I SA/Lu 503/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Kwiatek (sprawozdawca), Sędziowie WSA Wiesława Achrymowicz,, WSA Małgorzata Fita, Protokolant Asystent sędziego Anna Strzelec, po rozpoznaniu w dniu 16 października 2013 r. na rozprawie spraw ze skarg C. N. i B. "Ż" Sp. z o.o. na uchwały Rady Miasta B. z dnia [...] Nr [...] w sprawie ustalenia trybu udzielania i rozliczania dotacji oraz trybu i zakresu kontroli ich wykorzystania dla niepublicznych przedszkoli, w tym specjalnych, innych form wychowania przedszkolnego oraz szkól niepublicznych o uprawnieniach szkół publicznych i z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zmiany uchwały w sprawie ustalenia trybu udzielania i rozliczania dotacji oraz trybu i zakresu kontroli i wykorzystania dla niepublicznych przedszkoli, w tym specjalnych, innych form wychowania przedszkolnego oraz szkól niepublicznych o uprawnieniach szkół publicznych. p o s t a n a w i a - umorzyć postępowania sądowe. C. N. i B. Ż. sp. z o.o. z siedzibą w Ł. wniosło skargi na: - uchwałę R. M. B. P. z dnia 20.11.2009 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia trybu udzielania i rozliczania dotacji oraz trybu i zakresu kontroli ich wykorzystywania dla niepublicznych przedszkoli, w tym specjalnych, innych form wychowania przedszkolnego oraz szkół niepublicznych o uprawnieniach szkół publicznych; - uchwałę R. M. B. P. z dnia [...] nr [...] zmieniającą uchwałę z dnia [...] nr [...]. Skarżąca zarzuciła naruszenie art. 90 ustawy z dnia 7.09.1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r., Nr 256, poz. 2572 – dalej: "uso") w związku z § 7 ust. 2; § 8 ust. 4 - 6; § 9 ust. 4 pkt 2 i 3; § 9 ust. 5 - 9 załącznika do uchwały nr [...] z dnia [....] i zmieniającej ją uchwały nr [...] z dnia [...]. poprzez wydanie uchwał z naruszeniem zasad przyznawania i rozliczania dotacji oraz naruszenie art. 94 Konstytucji RP w związku z art. 90 uso i w związku z powyższymi regulacjami uchwały nr [...] i nr [...] poprzez wydanie uchwał z przekroczeniem zakresu delegacji ustawowej. W ocenie skarżącej Spółki, nałożone uchwałami na beneficjenta dodatkowe obowiązki warunkujące przyznanie dotacji (np. rejestracja wniosku i ujmowanie danych związanych z rozliczeniem dotacji w systemie informatycznym) wykraczają poza normę ustawową określoną w art. 90 ust. 4 uso. Zdaniem Spółki, nie znajdują również uzasadnienia w przepisach prawa regulacje dotyczące wstrzymywania przekazywania dotacji, jak i ustalenia dotyczące rozliczenia dotacji w przypadku nadpłaty oraz rozliczania dotacji w oparciu o kryterium celowościowe, a nie podmiotowe (liczba uczniów). Skarżąca podnosiła również, że wbrew regulacjom zaskarżonych uchwał, uso nie przewiduje w związku z kontrolą, o której mowa w art. 90 ust. 3d, składania oświadczeń i udzielania informacji przez dyrektora lub osobę prowadzącą szkołę niepubliczną, a także przeprowadzenie kontroli w oparciu o wgląd do nieograniczonej liczby dokumentów i danych. W ocenie skarżącej, zakres kompetencji kontrolujących określony w ustawie został przez Radę Miasta nadmiernie rozszerzony, doprowadzając do sytuacji, w której uprawnienia kontrolujących zrównano z uprawnieniami organu prowadzącego postępowanie administracyjne. W odpowiedzi na skargi Prezydent M. B. P. wniósł o ich oddalenie. Wskazał, że uchwały będące przedmiotem zaskarżenia straciły moc obowiązującą, w związku z podjęciem w dniu 29.04. 2013 r. przez R. M. B. P. "nowej" uchwały w sprawie ustalenia trybu udzielania i rozliczania dotacji oraz trybu i zakresu kontroli prawidłowości ich wykorzystania dla niepublicznych przedszkoli, w tym specjalnych, innych form wychowania przedszkolnego oraz szkół niepublicznych o uprawnieniach szkół publicznych. Podał, że zaskarżone uchwały, nie wywołały żadnych skutków prawnych, gdyż skarżącemu nie wstrzymano w okresie ich obowiązywania jakiejkolwiek części dotacji, a skarżący nie wykazał, aby w dacie wniesienia skargi, jego interes prawny został naruszony. Na rozprawie w dniu 16.10.2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, na podstawie art. 111 § 2 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej: "ppsa"), postanowił połączyć sprawę I SA/Lu 503/13 i I SA/Lu 504/13 do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył co następuje: Zgodnie z art. 161 § 1 pkt 3 ppsa - Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania sądowego, gdy postępowanie w sprawie z innych przyczyn niż wskazanych w pkt 1 (skuteczne cofnięcie skargi) i pkt 2 (przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków zmarłej strony) stało się bezprzedmiotowe. Z bezprzedmiotowością postępowania mamy do czynienia, gdy w jego toku wystąpi zdarzenie, w następstwie którego przestanie istnieć sprawa sądowoadministracyjna, tj. jeżeli w toku danego postępowania, a przed wydaniem wyroku przestanie istnieć przedmiot postępowania (por. postanowienie NSA z dnia 21.11.2007 r., sygn. akt II FSK 1259/06, LEX nr 494285). Użycie w art. 161 § 1 pkt 3 ppsa zwrotu normatywnego "stało się bezprzedmiotowe" oznacza, że chodzi w nim o przyczynę, która zaistniała dopiero w toku postępowania sądowoadministracyjnego (po wniesieniu skargi do sądu). Jak wynika z akt sprawy zaskarżone do Sądu (maj 2013 r.) akty prawa miejscowego zostały wyeliminowane z obrotu prawnego z dniem 6.06.2013 r., tj z dniem wejścia w życie uchwały R. M. B. P. z dnia [...] nr [...] w sprawie ustalenia trybu udzielania i rozliczania dotacji oraz trybu i zakresu kontroli prawidłowości ich wykorzystania dla niepublicznych przedszkoli, w tym specjalnych, innych form wychowania przedszkolnego oraz szkół niepublicznych o uprawnieniach szkół publicznych, opublikowanej w Dz.U.WL z dnia 23.05.2013r. poz. 2731 ( § 18 i 20 ww uchwały). Skład orzekający w niniejszej sprawie, mając na względzie jednolite stanowisko judykatury, że uchylenie uchwały przez organ stanowiący gminy, co do zasady, nie czyni bezprzedmiotowym rozpoznania skargi na tę uchwałę, gdyż wyrok stwierdzający nieważność uchwały jest jedyną możliwością wyeliminowania skutków, jakie akt ten wywoływał w okresie od daty jego wejścia w życie do daty jego uchylenia, rozważył, czy w przedmiotowej sprawie zaskarżona uchwała z dnia 20.11.2009 r., zmieniona uchwałą z dnia 25.02.2011 r., wywarła jakiekolwiek skutki prawne dla skarżącej mogące mieć konsekwencje w przyszłości i ocenił, że z taką sytuacją nie mamy do czynienia. W ocenie Sądu, zakwestionowane przez skarżącą regulacje aktów prawa miejscowego, uchylone z dniem 6.06.2013 r., nie ukształtowały żadnych stosunków prawnych, które mogłyby obowiązywać w przyszłości. Istotnym bowiem pozostaje, że zaskarżone do Sądu unormowania uchwały z dnia 20.11.2009 r., zmienionej uchwałą z dnia 25.02.2011 r., stanowiły przepisy o charakterze czysto procesowym, które utraciły moc z dniem wejścia w życie nowej uchwały Rady M. B. P. z dnia [...] w sprawie ustalenia trybu udzielania rozliczania dotacji oraz trybu i zakresu kontroli prawidłowości ich wykorzystywania (...). Tym samym, skoro zaskarżone przepisy (dotyczące procedury przyznania, rozliczenia i kontroli wykorzystania dotacji zgodnie z przeznaczaniem) nie mogą być zastosowane do sytuacji z przeszłości, teraźniejszości lub przyszłości, to w ocenie Sądu, uznać należy, że w niniejszej sprawie brak przedmiotu zaskarżenia skutkuje bezprzedmiotowością postępowania sądowego, co uzasadnia umorzenie postępowań sądowych, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ppsa.