II OSK 1156/12
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2013-10-16
Skład orzekający: Wojciech Mazur, Paweł Miładowski, Aleksandra Łaskarzewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy opłata planistyczna, ustalana na podstawie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, podlega przedawnieniu na zasadach określonych w Ordynacji podatkowej, czy też stosuje się do niej przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, a termin na jej ustalenie biegnie od momentu wszczęcia postępowania administracyjnego?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że opłata planistyczna, mimo cech podobnych do podatku, nie jest podatkiem w rozumieniu Ordynacji podatkowej, a do jej ustalenia stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Wszczęcie postępowania administracyjnego w terminie 5 lat od wejścia w życie planu miejscowego jest wystarczające do zachowania terminu na ustalenie tej opłaty, nawet jeśli decyzja zostanie wydana po upływie tego terminu.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła ustalenia jednorazowej opłaty planistycznej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości spowodowanego uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Wójt Gminy ustalił opłatę, którą następnie utrzymało w mocy Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę właścicielki, która zarzucała m.in. przedawnienie roszczenia i naruszenie przepisów Konstytucji. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną właścicielki.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wojciech Mazur Sędziowie Sędzia NSA Paweł Miładowski Sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Andżelika Nycz po rozpoznaniu w dniu 16 października 2013 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej G. P. – L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 11 stycznia 2012 r. sygn. akt II SA/Wr 634/11 w sprawie ze skargi G. P. – L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Jeleniej Górze z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości spowodowanego uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oddala skargę kasacyjną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 11 stycznia 2012 r., sygn. akt II SA/Wr 634/11 oddalił skargę G. P.-L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Jeleniej Górze z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości spowodowanego uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd wskazał, że Wójt Gminy Jeżów Sudecki decyzją z dnia [...] kwietnia 2011 r. ([...]), działając na podstawie art. 36 ust. 4 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. Nr 80, poz. 717 ze zm.), § 30 uchwały Nr XXXV/208/2005 Rady Gminy Jeżów Sudecki z dnia 28 grudnia 2005 r., w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Jeżów Sudecki, opublikowanej w Dzienniku Urzędowym Województwa Dolnośląskiego Nr 37 z dnia 20.02.2006 r., poz. 574 ze zm. oraz art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego ustalił G. P.-L., jednorazową opłatę w wysokości 7.117,80 zł z tytułu zbycia nieruchomości nr [...] o pow. 0,1792ha - obręb J. - której wartość wzrosła wskutek uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Jeżów Sudecki.
W uzasadnieniu organ wskazał, że G. P. – L. była właścicielką przedmiotowej nieruchomości na podstawie umowy darowizny z dnia 20 czerwca 1997 roku. W miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego Gminy Jeżów Sudecki, zatwierdzonym uchwałą Rady Gminy Jeżów Sudecki z dnia 30 stycznia 1992 r. (Nr XV/65/92), przedmiotowa działka określona była jako: "teren upraw polowych, łąk i pastwisk". Plan ten stracił moc prawną z dniem 31 grudnia 2003 r. i do czasu uchwalenia obecnie obowiązującego mpzp nieruchomości faktycznie wykorzystywane były jako tereny rolne. O rolnym wykorzystaniu tego gruntu świadczyć mogą chociażby zapisy w ewidencji gruntów (ŁIV- łąki trwałe, RTVb- grunty rolne) jak również fakt uiszczania podatku rolnego za przedmiotowe działki. Uchwała Nr XXXV/208/2005 Rady Gminy Jeżów Sudecki z dnia 28 grudnia 2005 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Jeżów Sudecki, opublikowana w Dzienniku Urzędowym Województwa Dolnośląskiego Nr 37, poz. 574 ze zm., zmieniła przeznaczenie działki, która została oznaczona symbolem RM, MN, U tj.: "obszar istniejącego i projektowanego zainwestowania wiejskiego, zabudowy mieszkaniowej i usługowej położony w centralnej części wsi (...)". W wyniku zmiany przeznaczenia działki z rolnej na budowlaną jej wartość wzrosła. Zawiadomieniem z dnia 20 czerwca 2007 r. strona została poinformowana o wszczętym postępowaniu w sprawie określenia wysokości opłaty planistycznej.
W realiach niniejszej sprawy uchwałą Rady Gminy Jeżów Sudecki z dnia 28 grudnia 2005 r. ustalono stawkę procentową służącą naliczaniu opłaty planistycznej w wysokości 30%. W trakcie prowadzonego postępowania przedłożono sporządzony przez rzeczoznawcę majątkowego operat szacunkowy na podstawie, którego została naliczona opłata planistyczna w wysokości 7.117,80. Przy sporządzaniu operatów szacunkowych rzeczoznawca oparł się na faktycznym sposobie wykorzystania nieruchomości przed uchwaleniem planu. Według stanu na 23 marca 2006 r. nieruchomość wyceniania (dz. nr [...] o pow. 0,1792ha) nie została jeszcze wydzielona z działek nr [...] o łącznej pow. 1,3969 ha i stanowiła część użytków rolnych-gruntów ornych. Mając więc na względzie cel wyceny i obowiązujące przepisy prawa wskazano, że opis nieruchomości odnosi się do stanu przed podziałem.
Następnie organ pierwszej instancji wskazał w uzasadnieniu, że określając wartość nieruchomości nr [...] o przeznaczeniu rolnym o łącznej pow. 1,3969 ha, rzeczoznawca zastosował podejście porównawcze, metodę porównywania parami. Przy wycenie gruntu ustalono, że według przeznaczenia sprzed zmiany planu - przedmiotowy teren oznaczony był jako "teren upraw polowych, łąk i pastwisk". Wielkość natomiast wag poszczególnych cech rynkowych przyjętych do wyceny nieruchomości o przeznaczeniu rolnym, ustalono na podstawie badania rynku i analizy cen transakcyjnych. Rzeczoznawca wzięła przy tym pod uwagę takie atrybuty jak - położenie nieruchomości, uzbrojenie, jakość drogi dojazdowej, wielkość i kształt działki, topografię działki - mające wpływ na ustalenie wartości działki, określając przy tym wagę cech i zakres kwotowy za 1m2. Ze zbioru transakcji nieruchomości gruntowych o przeznaczeniu rolnym, które zawarto na terenie Gminy J. wybrano trzy, które charakterem najbardziej odpowiadają wycenianej nieruchomości. Zaktualizowane ceny transakcji wyniosły kolejno: 8,89zł/1m2, 10,95zł/1m2, 15,07zł/1m2 i miały miejsce w czerwcu, styczniu i we wrześniu 2006 roku. Analizując transakcje na rynku nieruchomości gruntów o przeznaczeniu rolnym w Gminie J., zbadano nadto trend zmiany ceny ze względu na upływ czasu, ustalono, że w analizowanym okresie następuje ciągły, nieznaczny wzrost cen nieruchomości o przeznaczeniu rolnym, który wynosi +0,51% miesięcznie. Po ustaleniu wartości poprawek (+1,28 +2,23 -2,87) rzeczoznawca wyliczył wartość rynkową 1m2 gruntu na kwotę: 11,85zł/1m2, co stanowi średnią ważoną z wartości cząstkowych określonych w trzech parach porównawczych. Mając na względzie powyższe ustalono, że wartość gruntu nieruchomości nr [...] wynosi 165.532.65 zł, natomiast wartość gruntu nieruchomości nr [...] wynosi 21.235,20 zł, przyjęto: 21.235,00 zł.
Określając wartość nieruchomości nr [...] o przeznaczeniu budowlanym o łącznej pow. 1,3969 ha rzeczoznawca zastosował podejście porównawcze, metodę porównywania parami. Wielkość wag poszczególnych cech rynkowych uwzględnionych do wyceny nieruchomości o przeznaczeniu budowlanym przyjęto na podstawie badania rynku i analizy cen transakcyjnych. Rzeczoznawca wziął więc pod uwagę takie atrybuty jak - lokalizacja ogólna, lokalizacja szczególna, wielkość i kształt, topografia terenu, dojazd, uzbrojenie - mające wpływ na określenie wartości działki, ustalając wagę cech i zakres kwotowy za 1m2. Ze zbioru transakcji nieruchomości gruntowych o przeznaczeniu rolnym, które zawarto na terenie Gminy Jeżów Sudecki wybrano trzy, które charakterem najbardziej odpowiadały wycenianej nieruchomości. Zaktualizowane ceny transakcji wyniosły kolejno: 22,05zł/1m2, 22,00zł/1m2, 19,56zł/1m2. Analizując transakcje na rynku nieruchomości gruntów o przeznaczeniu budowlanym w Gminie J., zbadano trend zmiany ceny ze względu na upływ czasu, ustalono, że w analizowanym okresie następuje wzrost cen nieruchomości o przeznaczeniu budowlanym, który wynosi +3,41% miesięcznie. Po ustaleniu wartości poprawek (+4,40 +3,17 +4,09) rzeczoznawca wyliczyła wartość rynkową 1m2 gruntu na kwotę: 25,09zł/1m2, co stanowi średnią ważoną z wartości cząstkowych określonych w trzech parach porównawczych. Stosownie do powyższego uznano, że wartość gruntu nieruchomości nr [...] wynosi 350.482,21 zł, a wartość nieruchomości nr [...] - 44.961,28 zł, przyjęto - 44.961,00 zł.
W konsekwencji, ustalając w niniejszej sprawie wysokość renty planistycznej od wartości nieruchomości po uchwaleniu planu (na dzień zbycia) odjęto wartość nieruchomości przed uchwaleniem planu (na dzień zbycia), co dało kwotę 23.726,00 zł, którą to z kolei pomnożono przez obowiązująca stawkę renty planistycznej. W ten sposób przyjęto, że G. P.-L. za zbycie nieruchomości [...] jest zobowiązana do zapłaty kwoty 7.117.80 zł.
Odwołanie od powyższej decyzji złożyła G. P.-L. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania w sprawie. Kwestionowanej decyzji zarzucono naruszenie art. 36 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w szczególności przez uznanie, że dla zachowania terminu do wydania decyzji ustalającej opłatę z tytułu wzrostu wartości nieruchomości wystarczające jest wszczęcie postępowania administracyjnego w terminie 5 lat od uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i przez nieuwzględnienie okresu przedawnienia prawa do wydania decyzji, wynikającego z art. 36 tej ustawy i z art. 68 § 1 oraz 21 § 1 ust. 2 ustawy Ordynacja podatkowa, a ponadto naruszenie przepisów postępowania w związku z pominięciem w sprawie przepisów ordynacji podatkowej.
W ocenie strony odwołującej się opłata planistyczna posiada cechy podatku, o którym mowa w art. 6 Ordynacji podatkowej, tzn. jest świadczeniem publicznoprawnym, nieodpłatnym, przymusowym i bezzwrotnym na rzecz jednostki samorządu terytorialnego i jako klasyczny przykład zobowiązania podatkowego powstaje z chwilą doręczenia stronie decyzji konstytutywnej ustalającej wysokość zobowiązania. Natomiast zgodnie z art. 68 § 1 ordynacji podatkowej zobowiązanie podatkowe nie powstaje w ogóle, jeżeli decyzja ustalająca to zobowiązanie została doręczona po upływie 3 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy.
Wskazano, że przedmiotowa opłata podlega reżimowi przedawnienia na zasadach określonych w ustawie Ordynacja podatkowa. W ocenie G. P.-L. skuteczne zgłoszenie roszczenia o zapłatę jednorazowej opłaty może nastąpić dopiero w dacie doręczenia decyzji określającej jej wysokość. Samo wszczęcie postępowania (w 2007 r.) w sprawie ustalenia jednorazowej opłaty nie może być uznane za zgłoszenie roszczenia o jej zapłatę, choćby z tego powodu, że nie jest jeszcze znana jej wysokość.
Zdaniem strony odwołującej się, skoro przedawnienie prawa do wydania decyzji konstytutywnej oznacza brak możliwości powstania zobowiązania podatkowego, do którego zaistnienia potrzebne jest doręczenie indywidualnego aktu administracyjnego, to wydanie spornej decyzji należy uznać za spóźnione. Doręczenie skarżącej przedmiotowej decyzji o ustaleniu wysokości podatku (opłaty planistycznej) nastąpiło bowiem już po dacie 31 grudnia 2009 r., co też oznacza, że decyzja ustalająca została doręczona po upływie 3 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy - dzień uprawomocnienia się uchwały nr XXXV/208/2005 , czyli 23 marca 2006 r. Z tych też względów - w ocenie odwołującej się - Wójt Gminy nie mógł wydać zaskarżonej decyzji w sprawie, a wydana winna zostać uchylona. Odmienna natomiast interpretacja przepisów art. 36 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym i art. 68 § 1 oraz 21 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej prowadziłaby do naruszenia podstawowych reguł określonych w art. 35 § 3 KPA, oraz do powstania niedopuszczalnej sytuacji, kiedy to obywatel latami musiałby żyć w niepewności finansowej i w oczekiwaniu na decyzję organu administracji.
Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Jeleniej Górze decyzją z dnia [...] czerwca 2011 r. ([...]) podjętą na podstawie art. 138 § 1 ust. 1 kodeks postępowania administracyjnego w związku z art. 36 ust. 4 i art. 37 ust. 3 i 4 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.) i § 30 uchwały Nr XXXV/208/2005 Rady Gminy Jeżów Sudecki z dnia 28 grudnia 2005 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Jeżów Sudecki, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
Kolegium wskazało, że w przedmiotowym postępowaniu istotne było ustalenie, iż doszło do wzrostu wartości nieruchomości, a wzrost ten spowodowany był uchwaleniem planu zagospodarowania przestrzennego - oznaczającym zmianę przeznaczenia danej nieruchomości. W ocenie organu II instancji okoliczność wzrostu wartości nieruchomości objętej niniejszym postępowaniem miała charakter niewątpliwy. Nieruchomość ta posiadała bowiem przeznaczenie jako teren upraw polowych, łąk i pastwisk. Po uchyleniu poprzednio obowiązującego planu nadal wykorzystywana była w ten sam sposób - tj. na cele rolne. W wyniku natomiast wejścia w życie uchwały Nr XXXV/208/2005 Rady Gminy Jeżów Sudecki w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Jeżów Sudecki doszło do zmiany przeznaczenia działek, które zostały oznaczone symbolem planu RM, MN, U, co oznacza "obszar istniejącego i projektowanego zainwestowania wiejskiego, zabudowy mieszkaniowej i usługowej położony w centralnej części wsi". Bezsprzecznym przy tym było to, iż wobec uchwalenia planu zagospodarowania przestrzennego doszło do zwiększenia wartości nieruchomości. Wzrostu natomiast wartości nieruchomości spowodowanej uchwaleniem planu zagospodarowania przestrzennego, jak również jego wysokości, skarżąca nie kwestionowała, a opinia biegłej, na podstawie której organ pierwszej instancji dokonał ustaleń faktycznych, jak również podjął rozstrzygnięcie, była prawidłowa i wiarygodna.
Zdaniem Kolegium biegła prawidłowo ustaliła faktyczny sposób wykorzystywania nieruchomości przed wejściem w życie planu zagospodarowania przestrzennego i podkreśliła, iż na nieruchomości stanowiącej działki [...] przed wejściem w życie planu zagospodarowania przestrzennego dopuszczalna była zabudowa siedliskowa, a ponadto, co do działki [...] właściciel uzyskał decyzję o warunkach zabudowy, decyzję o pozwoleniu na budowę, a ponadto na działce tej rozpoczęto roboty ziemne.
W dalszej części uzasadnienia Kolegium za bezpodstawny uznało podniesiony w odwołaniu zarzut, iż nastąpiło przedawnienie zobowiązania do zapłaty opłaty planistycznej. Podzieliło przy tym pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego, wyrażony w wyroku z dnia 3 września 2004 r. (sygn. akt OSK 520/04), że "1. Do ustalenia jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości, o której mowa w art. 36 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 1999 r., Nr 15, poz. 139 ze zm.), nie mają zastosowania przepisy Ordynacji podatkowej. 2. Wszczęcie postępowania o ustalenie tej opłaty może nastąpić w terminie 5 lat od dnia, w którym miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego lub jego zmiana stały się obowiązujące", wywodząc, że jakkolwiek "renta planistyczna ma cechy podatku w świetle art. 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.), tzn. jest świadczeniem publicznoprawnym, nieodpłatnym, przymusowym i bezzwrotnym na rzecz jednostki samorządu terytorialnego, ale wbrew wymaganiom przywołanej normy prawnej nie wynikającym z ustawy podatkowej".
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu złożyła G. P.-L. wnosząc o:
1) wystąpienie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, na podstawie art. 193 Konstytucji RP, z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego
- czy przepis art. 37 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w zakresie, w jakim stwarza 5 letni stan niepewności, czy w ogóle obywatel będzie zobowiązany do zapłaty tzw. renty planistycznej jest zgodny z art. 2 w zw. z art. 84 Konstytucji RP i nie narusza zasady ochrony zaufania jednostki do państwa i stanowionego przez nie prawa;
- czy przepis art. 37 ust. 4 tej ustawy w zakresie, w jakim pozostawia swobodę organowi administracji przy wyborze właścicieli nieruchomości w stosunku, co, do których wszczyna się postępowanie o ustalenie tzw. renty planistycznej jest zgodny z art. 2 w zw. z art. 84 Konstytucji RP;
2) zawieszenie postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym we Wrocławiu do chwili rozstrzygnięcia ww. pytań prawnych przez Trybunał Konstytucyjny, ewentualnie o:
3) uchylenie zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Jeleniej Górze oraz decyzji organu I instancji,
4) zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Zaskarżonej decyzji zarzucono obrazę:
- art. 2 w zw. z art. 84 Konstytucji RP poprzez zastosowanie przepisu art. 37 ust. 4 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. 2003 r. Nr 80 poz. 717 ze zm., zwanej dalej ustawą, art. 2 w zw. 32 ust. 1 w zw. z art. 84 Konstytucji RP poprzez zastosowanie przepisu art. 37 ust. 4 ustawy, art. 68 § 1 oraz 21 § 1 pkt 2 ustawy Ordynacja podatkowa (Dz.U. 2005 r. Nr 8 poz. 60), względnie art. 118 kodeksu cywilnego (Dz.U.1964, Nr 16 poz. 93) poprzez ich niezastosowanie, art. 37 ust. 3 i 4 ustawy poprzez przyjęcie błędnej wykładni, iż "zgłoszenie roszczenia" jest tożsame z poinformowaniem strony o wszczęciu postępowania administracyjnego, a nie z faktem wydania decyzji określającej precyzyjnie roszczenie.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Jeleniej Górze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację i wywody prawne zawarte w kwestionowanej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny uznając skargę za niezasadną wskazał, że wniosek o wystąpienie – na podstawie art. 193 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej – z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego, dotyczącym zgodności przepisu art. 37 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w zakresie we wniosku wskazanym z art. 2 w związku z art. 84 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z jednoczesnym zawieszeniem postępowania sądowoadministracyjnego nie zasługiwał na uwzględnienie. Kwestie, które miały by być – zgodnie z treścią wniosku zawartego w skardze – przedmiotem oceny Trybunału Konstytucyjnego, były już wielokrotnie rozważane przez przedstawicieli nauki, sądy administracyjne orzekające w sprawach. Poglądy prezentowane w tym względzie pozwoliły ukształtować bezwzględnie akceptowane stanowisko, uznające legalność 5 letniego terminu przyznawanego organom wykonawczym samorządu gminnego, liczonego od dnia, w którym plan miejscowy albo jego zmiana stały się obowiązujące, do zgłoszenia roszczenia uiszczenia opłaty zwanej rentą planistyczną, o której mowa w art. 36 ust. 4 powoływanej wcześniej ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz uznające absolutnie obligatoryjny charakter czynności tego organu, uwzględnionej w powołanym przepisie, wynikający z przyjętego przez ustawodawcę sformułowania "pobiera jednorazową opłatę".
Interpretacja tak kategorycznego zapisu nie budzi w ocenie Sądu I instancji żadnych wątpliwości, nawet przy ograniczeniu się do zasad wykładni językowej i funkcjonalnej. Konieczność wypełnienia tego obowiązku jest też skorelowana z treścią art. 15 ust. 2 pkt 12 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w którym w katalogu obowiązkowych zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego uwzględniono stawki procentowe, na podstawie których ustala się opłatę, o której mowa w art. 36 ust. 4 tej ustawy (np. wyrok TK z dnia 9 lutego 2010r., sygn. akt P 58/08, OTK-A 2010/2/9).
W ocenie Sądu I instancji nie można zaaprobować zarzutów skargi, sugerujących – w obowiązującym stanie prawnym – możliwość dowolnego typowania przez organ samorządu gminnego z kręgu podmiotów znajdujących się w sytuacji odpowiadającej hipotezie normy zawartej w przepisie art. 36 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, tych od których zostanie pobrana jednorazowa opłata, określona w tym przepisie. Realizacja tego obowiązku przez wójta, burmistrza albo prezydenta miasta podlega nadzorowi właściwej Regionalnej Izby Obrachunkowej.
Sąd I instancji wyjaśnił ponadto, że w świetle ugruntowanego orzecznictwa nie budzi wątpliwości, iż warunek, o którym mowa w przepisie art. 37 ust. 3 w związku z ust. 4 powołanej wcześniej ustawy jest przez właściwy organ administracji publicznej spełniony, jeżeli przed upływem terminu 5 lat od dnia, w którym plan miejscowy, albo jego zmiana stały się obowiązujące właściciel zbytej nieruchomości, której wartość wzrosła w związku z działaniami planistycznymi gminy, został skutecznie zawiadomiony o wszczęciu postępowania w sprawie ustalenia wysokości jednorazowej opłaty z tego tytułu. W rozpoznawanej sprawie ustawowy termin do zgłoszenia roszczenia został przez Wójta Gminy Jeżów Sudecki zachowany, bowiem miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego Gminy Jeżów Sudecki, uchwalony uchwałą Nr XXXV/208/2005 Rady Gminy Jeżów Sudecki z dnia 28 grudnia 2005 r., w którym przedmiotową nieruchomość objęto "obszarem istniejącego i projektowanego zainwestowania wiejskiego, zabudowy mieszkaniowej i usługowej, położonym w centralnej części wsi", co skutkowało wzrostem jej wartości, nabył moc obowiązującą w dniu 23 marca 2006 r., a zawiadomienie o wszczęciu w dniu 20 czerwca 2007 r. z urzędu postępowania w sprawie ustalenia opłaty planistycznej zostało doręczone G. P.-L. w dniu 7 lipca 2007r. Niezasadne są przy tym, zdaniem Sądu I instancji twierdzenia pełnomocnika skarżącej dotyczące przedawnienia przedmiotowego roszczenia ze względu na treść art. 118 kodeksu cywilnego lub art. 68 § 1 i art. 21 § 1 pkt 2 ustawy – Ordynacja podatkowa. Na brak możliwości stosowania przepisów kodeksu cywilnego do jednorazowej opłaty, w której mowa w art. 36 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym wskazywał już Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 26 czerwca 2001 r. (sygn. akt III CZP 30/07, OSN 2002/2/16).
Zgodnie z treścią art. 36 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, jeżeli w związku z uchwaleniem planu miejscowego albo jego zmianą wartość nieruchomości wzrosła, a właściciel lub użytkownik wieczysty zbywa tę nieruchomość, wójt, burmistrz albo prezydent miasta pobiera jednorazową opłatę ustaloną w tym planie, określoną w stosunku procentowym do wzrostu wartości nieruchomości. Opłata ta jest dochodem własnym gminy. Wysokość opłaty nie może być wyższa niż 30 % wzrostu wartości nieruchomości.
Wysokość opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości, o której mowa w powyższym przepisie, ustala się na dzień jej sprzedaży. Wzrost wartości nieruchomości stanowi różnicę między wartością nieruchomości określoną przy uwzględnieniu przeznaczenia terenu obowiązującego po uchwaleniu lub zmianie planu miejscowego a jej wartością, określoną przy uwzględnieniu przeznaczenia terenu, obowiązującego przed zmianą tego planu, lub faktycznego sposobu wykorzystywania nieruchomości przed jego uchwaleniem (art. 37 ust. 1 powyższej ustawy).
Stosownie do przepisu art. 37 ust. 11 cytowanej ustawy, zasady określania wartości nieruchomości oraz osoby uprawnione do określania tej wartości zawierają przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami oraz w związku z delegacją ustawową zawartą w art. 159 tej ustawy, przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego.
W myśl postanowień art. 149 ustawy o gospodarce nieruchomościami, przepisy od art. 149-159 stosuje się do wszystkich nieruchomości bez względu na ich rodzaj, położenie i przeznaczenie, a także bez względu na podmiot własności i cel wyceny, jedynie z wyłączeniem określania wartości nieruchomości w związku z realizacją ustawy o scalaniu i wymianie gruntów. Ustalenia wartości nieruchomości dokonuje rzeczoznawca majątkowy, sporządzając na piśmie opinię o wartości nieruchomości w formie operatu szacunkowego (art. 156 ust. 1 i art. 154 ust 1 powyższej ustawy).
Sąd I instancji zaznaczył, że przedmiotowa nieruchomość, należąca do terenu stanowiącego działki oznaczone numerem [...], zgodnie z ustaleniami poprzednio obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Jeżów Sudecki, zatwierdzonego uchwałą Rady Gminy Jeżów Sudecki Nr XV/65/92 z dnia 30 stycznia 1992 r. (Dz.Urz. Woj. Jeleniogórskiego Nr 9, poz. 81) przeznaczona była pod uprawy polowe, łąki i pastwiska.
Plan ten utracił moc obowiązującą z dniem 31 grudnia 2003 r. stosownie do postanowienia art. 87 ust. 3 powoływanej wcześniej ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Uchwalony przez Radę Gminy Jeżów Sudecki w dniu 28 grudnia 2005 r. uchwałą Nr XXXV/208/2005 miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego Gminy Jeżów Sudecki zmienił przeznaczenie przedmiotowego terenu, oznaczając go symbolami RM, MN, U jako "obszar istniejącego i projektowanego zainwestowania wiejskiego, zabudowy mieszkaniowej i usługowej, położony w centralnej części wsi".
Sąd I instancji zwrócił uwagę, że w § 30 tej uchwały Rada Gminy Jeżów Sudecki ustaliła stawkę procentową, na podstawie której ustala się opłatę, o której mowa w art. 36 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w wysokości 30%.
Zdaniem Sądu I instancji istotne jest również to, że mimo utrzymywania charakteru rolnego przedmiotowej działki – o czym świadczą zapisy istniejące w ewidencji gruntów i fakt uiszczania przez jej właściciela podatku rolnego – jeszcze przed wejściem w życie uchwały planistycznej z 28 grudnia 2005 r. Nr XXXV/208/2005 dopuszczalna była na niej zabudowa siedliskowa a właściciel działki uzyskał stosowną decyzję o warunkach zabudowy i decyzję o pozwoleniu na budowę. Na działce rozpoczęto też roboty ziemne.
Wobec zapisów przyjętych dla przedmiotowej działki we wskazanej powyżej uchwale Rady Gminy Jeżów Sudecki konieczne było ustalenie, czy powyższa zmiana przeznaczenia miała rzeczywiście wpływ na zmianę wartości nieruchomości. W tej kwestii Sąd I instancji, podzielił stanowisko organów. Sąd I instancji wyjaśnił, że ze sporządzonego na potrzeby niniejszego postępowania operatu szacunkowego wynika, że biegła w sposób prawidłowy dokonała wyceny działki nr [...], dla której zastosowała metodę porównywania parami. Sąd I instancji podkreślił, że przyjęte dla potrzeb wyceny tejże działki, nieruchomości, odpowiadają pojęciu nieruchomości podobnej, przez którą należy rozumieć nieruchomość porównywalną z nieruchomością stanowiącą przedmiot wyceny ze względu na jej położenie, stan prawny, przeznaczenie, sposób korzystania oraz inne cechy wpływające na jej wartość (art. 4 pkt 16 ustawy o gospodarce nieruchomościami). W realiach niniejszej sprawy dla potrzeb wyceny przedmiotowej nieruchomości biegła przedstawiła rynek nieruchomości podobnych z uwzględnieniem ich przeznaczenia w nowym miejscowym planie, to jest nieruchomości o przeznaczeniu budowlanym.
W stosunku natomiast do cech różniących nieruchomości zastosowała współczynniki korygujące. Powyższe zaś koresponduje z powinnością zastosowania współczynnika korygującego w sytuacji, gdy wystąpią odmienności wycenianej nieruchomości z działkami przyjętymi do porównania. W takim bowiem przypadku wycena określająca wartość podlega stosownej korekcie opartej na wychwyceniu istotnych różnic, czyli takich, które mogą wpływać na wartość.
W ocenie Sądu I instancji w sposób prawidłowy określona też została wartość przedmiotowej nieruchomości przed uchwaleniem planu miejscowego zmieniającego jej przeznaczenie, przy ustalaniu której biegła uwzględniła faktyczny sposób jej wykorzystywania i możliwość zrealizowania zabudowy siedliskowej.
Sąd I instancji przyjął, że przedłożony w niniejszej sprawie operat szacunkowy został sporządzony w sposób prawidłowy. Przy wycenie nie został bowiem pominięty żaden z istotnych elementów, który mógł mieć istotny wpływ na zmianę wartości nieruchomości nr [...], ponadto wszystkie transakcje służące jako materiał porównawczy zostały dobrane z należytą starannością i w sposób wyczerpujący na potrzeby niniejszego operatu opisane. Wynik natomiast dokonanej wyceny jest zrozumiały i służy celom, dla których został sporządzony. Przedłożoną opinię Sąd I instancji uznał za zupełną, logiczną i wiarygodną, która odzwierciedla w sposób rzeczywisty wzrost wartości nieruchomości wywołany uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Sąd I instancji wskazał, że jej prawidłowość w dniu 28 grudnia 2005 r. nie była kwestionowana przez skarżącą.
Sąd I instancji wskazał, że skoro – jak wynika z prawidłowo sporządzonego operatu szacunkowego – wzrost wartości przedmiotowej działki wynosił 23.726 zł, a w uchwale Rady Gminy Jeżów Sudecki Nr XXXV/208/2005 stawka procentowa renty planistycznej została określona na 30%, to prawidłowe było ustalenie przedmiotowej opłaty w kwocie 7.117,80 zł.
Sąd I instancji wskazał, że zbycie przedmiotowej nieruchomości nastąpiło przed upływem pięciu lat od dnia, w którym plan miejscowy stał się obowiązujący. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika bowiem, że uchwała planistyczna Rady Gminy Jeżów Sudecki z dnia 28 grudnia 2005 r. Nr XXXV/2008/2005 weszła w życie 23 marca 2006 r., a sprzedaż przedmiotowej nieruchomości nastąpiła w dniu 29 grudnia 2006 r. (akt notarialny – repertorium A numer [...]).
Odnosząc się do zawartych w skardze zarzutów dotyczących nadmiernej zwłoki, jakiej dopuścił się Wójt Gminy Jeżów Sudecki przy załatwianiu przedmiotowej sprawy, należy stwierdzić, uwzględniając fakt wszczęcia postępowania w dniu 20 czerwca 2007 r., że istotnie organ pierwszej instancji uchybił wymogowi terminowemu, wynikającemu z przepisów art. 35 i 36 kodeksu postępowania administracyjnego. W uznaniu Sądu I instancji uchybienie to o charakterze procesowym nie mogło mieć istotnego wpływu na wynik sprawy, a w konsekwencji determinować oceny Sądu, przyjętej w tej sprawie.
Niezależnie od tego Sąd I instancji zwrócił uwagę, że skarżąca, mimo reprezentowania jej w administracyjnym postępowaniu instancyjnym przez profesjonalnego pełnomocnika nie skorzystała z ustawowych środków prawnych umożliwiających skuteczne przeciwdziałanie czy zwalczanie bezczynności organu administracji publicznej w sprawie administracyjnej, określonych w art. 37 kodeksu postępowania administracyjnego (w brzmieniu obowiązującym przed dniem 11 kwietnia 2011 r.) i nie skierowała do organu wyższego stopnia zażalenia na niezałatwienie sprawy w ustawowo określonym terminie przez Wójta Gminy Jeżów Sudecki.
Skargę kasacyjną od powyższego orzeczenia wniosła G. P.-L. i zaskarżając orzeczenie w całości zarzuciła:
I. naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie niekonstytucyjnych przepisów ustawowych jako podstawy materialnoprawnej zaskarżonego orzeczenia tj. art. 37 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w zw. z art. 84 Konstytucji RP,
II. naruszenie przepisów o postępowaniu w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 174 pkt 2 ustawy p.p.s.a., tj. art. 141 § 4 tej ustawy, przez nieodniesienie się do zarzutów skarżącej i niewyjaśnienie kwestii kluczowych w sprawie.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżąca wskazała, że WSA nie zastosował ani przepisów materialnych o przedawnieniu roszczeń art. 118 i następne kodeksu cywilnego ani przepisów art. 68 § 1 i 21 § 2 ust. 1 ordynacji podatkowej. Sąd dokonał błędnej wykładni przepisów art. 37 ust. 3 i 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym stwierdzając, ze przedmiotowe roszczenie nie przedawni się nigdy. W ocenie skarżącej przepis art. 37 ust. 3 i 4 ustawy planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w zakresie w jakim ustala termin 5 lat na zgłoszenie roszczenia o zapłatę renty planistycznej jest sprzeczny z przepisami art. 2 i art. 84 Konstytucji RP, które wyrażają zasadę ochrony zaufania jednostki do państwa i stanowionego przez nie prawa. Skarżąca powołała się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 2 kwietnia 2007 r., w którym Trybunał stwierdził, że art. 98 ust. 4 w związku z art. 145 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami w brzmieniu obowiązującym od dnia 15 lutego 2000 r. do dnia 21 września 2004 r. narusza zasadę ochrony zaufania jednostki do państwa i stanowionego przez nie prawa, wynikającą z art. 2 w zw. z art. 84 Konstytucji. Tymczasem przepis art. 37 ust. 3 i 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym stwarza bardzo długi i niczym nieuzasadniony stan niepewności, po pierwsze co do samego obowiązku uiszczenia renty planistycznej oraz po trzecie co do samej wysokości renty planistycznej. Ten stan niepewności pogłębia dodatkowo wykładnia przepisu art. 37 ust. 3 i 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym stosowanej przez organy gminy, znajdująca oparcie w orzecznictwie sądowym, która zakłada że przez "zgłoszenie roszczenia" należy rozumieć zawiadomienie strony o wszczęciu postępowania administracyjnego zmierzającego do ustalenia wysokości renty planistycznej. Stosowana wykładnia doprowadziła do nieakceptowanej w państwie prawa sytuacji, ze pomiędzy zawiadomieniem skarżącej o wszczęciu postępowania administracyjnego zmierzającego do ustalenia wysokości renty planistycznej a wydaniem decyzji ustalającej wysokość renty planistycznej upłynęły prawie 4 lata, decyzja została doręczona skarżącej po upływie 5 lat od dnia uprawomocnienia się uchwały Rady Gminy w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Skarżąca kasacyjnie podniosła także, że iluzję zasady równości wobec prawa, zwłaszcza w kontekście brzmienia art. 84 Konstytucji stanowi sankcjonowanie dowolności dochodzenia roszczeń z tego samego tytułu prawnego przez organ administracji. Naruszenie zasady równości wiąże się ze swoistym podziałem właścicieli nieruchomości na tych od których pobrano renty planistyczne względem tych, od których zaniechano egzekwowania tego obowiązku. Winna ona obciążać w równym stopniu wszystkich współwłaścicieli którzy zyskali na przyjęciu nowego planu. Takie postępowanie rażąco godzi w zasady wyrażone w art. 2, 32 ust.1 w zw. Z art. 84 Konstytucji. Skarżąca podniosła także, że nie kwestionuje ustaleń stanu faktycznego, tymczasem sąd I instancji poświęca temu zagadnieniu większość uzasadnienia. Wbrew art. 141§4 ppsa zasadnicza wątpliwość, która wyłoniła się nie została od strony merytorycznej wyjaśniona.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.Nr 153, poz.1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu bierze jednak pod rozwagę nieważność postępowania – z przyczyn wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a. Przesłanki nieważności w sprawie nie zaistniały, zatem Sąd rozpoznał wniesioną skargę kasacyjną w granicach podniesionych przez stronę zarzutów, które okazały się nieuzasadnione.
Przede wszystkim nie można podzielić zarzutu skargi kasacyjnej naruszenia, przez sąd orzekający w sprawie, art. 37 ust.3 i 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w związku z tym, że Sąd przyjął, iż do ustalenia opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości w wyniku uchwalenia (zmian) miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie stosuje się przepisów ustawy - Ordynacja Podatkowa. Sąd prawidłowo zinterpretował w tym kontekście normę prawną art. 36 ust.4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, zasadnie wychodząc z założenia, że opłata na rzecz gminy jest szczególnego rodzaju dochodem gminy mieszczącym się pośród innych – obok m.in. podatków i opłat – dochodów gminy, o których mowa w art.54 ust.2 pkt 6 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym( Dz.U 2001.142.1591 ze zm.)
Co prawda przedmiotowa opłata na rzecz gminy (renta planistyczna) ma cechy podatku w świetle art.6 ustawy – Ordynacja podatkowa, tzn. jest świadczeniem publicznoprawnym, nieodpłatnym, przymusowym i bezzwrotnym na rzecz jednostki samorządu terytorialnego, ale nie wynikającym z ustawy podatkowej. Za taką trudno byłoby bowiem uznać ustawę o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Z przepisów ostatnio zacytowanej ustawy nie tylko nie wynika wprost, iż zamiarem ustawodawcy było nadanie przedmiotowej opłacie statusu podatku, ale nie ma podstaw do tego, aby fakt ten domniemywać i w konsekwencji stosować do tej opłaty przepisy Ordynacji podatkowej. Tym bardziej, że opłata, o której mowa, nie ma jednoznacznie charakteru fiskalnego, cechy doktrynalnie uznawanej za cechę wyrażającą istotę podatku. Obowiązek opłaty, o której mowa, powstaje jako wynik prowadzenia przez gminę określonej polityki przestrzennej. Tym samym opłata z tytułu wzrostu wartości nieruchomości w wyniku uchwalenia (zmiany) miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego mimo cech upodobniających ją do podatku, wykazuje także różnice w odniesieniu do niego.
W związku z tym, że przy ustalaniu opłaty, o której mowa w art.36 ust.3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, zastosowanie mają przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, a nie Ordynacji podatkowej nie znajduje usprawiedliwienia kolejny zarzut skargi kasacyjnej przedstawiony w jej uzasadnieniu, opierający się na twierdzeniu naruszenia przez Sąd przepisu art.68 § 1 i 21 § 2 ust. 1 Ordynacji podatkowej w związku z ustaleniem przedmiotowej opłaty skarżącej mimo, że w myśl tego przepisu zobowiązanie podatkowe nie powstaje jeśli ostateczna decyzja je ustalająca, zostanie doręczona stronie po upływie 3 lat, czy nawet mając na uwadze przepis szczególny ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (art.36 ust.6 ust. i 7) po upływie 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego w którym powstał obowiązek podatkowy.
Termin wnoszenia roszczeń z tytułu wzrostu lub obniżenia wartości nieruchomości w związku z uchwaleniem (zmianą) miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego jest terminem w równym stopniu dotyczącym roszczeń właściciela nieruchomości w stosunku do gminy w związku z obniżeniem wartości nieruchomości jak i gminy do właściciela w związku ze wzrostem wartości nieruchomości. Świadczenia te stanowią o systemie wzajemnych rozliczeń gminy i właściciela z tytułu zmiany wartości nieruchomości i nie różnią się od strony materialnoprawnej. Inny jest jednak tryb ich dochodzenia. Roszczenia właściciela nieruchomości w stosunku do gminy są z woli ustawodawcy dochodzone na drodze cywilnoprawnej, natomiast roszczenia gminy w stosunku do właściciela (użytkownika wieczystego) nieruchomości w trybie publicznoprawnym. 5-letni termin dochodzenia roszczeń dotyczy więc w równym stopniu obu podmiotów wzajemnych rozliczeń z tytułu wzrostu lub obniżenia wartości nieruchomości, niezależnie od drogi, którą dla ich dochodzenia przewiduje ustawodawca. Gmina jest uprawniona do "wnoszenia" roszczeń z tytułu wzrostu wartości nieruchomości w takim samym terminie jak działający na drodze cywilnoprawnej właściciel (użytkownik wieczysty) . Wnoszenie roszczeń, wówczas gdy te są wymagalne w trybie publicznoprawnym jest równoznaczne z wszczęciem postępowania administracyjnego ( por. wyrok NSA z 3.09.2004 r., OSK 520/04). Choć, w myśl art.36 ust.9 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym wójt, burmistrz, prezydent miasta winien ustalić przedmiotową opłatę bezzwłocznie po otrzymaniu wypisu z aktu notarialnego, o którym mowa w art.36 ust.8 ustawy, ale nie może to stanowić uzasadnienia przemawiającego za tym, iż przedmiotowa opłata winna być w terminie 5 lat ustalona decyzją ostateczną. Przepis art. 36 ust. 9, zobowiązujący do niezwłocznego ustalenia opłaty, ma charakter przepisu dyscyplinującego gminę do dochodzenia należności budżetowych w terminie możliwie najkrótszym, który w razie jego nie przestrzegania może narazić organy gminy na odpowiedzialność z tytułu niewywiązania się z obowiązków nałożonych ustawą.
W odniesieniu do zarzutu niekonstytucyjności przepisów art. 37 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, wskazać należy, że powołany przez skarżącą wyrok Trybunał Konstytucyjny z dnia 2 kwietnia 2007 r. SK 19/06 (OTK-A 2007/4/37) nie może być wzięty pod uwagę w rozpoznawanej sprawie. W wyroku tym Trybunał orzekł, że art. 98 ust. 4 w zw. z art. 145 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r o gospodarce nieruchomościami. w brzmieniu obowiązującym od dnia 15 lutego 2000 r. do 21 września 2004 r. jest niezgodny z art. 2 w zw. z art. 84 Konstytucji przez to, że narusza zasadę ochrony zaufania jednostki do państwa i stanowionego przez nie prawa. Na podstawie art. 1 pkt 38 ustawy z 24 sierpnia 2007 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz o zmianie niektórych innych ustaw nadano nowe brzmienie art. 98a ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz dodano do tego przepisu ust. 1a. Przepisy nowelizujące ustawę o gospodarce nieruchomościami weszły w życie 22 października 2007 r. Zasadniczym elementem dokonanej zmiany zasad ustalania opłat adiacenckich związanych ze wzrostem wartości nieruchomości jako konsekwencji jej podziału było wprowadzenie ograniczenia górnej granicy wysokości stawki procentowej opłaty adiacenckiej do wysokości 30% różnicy wartości nieruchomości oraz wprowadzenie zasady, że dla jej ustalenia uchwała rady gminy (oraz stawka) musi obowiązywać już w dniu podziału nieruchomości. To ostatnie było konsekwencją wyroku Trybunału Konstytucyjnego. Nie zajmował się więc Trybunał kwestią wysokości opłaty z tytułu renty planistycznej oraz terminem w jakim może taka renta zostać pobrana od zbywającego nieruchomość objętą nowouchwalonym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Nie można również uznać za słuszny wywodu skargi kasacyjnej dotyczącego niekonstytucyjności przepisu art. 37 ust. 3 i 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Nie można przyjąć także, wbrew twierdzeniu skarżącej, że została naruszona pewność i stabilność prawa, a tym samym przepisy Konstytucji RP. Wbrew twierdzeniu skarżącej, to przepis prawa daje tą stabilność, skoro nie uległ zmianie i jest powszechnie dostępny. Mający zastosowanie w sprawie m.in. przepis art. 36 ust.4 ustawy o planowaniu odnosi wielkość opłaty do ustalonej w planie miejscowym stawki procentowej. W momencie dokonania aktu sprzedaży nieruchomości objętej nowouchwalonym planem skarżąca kasacyjnie wbrew swym twierdzeniom posiadała wiedzę co do możliwych obciążeń. Uchwala Nr XXXV/208/2005 Rady Gminy Jeżów Sudecki z dnia 28 grudnia 2005r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Jeżów Sudecki w § 30 stanowiła wysokość stawki opłaty planistycznej.
Podejmowanie niezbędnych czynności dowodowych celem wykazania wzrostu wartości nieruchomości na skutek uchwalenia planu nie może być postrzegane jako naruszające wskazywane normy Konstytucji.
W sytuacji gdy w jego trakcie organy dopuszczają do bezczynności bądź przewlekłości strona może skorzystać z zagwarantowanej ustawą prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi instytucji skargi na bezczynność, przewlekłość.
Nie można zgodzić się ze skarżącą kasacyjnie, która zarzutu naruszenia art. 141§4 ppsa dopatrzyła się w nadmiernie szerokim wyjaśnianiu kwestii nie podważanych w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.
Zgodnie z art. 134§ 1 ppsa sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołana podstawa prawną.
Stąd w uzasadnieniu wyroku sądu I instancji winny znaleźć się ustalenia i rozważania odnoszące się do całej sprawy, a nie tylko odnoszące się do zarzutów, zawartych w skardze.
Przy czym rozważania winny dotyczyć okoliczności istotnych dla wyniku sprawy.
Mając to wszystko na uwadze orzeczono jak w sentencji z mocy art.184 przywołanej wyżej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło