I SA/Op 523/13
WyrokWSA w Opolu2013-10-09
Skład orzekający: Joanna Kuczyńska, Marta Wojciechowska, Grzegorz Gocki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Gmina, działając jako Lider Partnerstwa w projekcie współfinansowanym ze środków EOG, ma prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego od wydatków poniesionych na realizację projektu, w części dotyczącej działań realizowanych na rzecz partnerów projektu?Ratio decidendi
Gmina jako Lider Partnerstwa nie ma prawa do odliczenia podatku VAT naliczonego od wydatków poniesionych na realizację projektu w części dotyczącej działań realizowanych na rzecz partnerów. Działania te nie stanowią odpłatnego świadczenia usług ani dostawy towarów w rozumieniu ustawy o VAT, ponieważ brak jest stosunku prawnego opartego na wzajemności świadczeń i wynagrodzeniu. Przekazywane przez partnerów środki finansowe stanowią dotacje celowe na realizację wspólnego celu, a nie zapłatę za usługi. Projekt ma charakter wspólnego przedsięwzięcia o cechach konsorcjum, a nie świadczenia usług przez lidera na rzecz partnerów.Stan faktyczny
Gmina N, jako Lider Partnerstwa, realizuje projekt "Partnerstwo N - 2020" wraz z 16 partnerami. Projekt zakłada opracowanie dokumentów planistycznych i strategicznych dla obszaru funkcjonalnego. Gmina wnioskowała o interpretację indywidualną w sprawie prawa do odliczenia podatku VAT naliczonego od wydatków związanych z projektem. Dyrektor Izby Skarbowej uznał, że Gmina ma prawo do odliczenia VAT w części związanej z realizacją projektu na rzecz partnerów, uznając to za czynność opodatkowaną. Gmina wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów ustawy o VAT i Ordynacji podatkowej.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu uchylił zaskarżoną interpretację indywidualną Ministra Finansów – Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi i zasądził zwrot kosztów postępowania na rzecz strony skarżącej.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Kuczyńska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Marta Wojciechowska Sędzia WSA Grzegorz Gocki Protokolant st. sekretarz sądowy Maria Żymańczyk po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 9 października 2013 r. sprawy ze skargi Gminy N. na interpretację indywidualną Ministra Finansów – Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi z dnia 18 marca 2013 r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług I. uchyla zaskarżoną interpretację indywidualną, II. określa, że zaskarżona interpretacja nie może być wykonana, III. zasądza od Ministra Finansów - Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi na rzecz strony skarżącej kwotę 457,00 zł (czterysta pięćdziesiąt siedem 00/100) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
W dniu 13 grudnia 2012 r. został złożony wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie prawa do odliczenia podatku VAT w związku z realizacją projektu pn. "Partnerstwo N - 2020".
We wniosku został przedstawiony następujący zaistniały stan faktyczny: Urząd Miejski w N. wykonuje zadania przypisane do realizacji Gminie N (wnioskodawcy). Urząd Miejski w N. jest zarejestrowany jako podatnik VAT i jest płatnikiem podatku VAT w zakresie, który obejmuje w szczególności: użytkowanie wieczyste gruntów, najem lokali użytkowych, sprzedaż i dzierżawę gruntów.
Burmistrz N realizuje projekty , jednak zapłacony VAT nie jest odliczany w całości lub części.
Gmina N (Lider Partnerstwa) wraz z 16 partnerami wspólnie przygotowuje projekt do konkursu MRR "Rozwój miast poprzez wzmocnienie kompetencji jednostek samorządu terytorialnego, dialog społeczny oraz współpracę z przedstawicielami społeczeństwa obywatelskiego" współfinansowanego ze środków Mechanizmu Finansowego EOG.
Zakres projektu obejmuje:
1) opracowanie jednej wspólnej Strategii Obszaru Funkcjonalnego dla wszystkich Partnerów (16 członków).
2) opracowanie wspólnych Strategii Sektorowych dla wszystkich Partnerów (16 członków) w szczególności z zakresu:
- Infrastruktury transportowej - rozwój infrastruktury miejskiej zgodnie z zasadami zrównoważonego rozwoju, promocja transportu publicznego, usprawnienie multimodalnych systemów komunikacyjnych, problemy bezpieczeństwa publicznego - komunikacyjnego i innych wymiarów,
- Lokalnego rynku pracy.
- Problemy zmian demograficznych, w szczególności dostosowanie "oferty" miast do cyklu życia człowieka; projekty na rzecz różnych pokoleń, rozwój usług z zakresu edukacji, opieki zdrowotnej, kultury, rekreacji.
Wszystkie dokumenty będą spójne dla obszaru funkcjonalnego. Będą poparte stosownymi badaniami, analizami, diagnozami, studiami wykonalności. Istotnym elementem projektu będzie przeprowadzenie szerokiego procesu konsultacji społecznych tych opracowań.
Towary i usługi zakupione w celu realizacji projektu nie będą w żadnym zakresie związane z czynnościami opodatkowanymi podatkiem VAT wykonywanymi przez Wnioskodawcę. Gmina N jest podatnikiem, ale nie odlicza podatku VAT, ponieważ wydatki wynikające z projektu nie mają związku ze sprzedażą opodatkowaną. Faktury będą wystawiane na Gminę N - Lidera Partnerstwa. Wniosek aplikacyjny o dofinansowanie realizacji zadania zostanie złożony w MRR w I kwartale 2013 r. Okres realizacji projektu przypada na lata 2013-2015. Wnioskowana wysokość dotacji to 550.000 Euro, co stanowi 85% wartości ogólnej.
Beneficjentami projektu będą mieszkańcy, przedsiębiorcy, jednostki organizacyjne , organizacje pozarządowe, placówki edukacyjne, kulturalne, oświatowe, społeczne i inne podmioty działające w obszarze funkcjonalnym projektu tworzonym przez 16 partnerów. Opracowane w wyniku projektu planistyczne dokumenty strategiczne będą bezpłatne i ogólnodostępne (zamieszczone na stronach internetowych poszczególnych partnerów). Projekt nie będzie generował przychodu.
W piśmie stanowiącym uzupełnienie wniosku wnioskodawca wskazał, że uległa zmianie liczba partnerów do 17 członków
Ponadto został określony tytuł projektu, tj.: "Partnerstwo N - 2020". Wnioskodawca wskazał, iż:
1. Projekt pn. Partnerstwo N 2020 będzie realizowany w latach 2014-2016. Zakres Projektu obejmuje opracowanie dokumentów planistycznych dla obszaru funkcjonalnego: strategii ogólnej i 3 strategii sektorowych, tj. Transportu, Rynku pracy, Demografii, z uwzględnieniem konieczności przeprowadzenia SOOS dla ww. opracowań, przeprowadzenie konsultacji społecznych na etapie tworzenia dokumentów oraz ich uchwalania, przeprowadzenie promocji i informacji projektu z uwzględnieniem zaangażowania społeczności lokalnej. Obszar funkcjonalny to obszar, który tworzą Partnerzy projektu. Opracowane dokumenty planistyczne będą dotyczyć wszystkich Partnerów. Poruszane w opracowywanych dokumentach dziedziny będą w równym stopniu opisywać każdego z Partnerów Projektu. Dla potrzeb realizacji niniejszego Projektu Partnerzy przyjęli zasadę, iż wszystkie pożytki i koszty związane z realizacją zadania dzielone są po równo na każdego Partnera. Zasada ta odnosi się również do wkładu pracy merytorycznej i zaangażowania niezbędnego do realizacji Projektu. Dlatego podjęto wspólnie decyzję, iż Projekt od początku do końca będzie realizowany wspólnymi siłami przez wszystkich Partnerów. Dla potrzeb realizacji Projektu - opracowywania dokumentów strategicznych - zostaną utworzone zespoły robocze ds. strategii, w których każdy z Partnerów będzie miał swojego przedstawiciela. Każdy z zespołów roboczych ds. danej strategii pracuje nad dokumentem od początku do końca, tzn.: Zatwierdza opracowane przez podmiot odpowiedzialny za opracowanie dokumentacji przetargowej, zapisy dokumentu SIWZ w tym umowę z wykonawcą poszczególnych strategii (harmonogram realizacji) dla potrzeb przeprowadzenia przetargu. Przyjmuje do realizacji zapisy umowy podpisanej przez Lidera Partnerstwa i wykonawcę strategii. Koordynuje prace nad dokumentem - jego opracowaniem i procesem konsultacji. Odbiera protokołem odbioru opracowany dokument. Przygotowuje wzór uchwały przyjmującej opracowany dokument. Ostatecznie wszystkie opracowane dokumenty strategiczne zostaną przyjęte przez wszystkich Partnerów w drodze uchwał.
Lider Partnerstwa jest odpowiedzialny za występowanie w imieniu Partnerstwa i reprezentowanie go we wszystkich sprawach związanych z realizacją Projektu i współpracy. Lider Partnerstwa jest odpowiedzialny za zarządzanie Projektem i koordynację jego działań, a w szczególności:
a) Utworzenie, prowadzenie i organizację pracy Biura Projektu. Dla potrzeb realizacji Projektu zostanie utworzone Biuro Projektu mieszczące się w Urzędzie Miejskim w N.. W skład Biura Projektu wejdą przedstawiciele: Gminy N - Lidera Partnerstwa, Powiatu Głubczyckiego, Powiatu Ngo, Powiatu Prudnickiego. Koszty związane z funkcjonowaniem Biura Projektu nie są ujmowane w budżecie projektu - działanie bezkosztowe.
b) Koordynacja i nadzór nad realizacją wszystkich działań Projektu zgodnie z wnioskiem aplikacyjnym, w tym harmonogramem realizacji Projektu.
c) Nadzór nad realizacją Projektu w zakresie obsługi finansowej.
d) Przeprowadzenie 6 przetargów nieograniczonych oraz podpisanie umów z podmiotami odpowiedzialnymi za opracowanie dokumentacji przetargowej, w tym SIWZ, z wszystkimi wykonawcami dokumentów strategicznych, tj. strategii ogólnej, strategii Demografii, strategii Transportu, strategii Rynek pracy, wykonawcą promocji i informacji Projektu,
e) Nadzór nad przygotowaniem strategii ogólnej Partnerstwa oraz procesu jej konsultacji.
f) Utworzenie zespołu roboczego ds. strategii ogólnej oraz koordynacja i organizacja pracy zespołu, w tym ścisła współpraca z wykonawcą strategii, prowadzenie zespołu roboczego ds. danej strategii, organizacja pracy zespołu, utworzenie harmonogramu spotkań, organizacja spotkań (użyczanie sali, sprzętu multimedialnego, itp.) sporządzanie notatek ze spotkań oraz przekazywanie ich Liderowi Partnerstwa i Partnerom, raportowanie postępu prac, nadzorowanie procesu konsultacji społecznych dokumentu, sporządzanie protokołu odbioru dokumentu, który będzie podpisany przez zespół roboczy ds. strategii, w skład którego będzie wchodził przedstawiciel każdego z Partnerów.
g) Koordynacja prac nad opracowaniem i konsultacjami strategii sektorowych Partnerstwa.
h) Koordynacja prac nad promocją Projektu.
2. Partner jest odpowiedzialny za realizację działań opisanych we wniosku aplikacyjnym na zasadach określonych Umową Partnerstwa.
Partner jest odpowiedzialny za realizację następujących działań:
a) Współpraca z Biurem Projektu.
b) Powiat Głubczycki - nadzór i koordynacja działań związanych z opracowaniem i konsultacją strategii sektorowej Demografii, w tym w szczególności utworzenie zespołu roboczego ds. strategii Demografii oraz koordynacja i organizacja pracy zespołu, w tym ścisła współpraca z wykonawcą strategii, prowadzenie zespołu roboczego ds. danej strategii, organizacja pracy zespołu, utworzenie harmonogramu spotkań, organizacja spotkań (użyczanie sali, sprzętu multimedialnego, itp.) sporządzanie notatek ze spotkań oraz przekazywanie ich Liderowi Partnerstwa i Partnerom, raportowanie postępu prac, nadzorowanie procesu konsultacji społecznych dokumentu, sporządzanie protokołu odbioru dokumentu, który będzie podpisany przez zespół roboczy ds. strategii, w skład którego będzie wchodził przedstawiciel każdego z Partnerów.
c) Powiat Nyski - nadzór i koordynacja działań związanych z opracowaniem i konsultacją strategii sektorowej Transportu, w tym w szczególności utworzenie zespołu roboczego ds. strategii Transportu oraz koordynacja i organizacja pracy zespołu, w tym ścisła współpraca z wykonawcą strategii, prowadzenie zespołu roboczego ds. danej strategii, organizacja pracy zespołu, utworzenie harmonogramu spotkań, organizacja spotkań (użyczanie sali, sprzętu multimedialnego, itp.) sporządzanie notatek ze spotkań oraz przekazywanie ich Liderowi Partnerstwa i Partnerom, raportowanie postępu prac, nadzorowanie procesu konsultacji społecznych dokumentu, sporządzanie protokołu odbioru dokumentu, który będzie podpisany przez zespół roboczy ds. strategii, w skład którego będzie wchodził przedstawiciel każdego z Partnerów.
d) Powiat Prudnicki - nadzór i koordynacja działań związanych z opracowaniem i konsultacją strategii sektorowej Rynek pracy, w tym w szczególności utworzenie zespołu roboczego ds. strategii Rynek pracy oraz koordynacja i organizacja pracy zespołu, w tym ścisła współpraca z wykonawcą strategii, prowadzenie zespołu roboczego ds. danej strategii, organizacja pracy zespołu, utworzenie harmonogramu spotkań, organizacja spotkań (użyczanie sali, sprzętu multimedialnego, itp.) sporządzanie notatek ze spotkań oraz przekazywanie ich Liderowi Partnerstwa i Partnerom, raportowanie postępu prac, nadzorowanie procesu konsultacji społecznych dokumentu, sporządzanie protokołu odbioru dokumentu, który będzie podpisany przez zespół roboczy ds. strategii, w skład którego będzie wchodził przedstawiciel każdego z Partnerów.
e) Powiat Głubczycki i Prudnicki nadzór i realizacja działań promocji i informacji Projektu.
f) Wszyscy Partnerzy oddelegują wyznaczone osoby do poszczególnych zespołów roboczych ds. opracowywanych strategii, które będą reprezentowały danego Partnera w Projekcie.
3. Dla potrzeb realizacji Projektu każdy z Partnerów zabezpiecza własne środki finansowe na jego realizację. W tym celu każdy z Partnerów podjął uchwałę intencyjną o tej samej treści w sprawie przystąpienia do realizacji wspólnego Projektu w ramach konkursu Ministerstwa Rozwoju Regionalnego "Rozwój miast poprzez wzmocnienie kompetencji jednostek samorządu terytorialnego, dialog społeczny oraz współpracę z przedstawicielami społeczeństwa obywatelskiego" współfinansowanego ze środków Mechanizmu Finansowego Europejskiego Obszaru Gospodarczego. Każdy z Partnerów przekaże Gminie N - Liderowi Partnerstwa - środki własne w wysokości 1/17 wartości całkowitej Projektu, które będą stanowiły finansowanie Projektu w zakresie dotyczącym danego Partnera. Środki te każdy z Partnerów przekaże Liderowi w formie dotacji celowej na lata 2014-2016.
Dla potrzeb realizacji Projektu zostanie podpisana jedna umowa dotacji celowej, na podstawie, której Partner przekaże Liderowi Partnerstwa środki finansowe w 3 transzach w poszczególnych latach, zgodnie z przyjętą uchwałą. Przekazywane środki finansowe od Partnerów będą dotyczyły wyłącznie działań realizowanych w Projekcie przypadających na danego Partnera. Lider Partnerstwa nie będzie wykonywał w ramach Projektu żadnych czynności czy usług na rzecz Partnerów, za które Partner byłby zobowiązany mu zapłacić. Ideą realizowanego Projektu jest zasada partnerstwa, wspólnej realizacji działań Projektu i jego wspólnego finansowania w równej wysokości.
Dla potrzeb realizacji niniejszego Projektu Partnerzy przyjęli zasadę, iż wszystkie pożytki i koszty związane z realizacją zadania dzielone są po równo na każdego Partnera. Zasada ta odnosi się również do wkładu pracy merytorycznej i zaangażowania niezbędnego do realizacji Projektu. Dlatego podjęto wspólnie decyzję, iż Projekt od początku do końca będzie realizowany wspólnymi siłami przez wszystkich Partnerów. Dla potrzeb realizacji Projektu - opracowywania dokumentów strategicznych - zostaną utworzone zespoły robocze ds. strategii, w których każdy z Partnerów będzie miał swojego przedstawiciela, który będzie reprezentował jego interes. Opracowane dokumenty planistyczne będą dotyczyć wszystkich Partnerów. Poruszane w opracowywanych dokumentach dziedziny będą w równym stopniu opisywać każdego z Partnerów Projektu.
4. Lider Partnerstwa jest odpowiedzialny za występowanie w imieniu Partnerstwa i reprezentowanie go we wszystkich sprawach związanych z realizacją Projektu i współpracy partnerskiej. Umowa dofinansowania Projektu zostanie podpisana przez Lidera Partnerstwa. Ministerstwo Rozwoju Regionalnego przekaże dofinansowanie Projektu na rachunek Lidera Partnerstwa - Gminy N.
5. Wszystkie faktury związane z realizacją działań w Projekcie będą wystawiane na Lidera Partnerstwa. Całość wydatków w ramach Projektu realizowana będzie z rachunku Lidera Partnerstwa, a rozliczenia z poszczególnymi Partnerami dokonywane będą w ramach rozliczania dotacji przekazywanej przez Partnerów Liderowi Partnerstwa na realizację Projektu w części dotyczącej Partnerów.
6. Każdy z Partnerów będzie posiadał w równym udziale prawo własności do całości opracowanych dokumentów planistycznych dla obszaru funkcjonalnego, tj.: strategii ogólnej i 3 strategii sektorowych: Transportu, Rynku pracy, Demografii i do pełnego, wykorzystania treści tych dokumentów bez konieczności uzyskiwania zgody pozostałych członków Partnerstwa.
7. Lider Partnerstwa nie będzie przekazywał opracowanych dokumentów strategicznych innym podmiotom oprócz Partnerów Projektu. Opracowane dokumenty strategiczne będą bezpłatne i ogólnodostępne - zamieszczone na stronach internetowych poszczególnych Partnerów. Z treści opracowanych dokumentów będą mogli korzystać mieszkańcy, przedsiębiorcy, jednostki organizacyjne jest, organizacje pozarządowe, placówki edukacyjne, kulturalne, oświatowe, społeczne i inne podmioty odwiedzające strony internetowe poszczególnych Partnerów Projektu. Z tytułu udostępnienia dokumentów strategicznych na stronie internetowej bądź w siedzibie poszczególnych Partnerów - wersja papierowa (wydrukowana) dokumentu Lider Partnerstwa ani Partnerzy Projektu nie będą mieli korzyści finansowych. Realizowany Projekt nie będzie generował przychodów.
W związku z powyższym zadano następujące pytanie:
Czy beneficjent projektu - Wnioskodawca (Lider Partnerstwa) ma prawo do odliczenia podatku VAT związanego z realizacją projektu składanego w konkursie Ministerstwa Rozwoju Regionalnego "Rozwój miast poprzez wzmocnienie kompetencji jednostek samorządu terytorialnego, dialog społeczny oraz współpracę z przedstawicielami społeczeństwa obywatelskiego" współfinansowanego w ramach środków Mechanizmu Finansowego EOG ?
Zdaniem wnioskodawcy, beneficjent projektu (Lider Partnerstwa) nie ma możliwości odliczenia podatku od towarów i usług.
Po rozpatrzeniu wniosku Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi działający z upoważnienia Ministra Finansów wydał w dniu 18 marca 2013 r. indywidualną interpretację przepisów prawa podatkowego Nr [...] uznającą stanowisko przedstawione przez wnioskodawcę w zakresie prawa do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z faktur dokumentujących nabycie towarów i usług w ramach projektu pn. "Partnerstwo N - 2020" w części przypadającej na Lidera projektu, za prawidłowe, natomiast w części związanej z odsprzedażą towarów i usług dla partnerów projektu za nieprawidłowe .
Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi w uzasadnieniu zaskarżonej interpretacji wskazał, iż wbrew twierdzeniu wnioskodawcy, ma on prawo do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z faktur dokumentujących poniesione wydatki na realizację projektu pn. "Partnerstwo N - 2020" w części, w jakiej jest on związany z realizacją projektu na rzecz partnerów, bowiem w tej części wystąpi u wnioskodawcy czynność opodatkowana podatkiem VAT (odsprzedaż towarów i usług dla partnerów projektu). Natomiast w pozostałej części realizowanego ww. projektu tj. w imieniu i na rzecz wnioskodawcy, nie ma Zainteresowany prawa do odliczenia podatku naliczonego, ponieważ zakupione towary i usługi nie mają związku z czynnościami opodatkowanymi podatkiem od towarów i usług.
W związku z powyższym rozstrzygnięciem pismem z dnia 2 kwietnia 2013 r. wezwano Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi, działającego z upoważnienia Ministra Finansów, do usunięcia naruszenia przepisów ustawy o podatku od towarów i usług poprzez zmianę przedmiotowej interpretacji w zakresie prawa do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z faktur dokumentujących nabycie towarów i usług w ramach projektu w części sfinansowanej z dotacji celowych przekazanych Gminie przez Partnerów.
Po dokonaniu analizy uzasadnienia przytoczonego w wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa, Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi, działając w imieniu Ministra Finansów, stwierdził brak podstaw do zmiany ww. indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego.
Na dokonaną interpretację przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie z dnia 18 marca 2013 r. Gmina N złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z powodu jej niezgodności z prawem.
Pełnomocnik Skarżącej wydanej interpretacji indywidualnej zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:
- art. 5 w zw. z art. 7 ust. 1 i 8 ust. 1 ustawy o VAT poprzez ich niewłaściwą interpretację i uznanie, że w przedmiotowej sprawie przepisy te znajdują zastosowanie i tym samym realizowanie przez Gminę przypisanych jej jako Liderowi zadań i obowiązków związanych z Projektem mieści się w katalogu czynności podlegających opodatkowaniu VAT jako odpłatne świadczenie usług,
- art. 8 ust. 2a ustawy o VAT poprzez jego niewłaściwą interpretację i uznanie, że w przedmiotowej sprawie przepis ten znajduje zastosowanie i tym samym Gmina, jako Lider Projektu w związku z realizacją Projektu w części odpowiadającej udziałowi Partnerów wykonuje czynności opodatkowane we własnym imieniu, ale na rzecz Partnerów,
- art. 15 ust. 1 w zw. z ust. 2 i 6 ustawy o VAT poprzez jego niewłaściwą interpretację i uznanie, że w przedmiotowej sprawie przepis ten znajduje zastosowanie i tym samym Gmina dostarczając towary oraz świadcząc usługi w ramach realizacji Projektu na rzecz Partnerów działa w charakterze podatnika VAT, a otrzymane przez nią dotacje celowe stanowią wynagrodzenie za dostarczone towary oraz świadczone usługi,
- art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054, ze zm.; dalej ustawa o VAT), poprzez jego niewłaściwą interpretację i uznanie, iż w przedstawionym we wniosku o wydanie interpretacji stanie faktycznym w odniesieniu do wydatków na nabycie towarów i usług w ramach Projektu w części sfinansowanej z dotacji celowych przekazanych Gminie jako Liderowi Projektu przez gminy będące Partnerami w tym Projekcie, Gminie przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego,
Zarzucono również zaskarżonej interpretacji naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. w szczególności:
- art. 121 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.; dalej: Ordynacja podatkowa), poprzez działanie naruszające zasadę pogłębiania zaufania do organów, ze względu na brak merytorycznej poprawności i staranności działania Dyrektora IS.
W związku z powyższym pełnomocnik skarżącej wniósł o uchylenie zaskarżonej interpretacji,
W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżącej wskazał, iż w przedmiotowej sprawie, w przypadku czynności wykonywanych przez Gminę jako Lidera w związku z realizacją Projektu brak jest takiego stosunku prawnego, z którego wynikałaby wzajemność świadczeń Lidera na rzecz Partnerów Projektu. Czynności wykonywane przez Gminę jako Lidera wynikają bowiem z mocy samej umowy Partnerstwa, a nie ze zobowiązania wobec każdego z Partnerów do wykonywania na ich rzecz konkretnych świadczeń, za które Lider pobierałby od nich wynagrodzenie. Zamiarem Partnerstwa nie jest to, aby Gmina jako Lider Projektu świadczyła na rzecz Partnerów jakiekolwiek usługi, bowiem wszyscy uczestnicy Projektu mają świadomość, iż Gmina nie dysponuje odpowiednimi aktywami czy know-how w tym zakresie. Ideą działania w formie Partnerstwa w tym przypadku jest zatem wspólne realizowanie przedsięwzięcia. Zdaniem Gminy, w przedmiotowej sprawie nie sposób dowodzić o występowaniu świadczeń podlegających opodatkowaniu VAT wyłącznie na podstawie technicznych rozliczeń kosztów jakich dokonuje Lider w związku z realizacją Projektu.
Ponadto Pełnomocnik stwierdził, iż w analizowanym przypadku nie mamy do czynienia z wynagrodzeniem, a jedynie rozliczeniem się w formie dotacji. O świadczeniu usług ze strony Gminy na rzecz Partnerów można byłoby mówić tylko i wyłącznie wtedy, gdyby Partnerzy zlecili Gminie za odpłatnością wykonywanie na ich rzecz dodatkowych usług (chcąc np. zminimalizować swój nakład pracy). To jednak nie ma miejsca w analizowanej sprawie, gdyż zlecenie takie nie zostało ustanowione.
Jednocześnie pełnomocnik zaznaczył, iż w ocenie skarżącej, Organ podatkowy oparł się na błędnym wniosku, że w przedmiotowej sytuacji Gmina, jako Lider Projektu, działa we własnym imieniu na rachunek Partnerów. Tymczasem, jak Gmina wskazała w opisie sprawy przedstawionym we wniosku, jako Lider Projektu, jest odpowiedzialna za występowanie w imieniu Partnerstwa, tj. w imieniu własnym oraz poszczególnych Partnerów i reprezentowanie Partnerstwa we wszystkich sprawach związanych z realizacją Projektu i współpracy partnerskiej. Zdaniem skarżącej, czynności wykonywane przez Lidera mają charakter stricte techniczny i organizacyjny. Mają one na celu wyłącznie sprawne zarządzanie realizacją Projektu oraz koordynację wszystkich działań podejmowanych w jego ramach.
W przypadku przedmiotowego projektu, działalność Lidera nie przejawia się w wykonywaniu dla pozostałych Partnerów jakichkolwiek działań w zakresie pracy merytorycznej, w częściach za które są oni odpowiedzialni. W ramach swojego wkładu pracy Lider odpowiada bowiem tylko za część wkładu pracy merytorycznej wykonywanej na cele Projektu. Każdy z Partnerów ponosi natomiast odpowiedzialność za część pracy przypisaną mu do realizacji zgodnie z umową Partnerstwa. Zamiarem Partnerów nigdy nie było zlecenie tych czynności Liderowi. Działają oni wspólnie i równoległe. Lider jedynie koordynuje pewne czynności, przy czym nie otrzymuje z tego tytułu żadnego wynagrodzenia - również zatem z tego powodu nie może być mowy o odpłatnym świadczeniu usług.
Ponadto pełnomocnik podkreślił, iż zdaniem skarżącej, otrzymywanie przez nią od Partnerów dotacje celowe mają na celu wyłącznie sfinansowanie kosztów realizacji Projektu przypadających na poszczególnych Partnerów w równych częściach. Nie stanowią one zatem wynagrodzenia za jakiekolwiek czynności dokonywane przez Gminę na rzecz Partnerów. W szczególności nie powinny być traktowane jako wynagrodzenie za efekty rzeczowe powstałe w trakcie realizacji Projektu, tj. za sporządzoną dokumentację planistyczną. Bowiem zgodnie z umową oraz założeniami działania w formie Partnerstwa, już od momentu wytworzenia przedmiotowej dokumentacji stanowi ona współwłasność w równych częściach wszystkich Partnerów, w tym także Lidera. Zatem po zakończeniu Projektu nie dochodzi do "przekazania" przedmiotowych efektów rzeczowych w żadnej formie, gdyż nigdy nie stanowiły one wyłącznej własności Lidera. Gmina, "przekazując" Partnerom efekty rzeczowe Projektu jedynie rozlicza się z przekazanych jej dotacji celowych, będąc odpowiedzialnym za właściwe wydatkowanie powierzonych jej środków. Przekazanie w tej sytuacji jest wyłącznie czynnością techniczną, a nie odsprzedażą zrealizowanych efektów rzeczowych Projektu.
W konsekwencji Gmina stoi na stanowisku, iż w przedmiotowej sprawie nie znajdzie zastosowania art. 8 ust. 2a ustawy o VAT, bowiem jako Lider Projektu w związku z realizacją Projektu w części odpowiadającej udziałowi Partnerów Gmina nie wykonuje czynności na rzecz Partnerów.
Na brak czynności opodatkowanych w tym przypadku w ocenie pełnomocnika wskazuje również konsorcjalny charakter umowy pomiędzy Gminą, jako Liderem a Partnerami Projektu. Bowiem zdaniem Gminy porozumienie o Partnerstwie, które zostało zawarte pomiędzy Partnerami Projektu, cechuje się zasadami działania podobnymi do konsorcjum. Wprawdzie ani prawo cywilne ani prawo podatkowe nie zawiera legalnej definicji konsorcjum, jednakże przyjmuje się, co do zasady, że konsorcjum jest organizacją zrzeszającą kilka podmiotów gospodarczych. Celem zawiązania konsorcjum jest najczęściej wspólne działanie w realizacji konkretnego przedsięwzięcia gospodarczego, które ze względu na potencjał finansowy lub też szeroki zakres przedmiotowy przekracza możliwość jednego podmiotu. Umowa konsorcjum z reguły wiąże podmioty na czas określony, najczęściej oznaczony osiągnięciem celu, do którego zostało powołane. Podmioty tworzące konsorcjum, podobnie jak w przypadku Partnerstwa zachowują niezależność w działaniach nieobjętych umową zaś w działaniach konsorcjum jak i Partnerstwa realizują wspólną politykę finansową objętą porozumieniem. Zdaniem Gminy, w obu przypadkach, wzajemne rozliczenia pomiędzy liderem i pozostałymi uczestnikami konsorcjum nie stanowią przy tym wynagrodzenia za świadczenie przez lidera usług, które na gruncie VAT podlegałyby opodatkowaniu.
Pełnomocnik skarżącej zwrócił również uwagę, iż realizacja Projektu nie spełnia przesłanek dla uznania jej za działalność gospodarczą. Nie jest ona bowiem działalnością producentów, handlowców czy usługodawców. Nie polega również na wykorzystaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych. Ponadto ograniczenie czasowe realizacji Projektu świadczy o tym, iż jest to czynność jednorazowa, która nie wskazuje na zamiar jej wykonywania w sposób częstotliwy. W konsekwencji, z uwagi na fakt, iż realizacja Projektu nie jest wykonywaniem działalności gospodarczej w rozumieniu ustawy o VAT, należy uznać, iż w tym przypadku Gmina nie działa w charakterze podatnika VAT.
Pełnomocnik skarżącej wskazał ponadto, że zdaniem skarżącej, nieprawidłowa interpretacja przepisów art. 5, art. 7 ust. 1, art. 8 ust 1, art. 8 ust. 2a oraz art. 86 ust. 1 ustawy o VAT dokonana w wydanej interpretacji stanowi naruszenie zasady pogłębiania zaufania podatników do organów podatkowych, wyrażonej w art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej. Dyrektor Izby Skarbowej posłużył się w przedmiotowej sprawie, w procesie wykładni prawa, regułą interpretacyjną, w myśl której wszelkie wątpliwości należy rozstrzygać wyłącznie na korzyść Skarbu Państwa (in dubio pro fisco). W oderwaniu zatem od przyjętych w zawartej przez Partnerów umowie celu i zasad wspólnej realizacji Projektu - ograniczył się do jednego tylko aspektu, a mianowicie do rozliczenia kosztów pomiędzy Liderem a Partnerami, czyli pomiędzy uczestnikami jednego, wspólnego przedsięwzięcia. Tymczasem, w przedstawionym we wniosku opisie sprawy Gmina wyraźnie wskazała, iż wzajemne rozliczenie mają charakter techniczny i nie następują w wykonaniu usług świadczonych przez Lidera na rzecz Partnerów.
Uzasadniając powyższe Pełnomocnik powołuje szereg wyroków Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego jak również interpretacje indywidualne Ministra Finansów.
W odpowiedzi na zarzuty zawarte w skardze Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi działający z upoważnienia Ministra Finansów stwierdził, że zaskarżona indywidualna interpretacja z dnia 18 marca 2013 r. [...] nie narusza obowiązujących przepisów, co czyni skargę bezzasadną i uzasadnia jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje:
Skarga jest uzasadniona, bowiem stanowisko Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi działającego z upoważnienia Ministra Finansów przedstawione w zaskarżonej interpretacji indywidualnej należy uznać za niezgodne z prawem.
Stosownie do treści art.1 §1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) w związku z art. 1 i 3 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2012 r. poz. 270.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę organów administracji publicznej. Kontrola, o której mowa, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowo – administracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie m.in. w przypadkach pisemnych interpretacji przepisów prawa podatkowego wydawanych w indywidualnych sprawach (art.3 §2 pkt 4a p.p.s.a.).
W myśl art.146 § 1 p.p.s.a, sąd uwzględniając skargę na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, uchyla ten akt lub interpretację albo stwierdza bezskuteczność czynności. Należy również podkreślić, iż zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Przedmiotem sądowej kontroli w rozpoznawanej sprawie jest rozstrzygniecie organu mające charakter interpretacji indywidualnej, wydane na podstawie art. 14 b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29.08.1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8 poz. 60 ze zm.) w związku z wnioskiem podatnika dotyczącym określonego stanu faktycznego.
Podstawą rozważań jest przedstawiony przez stronę stan faktyczny i na jego tle zadane pytanie, które brzmi w niniejszej sprawie następująco : Czy beneficjent projektu - wnioskodawca (Lider Partnerstwa) ma prawo do odliczenia podatku VAT związanego z realizacją projektu składanego w konkursie Ministerstwa Rozwoju Regionalnego "Rozwój miast poprzez wzmocnienie kompetencji jednostek samorządu terytorialnego, dialog społeczny oraz współpracę z przedstawicielami społeczeństwa obywatelskiego" współfinansowanego w ramach środków Mechanizmu Finansowego EOG ?
W oparciu o przedstawiony w udzielonej interpretacji opis stanu faktycznego stwierdzono, iż w przypadku towarów i usług nabywanych we własnym zakresie przez wnioskodawcę na potrzeby projektu pn. "Partnerstwo N - 2020", które pozostaną własnością wnioskodawcy (nie zostaną przekazane partnerom) nie zostanie spełniona przesłanka z art. 86 ust. 1 ustawy warunkująca prawo podatnika do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, ponieważ towary i usługi zakupione w ramach realizacji ww. projektu w części przypadającej na inwestycję prowadzoną na majątku wnioskodawcy nie są wykorzystywane do wykonania czynności opodatkowanych.
Ta część udzielonej interpretacji jest zgodna ze stanowiskiem wnioskodawcy i nie stanowi przedmiotu skargi.
Kolejne zagadnienie dotyczące prawa do odliczenia podatku naliczonego w związku z realizacją projektu pn. "Partnerstwo N - 2020" wynikającego z faktur dokumentujących zakup towarów i usług przekazanych partnerom, stało się przedmiotem skargi.
W ocenie organu, należało rozważyć czy mamy w przedmiotowej sprawie do czynienia z sytuacją, w której dokonane zakupy nie są związane z jakimikolwiek czynnościami opodatkowanymi u wnioskodawcy.
Organ wskazał , iż zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlega odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. W myśl art. 7 ust. 1 ustawy przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (...). Zgodnie z art. 7 ust. 2 ustawy, przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się również przekazanie przez podatnika towarów należących do jego przedsiębiorstwa na cele inne niż związane z prowadzonym przez niego przedsiębiorstwem, w szczególności: - przekazanie lub zużycie towarów na cele osobiste podatnika lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia, - wszelkie inne przekazanie towarów bez wynagrodzenia, w szczególności darowizny jeżeli podatnikowi przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego od tych czynności, w całości lub w części.
Natomiast stosownie do postanowień art. 8 ust. 1 ustawy, przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej łub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również:
1) przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;
2) zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji;
3) świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.
Zgodnie z art. 8 ust. 2 ustawy, za odpłatne świadczenie usług uznaje się również:
1) użycie towarów stanowiących część przedsiębiorstwa podatnika do celów innych niż działalność gospodarcza podatnika, w tym w szczególności do celów osobistych podatnika lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia, jeżeli podatnikowi przysługiwało, w całości lub w części, prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu tych towarów;
2) nieodpłatne świadczenie usług na cele osobiste podatnika lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia, oraz wszelkie inne nieodpłatne świadczenie usług do celów innych niż działalność gospodarcza podatnika.
Zdaniem organu udzielającego interpretacji ze świadczeniem usługi mamy do czynienia również w sytuacji gdy podatnik dokonuje czynności działając we własnym imieniu, ale na rzecz osoby trzeciej. Powyższe wynika z art. 8 ust. 2a ustawy. Wówczas przyjmuje się, że dla celów podatku od towarów i usług podatnik (zleceniobiorca) sam nabył usługę od faktycznego wykonawcy, a następnie wyświadczył tę usługę zleceniodawcy. Powyższe wynika również wprost z przepisu art. 28 Dyrektywy 2006/112/WE Rady, (wcześniej art. 6 ust. 4 Szóstej Dyrektywy Rady z dnia 17 maja 1977r. w sprawie harmonizacji przepisów państw członkowskich, dotyczących podatków obrotowych - Wspólny system podatku od wartości dodanej: ujednolicona podstawa opodatkowania (77/388/EWG) (Dz. U. WE L Nr 145, s. 1), zgodnie z którym w przypadku, gdy podatnik działając we własnym imieniu, lecz na rachunek innej osoby, uczestniczy w świadczeniu usług, uznaje się, że podatnik ten nabył i wyświadczył te usługi. Zgodnie bowiem z art. 30 ust. 3 ustawy, w przypadku, gdy podatnik, działając we własnym imieniu, ale na rzecz osoby trzeciej, bierze udział w świadczeniu usług, podstawą opodatkowania jest kwota należna z tytułu świadczenia usług, pomniejszona o kwotę podatku.
Na podstawie przywołanych wyżej unormowań organ wywiódł, iż w części dotyczącej zadania realizowanego na rzecz poszczególnych partnerów projektu w ramach zawartej umowy Gmina działa w imieniu własnym, lecz na rzecz innego podmiotu. Tym samym stwierdzono, iż przysługuje wnioskodawcy prawo do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z faktur dokumentujących poniesione wydatki na realizację projektu w części, w jakiej jest on związany z realizacją projektu na rzecz partnerów, bowiem w tej części wystąpi u wnioskodawcy czynność opodatkowana podatkiem VAT.
Sąd po dokonaniu analizy niespornego stanu faktycznego oraz mających w sprawie zastosowanie przepisów prawa materialnego uznał, iż przedstawione w zaskarżonej interpretacji stanowisko organu w części związanej z odsprzedażą towarów i usług dla partnerów projektu jest nieprawidłowe.
W przedstawionym we wniosku o udzielenie interpretacji stanie faktycznym Gmina wskazała, iż jako Lider Partnerstwa wraz z 16 Partnerami - gminami i powiatami z terenu województwa opolskiego będzie wspólnie realizowała Projekt w latach 2014-2016. Zakres Projektu obejmuje opracowanie dokumentów planistycznych dla obszaru funkcjonalnego (tworzonego przez Partnerów): strategii ogólnej i 3 strategii sektorowych, tj. Transportu, Rynku pracy, Demografii, z uwzględnieniem konieczności przeprowadzenia SOOS dla ww. opracowań, przeprowadzenie konsultacji społecznych na etapie tworzenia dokumentów oraz ich uchwalania, przeprowadzenie promocji i informacji projektu z uwzględnieniem zaangażowania społeczności lokalnej. Opracowane dokumenty planistyczne będą dotyczyć wszystkich Partnerów. Poruszane w opracowywanych dokumentach dziedziny będą w równym stopniu opisywać każdego z Partnerów Projektu.
Dla realizacji Projektu Partnerzy przyjęli zasadę, iż wszystkie pożytki i koszty związane z realizacją zadania dzielone są po równo na każdego Partnera. Zasada ta odnosi się również do wkładu pracy merytorycznej i zaangażowania niezbędnego do realizacji Projektu. Dlatego podjęto wspólnie decyzję, iż Projekt od początku do końca będzie realizowany wspólnymi siłami przez wszystkich Partnerów. Dla potrzeb realizacji Projektu - opracowywania dokumentów strategicznych - zostaną utworzone zespoły robocze ds. strategii, w których każdy z Partnerów będzie miał swojego przedstawiciela.
Lider Partnerstwa jest odpowiedzialny za występowanie w imieniu Partnerstwa i reprezentowanie go we wszystkich sprawach związanych z realizacją Projektu i współpracy. Lider Partnerstwa jest odpowiedzialny za zarządzanie Projektem i koordynację jego działań. Partner natomiast jest odpowiedzialny za realizację działań opisanych we wniosku aplikacyjnym na zasadach określonych Umową Partnerstwa. Dla potrzeb realizacji Projektu każdy z Partnerów oddeleguje wyznaczone osoby do poszczególnych zespołów roboczych ds. opracowywanych strategii, które będą reprezentowały danego Partnera w Projekcie. Ponadto każdy z Partnerów zabezpiecza własne środki finansowe na realizację Projektu. W tym celu każdy z Partnerów podjął uchwałę intencyjną o tej samej treści w sprawie przystąpienia do realizacji wspólnego Projektu w ramach konkursu Ministerstwa Rozwoju Regionalnego "Rozwój miast poprzez wzmocnienie kompetencji jednostek samorządu terytorialnego, dialog społeczny oraz współpracę z przedstawicielami społeczeństwa obywatelskiego" współfinansowanego ze środków Mechanizmu Finansowego Europejskiego Obszaru Gospodarczego. Każdy z Partnerów przekaże Gminie jako Liderowi Partnerstwa środki własne w wysokości 1/17 wartości całkowitej Projektu, które będą stanowiły finansowanie Projektu w zakresie dotyczącym danego Partnera. Środki te każdy z Partnerów przekaże Liderowi w formie dotacji celowej na lata 2014-2016.
Gmina wskazała również, iż dla potrzeb realizacji Projektu zostanie podpisana jedna umowa dotacji celowej, na podstawie, której Partner przekaże Liderowi Partnerstwa środki finansowe w 3 transzach w poszczególnych latach, zgodnie z przyjętą uchwalą. Przekazywane środki finansowe od Partnerów będą dotyczyły wyłącznie działań realizowanych w Projekcie przypadających na danego Partnera.
Lider Partnerstwa nie będzie wykonywał w ramach Projektu żadnych czynności czy usług na rzecz Partnerów, za które Partner byłby zobowiązany mu zapłacić. Ideą realizowanego Projektu jest zasada partnerstwa, wspólnej realizacji działań Projektu i jego wspólnego finansowania w równej wysokości. Gmina wskazała również, iż Projekt nie będzie generował przychodu.
Dla potrzeb realizacji niniejszego Projektu przyjęto zasadę, iż wszystkie pożytki i koszty związane z realizacją zadania dzielone są po równo na każdego Partnera. Zasada ta odnosi się również do wkładu pracy merytorycznej i zaangażowania niezbędnego do realizacji Projektu. Dlatego podjęto wspólnie decyzję, iż Projekt od początku do końca będzie realizowany wspólnymi siłami przez wszystkich Partnerów. Opracowane dokumenty planistyczne będą dotyczyć wszystkich Partnerów. Poruszane w opracowywanych dokumentach dziedziny będą w równym stopniu opisywać każdego z Partnerów Projektu.
Gmina jako Lider Partnerstwa jest odpowiedzialna za występowanie w imieniu Partnerstwa i reprezentowanie go we wszystkich sprawach związanych z realizacją Projektu i współpracy partnerskiej. Umowa dofinansowania Projektu zostanie podpisana przez Lidera Partnerstwa. Ministerstwo Rozwoju Regionalnego przekaże dofinansowanie Projektu na rachunek Gminy. Wszystkie faktury związane z realizacją działań w Projekcie będą wystawiane na Gminę. Całość wydatków w ramach Projektu realizowana będzie z rachunku Lidera Partnerstwa, a rozliczenia z poszczególnymi Partnerami dokonywane będą w ramach rozliczania dotacji przekazywanej przez Partnerów Liderowi Partnerstwa na realizację Projektu w części dotyczącej Partnerów. Każdy z Partnerów będzie posiadał w równym udziale prawo własności do całości opracowanych dokumentów planistycznych dla obszaru funkcjonalnego, tj.: strategii ogólnej i 3 strategii sektorowych: Transportu, Rynku pracy, Demografii i do pełnego, wykorzystania treści tych dokumentów bez konieczności uzyskiwania zgody pozostałych członków Partnerstwa.
Prawidłowo we wniosku Gmina wskazała, iż nie ma możliwości odliczenia VAT naliczonego od wydatków związanych z realizacją Projektu.
W przypadku czynności wykonywanych przez Gminę jako Lidera w związku z realizacją Projektu brak jest takiego stosunku prawnego, z którego wynikałaby wzajemność świadczeń Lidera na rzecz Partnerów Projektu. Czynności wykonywane przez Gminę jako Lidera wynikają z mocy samej umowy Partnerstwa, a nie ze zobowiązania wobec każdego z Partnerów do wykonywania na ich rzecz konkretnych świadczeń, za które Lider pobierałby od nich wynagrodzenie. Zamiarem Partnerstwa nie jest to, aby Gmina jako Lider Projektu świadczyła na rzecz Partnerów jakiekolwiek usługi. Ideą działania w formie Partnerstwa jest w tym przypadku wspólne realizowanie przedsięwzięcia. Gmina wskazała w opisie sprawy przedstawionym we wniosku, jako Lider Projektu, jest odpowiedzialna za występowanie w imieniu Partnerstwa, tj. w imieniu własnym oraz poszczególnych Partnerów i reprezentowanie Partnerstwa we wszystkich sprawach związanych z realizacją Projektu i współpracy partnerskiej.
Nie sposób dowodzić o występowaniu świadczeń podlegających opodatkowaniu VAT wyłącznie na podstawie technicznych rozliczeń kosztów jakich dokonuje Lider w związku z realizacją Projektu. W przedstawionym stanie faktycznym nie mamy do czynienia z wynagrodzeniem, a jedynie rozliczeniem się w formie dotacji. Aby uznać dane świadczenie za odpłatne musi istnieć stosunek prawny pomiędzy świadczącym usługę a odbiorcą, a w zamian za wykonanie usługi powinno zostać wypłacone wynagrodzenie. Ponadto, ze stosunku prawnego, na podstawie którego wykonywana jest usługa, powinna wynikać wyraźna, bezpośrednia korzyść na rzecz świadczącego usługę. Tym czasem przekazywane Gminie przez Partnerów środki finansowe to dotacje celowe, które nie stanowią odpłatności za dostarczone w wyniku realizacji projektu rzeczy, lecz są wyłącznie środkami umożliwiającymi realizację wspólnego celu określonego w umowie partnerskiej.
Gmina, przekazując Partnerom efekty rzeczowe Projektu jedynie rozlicza się z przekazanych jej dotacji celowych, będąc odpowiedzialnym za właściwe wydatkowanie powierzonych jej środków.
W konsekwencji, zdaniem Sądu , nie sposób zgodzić się z przyjętym przez Organ udzielający interpretacji stanowiskiem, iż w tym przypadku mamy do czynienia z dostawą towarów oraz z odpłatnym świadczeniem usług przez wnioskodawcę na rzecz partnerów projektu .
Słusznie zwróciła uwagę skarżąca , iż na brak w niniejszej sprawie czynności opodatkowanych wskazuje również konsorcjalny charakter umowy pomiędzy Gminą, jako Liderem a Partnerami Projektu. W istocie bowiem porozumienie o Partnerstwie, które zostało zawarte pomiędzy Partnerami Projektu, cechuje się zasadami działania podobnymi do konsorcjum. Podmioty tworzące konsorcjum, podobnie jak w przypadku Partnerstwa zachowują niezależność w działaniach nieobjętych umową zaś w działaniach konsorcjum jak i Partnerstwa realizują wspólną politykę finansową objętą porozumieniem.
Według art. 8 ust. 1 ustawy VAT przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 tej ustawy, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 ustawy VAT, w tym również przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej.
Szerokie, odwołujące się do pojęcia świadczenia, określenie zakresu przedmiotowego w art. 8 ust. 1 ustawy VAT, nie oznacza , że świadczeniem usług jest każda czynność czy zdarzenie, którego efektem jest odpłatne przysporzenie jednej ze stron na skutek działania bądź zaniechania innej strony. Z powyższych uregulowań wynika bowiem, że usługą jest każde, co do zasady, odpłatne świadczenie, które nie jest dostawą towarów i które przejawia się tym, że świadczeniobiorca (konsument) odnosi z niego, choćby nawet potencjalną korzyść. W szeregu orzeczeń (por.: C-498/99, C-16/93, C-89/81, czy C-154/80), istotnych z punktu widzenia spornej w tej sprawie kwestii Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej, wyraził pogląd, że za świadczenie usług za wynagrodzeniem, a więc czynność podlegającą opodatkowaniu VAT uważane mogą być takie sytuacje, w których:
1. istnieje związek prawny między usługodawcą i usługobiorcą, w ramach którego następuje świadczenie wzajemne,
2. wynagrodzenie otrzymane przez usługodawcę stanowi wartość faktycznie przekazaną w zamian za usługi świadczone na rzecz usługobiorcy,
3. istnieje bezpośrednia i jasno zindywidualizowana korzyść po stronie dostawcy towaru lub usługi,
4. odpłatność za otrzymane świadczenie (towar lub usługę) pozostaje w bezpośrednim związku z czynnością, która miałaby być opodatkowana tym podatkiem,
5. istnieje możliwość wyrażenia w pieniądzu wartości tego świadczenia wzajemnego.
Takich elementów, typowych dla świadczenia usług za wynagrodzeniem nie można dostrzec w działalności prowadzonej przez skarżącą wspólnie z pozostałym uczestnikami na podstawie zawartego Porozumienia.
Sąd w składzie rozpoznającym wniesioną w tej sprawie skargę podziela w pełni stanowisko, które można uznać za utrwalone, że przy ustalaniu na gruncie art. 8 ust. 1 ustawy VAT - jako przedmiotu opodatkowania - świadczenia usług o złożonym charakterze, jakie stanowią umowy o współpracy (kooperacyjne lub mające charakter porozumienia ), należy uwzględniać podstawowy cel wynikający z takich porozumień gospodarczych, a nie dokonywać wyodrębniania na potrzeby podatkowe w sposób oderwany od ich sensu gospodarczego poszczególnych czynności służących realizacji tego celu (por. wyroki NSA z dnia 23 kwietnia 2008 r., I FSK 1788/07 oraz z dnia 9 października 2008 r. (sygn. akt I FSK 291/08)
W uzasadnieniach wskazanych wyżej wyroków podkreślono, że celem kooperacji (współpracy, współdziałania) jest uzyskanie przez skoordynowane i wspólne działania partnerów rezultatu o korzystnym dla nich wymiarze ekonomicznym. Działań takich nie można do celów podatku od towarów i usług oceniać jednostkowo, lecz z uwzględnieniem ich charakteru jako działania złożonego i wspólnego, tworzącego w aspekcie gospodarczym jedną całość, którego końcowym efektem, jak w niniejszej sprawie przygotowanie projektu do konkursu MRR "Rozwój miast poprzez wzmocnienie kompetencji jednostek samorządu terytorialnego, dialog społeczny oraz współpraca z przedstawicielami społeczeństwa obywatelskiego".
Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi działający z upoważnienia Minister Finansów - w oderwaniu od przyjętych w Porozumieniu celów i zasad wspólnej działalności - ograniczył się do jednego tylko aspektu, a mianowicie do rozliczenia kosztów i związanego z tym przepływu środków pieniężnych pomiędzy uczestnikami wspólnego przedsięwzięcia. Nie wykazał przy tym aby przepływ tych środków nastąpił w wykonaniu usług świadczonych przez skarżącą na rzecz pozostałych uczestników Porozumienia. Tym samym błędnie, w oderwaniu od celu przedsięwzięcia, przyjął, że czynności te będą czynnościami podlegającymi opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Porozumienia nie wymagały wystawienia faktury VAT.
Reasumując, Gmina nie wykonuje jako Lider na rzecz Partnerów świadczenia usług ani dostawy towarów w rozumieniu ustawy o VAT. W konsekwencji, nie przysługuje jej prawo do odliczenia VAT naliczonego od wydatków poniesionych w związku z realizacją Projektu w częściach, za które odpowiedzialni są poszczególni Partnerzy. Tym samym w przedmiotowej sprawie nie znajdzie zastosowania art. 86 ust. 1 ustawy o VAT.
Organ niesłusznie uznał, iż w przedmiotowej sprawie Gmina jako Lider Projektu świadczy na rzecz Partnerów podlegające opodatkowaniu VAT usługi, nie przedstawiając przy tym w sposób precyzyjny podstaw przyjęcia takiego stanowiska. Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi działający z upoważnienia Minister Finansów po przywołaniu przepisów określających co należy rozumieć przez dostawę towarów i świadczenie usług, stwierdził, iż "biorąc pod uwagę cytowane przepisy uznać należy, iż wnioskodawca, w części dotyczącej zadania realizowanego na rzecz poszczególnych partnerów projektu w oparciu o zawartą umowę, działa w imieniu własnym, lecz na rzecz innego podmiotu. W związku z faktem, iż partnerzy projektu zobowiązani są do świadczenia pieniężnego na rzecz wnioskodawcy, mamy do czynienia z dostawą towarów oraz z odpłatnym świadczeniem usług przez wnioskodawcę na rzecz partnerów projektu".
Ponadto dokonano błędnego upraszczania prowadzącego do pomylenia dotacji z wynagrodzeniem za świadczenie usług - dostawę towarów. W oderwaniu od przyjętych w zawartej przez Partnerów umowie celu i zasad wspólnej realizacji Projektu ograniczono się do rozliczenia kosztów pomiędzy Liderem a Partnerami, czyli pomiędzy uczestnikami jednego, wspólnego przedsięwzięcia. Tymczasem, w przedstawionym we wniosku opisie sprawy Gmina wyraźnie wskazała, iż wzajemne rozliczenie mają charakter techniczny i nie następują w wykonaniu usług świadczonych przez Lidera na rzecz Partnerów.
Takie stanowisko Sądu powoduje, że zaskarżoną interpretację Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi działającego z upoważnienia Ministra Finansów należało uchylić a to po myśli art. 146 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2012 r. poz. 270.) również o kosztach orzeczono w oparciu o art. 200 tej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło