazując na postanowienia NSA z dnia 29 stycznia 2013 r., sygn. akt II OZ 21/13, że przekazanie skargi z opóźnieniem może mieć wpływ na zmniejszenie wysokości wymierzonej grzywny. Uznał w związku z tym, że skoro skarga została przekazana do Sądu, to zasadnym jest w razie wymierzenia grzywny zmniejszenie jej wysokości do minimalnego wymiaru. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. zaskarżonym postanowieniem z dnia 7 października 2013 r. wymierzył organowi grzywnę w wysokości 7043,34 zł oraz zasądził na rzecz V. S.A. zwrot kosztów postępowania. W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji wskazał, że z akt sprawy prowadzonej pod sygn. VI SAB/Wa 158/13 wynika, że pismo wnioskodawcy z dnia 12 kwietnia 2011 r. stanowiące skargę na bezczynność Prezesa NFZ w podanym wyżej zakresie, wpłynęło do organu w dniu 15 kwietnia 2013 r., z tego powodu od tej daty rozpoczął biec organowi termin przewidziany na przekazanie skargi sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, określony treścią art. 54 § 2 p.p.s.a. W tej sytuacji trzydziestodniowy termin na przekazanie przez Prezesa NFZ skargi wraz z odpowiedzią i aktami sprawy do Sądu upłynął z dniem 15 maja 2013 r. Jak wynika z akt ww. sprawy, dokumenty te zostały przekazane do Sądu w dniu 12 sierpnia 2013 r. W ocenie Sądu I instancji organ był bezwzględnie zobligowany do przekazania skargi na bezczynność do sądu administracyjnego w sytuacji, gdy uznał jej zarzuty za bezzasadne. Postanawiając o wysokości wymierzonej grzywny miał na uwadze czas, jaki upłynął od dnia 15 maja 2013 r. (ostatni dzień terminu na przekazanie skargi na bezczynność do Sądu) do dnia przekazania tej skargi wraz z odpowiedzią na skargę oraz aktami administracyjnymi, tj. 12 sierpnia 2013 r. (niespełna trzy miesiące) oraz podane przez organ przyczyny odnotowanego spóźnienia. Sąd zauważył także, że orzeczona grzywna stanowić powinna należytą sankcję za naruszenie podstawowego prawa jednostki do rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł organ, zaskarżając je w całości i wnosząc o jego uchylenie, ewentualnie o jego zmianę w zakresie wysokości nałożonej grzywny. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie art. 55 § 1 p.p.s.a. polegające na nałożeniu na organ grzywny w wysokości 7.043,34 zł, pomimo że Sąd winien był wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności mogące mieć wpływ na nałożenie i wymiar grzywny, a w szczególności wyjaśnienie organu, że opóźnienie nie wynikało ze złej woli organu, lecz było wynikiem wielości prowadzonych przez niego postępowań. W odpowiedzi na zażalenie spółka wniosła o jego oddalenie jako bezzasadne. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Stosownie do art. 54 § 1 p.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Przy czym, w myśl art. 55 § 1 p.p.s.a., w razie niezastosowania się do tego obowiązku, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a., to jest do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Wymierzenie organowi grzywny uzależnione jest od spełnienia dwóch warunków: stwierdzenia uchybienia przez organ trzydziestodniowemu terminowi do przekazania sądowi skargi wraz z aktami i odpowiedzią na skargę, bez względu na jego przyczyny oraz złożenia stosownego wniosku przez stronę. Przesłanki te w niniejszej sprawie zostały spełnione – skarga pomimo upływu ustawowego terminu nie została przekazana, a skarżąca złożyła stosowny wniosek. W sprawie objętej zażaleniem V. S.A. złożyła wniosek o wymierzenie grzywny Prezesowi Narodowego Funduszu Zdrowia, z uwagi na nieprzekazanie skargi, odpowiedzi na skargę wraz z aktami sprawy w ustawowo zakreślonym terminie. Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 3 listopada 2009 r. sygn. akt II GPS 3/09, skoro z art. 54 § 2 p.p.s.a. wynika obowiązek dochowania określonego terminu, to uchybienie tej powinności mieści się w "niezastosowaniu się do obowiązków" będących przesłanką wymierzenia grzywny na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. W związku z powyższym należało uznać, że wniosek spółki o nałożenie na NFZ grzywny za zwłokę w przekazaniu skargi z aktami sprawy do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie był uzasadniony. Nie są istotne dla samego wymierzenia tego rodzaju sankcji przyczyny nieterminowego przekazania skargi przez organ sądowi. Mogą one mieć wpływ jedynie na wysokość kary ale nie na zasadność jej zastosowania. Mając to na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że Sąd I instancji prawidłowo przyjął, że na wymiar nałożonej kary miał wpływ czas w jakim skarga została przekazana do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Również wysokość wymierzonej kary grzywny jest adekwatna do stopnia naruszenia przez organ ciążącego na nim obowiązku. Mając na uwadze art. 154 § 6 p.p.s.a. grzywnę wymierza się do górnej granicy w wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w roku poprzednim ogłaszanego przez Prezesa GUS na podstawie odrębnych przepisów. Z wymienionych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.