II OZ 854/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wojciech Mazur po rozpoznaniu w dniu 9 października 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Z.W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 25 lipca 2013 r., sygn. akt II SA/Wr 442/13 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi Z.W. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu z dnia [...] marca 2013 r., Nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty legalizacyjnej postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 25 lipca 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił wniosek Z.W. o wstrzymanie wykonania postanowienia Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu z dnia [...] marca 2013 r. w przedmiocie ustalenia opłaty legalizacyjnej z tytułu budowy ściany oporowej. Sąd I instancji wskazał, iż pismem z dnia 20 maja 2013 r. skarżący wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia wywodząc, że wykonanie niniejszego postanowienia poprzez uiszczenie opłaty w wysokości 125.000 zł może wyrządzić stronie zobowiązanej znaczną szkodę. Ponadto wnioskodawca wskazał, że zaniechanie uiszczenia wymaganej opłaty może w realiach niniejszej sprawy prowadzić do wydania nakazu rozbiórki i tym samym spowodować trudne do odwrócenia skutki. Rozpoznając przedmiotowy wniosek Sąd I instancji wskazał, że skarżący nie wykazał możliwości zajścia przesłanek wstrzymania wykonania decyzji. Brak jest bowiem przywołania konkretnych okoliczności wskazujących na możliwość spełnienia subiektywnych obaw wnioskodawcy. Wnioskodawca nie przywołał jakichkolwiek dokumentów źródłowych odzwierciedlających, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody w jego majątku. Tym samym wskazane we wniosku ogólne względy nie dały Sądowi I instancji podstaw do wstrzymania wykonania zaskarżonego orzeczenia. Ponadto Sąd I instancji wyjaśnił, że udzielenia ochrony tymczasowej nie może uzasadniać również przywołana przez wnioskodawcę argumentacja względem ewentualnego wydania decyzji w przedmiocie nakazu rozbiórki, gdyż twierdzenia te stanowią okoliczności, które mogłyby być przywoływane względem orzeczonego nakazu rozbiórki, a nie w sytuacji orzeczonego obowiązku uiszczenia opłaty legalizacyjnej. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła strona skarżąca zarzucając naruszenie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a.") poprzez przyjęcie, iż skarżący nie wykazał żadnymi dokumentami, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków mimo, iż z zebranego materiału dowodowego wynika jednoznacznie, że szkoda opisana w cytowanym przepisie w sposób nie budzący wątpliwości powstanie. W uzasadnieniu zażalenia podniesiono argumenty tożsame z argumentami wniosku, wywodząc, że brak uiszczenia przedmiotowej opłaty skutkować będzie orzeczeniem nakazu rozbiórki budynku. Podniesiono, iż wnioskodawca nie jest w stanie uregulować opłaty legalizacyjnej ze względu na swoją sytuację finansową. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zażalenie nie ma uzasadnionych podstaw. Stosownie do treści art. 61 § 3 p.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi Sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego orzeczenia jest zamknięty. Oznacza to, że sąd nie bada zasadności samej skargi na etapie rozpoznania wniosku. Podkreślić należy, iż niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków oznacza, że chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. W niniejszej sprawie przedmiotem postanowienia objętego wnioskiem jest niewątpliwie należność o charakterze pieniężnym, która w przypadku ewentualnego wyeliminowania rozstrzygnięcia z obrotu prawnego będzie podlegać zwrotowi. Nadto zaznaczyć należy, że nie w każdym jednak przypadku sama możliwość odzyskania uiszczonej należności oznaczać będzie, że wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie zasługuje na uwzględnienie. Jednakże dla takiego wyjątkowego uwzględnienia wniosku o wstrzymanie wykonania rozstrzygnięcia dotyczącego należności pieniężnej konieczne jest właściwe uzasadnienie wniosku. Właściwe uzasadnienie powinno zaś odnosić się do konkretnych zdarzeń świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu jest uzasadnione. Brak dokładnego wskazania przesłanek wymaganych przez przepis art. 61 § 3 p.p.s.a. uniemożliwia Sądowi ocenę zasadności złożonego przez stronę skarżącą wniosku (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 maja 2004 r., FZ 65/04, nie publ.). W niniejszej sprawie skarżący nie wskazał, że uiszczenie przedmiotowej opłaty będzie bezpośrednio wiązało się dla niego z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody bądź trudnych do odwrócenia skutków. Sam fakt, że kwota ta jest kwotą wysoką, okoliczności uzasadniającej wniosek nie stanowi. Nadto wskazać należy, iż brak uiszczenia opłaty legalizacyjnej wiąże się z orzeczeniem przez właściwy organ nadzoru budowlanego nakazu rozbiórki (art. 49 ust. 3 ustawy Prawo budowlane). Niewątpliwie jednak ewentualna rozbiórka będzie bezpośrednim skutkiem decyzji w tym przedmiocie, a jedynie pośrednim postanowienia o nałożeniu opłaty legalizacyjnej. Dlatego też to na etapie postępowania w przedmiocie nakazu rozbiórki strona będzie mogła oczekiwać ochrony tymczasowej w postaci wstrzymania wykonania. Powyższe potwierdza pogląd wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 8 stycznia 2009 r., sygn. akt II OSK 1740/07 (dostępne w CBOIS, http://cbois.nsa.gov.pl), gdzie wskazano, że jeżeli brak jest prawomocnego rozstrzygnięcia kwestii opłaty legalizacyjnej, bowiem przed sądem administracyjnym toczy się postępowanie ze skargi na postanowienie w sprawie opłaty legalizacyjnej, bez względu na to, czy w pierwszej instancji, czy też przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w postępowaniu kasacyjnym, niedopuszczalne jest jako przedwczesne, wydanie decyzji o nakazie rozbiórki. Oznacza to, że organy nadzoru budowlanego powinny wstrzymać się z orzekaniem nakazu rozbiórki do czasu prawomocnego (a nie tylko ostatecznego) zakończenia postępowania w sprawie opłaty legalizacyjnej. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.