I SA/Wa 297/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Pirogowicz Sędziowie: WSA Dorota Apostolidis (spr.) WSA Przemysław Żmich Protokolant starszy sekretarz sądowy Aleksandra Borkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 października 2013 r. sprawy ze skarg Z. K. i R. K. na postanowienie Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] grudnia 2012 r., nr [...] Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa na podstawie przepisu art. 18 ust. 2 w związku z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r.- Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz.U. 1990 r. nr 32 poz. 191 ze zm.) – dalej jako Przepisy wprowadzające), oraz art. 138 § 1 pkt 1, w związku z art. 148 § 1 k.p.a. po rozpatrzeniu zażalenia R. i Z. K., utrzymała w mocy postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] o odmowie wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Wojewody [...] z dnia [...] marca 2006 r. nr [...], w której stwierdzono nabycie z mocy prawa przez gminę T. prawa własności [...] części nieruchomości położonej w T., oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...]. Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy: R. K. oraz Z. K. zwrócili się do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Wojewody [...] z dnia [...] marca 2006 nr [...] stwierdzającą nieodpłatne nabycie z mocy prawa przez Gminę T. prawa własności nieruchomości położonej w T., oznaczonej w operacie ewidencji gruntów jako działka nr [...] o pow. [...] ha w [...] części. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji postanowieniem z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] przekazał Wojewodzie [...] do rozpoznania według właściwości wniosek R. K. oraz Z. K., następnie postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie z dnia [...] czerwca 2009 r., wskazując, że zostało wydane w odpowiedzi na wyraźnie sformułowany wniosek, po ustaleniu, iż właściwym do rozpatrzenia wniosku jest Wojewoda. R. K. oraz Z. K. podnieśli, iż dowody na podstawie, których została wydana decyzja komunalizacyjna Wojewody [...] z dnia [...] marca 2006 r. nr [...] są fałszywe. W szczególności zaświadczenie Urzędu Gminy w T. z [...] maja 2005 r. o częściowym położeniu działki nr [...] w terenach mieszkalnictwa rodzinnego zgodnie ze stanem na dzień 27 maja 1990 r. jest niezgodne z Planem Ogólnym Zagospodarowania Przestrzennego Gminy T. zatwierdzonym przez [...] Radę [...] uchwałą z kwietnia 1980 r. nr [...]. Wskazali również, że od [...] roku byli użytkownikami działki nr [...] położonej w T. bez tytułu prawnego. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] lipca 2010 r., nr [...] wydaną na podstawie art. 149 § 3 w związku z art. 145 § 1 pkt. 4 k.p.a. odmówił wznowienia postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] marca 2006 r., nr [...]. Swoje rozstrzygnięcie organ uzasadnił tym, że wnioskodawcy nie mieli legitymacji do wystąpienia z takim wnioskiem albowiem nie byli stroną postępowania komunalizacyjnego, a sam fakt użytkowania przedmiotowej nieruchomości nie daje wnioskodawcom uprawnień strony. Po rozpatrzeniu odwołania R. K. i Z. K. Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa decyzją z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] uchyliła zaskarżoną decyzję w całości i przekazała sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia wskazując między innymi braki uchylonego rozstrzygnięcia Wojewody [...] - to jest pominięcie w decyzji właściwego miejscowo starosty, jako strony każdego postępowania komunalizacyjnego, występującego w nim w imieniu Skarbu Państwa oraz zastosowanie niewłaściwego trybu administracyjnego (wydanie decyzji odmawiającej wznowienia postępowania administracyjnego zamiast decyzji o umorzeniu postępowania administracyjnego). Rozpoznając po raz kolejny sprawę Wojewoda [...] wskazał, iż wznowienie postępowania administracyjnego - jako szczególny rodzaj procedury umożliwiającej, w przypadkach prawem przewidzianych (art. 145 § 1 i art. 145 a § 1 k.p.a.), wzruszenie ostatecznych indywidualnych aktów z zakresu administracji publicznej składa się z dwóch etapów. W pierwszej kolejności organ właściwy w sprawie wznowienia postępowania bada przesłanki formalne niezbędne do uruchomienia nadzwyczajnego trybu weryfikacji ostatecznych rozstrzygnięć administracyjnych, a zatem analizuje czy inicjatywa w sprawie wznowienia postępowania pochodzi od osoby mającej czynną legitymację procesową, czy wniosek złożono z zachowaniem terminów określonych w art. 148 i art. 145 a § 2 k.p.a. a także, czy wskazano przyczynę wznowienia postępowania z katalogu ujętego w art. 145 § 1 i art. 145a § 1 k.p.a. Jeżeli wstępne postępowanie wyjaśniające wykaże, że żądanie wznowienia postępowania pochodzi bezspornie od osoby, która nie ma przymiotu strony w danym postępowaniu, albo że wniosek został złożony po upływie ustawowych terminów, albo wnioskodawca - mimo stosownego wezwania przez organ administracji - nie podał ustawowej przyczyny wznowienia postępowania, właściwy organ wydaje postanowienie o odmowie wznowienia postępowania administracyjnego (art. 149 § 3 k.p.a.). Organ pierwszej instancji powołał się przy tym na stosowne orzecznictwo sądów administracyjnych. Wojewoda [...] powołując się na treść przepisu art. 28 k.p.a. wyjaśnił, że pojęcie strony może być więc wyprowadzone tylko z przepisów prawa materialnego, czyli z konkretnej normy prawnej, która stanowi podstawę do ustalenia istnienia interesu lub obowiązku danego podmiotu. Komunalizacja mienia państwowego, uregulowana w ustawie z dnia 10 maja 1990 r.- Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych, dotyczy stosunków własnościowych pomiędzy Skarbem Państwa a gminą. W postępowaniu komunalizacyjnym organ rozstrzyga kwestię nabycia własności mienia Skarbu Państwa przez właściwą gminę wraz ze wszystkimi obciążeniami i prawami osób trzecich. Aby uznać inny podmiot za stronę przedmiotowego postępowania niezbędne jest wskazanie jego interesu prawnego do udziału w tym postępowaniu to jest wykazanie tytułu prawnego do mienia będącego przedmiotem komunalizacji. Wojewoda [...] wyjaśnił, że uprawnień strony nie daje wnioskodawcy sam fakt użytkowania przedmiotowej nieruchomości, jeśli w dniu wejścia w życie ustawy Przepisy wprowadzające nieruchomość należała do Skarbu Państwa. Organ pierwszej instancji podkreślił również, że zarówno R. K. jak i Z. K sami w odwołaniu od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2010 r. stwierdzili, iż wiedzą, że jako użytkownicy rolni działki [...] w T., z uwagi na brak tytułu prawnego do nieruchomości nie posiadają przymiotu strony w postępowaniu komunalizacyjnym. Mając na uwadze powyższe ustalenia Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] odmówił wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Wojewody [...] z dnia [...] marca 2006 r. nr [...]. W zażaleniu z dnia [...] lipca 2012 r. na powyższą odmowę R. K. jak i Z. K. ponowili swoje twierdzenia zawarte w ich wcześniejszych pismach procesowych. Podali że zamierzają nabyć sporne mienie, które użytkują już od wielu lat i równocześnie uważają jego skomunalizowanie za bezpodstawne oraz dokonane z naruszeniem prawa. Powołali się także na uznanie ich jako stron tego postępowania przez organ odwoławczy w poprzedniej jego fazie. Potwierdzili że są użytkownikami spornego terenu bez tytułu prawnego, ale płacą z tego tytułu podatek rolny. Podsumowując wnieśli o pozytywne rozpatrzenie ich żądań. W toku postępowania zażaleniowego Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa powtórzyła rozważania organu pierwszej instancji co do merytorycznej oceny przez organ przesłanek wznowieniowych (art. 148 § 1 i § 2 k.p.a). Organ odwoławczy, powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych, wskazał również, że stronami postępowania, w którym następuje komunalizowanie mienia z mocy prawa są Skarb Państwa i właściwa gmina, inny podmiot może być uznany za stronę postępowania komunalizacyjnego tylko wówczas, gdy wykaże się tytułem prawnym do mienia będącego przedmiotem komunalizacji takim, który komunalizacji stałby na przeszkodzie z tego powodu, że przekreślałby tytuł Skarbu Państwa do mienia lub uniemożliwiałby komunalizację z przyczyn przewidzianych w art. 11 powołanej ustawy. Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa wskazała również, że skoro żalący się mimo wezwań Wojewody [...] także w obecnym stadium postępowania nie wykazali by przed 27 maja 1990 r., a nawet kiedykolwiek uzyskali tytuł prawny do spornego mienia, to oceniając ponownie kwestię spełnienia przez nich warunków określonych w art. 148 § 1 k.p.a. i w oparciu o aktualnie zebrany materiał dowodowy należy jednak uznać, iż organ pierwszej instancji prawidłowo ocenił że nie mają oni ani interesu prawnego do występowania w niniejszym postępowaniu, ani przymiotu jego stron i w takim przypadku organ ten miał obowiązek odmowy wznowienia postępowania. Organ odwoławczy wskazał również, że na obecnym etapie postępowania i przed ewentualnym wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania, organ do którego wpłynęło podanie ocenia tylko dopuszczalność wznowienia lub jego brak, a nie przesłanki wznowieniowe, o których mowa w art. 145 § 1 k.p.a. - na przykład okoliczności podnoszone przez żalących się w ich wniosku o wznowienie oraz w ich zażaleniu z dnia 23 lipca 2012 r., w tym dotyczące działań gminy T. przed podjęciem ostatecznej decyzji komunalizacyjnej Wojewody [...] z dnia [...] marca 2006 r. Ponadto Komisja zauważyła, że należy mieć na uwadze że kwestionowane postanowienie zostało wydane w postępowaniu prowadzonym w trybie nadzwyczajnym (wznowienia postępowania), umożliwiającym wzruszanie decyzji ostatecznych. Z uwagi na fakt, że przepisy z tym trybem związane stoją w opozycji do zasady trwałości ostatecznej decyzji administracyjnej (art. 16 k.p.a.), korzystanie z możliwości wzruszania decyzji ostatecznych może i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach wyjątkowych i odpowiednio prawnie uzasadnionych. Mając na uwadze powyższe Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa postanowieniem z dnia [...] grudnia 2012 r., nr [...] utrzymała w mocy postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...]. Na powyższe postanowienie Z. K. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie domagając się jego uchylenia. W uzasadnieniu skargi skarżący wyjaśnił, że w 2008 r. niezwłocznie po uzyskaniu informacji o komunalizacji on i jego brat R. K. zwrócili się do Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji o stwierdzenie nieważności decyzji komunalizacyjnej Wojewody [...]. W skardze wskazał jednoznacznie, że działka nr [...] w dniu wejścia w życie ustawy Przepisy wprowadzające stanowiła własność Skarbu Państwa i była w zarządzie [...] Państwowych Gospodarstw Rolnych w R. Skarżący zaznaczył, że wie, że ani jemu ani bratu nie przysługuje status strony w rozumieniu art. 28 k.p.a. Podkreślił, że jest on jedynie dzierżawcą nieruchomości, opłaca podatek rolny i od 28 lat uprawia na tej działce rolnej sad wiśniowy. W ocenie skarżącego w sprawie zaistniały przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji komunalizacyjnej. Z. K. wskazał, że jako użytkownik rolny od 1985 r. działki nr [...], aż do chwili obecnej on i jego brat są uznawani za nielegitymowanych czynnie do wystąpienia z odwołaniem. Jego zdaniem choć nie jest on stroną w postępowaniu administracyjnym w rozumieniu k.p.a. – z czym się zgadza - to jednak uważa, iż jako obywatel RP ma prawo domagać się przestrzegania przez organy administracji rządowej przepisów. Skarżący wskazał również, że działka nr [...] pozostawała w zarządzie [...] Państwowych Gospodarstw Rolnych w R. i nie należała do Gminy ani do jednostek, dla których Gmina była organem założycielskim lub jej podporządkowanych. Taki stan prawny potwierdza decyzja Wójta Gminy T. z dnia [...] lipca 1991 r., nr [...] uchylająca za zgodą stron decyzję Naczelnika Gminy T. z dnia [...] września 1980 r., nr [...] w sprawie przekazania w bezpłatne używanie na czas nieokreślony na rzecz [...] Państwowych Gospodarstw Rolnych w R. ww. działkę. Z. K. wskazał również, że w zaświadczeniu Urzędu Gminy z dnia [...] maja 2005 r., nr [...] poświadczono nieprawdę w części dotyczącej położenia działki na terenach mieszkalnictwa rodzinnego. Ponadto dodał, że zostało wszczęte z urzędu przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji komunalizacyjnej Wojewody [...] Nr [...]. W odpowiedzi na skargę Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa wniosła o jej oddalenie. Komisja powtórzyła argumentację wyrażoną w zaskarżonej decyzji stwierdzając, że skoro skarżący mimo wezwań nie wykazał by przed 27 maja 1990 r., a nawet kiedykolwiek uzyskał tytuł prawny do spornego mienia, to należało uznać, że nie nabył on w ten sposób przymiotu strony w postępowaniu komunalizacyjnym zakończonym decyzją Wojewody [...] z dnia [...] marca 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012, poz. 270 ze zm.), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dokonując oceny niniejszej sprawy pod kątem wskazanych wyżej kryteriów, Sąd nie dopatrzył się naruszenia przepisów prawa i przepisów postępowania, skutkujących koniecznością uchylenia zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia go poprzedzającego. W niniejszej sprawie istota sporu sprowadza się do ustalenia czy w opisanych wyżej okolicznościach faktycznych i prawnych organy prawidłowo przyjęły, iż R. i Z. K. nie posiadali legitymacji do prawnie skutecznego wystąpienia z wnioskiem o wznowienie postępowania administracyjnego, gdyż nie przysługuje im status strony postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 28 k.p.a. W pierwszej kolejności należy zauważyć, że postępowanie wznowieniowe jest wyjątkiem od zasady trwałości decyzji administracyjnych. Reguły związane ze wszczęciem tego postępowania oraz z wydawanymi w jego toku rozstrzygnięciami są szczegółowo uregulowane w kodeksie postępowania administracyjnego, jak również wielokrotnie stanowiły przedmiot rozważań przedstawicieli doktryny prawa administracyjnego i sądów administracyjnych. W myśl zapisów kodeksu postępowania administracyjnego, w pierwszej fazie postępowania organ administracji sprawdza jedynie czy zachodzą przesłanki wznowienia postępowania określone w art. 145 § 1 kpa lub w art. 145 a § 1 k.p.a. Jeśli tak, to organ administracji ma obowiązek wznowić postępowanie i już we wznowionym postępowaniu ocenić, czy przesłanki te rzeczywiście zostały spełnione. W obowiązującym systemie prawnym istnieje zasada interpretacyjna, według której wszelkie przepisy szczególne (a takie jest postępowanie wznowieniowe) należy wykładać ściśle. Niedopuszczalna jest zatem wykładnia rozszerzająca. W sprawie będącej przedmiotem kontroli Sądu, R. i Z. K. domagali się wznowienia postępowania zakończonego decyzją komunalizacyjną Wojewody [...] z dnia [...] marca 2006 r. nr [...], w której stwierdzono nabycie z mocy prawa przez gminę |T. prawa własności [...] części nieruchomości położonej w T., oznaczonej w operacie ewidencji gruntów jako działka nr [...]. Materialno – prawną podstawę dla wydania tej decyzji komunalizacyjnej stanowiły przepisy ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, pz. 191 i nr 43, poz. 253 ze zm.) – dalej jako Przepisy wprowadzające. W myśl przepisu art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r., - Przepisy wprowadzające, jeżeli dalsze przepisy nie stanowią inaczej, mienie ogólnonarodowe (państwowe) należące do: 1) rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego, 2) przedsiębiorstw państwowych, dla których organy określone w pkt 1 pełnią funkcję organu założycielskiego, 3) zakładów i innych jednostek organizacyjnych podporządkowanych organom określonym w pkt 1, - staje się w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy z mocy prawa mieniem właściwych gmin. W myśli powołanej ustawy warunkiem skutecznego skomunalizowania nieruchomości było to, aby w dniu 27 maja 1990 r., bądź w dacie wydania decyzji komunalizacyjnej skarżącemu przysługiwał tytuł prawno – rzeczowy do nieruchomości. Nie ulega wątpliwości, że aby uznać inny podmiot za stronę postępowania nadzorczego niezbędne było wskazanie interesu prawnego do udziału w tym postępowaniu w rozumieniu art. 28 k.p.a. Oznacza to, iż będzie on miał interes prawny jeśli wykaże się tytułem prawnym do nieruchomości będącej przedmiotem komunalizacji, który stałby na przeszkodzie komunalizacji z tego powodu, że przekreślałby tytuł Skarbu Państwa do mienia lub uniemożliwiałby komunalizację z przyczyn przewidzianych w art. 11 powołanej ustawy. Również orzecznictwo sądów administracyjnych w tym zakresie jest jednolite (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 6 lutego 2002 r. w sprawie I SA 3261/01, LEX nr 82817, w którym wyrażony został pogląd, że podmiot żądający wznowienia postępowania, który nie brał udziału w postępowaniu komunalizacyjnym, winien wykazać, że przysługuje mu tytuł prawnorzeczowy do nieruchomości). Tym samym, osoba nie posiadająca przymiotu strony w postępowaniu zakończonym decyzją komunalizacyjną, nie wykazująca się tytułem prawnym do nieruchomości będącej przedmiotem komunalizacji, nie może skutecznie żądać wznowienia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności tej decyzji. Z utrwalonej linii orzecznictwa sądów administracyjnych wynika również, że w postępowaniu komunalizacyjnym uprawnienia strony posiadają tylko Skarb Państwa jako dotychczasowy właściciel oraz właściwa miejscowo gmina przejmująca od niego mienie, oraz osoby powołujące się na dokumenty świadczące o tym, że to im, a nie Skarbowi Państwa, przysługiwało w dniu 27 maja 1990 r. prawo własności do skomunalizowanego mienia. Postępowanie komunalizacyjne nie dotyczy jednak interesu prawnego użytkownika, najemcy, użytkownika wieczystego przedmiotu objętego komunalizacją lub innego podmiotu posiadającego to mienie bez tytułu prawnego. Komunalizacja (której wynikiem jest zmiana podmiotu, któremu przysługuje prawo własności) nie ma bowiem wpływu na zmianę zakresu uprawnień tych osób. Wszystkie zobowiązania związane z komunalizowanym mieniem przejmuje od Skarbu Państwa gmina (por. wyroki NSA: z dnia 29 września 1998 r., sygn. I SA 57/98 LEX nr 45032; z dnia 20 stycznia 2010 r. I OSK 498/09, z dnia 7 maja 2013 r. I OSK 2185/11 z dnia 18 stycznia 2013 r., I OSK 1504/11 – Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Dokonując oceny dokumentacji zgromadzonej w aktach administracyjnych sprawy należy zauważyć, że brak w nich dokumentu potwierdzającego, że R. i Z. K. we wspomnianej dacie przysługiwał jakikolwiek prawno – rzeczowy tytuł do spornej nieruchomości. Sam skarżący zarówno w toku postępowania prowadzonego w przedmiocie wznowienia postępowania, jak i w skardze do sądu administracyjnego przyznał, że dzierżawił nieruchomość objętą decyzją komunalizacyjną, jak również opłacał podatek rolny za dzierżawiony grunt. Skarżący wyraźnie oświadczył również, że użytkował nieruchomość bez tytułu prawnego. Wobec zatem takiego stanu faktyczno – prawnego uznać należy, że stanowisko zarówno Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej jak i Wojewody [...], iż Z. K. nie wykazał interesu prawnego w rozumieniu art. 28 k.p.a. do wszczęcia i w konsekwencji prowadzenia postępowania nadzorczego jest prawidłowe. Zarzuty skargi z uwagi na powyższe rozważania nie mogą się ostać, bowiem zaskarżone postanowienia są zgodne z prawem. Skoro bowiem R. K. nie legitymował się przymiotem strony postępowania komunalizacyjnego, to wszczęcie postępowania nadzorczego m. in. z jego inicjatywy było w tej sytuacji niedopuszczalne. W związku z powyższym obowiązkiem organu wynikającym z art. 149 § 3 k.p.a. było orzeczenie o odmowie jego wszczęcia. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie statusu prawnego skarżącego względem sprawy komunalizacyjnej, której dotyczy kwestionowane przez niego postanowienie nie może zmieniać również fakt, iż kwestionuje on wcześniejsze, przesądzone zdarzenia prawne - w tym związane z okolicznościami dotyczącymi legalności oceny samego postępowania administracyjnego dotyczącego komunalizacji. Okoliczności te mogą zostać poddane analizie w postępowaniu dotyczącym oceny legalności decyzji komunalizacyjnej Wojewody [...] z dnia [...] marca 2006 r., które to postępowanie, jak wynika z treści skargi zostało wszczęte z urzędu przez organ nadzoru. Mając na uwadze wszystkie wskazane okoliczności Sąd z mocy art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) orzekł jak w sentencji wyroku.