V SA/Wa 2145/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący – Sędzia WSA – Izabella Janson po rozpoznaniu w dniu 8 października 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi G. B. na czynności Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji związane z wezwaniem do opłat abonamentowych postanawia: - odrzucić skargę; Pismem z dnia 15 lipca 2013 r. G. B. (zwany dalej skarżącym) złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu pismo zatytułowane "pozew o stwierdzenie, o nieistnienie zobowiązania". W piśmie z dnia 26 lipca 2013 r., skarżący sprecyzował, że decyzją którą skarży jest upomnienie wzywające go do zapłaty zaległego abonamentu RTV. W dniu 18 września 2013 r. KRRiT przekazała do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odpowiedź na skargę wraz z aktami administracyjnymi dot. niniejszej sprawy. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej odrzucenie w całości wskazując na brak zdolności sądowej po stronie organu oraz fakt, iż na przedmiotowe upomnienie nie służy skarga do sądu administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje : W świetle art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. odrzucenie skargi następuje w przypadku braku właściwości sądu administracyjnego wówczas, gdy skarga dotyczy aktu lub czynności nieobjętych zakresem właściwości sądów administracyjnych, określonym w art. 3 § 2 i § 3 p.p.s.a. Zgodnie z treścią skargi z dnia 15 lipca 2013 r. sprecyzowanej pismem z dnia 26 lipca 2013 r., strona zaskarżyła do sądu administracyjnego czynność organu w postaci upomnienia nr [...] z dnia [...] lipca 2012 r. sporządzonego na podstawie art. 15 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229 poz. 1954 ze zm. – dalej jako: u.p.e.a.) i wzywającego ją do uregulowania należności w kwocie 1553,95 zł wraz z odsetkami należnymi od dnia wystawienia upomnienia do dnia zapłaty. W upomnieniu zobowiązano skarżącego do zapłaty żądanej kwoty w terminie 7 dni od doręczenia upomnienia, z zagrożeniem wszczęcia egzekucji administracyjnej w przypadku nieuiszczenia żądanej kwoty we wskazanym terminie. Z art. 3 § 2 p.p.s.a. wynika, że kontrola działalności administracji publicznej sprawowana przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Katalog aktów i czynności wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a. poddanych kontroli sądów administracyjnych ma charakter zamknięty. Upomnienie niewątpliwie nie mieści się w katalogu przypadków określonych w punktach od 1 do 3 i od 5 do 8. Nie zostało w nich wprost wymienione, nie jest też postanowieniem wydanym w postępowaniu zabezpieczającym lub egzekucyjnym, na które służy zażalenie (pkt 3). W fazie wysyłania upomnienia nie dochodzi bowiem jeszcze do wszczęcia postępowania egzekucyjnego; jest to etap poprzedzający uruchomienie takiego postępowania, do którego – wskutek dobrowolnej zapłaty lub z innych przyczyn – może w ogóle nie dojść. Istota sporu sprowadza się zatem do ustalenia, czy upomnienie może być objęte przedmiotem sądowej kontroli na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Z przepisu tego wynika, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. W orzecznictwie i piśmiennictwie (wyrok z dnia 22.07.2008 r. sygn. akt II FSK 709/09, T. Woś [w]: Komentarz do ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Warszawa 2005, str. 59-60) przyjmuje się, że omawiane akty lub czynności powinny odpowiadać następującym warunkom: a) nie mogą być decyzjami lub postanowieniami, gdyż te są zaskarżane na podstawie art. 3 § 2 pkt 1-3 p.p.s.a., b) powinny dotyczyć spraw indywidualnych, gdyż akty o charakterze ogólnym zostały wymienione w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 p.p.s.a., c) powinny mieć charakter publicznoprawny, gdyż tylko ten rodzaj działalności administracji publicznej został poddany kontroli sądowoadministracyjnej, d) powinny dotyczyć uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisu prawa - co oznacza, że musi istnieć ścisły i bezpośredni związek między działaniem (zaniechaniem) organu administracyjnego a możliwością realizacji uprawnienia (obowiązku) wynikającego z przepisu prawa przez podmiot niepowiązany organizacyjnie z organem wydającym dany akt lub podejmującym daną czynność (wyrok NSA z dnia 15 lutego 2000 r., sygn. akt III SA 8344/98 niepubl.; postanowienie NSA z dnia 21 lutego 1997 r. sygn. akt I SA 264/97, ONSA 1997, nr 4, poz. 182; postanowienie NSA z dnia 27 września 1996 r., sygn. akt I SA 1326/96 niepubl.). Powyższe akty lub czynności podejmowane są na podstawie przepisów prawa, jednak nie wymagają autorytatywnej konkretyzacji, a jedynie potwierdzenia uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (por. B. Adamiak [w]: publikacji: "Z problematyki właściwości sądów administracyjnych (art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a ) - Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego nr 2 /5/ 2006). Istotę i charakter upomnienia określa art. 15 § 1 u.p.e.a. Zgodnie z jego brzmieniem egzekucja administracyjna może być wszczęta, jeżeli wierzyciel, po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, przesłał mu pisemne upomnienie, zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej. Postępowanie egzekucyjne może być wszczęte dopiero po upływie 7 dni od dnia doręczenia tego upomnienia. Z treści art. 15 § 1 u.p.e.a. wynika, że przepis ten normuje w istocie zagadnienia proceduralne, warunkując w określonych przypadkach skuteczne wszczęcie postępowania egzekucyjnego, nie potwierdza on natomiast żadnych uprawnień lub obowiązków strony w sensie materialnoprawnym. Dłużnik nie może zwalczać stanowiska organu administracji, będącego w przekonaniu tego organu wierzycielem, poprzez zaskarżenie tego rodzaju czynności, gdyż czynność taka nie przesądza o istnieniu ani uprawnienia ani obowiązku podmiotu, do którego kierowane jest upomnienie. Nie budzi zatem wątpliwości Sądu, że upomnienie nie stanowi potwierdzenia uprawnień czy obowiązków dłużnika (tutaj: skarżącego) wynikających z przepisu prawa. Stanowi ono jedynie swoiste "wezwanie do zapłaty" należności, przypomnienie dłużnikowi o istniejącym – zdaniem wierzyciela (organu administracji publicznej) – zobowiązaniu, w określonych przypadkach stanowi też niezbędny warunek skutecznego wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Należy podkreślić, że adresatem normy określonej w art. 15 § 1 u.p.e.a., stanowiącej podstawę do wystawienia upomnienia, jest wierzyciel będący organem administracji, a nie dłużnik czyli skarżący. Nie oznacza to, aby strona była pozbawiona możliwości obrony swoich praw. Służyć temu może instytucja zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym (art. 33 i art. 34 u.p.e.a.), w ramach których strona może podnosić m.in. zarzut nieistnienia obowiązku. Należy również zauważyć, iż zgodnie z art. 7 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (Dz. U. z 2005 r. nr 85, poz. 728 z późn. zm.) kontrolę wykonywania obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych oraz obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej prowadzi operator wyznaczony w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe. Nadzór nad wykonywaniem kontroli obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych oraz obowiązku pobierania opłaty abonamentowej sprawuje zaś minister właściwy do spraw łączności. Do wykonywania ww. czynności, na podstawie art. 178 ustawy Prawo pocztowe (Dz. U. z 2012 r. poz. 1529) w związku z § 1 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2007 r. nr 187 poz. 1342), uprawniona jest Poczta Polska S.A. Tym samym zarówno ustawa Prawo pocztowe, jak i żaden inny akt prawny nie upoważnia KRRiT do sprawowania kontroli nad Pocztą Polską S.A w zakresie obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej. Z tego też względu domaganie się przez skarżącego jakichkolwiek działań ze strony KRRiT względem Poczty Polskiej S.A. nie znajduje uzasadnienia w obowiązujących przepisach. Reasumując, w ocenie Sądu upomnienie wzywające do uiszczenia opłat abonamentowych nie może zostać uznane za "inne czynności" w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., przez co nie może być przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał wniesioną skargę za niedopuszczalną i odrzucił na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 ustawy p.p.s.a.