III SA/Lu 378/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Drwal (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Jacek Czaja, Sędzia WSA Ewa Ibrom, Protokolant Stażysta Bartłomiej Maciak, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 10 października 2013 r. sprawy ze skargi E. O. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] w przedmiocie zmiany nieprawidłowych danych zawartych w zgłoszeniu celnym oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] marca 2013 r., Nr 300000[...], Dyrektor Izby Celnej w B. P., po rozpatrzeniu odwołania E. O., utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w B. P. z dnia [...] listopada 2012 r., Nr [...] w przedmiocie zmiany nieprawidłowych danych zawartych w zgłoszeniu celnym. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w dniu [...] lutego 2008 r. zgłoszono do procedury dopuszczenia do obrotu sprowadzony ze Szwajcarii używany samochód osobowy marki Land Rover Rangerover4,6i rok produkcji 2001. Do zgłoszenia celnego dołączono m.in. rachunek z dnia [...] stycznia 2008 r. wystawiony przez A. V. S. C. określający wartość importowanego pojazdu na kwotę 3100 CHF, opinię techniczną z dnia [...] lutego 2008 r., Nr [...], wykonaną przez A. W. Zastosowano zerową stawkę celną ze względu na zamieszczoną na w/w rachunku deklarację eksportera o unijnym pochodzeniu towaru. Pismem z dnia [...] sierpnia 2011 r., Nr [...], Prokuratura Apelacyjna w L. przekazała do Urzędu Celnego w B. P. wyniki kontroli szwajcarskich władz celnych przeprowadzonej na wniosek Prokuratury w ramach międzynarodowej pomocy prawnej. Z pisma władz szwajcarskich z dnia [...] grudnia 2010 r. wynikało, że C. S. A. V. wiedział o toczącym się postepowaniu, odebrał przesłane mu akta sprawy, jednkaże nie udzielił odpowiedzi na zadane pytania. W wyniku kontroli zgłoszenia celnego organ ustalił, że cena pojazdu podobnego do zaimportowanego na rynku szwajcarskim wynosiła 15100 CHF, według szwajcarskiego katalogu Eurotax Glass 2008 PW-CH 2/2008. Uwzględniając korekty zastosowane w w/w ocenie technicznej, organ obliczył wartość pojazdu na kwotę 7079 CHF. W związku z powyższym Naczelnik Urzędu Celnego w B. P. wszczął postępowanie celne w sprawie ustalenia wartości celnej sprowadzonego ze Szwajcarii pojazdu. Powołany przez organ biegły M. M. na podstawie przedłożonych dokumentów sporządził wycenę Nr [...] z dnia [...] listopada 2012 r., która posłużyła za postawę ustalenia wartości celnej samochodu osobowego używanego marki Land Rover. Wartość wycenionego pojazdu porównano do pojazdu wyprodukowanego poza Wspólnotą Europejską - marki Chevrolet Trailblazer. Wartości podane w w/w wycenie zostały określone na podstawie notowań rynkowych z katalogu "Pojazdy Samochodowe - Wartości Rynkowe II-2008". Wartość pojazdu Land Rover rzeczoznawca określił na kwotę 23600 zł, uwzględniając korekty związane ze stanem technicznym. Po przeprowadzeniu postępowania, Naczelnik Urzędu Celnego w B. P. decyzją z dnia [...] listopada 2012 r., zmienił zapisy w zgłoszeniu celnym w polach dotyczącyh waluty i ogólnej wartosci faktury, wartości pozycji, wartości statystycznej, obliczania opłat, podstawy i ustalił wartość celną sprowadzonego pojazdu, na kwotę 14073 zł stanowiącą równowartość 6196,83 CHF. Po rozpatrzeniu odwołania, kwestionującego prawidłowość ustalenia wartości celnej importowanego pojazdu oraz brak uzasadnienia odnośnie wątpliwości pozwalających na odstąpienie od wartości transakcyjnej, Dyrektor Izby Celnej w B. P. decyzją z dnia [...] marca 2013 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. Dyrektor Izby Celnej wyjaśnił, między innymi, że podstawą do zastosowania art. 181 a rozporządzenia Komisji (EWG) Nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (dalej jako RWKC) było porównanie zadeklarowanej wartości transakcyjnej z wartością pojazdu na rynku eksportera, z którego wynikało, że cena pojazdu podobnego na rynku szwajcarskim jest dużo wyższa od ceny wynikającej z przedmiotowego zgłoszenia celnego. Ustalono, że cena podobnego samochodu marki Land Rover, wyprodukowanego w 2001 r. wynosiła 15100 CHF. Po uwzględnieniu jego korekt wartość transakcyjna powinna wynosić 7097 CHF. Cena ta znacznie odbiegała od zadeklarowanej wartości transakcyjnej. Powyższe oraz brak odpowiedzi C. S. na postawione przez szwajcarskie władze celne pytania odnośnie ceny sprzedaży, wskazywał na istnienie przesłanek do zakwestionowania wiarygodności dołaczonego do zgłoszenia celnego rachunku z dnia [...] stycznia 2008 r., opiewajacego na kwotę 3100 CHF. Konsekwencją zakwestionowania wartości transakcyjnej wynikającej z rachunku była konieczność ustalenia wartości celnej przedmiotowego pojazdu z wykorzystaniem jednej z metod wskazanych kolejno w art. 30 – 31 Wspólnotowego Kodeksu Celnego (WKC). Organ odwoławczy podniósł, że prawidłowo wartość celna przedmiotowego pojazdu została ustalona z wykorzystaniem danych dostępnych we Wspólnocie, zgodnie z art. 31 ust. 1 WKC (metoda "ostatniej szansy") z zastosowaniem odpowiednich środków zgodnych z zasadami i ogólnymi przepisami. Przedłożona przez skarżącą opinia techniczna z dnia [...] lutego 2008 r., Nr [...], nie mogła być podstawą rozstrzygnięcia w sprawie. Wartość ustalona w w/w opinii dotyczyła pojazdu wyprodukowanego we Wspólnocie, natomiast ze względu na ograniczenia wynikające z art. 31 ust. 2 lit. a WKC, przy ustalaniu wartości celnej sprowadzonego pojazdu należało uwzględnić wartości pojazdu podobnego wyprodukowanego poza Wspólnotą. Opinia M. M. z dnia [...] listopada 2012 r. uwzględniła opisane w w/w opinii technicznej uszkodzenia pojazdu. Biegły w dokładny i czytelny sposób przedstawił proces wyceny importowanego pojazdu, wskazując i starannie uzasadniając, jaki pojazd podobny ze względu na właściowści konstrukcyjno-użykowe został przyjęty jako materiał porównawczy. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie E. O. wniosła o uchylenie decyzji organu pierwszej i drugiej instancji, zarzucając organom celnym naruszenie przepisów prawa materialnego – art. 29 ust. 1, art. 31 ust. 2, art. 78 ust. 3, art. 221 ust. 3 WKC, art. 181a RWKC, art. 55 pkt 2 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. – Prawo celne, art. 19 ust. 7 i art. 38 ust. 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług, art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym w zw. z art. 154 ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym oraz naruszenie przepisów prawa procesowego – art. 122 § 1, art. 180, art. 187, art. 188, art. 191 i art. 210 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej. W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, między innymi, że w niniejszej sprawie dług celny powstał w dniu [...] lutego 2008 r. Uwzględniając trzyletni termin przedawnienia wynikający z art. 221 ust. 3 WKC, przedawnienie długu nastąpiło w dniu [...] lutego 2011 r. Zdaniem skarżącej, organy celne nie uzasadniły możliwości przyjęcia dłuższego terminu przedawnienia niż 3 lata. W ocenie skarżącej błędne jest stanowisko organu, że z art. 78 ust. 3 WKC wynika obowiązek zmian w polu 22 zgłoszenia celnego oraz wpisywania wartości celnej w miejsce deklarowanej wartości transakcyjnej. Również poprawność dokonanych zmian w polach 42, 46, 47 dokumentu SAD budzi poważne wątpliwości. Skarżąca zarzuciła, że organy celne nie wykazały wystarczająco, że wystąpiły przesłanki do zastosowania art. 181 a RWKC. W sytuacji, kiedy strona przedstawiła w postępowaniu dowody na to, że wartość zadeklarowana opowiadała faktycznej cenie sprzedaży, a organy w żaden sposób nie zakwestionowały zupełności i wiarygodności tych dokumentów. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w B. P. wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Istota merytorycznego sporu w niniejszej sprawie dotyczy ustalenia wartości celnej używanego, sprowadzonego ze Szwajcarii samochodu osobowego marki Land Rover Range Rover, rok produkcji 2001. Do zgłoszenia celnego z dnia [...] lutego 2008 r. strona dołącza wystawiony przez A. V. S. C., rachunek z dnia [...] stycznia 2008 r. określający wartość importowanego pojazdu na kwotę 3.100 CHF. Zgodnie z przedłożoną przez stronę, oceną techniczną z dnia [...] lutego 2008 r. Nr [...], wartość rynkowa przedmiotowego pojazdu (po uwzględnieniu stanu technicznego) wynosi 29.400 zł. W wyniku kontroli zgłoszenia celnego organ ustala, że cena pojazdu podobnego do importowanego na rynku szwajcarskim wynosząca 15.100 CHF (według katalogu Eurotax Glass), jest ceną rażąco odbiegającą od ceny (3.100 CHF) podanej w rachunku z dnia [...] stycznia 2008 r. oraz od “ogólnej wartości faktury" wskazanej w polu 22 – przyjętego przez organ celny - zgłoszenia celnego z dnia [...] lutego 2008 r., jako odpowiadającego wymogom formalnym określonym w art. 62 Wspólnotowego Kodeksu Celnego (WKC). Powyższe wskazuje, że organ celny ma podstawy do uzasadnionych wątpliwości na temat wartości transakcyjnej wynikającej z rachunku załączonego do zgłoszenia celnego. Zgodnie z art. 78 ust. 1 WKC, po zwolnieniu towarów organy celne mogą z urzędu dokonać sprostowania zgłoszenia celnego. Mogą również – w myśl ust. 2 – w celu upewnienia się o prawidłowości danych zawartych w zgłoszeniu celnym, przystąpić do kontroli dokumentów i danych handlowych dotyczących operacji przywozu. Stosownie do art. 78 ust. 3 WKC, jeżeli z kontroli zgłoszenia celnego lub kontroli po zwolnieniu towarów wynika, że przepisy regulujące właściwą procedurę zostały zastosowane w oparciu o nieprawidłowe lub niekompletne dane, organy celne podejmują niezbędne działania w celu uregulowania sytuacji, biorąc pod uwagę nowe dane, którymi dysponują. Zasadą jest, zgodnie z art. 29 ust. 1 WKC, że wartością celną przywożonych towarów jest wartość transakcyjna, to znaczy cena faktycznie zapłacona lub należna za towary. Stosownie do art. 181a ust. 1 rozporządzenia Komisji (EWG) Nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny, dalej: RWKC), jeżeli organy celne mają uzasadnione wątpliwości, czy zadeklarowana wartość celna stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną sumę określoną w art. 29 WKC, nie muszą ustalać wartości celnej importowanych towarów z zastosowaniem wartości transakcyjnej. W realiach rozpoznawanej sprawy wątpliwości organu odnośnie ceny transakcyjnej (3.100 CHF) są zasadne – w świetle zgromadzonego materiału dowodowego - a to w myśl art. 181 a RWKC upoważnia organ celny do podjęcia działań w ramach procedury weryfikacyjnej, przewidzianej prawem. W związku z tym nie są usprawiedliwione zarzuty naruszenia prawa materialnego tj. art. 29 ust. 1 WKC, poprzez jego niezastosowanie przez organ celny i odrzucenie przez niego wartości transakcyjnej pojazdu, jak również naruszenia art. 181a RWKC oraz niewłaściwą wykładnię art. 31 ust. 2 WKC, poprzez jego zastosowanie i dokonanie określenia wartości celnej pojazdu tzw. "metodą ostatniej szansy". W sprawie niniejszej, wbrew zarzutom i wnioskom skargi, prawidłowe są poczynione okoliczności faktyczne nasuwające obiektywnie uzasadnione wątpliwości odnośnie ceny określonej w rachunku wystawionym przez A. V. S. C. O powodach wątpliwości, co do zadeklarowanej wartości celnej (transakcyjnej) organ celny zawiadamia skarżącą postanowieniem z dnia [...] września 2012 r. o wszczęciu postępowania celnego. Konsekwencją zakwestionowania wiarygodności zadeklarowanej wartości celnej towaru jest jej ustalenie w oparciu o jedną z metod określonych w art. 30 - 31 WKC. W sytuacji, kiedy zadeklarowana wartość celna nie może być przyjęta, to organ celny powinien określić wartość, przy zastosowaniu kolejnych metod wynikających ze wskazanych przepisów. Brak jest możliwości zastosowania metod ustalania wartości celnej sprowadzonego używanego samochodu określonych w art. 30 WKC. Organy celne prawidłowo odwołują się do stanowiska sformułowanego przez Komitet Ustalania Wartości Celnej Światowej Organizacji Celnej (WCO). Zarówno metoda wartości transakcyjnej identycznych towarów, jak i metoda wartości transakcyjnej podobnych towarów (art. 30 ust. 2 lit. a i b WKC) odnosi się do cech towarów, takich jak identyczność lub podobieństwo. Tych przesłanek nie spełniają sprowadzane z zagranicy używane i uszkodzone samochody, ponieważ każdy z nich charakteryzuje się innym stopniem zużycia. Również nie znajduje zastosowania do towarów używanych i uszkodzonych metoda ceny jednostkowej towarów importowanych (art. 30 ust. 2 lit. c WKC). Opiera się ona na cenie jednostkowej, po jakiej towary przywożone lub towary identyczne bądź podobne są sprzedawane we Wspólnocie w największych zbiorczych ilościach osobom niepowiązanym ze sprzedawcami. Metoda ta odnosi się zatem do towarów masowych, sprzedawanych w największych ilościach. Do określenia wartości celnej sprowadzanych samochodów używanych nie znajduje również zastosowania metoda wartości kalkulowanej (art. 30 ust. 2 lit. d WKC), która wymaga określenia kosztów lub wartości materiałów i produkcji, kwoty zysku i kosztów ogólnych oraz kosztów lub wartości elementów wymienionych w art. 32 ust. 1 lit. e WKC, które są zmienne. W tych warunkach słuszne jest stanowisko organów celnych, że wartość celną sprowadzonego ze Szwajcarii samochodu osobowego należy ustalać przy zastosowaniu metody, o której mowa w art. 31 WKC, to jest metody "ostatniej szansy". W tym celu organ zasadnie powołuje z urzędu – w ramach uprawnień określonych w art. 197 Ordynacji podatkowej - biegłego rzeczoznawcę, który w swojej opinii z dnia [...] listopada 2012 r. określa wartość rynkową sprowadzonego samochodu uwzględniając stan techniczny pojazdu ustalony na podstawie przedłożonej przez skarżącej oceny technicznej nr [...] z dnia [...] lutego 2008 r. (załączonej do zgłoszenia celnego), pozostałych dokumentów nadesłanych przez organ celny. Biegły rzeczoznawca w sporządzonej wycenie podaje zarówno źródła, jak i przesłanki, na podstawie których sporządza swoją ekspertyzę i określa wartość pojazdu na 23.600 zł. W swoim raporcie biegły podaje, że wartość określa na podstawie zweryfikowanych notowań rynkowych z katalogu "pojazdy Samochodowe – Wartości Rynkowe II – 2008", korekt mających wpływ na wartość pojazdu i analizy zbywalności pojazdu uszkodzonego. Pojazdem porównawczym jest Chevrolet Trailblazer LTZ, wyprodukowany poza Wspólnotą (w USA). Organ celny ustala wartość celną sprowadzonego pojazdu na kwotę 14.073 zł (6.196,83 CHF), przyjmując do wyliczeń wartość podaną w opinii rzeczoznawcy jako wartość 23.600 zł pomniejszoną o zastosowane korekty (z tytułu cła, zwyczajowej marży, podatku VAT i podatku akcyzowego), których wysokość bezpośrednio wpływa na ostateczną wartość (14.073 zł; 6.196,83 CHF, 1 CHF=2,2710 zł). Jak wynika z akt sprawy, tak ustalona wartość (6.196,83 CHF) sprowadzonego samochodu osobowego znacząco odbiega od wartości (3.100 CHF) podanej w zgłoszeniu celnym przez skarżącą. Organ celny prawidłowo przy tym postępuje, że nie uwzględnia współczynnika zbywalności pojazdu, skoro tenże współczynnik dotyczy kwestii zbywalności uszkodzonego pojazdu na rynku krajowym. W tym stanie rzeczy o postępowaniu organu celnego nie można więc mówić, że ustala on wartość pojazdu z naruszeniem prawa materialnego oraz przepisów procesowych Ordynacji podatkowej, określających obowiązki organu i w tym zakresie nie przeprowadza postępowania w sposób budzący zaufanie strony do organów celnych, niedokładnie wyjaśnia stan faktyczny sprawy, nie ocenia całego materiału dowodowego, nie rozpatruje całego materiału dowodowego oraz nie przeprowadza wnioskowanych dowodów przez stronę. Słusznie też organ odmawia przeprowadzenia dowodu z zeznań świadka – A. M., będącego pracownikiem zatrudnionym w firmie należącej do E. O., na okoliczność zakupu pojazdu i potwierdzenia faktycznie, całkowicie zapłaconej ceny pojazdu. O przesłuchanie A. M. skarżąca wnosi w piśmie z dnia [...] lutego 2013 r. Z akt sprawy wynika, że A. M. podpisał w imieniu "E." E. O. dokument zakupu z dnia [...] stycznia 2008 r., dołączony do zgłoszenia celnego. W dokumencie tym wykazana została kwota sprzedaży w wysokości 3.100 CHF. Postanowieniem z dnia [...] marca 2013 r. organ odwoławczy odmownie załatwia powyższy wniosek strony, wyjaśniając że okoliczności wynikające z faktu zakupu pojazdu zostały stwierdzone innymi dowodami, to jest dokumentem zakupu z dnia [...] stycznia 2008 r., oświadczeniem C. S., że w okresie od 2006 r. do 2008 r. włącznie, sprzedawał firmie "E." O. samochody, w tym Land Rover Range Rover za kwotę 3.100 CHF. Eksporter potwierdza wiarygodność sprzedaży przedmiotowego pojazdu, preferencyjne pochodzenie towaru oraz całość zapłaconej ceny. Postępowanie organu celnego nie narusza art. 188 Ordynacji podatkowej. Z treści tego przepisu wynika, po pierwsze, że przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy. Po drugie, przedmiotem dowodu nie może być okoliczność stwierdzona wystarczająco innym dowodem. Nie ma znaczenia dla sprawy cena (transakcyjna) i deklarowana przez skarżącą wartość celna sprowadzonego samochodu osobowego w sytuacji, kiedy istnieją uzasadnione wątpliwości, co do tego, że zadeklarowana wartość stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną kwotę określoną w art. 29 WKC i organ skutecznie kwestionuje wiarygodność - wynikających z dokumentacji przedstawionej przez stronę - informacji na ten temat. W takich warunkach rzeczą organu celnego jest samodzielnie ustalić wartość celną towaru w określonym przepisami prawa celnego trybie z zachowaniem – wymaganej przez art. 191 Ordynacji podatkowej - zasady swobodnej oceny dowodów oraz na mocy art. 78 ust. 3 WKC zmienić zapisy w poszczególnych polach zgłoszenia celnego zawartego w dokumencie SAD z dnia [...] lutego 2008 r. Dodatkowo należy wyjaśnić, że decyzja organu pierwszej instancji z dnia [...] listopada 2012 r. jest decyzją wydaną przed upływem 5 lat od daty dokonania zgłoszenia celnego. Nie można więc mówić o "przedawnieniu" ustalenia należności przez organ celny, skoro zgodnie z art. 56 Prawa Celnego z 2004 r., powiadomienie dłużnika o kwocie należności powinno być dokonane nie później niż w terminie pięcioletnim, liczonym od dnia powstania długu celnego. Z akt sprawy wynika, że toczy się postępowanie karne, o którym mowa w art. 221 ust. 4 WKC. Oznacza to, że zakaz z art. 221 ust. 3 WKC – powiadomienie dłużnika po upływie lat 3, licząc od powstania długu celnego – nie ma zastosowania w rozpoznawanej sprawie. Ubocznie trzeba zaznaczyć, że zaskarżona decyzja jest rozstrzygnięciem z zakresu prawa celnego, a nie podatkowego. Wobec czego, nieusprawiedliwiony jest zarzut, że rzeczą organu było powołać przepisy ustaw podatkowych (ustawy o podatku od towarów i usług oraz ustawy o podatku akcyzowym). Z tych też względów skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.