I SAB/Wa 262/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Przemysław Żmich Sędziowie: Sędzia WSA Dorota Apostolidis Sędzia WSA Mirosław Gdesz (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 października 2013 r. sprawy ze skargi B. O. i J. O. na przewlekłość Starosty [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku w sprawie ustalenia odszkodowania za nieruchomość 1. umarza postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania organu do wydania decyzji; 2. oddala skargę w pozostałej części. I. Stan faktyczny 1. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 23 marca 2012 r. sygn. akt I SAB/Wa 1/12 oddalił skargę J. O. i B. O. (dalej powoływani jako skarżący) na bezczynność Starosty [...]. Jak wskazano główną przyczyną niewydania przez Starostę [...] stosownej decyzji jest konieczność załatwienia szeregu pism i wniosków składanych przez skarżących. Okoliczność ta – w ocenie Sądu - stanowiła wystarczającą przesłankę usprawiedliwiającą prowadzenie przez organ postępowania dłużej niż określa to przepis art. 35 § 3 Kpa. Wyrok ten stał się prawomocny w dniu 16 czerwca 2012 roku. 2. Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] marca 2013 r. uznał zażalenie skarżących na niezałatwienie sprawy w terminie za nieuzasadnione. 3. W dniu 22 kwietnia 2013 r. skarżący wnieśli skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Starostę [...] w przedmiocie ustalenia i przyznania odszkodowania za nieruchomość przejętą na rzecz Gminy [..] żądając zobowiązania tego organu do podjęcia czynności w terminie 14 dni od daty doręczenia organowi odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy oraz stwierdzenia, że przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Skarżący przedstawili opis postępowania odszkodowawczego od daty jego wszczęcia w dniu [...] maja 2006 r. Zarzucili organowi nieuzasadnione przedłużanie postępowania i naruszenia prawa o charakterze procesowym. 4. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i wskazując na podejmowane przez siebie czynności stwierdził, że nie dopuścił się przewlekłości. 5. Starosta [...] decyzją z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] ustalił na rzecz skarżących odszkodowanie oraz zobowiązał do jego zapłaty Wójta Gminy [...]. II. Uzasadnienie prawne Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: 1. Przepis art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej P.p.s.a.) stanowiący podstawę prawną rozstrzygania przez sądy administracyjne skarg na przewlekłość zawiera dwie sfery normatywne : - sferę zobowiązania organu do wydania aktu, - sferę rozstrzygnięcia o tym, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce oraz czy było to z rażącym naruszeniem prawa albo nie miało charakteru rażącego. 2. W przedmiotowej sprawie, w związku z wydaniem przez Starostę [...] powołanej decyzji, orzekanie zgodnie z żądaniem skargi o zobowiązaniu do jej wydania stało się bezprzedmiotowe i dlatego też w tym zakresie sąd postępowanie umorzył. Natomiast wydanie przez organ decyzji po wniesieniu do sądu skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego nie powoduje, stosownie do art. 149 § 1 P.p.s.a., że w zakresie dotyczącym rozstrzygnięcia o tym, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, postępowanie sądowe stało się bezprzedmiotowe (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 lipca 2012 r. II OSK 1360/12). 3. Ocena przez Sąd czy wystąpiła przewlekłość postępowania jest w niniejszej sprawie ograniczona do okresu po wydaniu wyroku z dnia 23 marca 2012 r. sygn. akt I SAB/Wa 1/12 oddalającego skargę na bezczynność. Sąd jest bowiem związany oceną prawną wyrażoną w tym wyroku i jednoznacznym stwierdzeniem, że organ nie jest bezczynny. Zatem wszystkie zarzuty dotyczące przebiegu postępowania od dnia złożenia wniosku do daty wydania powołanego wyroku – nie mają dla niniejszej sprawy żadnego znaczenia. Dokonując oceny przebiegu postępowania w późniejszym okresie, zdaniem Sądu, nie można w ogóle mówić o przewlekłym prowadzeniu postępowania. Przez pojęcie "przewlekłego prowadzenia postępowania" należy rozumieć sytuację prowadzenia postępowania w sposób nieefektywny poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących że formalnie organ nie jest bezczynny (por. J. P. Tarno Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Wydanie 5. Warszawa 2012, s. 44; J. Drachal, J. Jasielski, R. Stankiewicz. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, Warszawa 2011, s. 69-70), ewentualnie mnożenie przez organ czynności dowodowych ponad potrzebę wynikającą z istoty sprawy (J. Borkowski (w): B. Adamiak, J. Borkowski: Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Warszawa 2011, s. 238). Pojęcie "przewlekłość postępowania" obejmować będzie zatem opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu, w sytuacji gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy. 4. W postępowaniu prowadzonym przed Starostą składanie przez wnioskodawców kolejnych pism dotyczących zastrzeżeń do opinii biegłego, badanie składanych przez rzeczoznawcę wyjaśnień, przekazywanie wyjaśnień rzeczoznawcy stronom oraz rozpatrywanie wniosków o wyłączenie pracowników starostwa spowodowało konieczność wydłużenia postępowania, o czym organ informował skarżących zawiadomieniami: - z dnia [...] października 2012 r. wskazując, że z uwagi na konieczność uzyskania od rzeczoznawcy majątkowego wyjaśnień dotyczących zgłoszonych przez skarżących uwag oraz umożliwienia stronom skorzystania z przysługujących im praw przed wydaniem decyzji, postępowanie zostanie zakończone do dnia [...] listopada 2012 r., - z dnia [..] grudnia 2012 r. podnosząc, iż ze względu na konieczność wyczerpującego rozpatrzenia całości materiału dowodowego po uzyskaniu od rzeczoznawcy majątkowego wyjaśnień dotyczących zgłoszonych uwag do operatu szacunkowego oraz konieczność umożliwienia stronom skorzystania z przysługujących im praw przed wydaniem decyzji, przewidywany termin zakończenia postępowania to [...] lutego 2013 r., - z dnia [..] marca 2013 r. informując, że w związku z rozpatrywaniem przez Wojewodę [...] zażalenia na niezałatwienie przez Starostę w terminie sprawy ustalenia wysokości odszkodowania oraz względu na obowiązek rozpatrzenia całości obszernego materiału dowodowego i umożliwienia stronom skorzystania z przysługujących im praw przed wydaniem decyzji, przewidywany termin zakończenia postępowania to [...] maj 2013 r. (termin ten został ponowiony w piśmie z dnia [...] marca 2013 r.), - z dnia [...] kwietnia 2013 r. organ wskazał, że z powodu braku wystarczających wyjaśnień od rzeczoznawcy majątkowego przewidywany termin zakończenia sprawy to [...] czerwca 2013 r. Z uwagi na wskazane okoliczności uznać należy, że działanie organu nie spełnia znamion przewlekłości. Z akt postępowania administracyjnego wynika bowiem, że Starosta [..] - z uwagi na m.in. konieczność uzyskania od rzeczoznawcy majątkowego wyjaśnień dotyczących zgłoszonych przez skarżących uwag oraz umożliwienia stronom skorzystania z przysługujących im praw - przed wydaniem decyzji, nie mógł sprawy zakończyć w terminie wskazanym w przepisie art. 35 § 3 Kpa. Jednocześnie o niniejszym organ informował skarżących powołanymi uprzednio pismami wskazując za każdym razem termin zakończenia sprawy, czym dopełnił obowiązku wynikającego z przepisu art. 36 Kpa. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 161 §1 pkt 3 oraz art. 151 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.