II SA/Rz 664/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Magdalena Józefczyk /spr./ Sędziowie WSA Ewa Partyka NSA Maria Piórkowska Protokolant st. sekr. sąd. Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 10 października 2013 r. sprawy ze skargi M. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany decyzji w sprawie zasiłku celowego -skargę oddala- Decyzją z dnia [...] kwietnia 2013r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, zwane dalej SKO lub Kolegium, działając na podstawie art. 17 pkt 1, art. 138 § 1 pkt 1, art. 155 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013r. poz. 267), zwanej dalej ‘k.p.a." utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy J. z dnia [...] marca 2013r., nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany decyzji w sprawie zasiłku celowego, przyznanego decyzją tego organu z dnia [...] kwietnia 2012r. , nr [...] w sprawie przyznania M.Z. zasiłku celowego na odbudowę domu. We wniosku o zmianę ww. decyzji M.Z. zwróciła się o zwiększenie wartości przyznanego zasiłku celowego tak, aby by jego wartość uwzględniała podatek od towarów i usług. Odmawiając zmiany wskazanej powyżej decyzji organ I instancji wskazał, że brak jest w sprawie kumulatywnego spełnienia przesłanek zmiany decyzji wynikających z art. 155 k.p.a.: zmianie lub uchyleniu decyzji nie mogą sprzeciwiać się przepisy szczególne, a za zmianą musi przemawiać interes społeczny lub słuszny interes strony. Brak jest w ustawie o podatku od towarów i usług przepisów, które pozwalałyby przy przyznawaniu takiego zasiłku doliczać podatek VAT. Brak jest także wykazania przez wnioskodawczynię istnienia interesu społecznego czy słusznego interesu strony. W odwołaniu od decyzji organu I instancji M.Z. wskazała, że w maju 2010r. w wyniku obfitych opadów osuwisko zniszczyło jej dom całkowicie. Operat szacunkowy, na podstawie którego została wydana decyzja z dnia [...] kwietnia 2012r. nie uwzględniał podatku VAT. Podała, że wcześniej wydawane decyzje w tej sprawie, które zostały dwukrotnie uchylone decyzjami SKO uwzględniały podatek VAT. W wyniku rozpoznania odwołania organ II instancji orzekł jak wskazano na wstępie. W uzasadnieniu przywołał treść art. 155 k.p.a., wskazując, ze stosownie do brzmienia tego przepisu decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo może być w każdym czasie za zgodą strony zmieniona lub uchylona przez organ administracji, który ją wydał, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się temu i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Zasada trwałości decyzji ostatecznych wynikająca z art. 16 k.p.a., oznacza, że zastosowanie tryby nadzwyczajnego, jakim jest zmiana decyzji ostatecznej uzasadnione jest tym, by decyzja nie została jeszcze skonsumowana, tj. aby nie został zrealizowany jej cel. W przedmiotowej sprawie cel został zrealizowany, gdyż zasiłek został w całości wypłacony, co oznacza, że brak jest podstaw do jej zmiany w trybie art. 155 k.p.a. Oznacza to zatem brak możliwości odniesienia się do kwestii nieuwzględnienia podatku VAT przy ustaleniu zasiłku celowego. W skardze na decyzję organu II instancji M.Z. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, zasądzenie kosztów postępowania sądowego wg norm przepisanych oraz zwolnienie od kosztów sądowych. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie: a) przepisów postępowania: - art. 6 k.p.a. poprzez oparcie rozstrzygnięcia nie na przepisach prawa i oparcie rozstrzygnięcia bez wcześniejszego stosowania prawa, - art. 7 k.p.a i art. 77 k.p.a. poprzez wydanie rozstrzygnięcia bez dokładnego wyjaśnienia sprawy i bez zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, - art. 8 k.p.a. poprzez niedostateczne wyjaśnienie okoliczności sprawy, - art. 10 k.p.a. poprzez wydanie rozstrzygnięcia bez umożliwienia stronie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów oraz zgłoszonych żądań, - art. 15 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i wydanie rozstrzygnięcia bez ponownego rozstrzygnięcia sprawy, - art. 107 i 138 k.p.a. polegające na nie przytoczeniu w uzasadnieniu decyzji i niedokonaniu oceny prawnej istotnych okoliczności. b) przepisów prawa materialnego : - art. 40 ustawy z dnia 12 marca o pomocy społecznej poprzez nieuwzględnienie w toku postepowania, że strata w wyniku zdarzenia losowego jest publicznoprawną odmianą szkody, która mierzona jest w kwotach rzeczywistych, a nie podatkowych W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie z przyczyn podanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Wojewódzki sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) zwana dalej w skrócie p.u.s.a. Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zmianami) zwanej dalej w skrócie P.p.s.a. Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 145 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji (bądź postanowienia) lub stwierdzenia nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięta jest naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. Jeżeli w wyniku przeprowadzonej kontroli Sąd nie stwierdzi wskazanych wyżej naruszeń skarga podlega oddaleniu stosownie do treści art. 151 P.p.s.a. Poddawszy takiej kontroli zaskarżoną decyzję Sąd doszedł do przekonania, że skarga jest nieuzasadniona. Zaskarżona decyzja wydana została na podstawie art. 155 k.p.a. Przepis ten, podobnie jak art. 154, art. 161 oraz w pewnym zakresie art. 163 k.p.a. reguluje jedno z nadzwyczajnych postępowań administracyjnych, służących kontroli ostatecznych decyzji administracyjnych niewadliwych, jak również wadliwych, ale tylko w takim stopniu, który nie stwarza powodu do ich korekty lub usunięcia z obrotu prawnego w trybie wznowienia postępowania bądź stwierdzenia nieważności. Stosownie do treści art. 155 k.p.a. decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony; przepis art. 154 § 2 stosuje się odpowiednio. Ponadto, całkowita realizacja celu decyzji wyłączna zastosowanie trybu nadzwyczajnego przewidzianego w art. 155 k.p.a. Przenosząc wskazane wyżej przesłanki na grunt niniejszej sprawy w pierwszej kolejności zauważyć należy, że przedmiotem wniosku jest decyzja Wójta Gminy J. przyznająca zasiłek celowy z dnia [...] kwietnia 22012r. , nr [...] – decyzja konstytutywna, a zatem decyzja "na podstawie której strona nabyła prawo", a przepis szczególny nie sprzeciwia się ani uchyleniu ani też zmianie decyzji wydanej w sprawie przyznania zasiłku celowego. Jednakże okoliczność, że zasiłek został w całości wypłacony, a więc zrealizowano cel decyzji oraz fakt, że skarżąca nie wykazała, aby decyzja, będąca przedmiotem wniosku naruszała jej słuszny interes lub interes społeczny wyłączają zastosowanie art. 155 k.p.a. w przedmiotowej sprawie. Fakt niewykazania przez stronę, że Interes społeczny lub słuszny interes strony może wyrażać się zarówno w tym, że istnieją okoliczności faktyczne interes ten uzasadniające, jak i w tym, że istnieją okoliczności o charakterze prawnym wskazujące na nieadekwatność rozstrzygnięcia (będącego rozstrzygnięciem ostatecznym - art. 155 w związku z art. 16 § 1 kpa) w stosunku do obowiązującego prawa. (Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 kwietnia 1995 r. III SA 1115/94 LexPolonica nr 325146) Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy zauważyć należy, że podniesione przez skarżącą zarzuty w istocie nie wskazują na naruszenie interesu społecznego czy też słusznego interesu strony, a sprowadzają się do ogólnikowych stwierdzeń nie popartych żadnym argumentami, z których wynika, że organy orzekające w sprawie naruszyły zasady prowadzenia postępowania administracyjnego. Skarżąca ponadto kwestionuje fakt, że uprzednio wydane decyzje w sprawie przyznania zasiłku celowego z dnia [...] marca 2011r., nr [...] oraz z dnia [...] lipca 2011r. , nr [...] uchylone następnie decyzjami SKO z dnia [...] maja 2011r., nr [...] oraz z dnia [...] września 2011r. , nr [...] w przyznawanej wysokości zasiłku celowego uwzględniały wartość odtworzeniową domu rozbitą na kwoty "netto" i "brutto", natomiast decyzja z dnia [...] kwietna 2012r. przyznała ten zasiłek jedynie w wysokości "netto", nie udzielając skarżącej wyjaśnień w tym zakresie. Odnosząc się do powyższego, Sąd podkreśla, że sporządzone w sprawie operaty szacunkowe; zarówno ten sporządzony przez T.D. z dnia [...] września 2011r., jak i sporządzony następnie na zlecenie wnioskodawczyni operat K. D. z dnia [...] czerwca 2011r. w istocie uwzględniały podatek VAT w dokonanej wycenie. Jednakże w efekcie weryfikacji operatów Zespół Opiniujący [...] Stowarzyszenia Rzeczoznawców Majątkowych w R. wydał 2 opinie z dnia [...] listopada 2011r. oceniające negatywnie sporządzone operaty, także w zakresie zwiększenia wartości odtworzeniowej budynku mieszkalnego o podatek VAT. Sąd ten pogląd uznaje za słuszny. Stosownie bowiem do brzmienia art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (tekst jednolity: Dz. U. 2011 r. Nr 177 poz. 1054) opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zwanym dalej "podatkiem", podlegają: 1) odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju; 2) eksport towarów; 3) import towarów na terytorium kraju; 4) wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów za wynagrodzeniem na terytorium kraju; 5) wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów. Jedynie więc w przypadku, gdyby skarżąca obciążona była obowiązkiem podatkowym wynikającym z faktu przyznania zasiłku celowego, taki podatek mógłby zostać wliczony do przyznanego zasiłku. Ponadto podkreślić należy, że ocena operatu w zakresie zasadności uwzględnienia podatku VAT, jako dowodu w postępowaniu zwyczajnym zakończonym wydaniem decyzji ostatecznej Wójta Gminy J. przyznającej zasiłek celowy z dnia [...] kwietnia 22012r. , nr [...], została już w tym postępowaniu dokonana, a przedstawiona przez skarżącą argumentacja odnosząca się do tego zagadnienia nie czyni zadość obowiązkowi wykazania słusznego interesu strony bądź też interesu społecznego w zakresie uzasadnienia żądania zmiany lub uchylenia decyzji wydanej w przedmiocie zasiłku celowego. Postępowanie prowadzone na podstawie art. 155 k.p.a. nie służy bowiem kwestionowaniu dowodów (operatu szacunkowego), na podstawie których wydano rozstrzygnięcie wydane w postępowaniu zwyczajnym. Postępowanie prowadzone na podstawie cytowanego przepisu jest postępowaniem nadzwyczajnym, którego przedmiotem - w przeciwieństwie do postępowania głównego (rozpoznawczego) - nie jest ponowne merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, lecz przeprowadzenie weryfikacji wydanej już decyzji ostatecznej z jednego tylko punktu widzenia, a mianowicie, czy za jej zmianą (uchyleniem) przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony. (tak Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 9 listopada 2010 r. III SA/Łd 487/2010, www.orzeczenia.nsa.gov.pl) W trybie art. 155 k.p.a. mogą być zmieniane lub uchylane zarówno decyzje wadliwe, jak i decyzje nie dotknięte żadnymi wadami, wyłącznie jeżeli ich wzruszenie jest podyktowane względami interesu społecznego lub słusznym interesem strony. Taka konstrukcja przepisu art. 155 k.p.a. powoduje, że nie można w nim upatrywać środka zmierzającego do ponownego rozpoznania sprawy zakończonej ostateczną decyzją administracyjną, niejako "w kolejnej instancji". (Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 listopada 1996 r. III SA 1110/95 LexPolonica nr 2350679). Nie zasługują więc na uwzględnienie podniesione w skardze zarzuty naruszenia przepisów postępowania administracyjnego. Sąd stwierdza, że postępowanie dowodowe poprzedzone wydanie zaskarżonej decyzji zostało przeprowadzone prawidłowo z uwzględnieniem zasad postępowania administracyjnego. Decyzja nie narusza także w żadnym stopniu art. 40 ustawy o pomocy społecznej. Mając na uwadze wyżej przedstawioną argumentację Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. oddalił skargę