III SA/Kr 1697/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Wołek Sędziowie WSA Halina Jakubiec (spr.) WSA Janusz Kasprzycki Protokolant Ewelina Knapczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 października 2013 r. sprawy ze skargi M. B. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia 10 października 2012 r. nr [ ] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej na zakup lokalu mieszkalnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. Komendant Wojewódzki Policji decyzją z dnia 10 września 2012 r. Nr [...] utrzymał w mocy decyzję Komendanta Miejskiego Policji z [...] 2012 r. Nr [...] odmawiającą skarżącej M. B. przyznania pomocy finansowej na zakup lokalu mieszkalnego. Jako podstawa prawna decyzji powołany został przepis art. 127 § 2 i 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U.2013. poz. 167) oraz art. 94 ust. 1 i 97 ust. 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz.U.2011.287.1687 ze zm.). Decyzja zapadła w następujących okolicznościach stanu faktycznego: Skarżąca, funkcjonariusz w służbie stałej w Komendzie Miejskiej Policji od dnia 29.08.2005 r., w dniu 14.06.2012 r. złożyła do Komendanta Miejskiego Policji wniosek o przyznanie pomocy finansowej z przeznaczeniem na zakup spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego przy ul. W w K. Do wniosku dołączyła kserokopię umowy sprzedaży jej przez E. i A. B. spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego ul. W w K oraz aktu ustanowienia hipotek sporządzonej w formie aktu notarialnego z dnia 6 października 2010 r. (Rep. A nr [...]), kserokopię zawiadomienia o założeniu księgi wieczystej nr [...], poświadczającego, że spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego przy ul. W w K przysługuje M. P. (poprzednie nazwisko wnioskodawcy), kserokopie: umowy majątkowej małżeńskiej z dnia 18 maja 2009 r. (Rep. A nr [...]), wyroku Sądu Okręgowego z dnia [...] 2011 r. orzekającego o rozwodzie małżeństwa M. P. i A. P. oraz odpis skróconego aktu małżeństwa z adnotacją, iż od dnia 16 lutego 2012 r. M. P. powróciła do nazwiska B. W dniu [...] 2012 r. Komendant Miejski Policji wydał decyzję nr [...], w której odmówił na podstawie przepisu art. 94 ust. 1, 95 ust. 1 pkt 2, 97 ust. 5 ustawy o Policji i § 3 ust. 2 pkt rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 17 października 2001r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego przez policjantów (Dz.U.131.1468) przyznania skarżącej wnioskowanej pomocy finansowej. Organ uznał, że okolicznością wyłączającą prawo skarżącej do wnioskowanej pomocy jest posiadanie i zajmowanie przez nią od dnia 06.12.2010 r. lokalu mieszkalnego położonego w K przy ul. W. Oznacza to, że posiada zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, zajmując powierzchnię 20 m kw. Organ wskazał przy tym, że znajduje zastosowanie odpowiednio przepis art. 95 ust. 1 pkt 2 ww ustawy , który wyklucza z pomocy w postaci przydzielenia lokalu policjanta, który w miejscowości, w której pełni służbę lub pobliskiej posiada lokal mieszkalny odpowiadający co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej (w przypadku skarżącej od 14 do 20 m kw) lub dom mieszkalno-pensjonatowy. Odwołując się od ww decyzji skarżąca zarzuciła obrazę przepisów prawa materialnego to jest art. 94 ust. 1 w zw. z art. 88 ust. 1 ustawy o Policji poprzez ich niezastosowanie mimo, że z ustaleń fatycznych przyjętych za podstawę decyzji wynika, że spełnia warunki do jej przyznania, a także zarzuciła obrazę przepisów prawa materialnego to jest art. 95 ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji poprzez wyrażenie błędnego poglądu prawnego, iż przepis ten przewiduje wygaśnięcie pomocy finansowej na skutek zrealizowania celu, na jaki pomoc jest przeznaczona przed wystąpieniem z wnioskiem o jej przyznanie. Rozwijając zarzuty odwołała się najpierw do zasady wynikającej z ustawy o Policji prawa policjanta do lokalu mieszkalnego bądź do formy zastępczej w postaci pomocy finansowej. Według niej decyzja organu jest niezrozumiała z tego względu, że organ odmawia przyznania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego tylko dlatego, że wczesnej niż nastąpiło wydanie decyzji administracyjnej nastąpiło kupno nieruchomości tej samej, wobec której uzyskania wniosła o przyznanie pomocy finansowej. Wniosek według skarżącej nasuwa się tego rodzaju, iż by otrzymać pomoc musiałaby oczekiwać z zakupem nieruchomości do wydania przez organ decyzji. Według skarżącej ww ustawa nie wprowadza ograniczeń czasowych wniesienia o pomoc finansową ani też nie ogranicza go z tego względu, że zrealizowano cel, na który z zasady pomoc jest przeznaczona. Zwróciła uwagę na okoliczności nie wzięte przez organ pod uwagę tego rodzaju, że w dacie zakupu mieszkania w K przy ul. W pozostawała w związku małżeńskim i jej mąż był właścicielem mieszkania, choć jak zaznaczyła faktycznie pozostawała już w separacji, niemniej z datą rozwodu sytuacja zmieniła się o tyle, iż organ nie mógł już zarzucić jej niespełnienia przesłanki otrzymania pomocy w formie lokalu i równocześnie pomocy finansowej. Z dniem bowiem rozwodu 10.12.2011r. uzyskała możliwość ubiegania się o pomoc finansową i z tego też względu złożyła wniosek dopiero po tej dacie. Zaznaczyła także, że nie ubiega się o nowy lokal mieszkalny ale o spłatę zobowiązań zaciągniętych na kupno lokalu w K ul. W. Komendant Wojewódzki Policji wydał po rozpoznaniu odwołania opisaną na wstępie decyzję, podzielając ustalenia faktyczne i prawne organu pierwszej instancji, podkreślając, że dla rozpoznania wniosku o pomoc finansową na zakup lokalu istotna jest przesłanka zaspokojonych potrzeb mieszkaniowych. Wyraził pogląd, że prawo policjanta do pomocy finansowej wiąże się ściśle z prawem do lokalu (przepis art. 94 należy rozpatrywać łącznie z przepisem art. 95 ust. 1 pkt 1 – 4) i że jeśli w następstwie nabycia domu (lokalu) funkcjonariusz posiada już dom (lokal) o odpowiedniej powierzchni w miejscowości, w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej to zaistniała przesłanka do wygaśnięcia prawa do pomocy finansowej. Dla organu miarodajnymi w sprawie są zatem okoliczności, że skarżąca zarówno w chwili zakupu lokalu w dniu 6.10.2010 r. jak również w dniu złożenia wniosku o przyznanie pomocy finansowej w dniu 14.06.2012r. była uprawniona do 2 norm zaludnienia najpierw po jednej normie dla zainteresowanej i jej małżonka, a po rozwodzie do dwóch norm dla siebie jako policjanta samotnego to znaczy do lokalu o powierzchni mieszkalnej wynoszącej od 14 do 20 m. Zgodnie z informacją podaną we wniosku o przyznanie pomocy finansowej, skarżąca zamieszkiwała w uzyskanym spółdzielczym własnościowym lokalu mieszkalnym przy ul. W w K od dnia 6.12.2010 r. a od dnia 2.03.2012 r. jest w nim zameldowana na pobyt stały. Lokal ten posiada 20 m2 powierzchni mieszkalnej (zgodnie z informacją podaną we wniosku przez samą skarżącą). Tym samym lokal ten na dzień złożenia wniosku, jak zauważył organ, zaspokajał przysługujące jej dwie normy zaludnienia, a ponieważ zainteresowana co najmniej od dnia 2.03.2012 r. przebywa w tym lokalu na stałe (od tego dnia jest w nim zameldowana na pobyt stały) można uznać, iż ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe. Na koniec organ uznał za błędne twierdzenie skarżącej, że przysługuje jej ustawowo pomoc finansowa na spłatę zobowiązań finansowych związanych z zakupem lokalu mieszkalnego. Podkreślił, że pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego, co do zasady nie może być przeznaczona na spłatę zaciągniętego kredytu bankowego, niezależnie od tego czy kredyt zaciągnięto na zakup czy budowę lokalu (domu), lecz jedynie na uzyskanie lokalu mieszkalnego w postaci jego zakupu lub budowy. W skardze na ww decyzję skarżąca, wnosząc o jej uchylenie, podniosła argumentację tożsamą z odwołaniem, dodatkowo podnosząc, że w dacie zakupu mieszkania przy ul. W (06.10.2010r.) nie miała zaspokojonych potrzeb mieszkaniowych mimo, iż postawała w związku małżeńskim a mąż był właścicielem mieszkania (w ramach majątku odrębnego), gdyż faktycznie pozostawała w separacji. Wyrok rozwodowy uprawomocnił się z dniem 10.12.2011r. i po tym okresie złożyła wniosek o pomoc finansową. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie , podnosząc dodatkowo, że w dacie nabycia lokalu skarżąca również nie spełniała warunków przyznania pomocy finansowej, gdyż jej mąż posiadał inny lokal a wskazywana przez skarżącą separacja faktyczna nie ma znaczenia dla oceny spełnienia przesłanki przyznania wnioskowanej pomocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, zgodnie z art. 145 § 1 tej ustawy, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisów prawa materialnego, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji. Przystępując do oceny legalności zaskarżonych decyzji (postanowień) sąd bada czy zaskarżona decyzja (postanowienie) nie narusza prawa oraz czy zostały wydane w prawidłowo przeprowadzonym postępowaniu. Kierując się powyższymi kryteriami należy stwierdzić, że skarga M. B. podlega uwzględnieniu. Przedmiotem kontroli Sądu w rozpatrywanej sprawie jest decyzja organów Policji o odmowie przyznania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego, podjęta na podstawie art. 94 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz.U.2011.287.1687 ze zm.). Przepis art. 88 ust. 1 ustawy o Policji statuuje generalną zasadę kształtującą uprawnienie policjanta do zaspokojenia jego potrzeb mieszkaniowych poprzez otrzymanie lokalu mieszkalnego w miejscowości pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej. Uprawnienie to jest realizowane w różny sposób, poczynając od przydziału lokalu mieszkalnego (art. 90 ustawy o Policji), poprzez przyznanie równoważnika pieniężnego (art. 92 ust. 1 tej ustawy) bądź poprzez pomoc finansową na uzyskanie lokalu mieszkalnego w spółdzielni mieszkaniowej albo domu jednorodzinnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość (art. 94 ust. 1 tej ustawy). Przepis art. 94 ust. 1, na co zwraca uwagę orzecznictwo sądów administracyjnych, pozostaje w ścisłym związku z art. 95 ustawy. W szczególności pomoc finansowa przysługuje tylko temu policjantowi, który nie uzyskał lokalu mieszkaniowego na podstawie decyzji administracyjnej, a powinien był taki lokal uzyskać (wyrok WSA w Białymstoku z dnia 24 lutego 2005 r., II SA/Bk 712/04, Lex nr 194650). Zgodnie natomiast z przepisem art. 95 ust. 1 pkt. 2 ustawy o Policji, lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej nie przydziela się policjantowi posiadającemu w miejscowości, w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej lokal mieszkalny odpowiadający co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej albo dom jednorodzinny lub dom mieszkalno-pensjonatowy. W sprawie wyłonił się problem czy w sytuacji, w której policjant składa wniosek o przyznanie świadczenia na uzyskanie lokalu już po nabyciu mieszkania świadczenie takie mu przysługuje. Orzekające w sprawie organy przesądziły, że skarżąca, która najpierw nabyła prawo do lokalu przy ul. W w K (w dniu 6.10.2010 r.) a następne wniosła w dniu 14.06.2012 r. o pomoc finansową faktycznie mającą na celu regulację zobowiązania zaciągniętego umową kredytową na spłatę tego lokalu – nie ma uprawnienia do wnioskowanej pomocy, gdyż na dzień złożenia wniosku o pomoc zamieszkuje już w tym właśnie stanowiącym jej własność lokalu i posiadającym powierzchnię mieszkalną 20 m kw , mieszczącą się w kryteriach norm określonych rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 17 października 2001 r. Organ dokonał ustaleń i poczynił wnioski jedynie na podstawie zdarzeń, które miały miejsce w dacie złożenia wniosku o pomoc finansową. Na gruncie ustawy o Policji stanowi to jednak nieuprawnione działanie organu, zbyt wąskie, gdyż jak wyjaśnia uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z 29 kwietnia 2009r. I OPS 7/08 (ONSAiWSA 2009/4/66), podjęta na podstawie co prawda ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej (Dz.U.2010.79.523) ale z powodu podobnej regulacji prawnej znajdującej również zastosowanie w sprawach pomocy finansowej dla funkcjonariuszy Policji, nabycie przez funkcjonariusza Służby Więziennej domu mieszkalnego przed złożeniem wniosku o przyznanie pomocy finansowej (...) nie wyklucza samo przez się przyznania tej pomocy. Konieczne są dodatkowe ustalenia. Wyjaśniając Sąd wskazał w uzasadnieniu uchwały, że "nabycie" należy pojmować w znaczeniu materialnym i że ma oznaczać faktyczną możliwość zaspokojenia przez policjanta potrzeby mieszkaniowej. Zasadą jest możliwość udzielenia jej w razie niezaspokojenia potrzeb mieszkaniowych funkcjonariusza w dacie zgłoszenia żądania w tej materii, niemniej, jak podnosi Sąd, istotnym jest także dzień nabycia lokalu i okoliczności, które charakteryzują to zdarzenie. Organ w niniejszej sprawie nie poczynił w sposób wszechstronny i wymagany przepisami art. 7 i 77 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U.2013.267) postępowania wyjaśniającego. Nie ustalił bowiem czy skarżąca na dzień nabycia lokalu przy ul. W w K miała zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, w rozumieniu przepisu art. 95 ust. 1 pkt 3 ww ustawy. Okoliczności, które znał organ, wynikające z dokumentacji przedłożonej przez skarżącą nie zostały przez organ rozpatrzone z punktu widzenia jej prawa do pomocy finansowej. Chodzi w szczególności o okoliczności pozostawania przez skarżącą w dacie nabycia ww lokalu w związku z małżeńskim i legitymowania się przez nią umową majątkową małżeńską. Organ nie wyjaśnił czy lokal, który zajmowała przed nabyciem w 2010 roku mieszkania przy ul W w K stanowił jej odrębny majątek lub męża, czy wspólny małżeński. Zważyć należy, że w sposób odmienny kształtowałby się jej sytuacja prawna w przypadku gdyby lokal zajmowany przed nabyciem mieszkania przy ul. W zajmowała samodzielnie w ramach jej wyłącznego uprawnienia lub, gdyby lokal zajmowała w ramach wspólności ustawowej małżeńskiej, a inaczej gdy poprzednio zajmowany lokal mieszkalny stanowiłby majątek odrębny byłego małżonka skarżącej. O ile potwierdzenie znajdzie oświadczenie skarżącej , że lokal ten był przedmiotem odrębnej własności byłego małżonka, to z datą ustania małżeństwa, skarżąca nie posiadała prawa do tego lokalu. Natomiast, co winien mieć organ w szczególności na uwadze, ustawa o Policji, jak też rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 17 października 2001r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego przez policjantów, wbrew stanowisku organu, nie wyklucza uzyskania pomocy finansowej na spłatę kredytu wziętego na cele mieszkaniowe. W ocenie Sądu ustawa posługując się pojęciem " uzyskanie lokalu mieszkalnego" nie określiła, tym bardziej w żaden sposób nie ograniczyła źródła finansowania lokalu, czy poprzez zapłatę w gotówce czy poprzez finansowanie z kredytu bankowego. Również wymienione rozporządzenie nie zawiera szczególnych warunków w tym zakresie. Wobec powyższego, w świetle naruszenia przez orzekające w sprawie organy przepisów postępowania administracyjnego art. 7 i 77 kpa Sąd, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję pierwszej instancji na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a ze wskazaniem poczynienia ustaleń faktycznych jak wyżej.